کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 100 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه پانزدهم اسفند ماه 1333  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- سؤال آقاى صادق بوشهرى راجع به بودجه کمک به سازمان شاهنشاهى و جواب آقاى وزیر دارایی‏

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایی‏

4- سؤال آقاى کریمی ‌راجع به بیمارستان کارگران را ه در کرمانشاه و راه سنقر و کلیایی و جواب آقاین وزیر راه‏

5- سؤال آقاى شوشترى راجع به سرپرستى محصلین در خارجه و جواب آقاى وزیر فرهنگ‏

6- سؤال آقاى اردلان راجع به تنزیل نرخ ارز و جواب آقاى وزیر دارایی‏

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى ارباب

8- مذاکره در لایحه آزادى تجارت خارجى و سلب فوریت آن‏

9- طرح گزارش کمیسیون اقتصاد راجع به جلب سرمایه‌هاى خارجى‏

10- توضیح آقاى نائب رئیس دایر به ترتیب شور گزارش آزادى تجارت خارجى‏

11- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 100

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه پانزدهم اسفند ماه 1333

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- سؤال آقاى صادق بوشهرى راجع به بودجه کمک به سازمان شاهنشاهى و جواب آقاى وزیر دارایی‏

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایی‏

4- سؤال آقاى کریمی ‌راجع به بیمارستان کارگران را ه در کرمانشاه و راه سنقر و کلیایی و جواب آقاین وزیر راه‏

5- سؤال آقاى شوشترى راجع به سرپرستى محصلین در خارجه و جواب آقاى وزیر فرهنگ‏

6- سؤال آقاى اردلان راجع به تنزیل نرخ ارز و جواب آقاى وزیر دارایی‏

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى ارباب

8- مذاکره در لایحه آزادى تجارت خارجى و سلب فوریت آن‏

9- طرح گزارش کمیسیون اقتصاد راجع به جلب سرمایه‌هاى خارجى‏

10- توضیح آقاى نائب رئیس دایر به ترتیب شور گزارش آزادى تجارت خارجى‏

11- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و یک ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى نورالدین امامی‌(نائب رئیس) تشکیل گردید

1- تصویب صورت‌مجلس‏

نائب رئیس- اسامی ‌غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان: خزیمه علم. نصیرى. کدیور. سعیدى. صادق بوشهرى. محمودى. بهادرى. مرات اسفندیارى. دکتر وکیل. اورنگ. سلطانى. امیر تیمور کلالى. مکرم. احمد صفایی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: اریه اعظم زنگنه. نقابت. کى‌نژاد

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: دولتشاهی. قنات آبادى. کاشانى. استخر. دکتر سید امامى. صراف‌زاده. میراشرافى. رضایی. مهندس شاهرخشاهى عاملى. بیات ماکو. بزرگ ابراهیمى. بوربور. دکتر پیرنیا. دکتر حمزوى. پیراسته. حمیدیه. تفضلى. دکتر سعید حکمت. محمود افشار. مسعودى

دیرآمدگان و زودرفتگان بی‌اجازه- آقایان: لارى. دهقان. مهندس ظفر. دکتر شاهکار. تجدد

نائب رئیس- نسبت به صورت‌جلسه آقایان اگر مطلبى دارند بفرمایند. آقاى صدرزاده

صدرزاده- یک اصلاحات عبارتی در بیانات جلسه گذشته‏‌ بنده هست که اصلاح میکن و می‌دهم به اداره تندنویسى‏

نائب رئیس- بسیار خوب. دیگر نسبت به صورت‌جلسه نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد.

2- سؤال آقاى صادق بوشهرى راجع به بودجه کمک به سازمان شاهنشاهى و جواب آقاى وزیر دارایی‏

نائب رئیس- سؤالات مطرح است آقاى صادق بشهرى‏

صادق بوشهرى- بنده تصور می‌کنم این مطلب مورد تصدیق همه‌ آقایان نمایندگان محترم باشد که فقط یگانه مؤسسه و سازمانى که دراین مملکت انجام وظیفه می‌کند و به درد طبقه‏‌ ضعیف و بینوا می‌رسد سازمان شاهنشاهى خدمات اجتماعى است (صحیح است) (موسوى- مخصوصاً درمانگاه‌هایش) این مؤسسه در اقصى نقاط این مملکت در دهات و شهرستآنهای دور افتاده که در تمام مدت عمر خودشان از طبیب و دوا جز نامی ‌نشنیده بودند درمانگاه‌هایی تأسیس کرده و تا آن‌جایی که توانسته است از اطباى ایرانى استفاده کرده و آن‌جایی هم که نتوانسته است اطباى تقریباً مجربى از خارج استخدام کرده و به کار گمارده است این شهرستآنها در تمام مدت عمرشان طبیب‌شان پیرزن‌ها هشتاد ساله و دواشان علف صحرا بوده است حالا اطباى حاذق آن‌جا هستند در سال صدها نفر به آن‌جا مراجعه می‌کنند و از مرگ قطعى و حتمی‌خلاص می‌شوند بنده برای مثال شهرستان دزفول را که بنده خودم افتخار نمایندگى آن‌جا را دارم به عرض آقایان می‌رسانم که اگر چند سال پیش تشریف فرما می‌شدند آنجا ملاحظه می‌فرمودند که بیش از هشتاد درصد از اهالى دزفول مبتلا به تراخم بودند برحسب امر اعلیحضرت همایون شاهنشاهى این سازمان تصمیم گرفت که با این مرض مبارزه بکند البته تا آن‌جا که بودجه‌اش اجازه می‌داد مبارزه کرد و حالا اگر آقایان تشریف فرا بشوند به دزفول ملاحظه خواهند فرمود که از آن مرض بیش از ده درصد پانزده درصد باقى نمانده است دولت براى این سازمان در بودجه خودش تقریباً ماهى 500 هزار تومان محل گذاشته است ولى متأسفانه نمی‌دانم چرا جناب آقاى وزیر دارایی حالا اگر وزیر دارایی کس دیگرى بود اسباب تعجب نبود ولى وقتى جناب آقاى دکتر امینى وزیر دارایی هستند که بنده به حسن‌نیت‌شان معتقد هستم این یک قدرى باعث تعجب بنده است که تا آخر ماه آذر که ماه نهم سال باشد که بنده این سؤال را تقدیم کردم در این نه ماه نصف بودجه‏ء این سازمان پرداخت شده و بالنتیجه تمام کارهاى این‌ها لنگ شده بود و مستأصل و بیچاره بودند بنده تعجب می‌کنم سازمآنهایی مادر این مملکت داریم که یک دینار بدرد این مملکت فقیر و بدبخت نمی‌خورد براى مثال عرض می‌کنم اداره‏‌ تبلیغات است بنده تصور می‌کنم آن موقعی که این مؤسسه را نامگذارى می‌کردند یک جمله را فراموش کرده‌اند بهش اضافه کنند این جمله این بود یک

+++

امتعه‏‌ خارحى بهش اضافه می‌کردند یک اسم بامسمایی بود می‌گفتند اداره‏‌ تبلیغات امتعه‌ خارحى براى این‌که آقایان همه می‌دانند در حساسترین اوضاع این مملکت که همه‌ مملکت تشنه‏‌ شنیدن خبرهاى مملکتى هستند پیچ رادیو راکه باز می‌کنیم عوض این‌که خبر بشنویم می‌بینیم که گوینده می‌گوید خانم‌ها ماتیک لب فلآن‌جا استعمال کنید و آقایان پودرکتى استعمال کنید که در دنیا بى‌نظیر است و در رادیو از این مطالب گفته می‌شود آن وقت براى این ‌که ما خبر مملکت خودمان را بشنویم مجبور می‌شویم متوسل بشویم به استاسیون‌هاى خارجى و رادیوهاى لندن، پاریس، نیویورک را بگیریم ببینیم آنها راجع به مملکت ما چه اخبارى را پخش می‌کنند بنده چند روز پیش از این نشسته بودم رادیو باز بود دیدم گوینده گفت پخش اخبار داخله بنده شنیدم خبرى که داد واقعاً شرم‌آور است به عقیده‏‌ بنده شرم آور است ولى به عرض آقایان می‌رسد یکى این بود که جناب آقاى حداد معاون وزارت فرهنگ از مدارسى شیر خشک به بچه‌ها تقسیم می‌کردند بازدید فرمودند دوم جناب آقاى دکتر حسن یا حسین فراموش کردم که براى تکمیل تحصیلات‌شان به اروپا رفته بودند دیروز مراجعت کردند سوم طفل چهار ساله‌ای که پیراهن راه راه سورمه‌ای بتن داشت در خیابان اسماعیل بزاز مفقود شده است خاتمه و پایان اخبار داخله تو را به خدا انصاف بدهید مملکتى که این قدر تحول درش ایحاد شده مملکتى که میلیاردها تومان تنها براى عمران و آبادیش تخصیص داده‌اند برنامه‌های عریض و طویل کشیده‌اند مملکتى که اگر نگوییم در دنیا در رأس مسائل سیاسى واقع شده این را می‌توانیم بگوییم که در خاورمیانه در رأس مسائل سیاسى واقع شده اخبارش منحصر به همین سه خبر است آقاى وزیردارایی این را که در خارج می‌شنوند درباره‌ ما چه قضاوت می‌کنند؟ آن وقت بودجه‏‌ این مؤسسه را می‌پردازید خودش که از این اعلانات پودر و ماتیک و عطر و اینها ایراداتى دارد اضافه اعتبار هم که بعد به مجلس می‌آوزید براى این مؤسسه اضافه اعتبار هم درخواست می‌کنید آن وقت سازمان شاهنشاهى خدمات اجتماعى بودجه‌اش را نصفش را تا 9 ماه نمی‌پردازید می‌دانم خواهیدگفت که دست ما تنگ است و آنچه را که داشته‌ایم بین همه تقسیم کرده‌ایم ولى این هم براى بنده معما است مالیات می‌گیریم کمک بلاعوض به ما می‌شود قرضه می‌گیریم عایدات نفت دارم آن وقت چهار صد هزار تومان بودجه یک سازمان عام‌المنفعه را نمی‌توانیم بپردازیم این براى بنده معما است در هر صورت استدعا می‌کنم از جناب آقاى وزیر دارایی که عرض کردم بنده به ایشان کمال ارادت و علاقه را دارم و در حسن‌نیت‌شان هم هیچ‌گونه تردیدى ندارم توجهى بفرمایند که این‌گونه سازمآنهای عام‌المنفعه را کمک کرده باشند و چوب لاى چرخ‌شان گذاشته نشود بنده عرض دیگرى ندارم (احسنت)

نائب رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- (دکتر امینى)- خواستم از جناب آقاى بوشهرى تقاضا کنم که در علاقه بنده به سازمان شاهنشاهى تردید نفرمایند چون بنده در بدو تشکیل سازمان که در دوره 15 بود خودم افتخار نمایندگى مجلس را داشتم و رد کار این سازمان فوق‌العاده کمک و مساعدت کردم بعد هم قبل از این‌که دولت جدید سر کار بیاید اعتبار این سازمان را به کلى حذف کرده بودند و کوچک‌ترین کمکى هم نمی‌شد بعد که دولت جدید سر کار آمد آن قدر که توانستیم کمک و مساعدت کردیم بالاخره همانطور که خود آقا حدس زدید بودجه‌ای که کسر دارد باید به تدریج درآمد مخارج را بپردازد و به همین دلیل هم هست که اغلب اوقات درخواست‌هاى وزارتخانه‌ها در خزانه معطل می‌ماند و همینطور به تناسب درآمد می‌پردازیم (کریمى- جناب آقاى وزیر دارایی کمک شخصى هم فرموده‌اید) به اندازه کافى کمک می‌کنیم ما خودمان هم سازمان داریم عرض کنم بنابراین آنچه که درخواست می‌آید پرداخت می‌شود با توجه به درآمد خزانه براى اطلاع حضرتعالى خواستم عرض کنم که جمع کل حواله‌هاى رسیده بابت اعتبارات سازمان شاهنشاهى در ده ماهه اول سال جارى 45823320 ریال بوده است که پرداخت خزانه‌دارى ما به 41242988 ریال می‌رسد در مورد بقیه‌اش که چهار صد و خرده‌ای هزار تومان است به تدریج پرداخت می‌شود بنابراین چیز زیادى نمانده است و ما در 9 ماه اگر کمی‌کمتر از آن اعتبار پرداخته باشیم بنده خیال می‌کنم که سازمان شاهنشاهى خودش خوب اداره کرده است و یک ذخایرى داشته که آن را مصرف کرده و به ما هم اعتراضى نکرده است بنابراین مبلغى که می‌فرمایید معطل شده مبلغ قابلى نیست و این مطلب در هر حال راجع به تمام وزارتخانه‌ها و دستگاه‌ها سابقه دارد راجع به تبلیغات ما خاصه‌ترى نمی‌کنیم آن هم یک بودجه مصوبى دارد که مجلس شوراى ملى تصویب کرده است که ما به تناسب آن اعتبار می‌دهیم البته این هم مثل بودجه همه وزارتخانه‌ها یک مقدارى سنگینى خواهد داشت ولى چرخ مملکت با تمام این سنگینى طورى نیست که خوابیده باشد

3- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- از موقع استفاده می‌کنم دو لایحه هم دارم تقدیم می‌کنم یکى راجع به بانک کار گشایی است که آقایان به خاطر دارند در لایحه راجع به تثبیت پشتوانه اسکناس آقایان یک ماده‌ای راجع به بانک کارگشایی گذراندند که ترتیبى پیش آمده که آن بانک بزودى کارش فلج می‌شود بنده یک ماده واحده‌ای آورده‌ام براین اصلاح این قسمت یک لایحه‌ای هم هست راجع به هفده میلیون و پانصد هزار ریال براى کارهاى عمرانى آذربایجان است که با این ‌که در بودجه منظور شده براى این‌که تسریع در پرداختش بشود لایحه علیحده‌ای تهینه شده این دولایحه را تقدیم می‌کنم‏

نائب رئیس- آقاى بوشهرى‏

بوشهرى- بنده جز این‌که از جناب آقاى وزیر دارایی تشکر بکنم توضیح زیاد دیگرى ندارم ولى این‌که فرمودند که ما تمام این را نپرداخته بودیم طورى می‌شد که سازمان نتواند اداره کند بنده عرض نکردم که تمام بودجه را نپرداخته‌اند جناب آقاى وزیر دارایی عرض کردم در ماه آذر که بنده آنحا بودم مدیر عمل سازمان می‌گفت که 9 ما هست نصف بودجه را نپرداخته‌اند نگفتم تمامش ماهى 250 هزار تومان پرداخته‌اند حالا که جنابعالى با آن حسن‌نیتى که داشته‌اید پرداخته‌اید و جبران کرده‌اید موجب تشکر بنده است اما راجع به تبلیغات آن‌که بنده عرض کردم راجع به مدیر کل قبلى بود امیدوارم که این مدیر کل که فعلاً گذاشته‌اید این نواقص را رفع کند و امیدوارم همانطور که دنیاى متمدن از این قسم مؤسسات استفاده می‌کند ما هم بتوانیم استفاده کنیم

4- سؤال آقاى کریمی ‌راجع به بیمارستان کارگران راه درکرمانشاه و راه سقز و کلیایی و جواب آقاى وزیر راه

نائب رئیس- آقاى کریمی ‌سؤالى که از وزارت راه دارید بفرمایید.

کریمى- بنده ضمن یک سؤال دو مطلب را از وزارت راه استفسار کرده‌ام یکى راجع به یک بیمارستانى است در کرمانشاه و آن پایه و ساوابقش این است که در وزارت راه معمول هست از حقوقى که به کارگران یعنى عمله‌جات می‌دهند به طور پورسانتاژ یک مبلغى از آنها کسر می‌کنند براى مخارج بهداشت و بهدارى آنها این پول مدت‌ها بود سال‌ها بود تجمع پیدا کرده بود تا این‌که در سال 1330 درصدد برآمدند یک ساختمان مریضخانه در کرمانشاه براى کارگران راه بسازند زحمات زیادى کشیده شد و در بهترین نقطه شهر ساختمانى با اسلوب جدید ساخته شد متأسفانه در سال گذشته هیچ‌گونه اقدامی‌ براى تکمیل آن ساختمان به عمل نیامد به قدرى مردم مأیوس شدند که تیمسار سرلشگر مزین فرمانده سپاه آن‌جا تقاضا کرد که حالا که وزارت راه نمی‌تواند ساختمان خودش را تکمیل کند و به کار بیندازد این را براى ارتش بدهند مکاتبه هم شد بنده از آن‌جایی که می‌دانم تیمسار سرلشگر گرزن وزیر محترم راه میل دارند که خدماتى به مملکت‌شان بکنند ازشان استدعا کردم که خود شما نظارت بفرمایید اقدام بفرمایید این ساختمان نیمه تمام تمام بشود و به یادگار زمان وزارت جنابعالى در کرمانشاه تکمیل بشود و باقى بماند این بودکه براى یادآورى سؤالى تقدیم کردم و به طوری که اطلاع حاصل کرده‌ام اخیراً اقداماتى شده است که البته به عرض مجلس شورای ملى خواهند رسانید مطلب دوم بنده راجع به راه سقز کلیایی است جناب آقاى معاون وزارت کشور تشریف دارند در تقسیمات کشور ملاحظه فرمودند ناحیه سقز و کلیایی سنقر متجاوز از صد هزار جمعیت دارد بهترین نقطه حاصلخیز غرب است شهر سقز 18000 جمعیت دارد آن وقت راه سقز از گردنه‌ای عبور می‌کند که آقاى پور سرتیپ چون می‌دانندکه به گردنه می‌گویند مله و این گردنه را می‌گویند مله‌ماس این گردنه مله‌ماس جاى بسیار خطرناکى است روى اصول هندسى ساخته نشده این راهى است که پیاده‌روها از آن عبور می‌کردند حالا اطرافش را یک قدرى با بیل درست کرده‌اند هر سالى از صد اتومبیل سى تایش چیه و پرت می‌شود و عده‌ای تلف می‌شوند بنده ازجناب آقاى وزیر راه استدعا کرده‌ام حالا هم استدعا می‌کنم و از آقایان اعضاى کمیسیون بودجه هم که جناب آقاى مشایخى در آن‌جا عضویت دارند استدعا می‌کنم که به این نکته توجه داشته باشند یک راهى هست از کرمانشاه به سقز کلیایی هر سال یک مبلغى وزارت راه به خرج این‌جا می‌آورده و یک قرانش را خرج نمی‌کرده (سنندجى- پس چکار می‌کرده؟) خودتان بهتر می‌دانید هم را مصرف می‌کرده ولى در راه کرمانشاه و سنندج بنده استدعا دارم یا چیزى در بودجه براى راه سقز نگذارید یا بنده در این مجلس وقت طرح بودجه مخالفت می‌کنم و تقاضاى حذفین بودجه را می‌کنم یا این‌که‌ امر و مقرر بفرمایید یک نقشه صحیحى بردارند و مسیر این مله‌ماس را عوض کنند بنده در این هفده ماه که حضرت تیمسار وزارت راه را عهد‌ه‌دار هستند مرتب ازشان استدعا کرده‌ام که آقا این گردنه‌ای که منتهى می‌شود از کرمانشاه به سقز و کلیایی و مورد احتیاج مردم هست این را دستور بفرمایید که اصلاح بکنند متأسفانه الان هم که تشریف می‌آورند جواب بدهند هنوز آن گردنه درست نشده و خیال هم می‌کنم درست نشود حالا ببینم چه می‌فرمایند

نائب رئیس- آقاى وزیر راه‏

وزیر راه (لشگر گرزن)- آقاى نادعلى کریمی‌ راجع به بیمارستان کرمانشاه فرمودند همانطور که خودشان

+++

توضیح دادند این بیمارستان از بودجه‏‌ دولت ساخته نشده است از دو درصدى است که از کارگران کسر می‌شود و در اثر جمع شدن یک مبالغى دو بیمارستان یکى در تهران یکى در کرمانشاه (پورسرتیپ- پس بیمه‌هاى اجتماعى چه می‌کند؟)

نائب رئیس- آقاى پورسرتیپ صحبت نفرمایید وزیر راه یکى در تهران یکى در کرمانشاه با اسلوب بسیار صحیحى شروع کردند به ساختمان متأسفانه در این سه سال اخیر به واسطه این‌ که کارها فلج بود و راه‌سازی نمی‌شد و پولى پرداخته نمی‌شد که از آن دو درصد کسر بکنند این بیمارستان ساختمانش درحال وقفه ماند چون احتیاج مبرمی ‌بود که از این استفاده بشود اقدامات زیادى شد یک طلب‌هایی هم بهدارى وزارت راه از سازمان برنامه داشت یک مبلغى وصول شد از آن مطالبات و قبل از این‌که سؤالى آقاى نادعلى کریمی‌ در مجلس بشود شروع کردند به ساختمان بیمارستان کرمانشاه براى دستگاه‌هاى حرارت مرکزى و لوله‌کشی و سایر وسایلی که احتیاج به ارز داشت مدتى ما گرفتار تهیه‏‌ ارز بودیم و چون ارز هم تهیه نشد بالاخره با یک شرکت سوئدى قرارداد بستیم که به ریال بهش بدهیم و آن مصالح را وارد بکند قرارداد بسته شد الان وضع پیشرفت کار خوب است چه در تهران و چه در کرمانشاه‌ امیدوارم با این کارهاى ساختمانی ه شروع شده است در سال آتیه هم شروع خواهد شد وجوه لازم تهیه شود یعنى امیدوارى قطعى بنده دارم که این کار به صورت خوبى پیشرفت بکند. در موضوع گردنه مله‌ماس و راه سقز و کلیایی همانطور که آقاى نماینده‌ محترم فرمودند این راه بسیار مهم است براى این‌که به یک منطقه‏‌ حاصلخیزى متصل می‌شود و همیشه مردم آنجا به واسطه نداشتن راه بسیار در مضیقه‌اند همه ساله یک تعمیراتى می‌شد ولى چون اساسى نبود راهى که براى عبور کامیون‌ها سهل و ساده باشد نبود امسال به واسطه گرفتارى‌هاى زیادى که در نتیجه سیل‌زدگى براى ما پیش آمد موفق نشدیم که این گردنه را اصلاح بکنیم مضافاً به این که احتیاج داشت که یک نقشه‌بردارى دقیقى از آن بشود دستور نقشه‌بردارى داده شد خوشبختانه روز قبل رئیس راه آن‌جا مراجعت کرد و نقشه‌جات را آورد و الان تحت مطالعه است و اعتبار لازم هم در بودجه آتیه برایش پیش‌بینی می‌کنیم به محض این‌که نقشه‌بردارى تمام بشود عمل مناقصه‌اش انجام می‌شود و در سال آتیه تمام می‌شود و با این ترتیب فک می‌کنم که یک مشکل بزرگى از این راه مرتفع بشود یک قسمتى هم از گردنه خراب است که از یک اراضى با‌تلاقى عبور می‌کند آن‌جا هم مطابق نقشه‌هایی که آوردند تصمیم گرفته شد که منحرف بکنیم در حدود 8 کیلومتر و آن هشت کیلومتر ر از دامنه عبور می‌دهند و امیدوارم تا آخر سال آتى یک راه حسابى براى سقز و کلیایی داشته باشیم‏

نائب رئیس- آقاى کریمى‏

کریمى- چون تیمسار در مجلس قول دادند که تا آخر سال آتى انشاءالله راه سقز و کلیایی اصلاح بشود بنده عرضى ندارم (احسنت)

نائب رئیس- آقاى خلعتبرى سؤالتان را بفرمایید

خلعتبرى- سؤال بنده راجع به وزارت بهدارى است‏

نائب رئیس- بلى مربوط به وزارت بهدارى است که آقاى وزیر بهدارى نیامده‌اند آقاى شوشترى بفرمایید راجع به دعاوى اشخاص نسبت به دولت و بالعکس سؤالى فرموده بودید

شوشترى- بلى.

وزیر دارایی- می‌خواستم از جناب آقاى شوشترى خواهش کنم که چون سؤال بسیار مفصل بوده است و از وزارتخانه‌هاى مختلف بوده است و جواب‌هایی که رسید، هنوز کامل نیست موافقت بفرمایید وقتى تکمیل شد بنده عرض کنم.

شوشترى- چون فرمودند باید تحقیق کنندو معلوم است که فوق‌العاده توجه فرموده‌اند اما استدعا دارم چون یک موضوع مهمی‌است زودتر جواب بدهند که تأخیر آن اسباب هوچیگرى و سوءاستفاده اشخاص است

5- سؤال آقاى شوشترى راجع به سرپرستى محصلین در خارجه و جواب آقاى وزیر فرهنگ‏

نائب رئیس- آقاى شوشترى جنابعالى یک سؤالى هم از وزارت فرهنگ فرموده‌اید راجع به سرپرستى محصلین جناب آقاى وزیر فرهنگ سؤالى است آقاى شوشترى کرده‌اند توجه بفرمایید

وزیر فرهنگ- بله‏

نائب رئیس- بفرمایید آقاى شوشترى.

شوشترى- بسم‌الله الرحمن‌الرحیم خیلى معذرت می‌خواهم اگر بیاناتم فصیح نیست براى این است که دندآنهایم راکشیده‌ام خوب بد نیست آقایان تفریح می‌کنند من متأثرم که وقتى سؤالى را می‌کنم آن نتیجه اساسى را نمی‌بریم نمی‌گیریم استفاده نمی‌کنیم آقایان محترم این عرضى که می‌کنم مربوط به اقلیت و اکثریت نیست زیرا هرکس وکیل است در مجلس به عقیده من علاقه به اصلاحات مملکت دارد دو روز است که من یک خبرى خواندم که متأثر شدم براى این‌ که به اصطلاح خودمان سفره نیفتاده بوى مشک می‌دهد وقتى وکلاى محترم آقاى ارسلان خلعتبرى یا دیگران می‌آیند این‌جا رنج می‌کشند فریاد می‌زنند و صداى مظلومیت یک عده از مردم را بلند می‌کنند که چرا داروى تقلبى و روغن تقلبى می‌سازند آن وقت دو روز بد می‌شنویم که در محکمه سازنده داروى تقلبى و روغن تقلبى محکوم می‌شود به پانصد تومان نقد و 70 روز زندان در صورتى که این عمل از نظر عرف قضایی از نظر عرف اصطلاح سیاسى از نظر موازین شرع که این دست تعدى دراز کرده به جان مردم (صحیح است) به آسایش مردم باید توجه خاصى به تعقیب موضع بشود و عمل طورى بشود که اسباب تجرى نشودکه همه بروند روغن تقلبى بسازند و داروى تقلبى بسازند (زنگ رئیس) اجازه بدهید آقا این مقدمه همین سؤالم است من سؤال کردم و در سؤالى که کردم هیچ علاقمند به کشورى منکر علم و تحصیل نیست. جناب آقاى تیمورتاش یک روزى به من فرمودند راجع به ارز محصلین می‌خواهى مخالفت کنى؟ عرض کردم بلى این مخالفت من مخالفت به آن معنى نیست زیرا براى ارز محصل و کسى که برود و تحصیل بکند کسی که برود و ارمغان براى مملکت بیاورد هیچ با شعورى مخالفت نمی‌کند اما هیچ با شعور و ذى‌حسى هم نمی‌تواند برود و در خانه‌اش بنشیند و ببیند یک دسته جوآنهاى مملکت که باید خارج از مملکت بروند از علم دنیا ارمغان براى ما بیاورند و از آنها استفاده کنیم حرف‌هاى عجیب و غریبى در اطراف آنها گفته می‌شود و سرپرستى که ما گماردیم باید در اخلاق، در علم در تربیت در عقیده‌ای که برای آن شخص پیدا می‌شود سرپرستى بکند ولله او باشد یعنى نماینده واقعى و حقیقى وزارت فرهنگ باشد نه این‌ که خداى نخواسته از روى عمد‌ یا روى مماطله و سهل‌انگارى طورى بشود که آبروى ایرانى با آبرو حیثیت این مملکت که با حیثیت بوده برود و امیدوارم خدا همیشه حیثیت مملکت ما را در دنیا نگاهدارد، سهل‌انگارى بکند که حرف‌هاى بد بگوش ما بخورد از این جهت خواستم، سؤالى کردم وزیر محترم فرهنگ آقاى جعفرى که همه به ایشان علاقه داریم بیایند بیان بکنند صحبت بکنن به من بگویند به نمایندگان محترم عرض بکنند و روشن بکنند که وضع محصلین ما در خارج به چه صورت است و سرپرست‌هاى ما درباره آنها چه می‌کنند براى محرمینى که روى بى‌تربیتى انحراف پیدا کرده‌اند چه تصمیمی‌ گرفته‌اند راجع به ارزى که داده می‌شود با خون دل از این مملکت ارز داده می‌شود باید این ارز به محصل واقعى داده شود نه به نورچشمی ‌و یا بى‌تربیت‌هاى بى‌عقیده بى‌خدا، آن کسى که از ایران می‌رود بیرون باید برگردد و در توحید و ایمان و عقیده‌اش به استقلال و اساس مملکت باید قوى شود من والله خدا شاهد است حالا هر کس هر چه می‌خواهد بگوید من وقتى اخبار انگلستان و آمریکا را می‌خوانم خوشم می‌آید یک ملتى براى خودشان این‌طور زحمت می‌کشند ما رجال سیاسى می‌خواهیم ما استاد می‌خواهیم ما تربیت شده می‌خواهیم ما مهندس می‌خواهیم جناب آقاى وزیر فرهنگ راجع به سؤال من چه اقدام فرموده‌اید جواب بدهید

نائب رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید

وزیر فرهنگ (جعفرى)- بنده می‌خواهم قبلاً از توجهى که جناب آقاى شوشترى نسبت به فرهنگ و نسبت به دانش جویانى که در آتیه باید چرخ این مملکت را بگردانند تشکر می‌کنم. راجع به اقداماتى که براى دانشجویان در ممالک خارجه شده است خود جنابعالى و آقایان محترم می‌دانند که ما در اروپا و آمریکا سرپرستى داریم. اداره سرپرستى دانشجویان در فرانسه به عهده آقاى دکتر خوشبین واگذار شده است و آقاى دکتر خوشبین در دولت فعلى اعزام شده است به آن‌جا بسیار مرد وطن‌پرستی است و همه آقایان او را خوب می‌شناسند (صحیح است) و کمال علاقه را هم نسبت بتحصیل دانشجویان دارد در همین مدتى هم که در آنجا هستند خیلى در این باب کوشش کرده‌اند و بنده به سهم خودم از کوششى که ایشان در این باب می‌کنید کمال تشکر را دارم (صحیح است) تا قبل از صدور یک تصویب نامه‌ای که کارمندانى که چهارسال در خارج از مملکت هستند همه باید احضار بشوند آقاى یزدان‌فر معاون ایشان بودند و شاید عده زیادى از آقایان ایشان را می‌شناسند که از صاحب‌منصبان با سابقه وزارت فرهنگ هستند و کمال علاقه‏‌ را دارند و ایشان هم در این مدت توجه کافى داشته‌اند بعد هم براى این‌که وضع دانشجویان در اروپا مورد توجه قرار بگیرد یکنفر از صاحب‌منصبان وزارت فرهنگ را بنام آقاى دکتر على آبادى که سال‌ها مدیر کل وزارت فرهنگ بودند و مدت‌ها هم رئیس اداره‌ امتحانات بودند ایشان را هم به عنوان بازرس فرستادیم و اعتبار هم در اختیار ایشان گذاشتیم که دائماً در مملک مختلفه اروپا گردش می‌کنند و وضع دانشجویان را تحت‌نظر می‌گیرند و در اثر این مراقبتى که کردیم و گزارشى که از طرف ایشان و اداره‏‌ سرپرستى دانشجویان رسیده 5 نفر از دانشجویانى که در سوئیس اسبابت زحمت بودند و اخلالگرى می‌کردند و سیزده نفر از دانشجویانى که در آلمان موجبات بى‌احترامی ‌را فراهم کرده بودند و در راهى غیر از آنچه را که مملکت فرستاده است قدم بر‌می‌داشتند روى گزارش همین بازرس سیار و اداره سرپرستى آن‌جا ارزشان را قطع کردیم

+++

و از این عده 18 نفر آنهایی که با هزینه دولتى رفته بودند هزینه‌شان قطع شد و بلیط طیاره هم برایشان فرستادیم و مجبورشان کردیم که برگردند به ایران و آنهایی هم که به خرج خودشان رفته بودند و ارز دولت نگرفته بودند ارز آنها را هم قطع کردیم و به اولیایشان هم اخطارکردیم که بلیط برایشان بفرستند و جدا هم ایستاده‌ایم وخواهند برگشت در اثر همین اقداماتى که کرده‌ایم یک عده از دانشجویان که به غلط منحرف شده بودند و تحت‌تأثیر تبلیغات دیگران واقع شده بوند همه‌شان مراجعه کردند به ادارات سرپرستى و اظهار ندامت کردند و سرشان را انداخته‌اند پایین و دنبال تحصیلشان هستند و همین عمل وزارت فرهنگ بسیار مؤثر است در وضع دانشجویانى که در راه بدى قدم برداشته بودند، در دولت سابق در تیر ماه 30 تصویب نامه‌ای از هیئت وزیران گذشت که ارز دانشجویانى را که متمکن بودند قطع کنند و از آن تاریخ به بعد هر وقت دانشجویانى به خارج می‌روند ارز به آنها داده نشود این مطلب اسباب زحمت و ناراحتى عده زیادى از دانشویان را فراهم کرده بود و در اثر توجه زیادى که دولت فعلى به دانشجویان دارد و اهمیتى را که به تحصیل و تهذیب اخلاق آنها دارد و تصویب‌نامه‌ای از هیئت وزیران گذشت که به هر کدام از این‌ها که در حدود ششصد نفر بودند بیست لیره ارز دولت و 15 لیره ارز تحصیلى فروخته شود و این ششصد نفر بالمال از این پول استفاده کرده‌اند بعد هم عده دیگرى هستند که بعداً رفته بودند و ارز نمی‌گرفتند آقایان نمایندگان محترم که توجه خاصى نسبت به محصلین دارند تبصره‌ای در قانون ترمیم حقوق فرهنگیان به تصویب رسید و به موجب آن تبصره دولت مکلف شد که ارز دولتى به دانشجویان بدهد بنده می‌خواهم حضور آقایان عرض کنم که خوشبختانه این عمل انحام شد و تصویب نامه‌ای از هیئت وزیران گذشته که ارز قابل توجهى به نرح دولت در دسترس دانشجویانى که دارند تحصیل می‌کنند و واقعاً تحصیل می‌کنند و استحقاق گرفتن ار دولتى دارند و در رشته‌ای تحصیل می‌کنند که مورد قبول وزارت فرهنگ است به آنها داده شود این هم از آن تاریخى که قانون ترمیم حقوق فرهنگیان به تصویب رسید پرداخت خواهد شد و تصویب نامه‌اش در جلسه گذشته هیئت وزیران به تصویب رسید مسلماً این اقدام دولت موجب خواهد شد که نگرانى و ناراحتی‌هایی که در دانشجویان بوده است بکلى مرتفع بشود و دنبال تحصیل بروند این مطلب را هم بنده حضور آقایان عرض‏ می‌کنم که وقتى یک محصلی ارز دولتى نمی‌گیرد کمتر خودش را تابع اداره‏‌ سرپرستى می‌داند ولى وقتى که ارز دولتى به هر محصلى داده شد مجبور است دستورات اداره سرپرستى را اجرا کند به همین جهت این عمل موحب خواهد شد که جلو این انحرافات و این اخلال‌گری‌ها گرفته شود در آمریکا هم به طوری‌که خود آقایان می‌دانند اداره سرپرستى داریم که آقاى دکتر اسفندیارى که مرد بسیار وطن‌پرستى است و بنده این را به صراحت عرض می‌کنم رئیس اداره سرپرستى است و الان هم مشغول کار است و اخیراً هم معاونى براى ایشان فرستادیم آقاى آجودانى که از صاحب‌منصبان وزارت فرهنگ هستند و شاید عده‌ای از آقایان ایشان را خوب بشناسند رفته‌اند و مشغول کار هستند ولى چون وسعت مملکت آمریکا زیاد است وعده دانشجویانی که د رآن‌جا مشغول تحصیل هستند روز به روز روبه تزاید است در نظرگرفته شده است که یک معاون دیگرى به قسمت غربى آمریکا فرستاده شود و دانشحویانى را که در قسمت غربى آمریکا مشغول تحصیل هستند تحت نظر بگیرد و کار این معاون هم تمام شده است و قریباً اعزام خواهد شد و بنده اطمینان می‌دهم به آقایانی که همین نگرانى که آقایان دارند وزیر فرهنگ و دولت هم دارد و اقدام بسیار صحیح کرده است براى جلوگیرى از این نگرانى و امیدوارم که با این کمک‌هایی که دولت نسبت به دانشجویان می‌کنند از این به بعد دانشجویان رد راهى قدم بر دارند که به خیر و صلاح مملکت باشد.

نائب رئیس- آقاى شوشترى

شوشترى با تشکر از توجهى که وزارت فرهنگ دارد و نگرانى عموم آقایان نمایندگان محترم را به طوری که بیان فرمودند متوجه شده‌اند در قسمت اخیر فرمایشاتشان از نظر انتظام اگر این‌که کسى متمکن باشد باید ارز به او داده شود که رعایت مقررات را بکند به شرطى که قدم در رشته تحصیل واقعى بگذرد البته مملکت باید هرگونه کمک را به او بکند. ما هم موافقیم، ما هم تصویب می‌کنیم، باید به محصل خوب پرى داد، انعام داد، تشویقش کرد که معلم و استاد تربیت شود. اما عرض می‌کنم راجع به آقاى دکتر خوشبین چون ایشان از رفقاى من است، از دوستان من است این را تصدیق بفرمایید که قبلاً همه را نگران کرده بود اخبار موحشى که می‌رسید وضعیت تربیت مخصوصاً در قسمت فرانسه بیشتر نمایندگان محترم و مملکت را متوجه کرده بود با ترتیبى که فرمودند امیدوارم طورى بشود که آبروى مملکت نزد خارجیان به دست محصل ریخته نشود (صحیح است)

6- سؤال آقاى اردلان راجع به تنزیل نرخ ارز و جواب آقاى وزیر دارایی‏

نائب رئیس- آقاى اردلان‏

اردلان- سؤالى که سابقاً از وزارت دارایی شده بود راجع به تنزیل بهاى ارز بود و دلیلش هم این بود که جناب آقاى وزیر دارایی در موقع تقدیم لایحه نشر اسکناس یا تثبیت پشتوانه اسکناس قول دادند که ارز را ارزان بکنند. مدتى طول کشید این‌کار نشد و موحب شد که بنده سؤال کنم حالا این سؤال البته در موقعى می‌شود که یک مختصرى نسبت به قول خودشان عمل کرده‌اند ولى چون این مختصر طورى نبودکه من را قانع بکند بنابراین از سؤال خودم صرف‌نظر نکردم و از ایشان می‌خواهم توضیح بدهند که دلیل این که مختصراً توجه به این موضوع کرده‌اند چیست تا این‌که اگر قانع کننده بود صرف‌نظر بکنم از اظهارات بعدى و الّا توضیحاتى به عرض مجلس شورای ملى برسانم‏

نائب رئیس- آقاى وزیر دارایی

وزیر دارایی- بنده خیال می‌کنم با گرفتاری‌هایی که آقایان دارندحالا موقعش نباشد که بحث طولانى راجع به ارز شود در حالی که بنده علاقمند بودم که یک بحث طولانى و مفصل بشود که جهات اقتصادى این موضوع را بنده به عرض آقایان برسانم. راجع به موضوع ارز در قسمت صادرات بنده یک تزى دارم که از آن منصرف نشده‌ام و حالا هم عرض می‌کنم که اگر نمایندگان صندوق بین‌المللى تأیید کرده باشند نباید تصور شود که بنده می‌خواهم مستندى ارز اشخاص خارجى گرفته باشم ولى می‌خواستم عرض بکنم که اگر افراد داخلى مملکت که البته ادعاى تخصص صددرصد اقتصادى ندارند ولى یک تحصیلاتى کرده‌اند و حرف‌هایی که می‌زنند آقایان قبول نمی‌فرمایند و می‌گویند این دکترها کسانى هستند که رفته‌اند وقت‌شان را گذرانیده‌اند و اطلاعى در این امور ندارند و ما ناگزیر براى تأیید عرایض ما نباید استناد یکنیم به عقاید دیگران که لابد آقایان در صلاحیت‌شان، در اطلاعات‌شان تردید نمی‌فرمایند، البته آقایان که آمدند این‌جا بنده شاید مجازهم نباشم که نظریات این آقایان را این‌طور بگویم، باید صبرکنیم که آنها گزارش بدهند به صندوق وآن گزارش را رسماً براى ما بفرستند ولى بنده خیال می‌کنم همین حالا که این بیانات را می‌فرمودید در موضوع ارز اگر از لحاظ هزینه زندگى می‌فرمایید بنده این‌جا عرض می‌کنم که یک عامل بسیار کوچکى است و آن قدر تأثیر ندارد و اگر از جهات دیگر تصور می‌فرمایید آن را آزاد بگذاریم می‌رسد به چهار پنج تومان این را بنده قبول ندارم، حالا وقت نیست که بنده وارد این مطلب بشوم و توضیحى بدهم که آقایان روشن بشوند. قدر مسلم این است که وقتى قیمت مواد اولیه در دنیا تنزل می‌کند و ما دچار رقابت شدیدى هستیم و بعد هم در داخل مملکت متأسفانه تولید به جای این‌که زیاد بشود کم می‌شود به هیچ‌وجه من‌الوجوه مصلحت اقتصاد مملکت نیست که ارز را پایین بیاورند و این عاملى که تشویق در تولید و صادرات می‌کند از بین برود. الان پیش آقاى دکتر مفخم یک احصائیه هست راجع به صادرات از یک‌سال قبل تا الان که تقریباً صدى سى چهل تنزل کرده است و اتفاقاً نظرى که می‌خواستم به عرض برسانم این است که اگر بنا بشود همین مقدار قلیلى هم که آقا توجه می‌فرمایید بی‌موقع پایین آوردیم براى این‌که از لحاظ داخلى و از لحاظ بازار بین‌المللی موقع این‌کار نبود ولى چون تعهدى شده بود نمی‌توان ستیم از این تعهد صرف‌نظر بکنیم ودر خارج هم انتظاراتى داشتند این‌کار را کردیم ولى بنده به آقایان عرض می‌کنم که چه در مجلس و چه در خارج مجلس بنده حاضرم اثبات بکنم که نرخ ارز عجالت بسرحدى رسیده است که از این پایینتر اقتصاد مملکت ما را به هم میزند و بنده می‌خواستم از آقایان تقاضا بکنم در نظر داشته باشند که ثبات در وضع اقتصادى مملکت و در وضع پولى یک عامل بسیار مؤثرى است و این قدر در اطراف این‌کار صحبت کردن و هى دستجات مختلف عنوان کردن و بعد هم بنده می‌شنوم که عده‌ای از آقایان می‌خواهند طرح تهیه کنند، این‌کار تمام اقتصاد مملکت مارا فلج خواهد کرد، یک عده از آقایان نگران بودند که ارز کالاى درجه 2 رسید به 9 تومان این هم دیروز رسید به 84 ریال و بنده هر چه تقاضا می‌کنم که آقا یک قدرى مهلت بدهید، حوصله بکنید، فرصت بدهید تا این اقدامات نتیجه خودش را نبخشید، چرا کالاى درجه 2 شد 9 تومان؟ علتش این بود که دولت می‌خواست کالاهایی که صادراتش صرف نمی‌کندو دچار زحمت هست این تشویق بشود و اگر ارز آن گران‌تر نباشد این نقض غرض است. معذالک هو و جنجال راه انداختند که ارز در عوض این‌که بیاید پایین در بازار 9 تومان شده است و نگفتند که کالاى درجه 2 شده است 9 تومان حالا شده است 84 ریال و به آقا قول می‌دهم در فروردین می‌آید خودش را می‌رساند به ارز رسمى. این یک قدرى وقت می‌خواهدو حوصله می‌خواهد بنده بیش از این نمی‌خواهم بر این آقاى اردلان عرض بکنم و اگر آقایان فرصت داشته باشندبنده حاضرم این را به طور تفصیل عرض کنم و جهات مختلف و دلایل مختلف را به عرض آقایان برسانم و این مسئله که اگر ارز را آزاد بگذارم به صورت ساده‌ای پایین می‌آید و خیلی ساده است، این‌طور نیست چرا؟ براى این‌که اگر آزادش کردیم عمل ساده‌ای است و چند عیب هم دارد نتیجه‌اش هم آن طور نیست اولاً آزاد کردن ارز را روى عرضه و تقاضا بنده فکر نمی‌کنم کسى موافق باشد براى این‌که آزاد که کردیم‏

+++

ممکن است 5 تومان بشود ولى یک ماه بعد می‌شود 15 تومان آقا هم که طرفدار پایین آوردن نرخ ارز یه دلیل ندارید فقط یک دلیل ساده دارید که آقا ارز را پایین بیاورید زندگى پایین می‌آید و این به هیچ‌وجه من‌الوجود صحیح نیست و بنده علاوه بر دلایلى که خودم دارم و بسیار زیاد است دلایل دیگران را هم می‌آورم که مؤید تز بنده است.

نائب رئیس- آقاى اردلان‏

اردلان- همانطور که جناب آقاى وزیر دارایی یک دلیل را تخطئه کردند که پایین آوردن نرخ ارز باعث ارزانى زندگانى نمی‌شود بنده هم دلیل ایشان را وارد نمی‌دانم که تصور می‌کنند گرانى ارز باعث ازیاد صادرات می‌شود این چنین هم نیست این هم یک خیالى است و یک تزى است اگر قانون تجارت را دولت و وزارت اقتصاد همانطور که فرمودید ثابت نگه می‌داشت و همیشه متزلزل نمی‌کرد صادرات ما آن اوج خودش را طى می‌کرد ولى متأسفانه تصویب‌نامه‌هاى جورواجور کارها را اینطورى می‌کند این‌جا در موقع سؤال راجع به چاى صورت‌مجلس هست من پیش‌بینی کردم که شما چای‌هایی که برخلاف قاعده یا قانون یا مقررات وارد گمرک شده است تصویب‌نامه صادر می‌کنید که آزاد است براى این‌که این مقررات پیچ در پیچ در پیش بود در صورتی که به ولایات حتى اجازه وارد کردن چاى ندادید و اجازه دادید که یک عده‌ای که برخلاف قاعده چاى وارد کرده بودند و در گمرک داشتند چای‌هایشان را بیاورند. دیشب در روزنامه خواندم حالا نمی‌دانم تصویب نامه‌اش صادر شده یا نه ولى مطالبى بود به کلى وارونه آن جزوه‌ای که وزارت اقتصاد ملى چاپ کرده بود و ما خواندیم که صادرات چایی را قدغن کرده‌اند خواندم که در نظر است باز صادرات را آزاد بکنند و جلوى واردات را بگیرند و واردات چاى را محدود کنند این نتیجه‌اش همان می‌شود که من این‌جا پیش‌بینی کردم که آقا یک عده‌ای چاى می‌آورند شما جلویش را می‌گیرید وقتى چاى گران شد به ضرر مردم بیچاره است (صحیح است) حالا راجع به ارز هم این‌طور می‌فرمایند یک نکته‌ای جناب آقاى ارسلان خلعتبرى فرمودند که من یادم نمی‌رود و بسیار صحیح بود فرمودند این شور و مشورت شما مثل نگاه کردن توى آئینه می‌ماند مشورت شما راجع به ارز با خودتان است در صورتی که در مجلس شوراى ملى سه کمیسیون است که می‌تواند راجع به این موضوع بحث بکند شور بکند کمیسیون اقتصاد، کمیسیون دارایی، کمیسیون بودجه شما با هیچ‌یک از این کمیسیون‌ها شور نگردید مدتى معطل کردید و رفتید به خیال خودتان یک چیزى پایین آوردید و حالا می‌فرمایید که این هم کار حسابى نبود البته پایین آوردن ارز در زندگانى مردم اثر دارد همین کارى که حکومت سابق با دلار و لیره کرد و ما را امروز اینجور بیچاره کرد در مدت دو سال یک بازى در آورد که پول‌های خارجى را در ایران دو مقابل آنچه که بایست ریال داده شود داده شد اگر بنا باشد که نصایح سایرین را گوش بدهید و عمل کنید دیگر محتاج دولت و مجلس نیستید هرچه بهتان می‌گویند و سوفله می‌کنند شما همان را عمل کنید (احسنت) دیگر شور و مشورت لازم نیست بنابراین اظهارات آقاى وزیر دارایی براى بنده قانع کننده نیست.

نائب رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- بنده جواب اساسى نمی‌خواهم عرض کنم فقط یک کلمه آقاى اردلان فرمودند که آنچه که دیگران سوفله می‌کنند ما قبول می‌کنیم (اردلان- ممکن است از خودتان سوفله کرده باشند) بنده خواستم این را تقاضا کنم که تکرار نفرمایید و در مجلس نفرمایید خود جنابعالى وقتی که در وزارت دارایی تشریف داشتید مستشار خارجى آن‌جا نشسته بود و هرچه دیکته می‌کرد انجام می‌دادید مشورت با خارجى دلیل بر این نیست که ما سوفله می‌شویم اینطور نیست! اگر قرار بر این است پس تمام مهندسین و متخصصین و اینها که در دستگاه‌هاى مختلف هستند براى این است که سوفله کنند ما عضو صندوق بین‌المللی یول هستیم ما عضو مؤسسات بین‌المللی هستیم از اینها استفاده می‌کنیم و پول می‌دهیم حق‌السهم می‌پردازیم و استفاده می‌کنیم بنده نمی‌خواهم توهینى به کسى بکنم ولى در جلسات مشورتى با همه آقایان مشورت کردم آقایانى که وارد‌کننده یا صادر‌کننده بودند نشستیم با این‌ها مشورت کردیم آقاى لارى و سایرین بودند همه چیز را که نمی‌شود در کمیسیون‌هاى مجلس مطرح کرد بنده فقط این را می‌خواستم عرض کنم که بنده از این حرف‌ها واهمه ندارم چون تحت تأثیر خارجى واقع نشده‌ام و این قدر شهامت و شجاعت دارم که استقامت بکنم این‌که تذکر فرمودند که خارجى به من سوفله کرد وگفت هفت تومان و نیم یا 8 تومان این چه حرفى است هر کس در حد خودش یک شأنى دارد یک مقامی‌دارد بنده ثابت کردم که زیر بار خارجى نمیروم اما حرف منطقى را قبول می‌کنم از هر ناحیه‌ای که باشد (احسنت)

نائب رئیس- قانون آزادى تجارت خارجى مطرح است (مهدى ارباب- اجازه می‌فرمایید) بفرمایید

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى ارباب‏

ارباب- سؤالى است از جناب آقاى وزیر کار تقدیم می‌کنم استدعا می‌کنم که بفرمایید براى دولت بفرستند

8- مذاکره در لایحه آزادى تجارت خارجى و سلب فوریت آن

نائب رئیس- گزارش آزادى تجارت خارجى مطرح است دو پیشنهاد رسیده است اول تکلیف آن دو پیشنهاد بایستى معلوم شود بعد به اصل لایحه بپردازیم پیشنهادها قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم؛ از لایحه آزادى تجارت مطروحه در مجلس سلب فوریت شود عمیدى نورى‏

درخشش- پیشنهاد ما مقدم است

بعضى از نمایندگان- فوریت ندارد.

عمیدى نورى- به فوریت رأى دادید اجازه می‌فرمایید؟

نائب رئیس- جناب آقاى عمیدى تشریف داشته باشید (درخشش- پیشنهاد بنده مقدم است) براى بنده وظیفه تعیین نفرمایید پیشنهاد دیگر هم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

امضاکنندگان زیر پیشنهاد می‌نماییم که لایحه لغو انحصار تجارت خارجى که در دستور مجلس است براى اصلاح و تجدیدنظر به کمیسیون مربوط برگردد- درخشش. دکتر شاهکار. بهبهانى. داراب. مهندس جفرودى، دکتر آهى‏

نائب رئیس- جمعاً 25 امضا‌ دارد آقاى عمیدى نورى‏

عمیدى نورى- بنده عقیده دارم این طرحى که از مجلس سنا آمده چون یک موضوع بسیار مهمی ‌است که در اساس زندگى اقتصادى و اجتماعى مملکت ما بسیار مؤثر است مطالعه بیشتر و کامل‌ترى می‌خواهد (صحیح است) ملاحظه بفرمایید در ماده اول این لایحه به طور مطلق ذکر کرده است که تجارت خارجى ایران اعم از صادرات و واردات با رعایت مقررات این قانون و مقررات ارزى و گمرکى آزاد است مطلقاً تجارت خارجى ایران چه واردات و چه صادرات را آزاد کرده است و حتى این‌جا نکته‌ای که جناب آقاى دکتر امینى تذکر دادند که قند و شکر و تریاک و این‌ها را هم در انحصار باقى گذاشته بنده هر چه در مواد نگاه کردم ندیدم (درخشش- در مواد نیست) (اردلان- هست) اجازه بفرمایید در مواد نیست. ممکن است یک توضیحاتى در خارج داده‌اند در مغز آدم متمرکز است آدم مطمئن می‌شود که هست منهم مثل آقایان همین فکر را می‌کردم که هست بعد که لایحه را خواندم دیدم حتى این هم نیست مواد دیگرى را هم که بنده خواندم در این لایحه دیدم که هیچ‌گونه حمایتى به معناى عملى از تولیدات داخلى کشور نشده است (صحیح است) و معتقد هستم اگر که این لایحه به این ترتیب در مجلس شوراى ملى بدون مطالعه در کمیسیون تصویب شود کارخانه‌جات داخلى ما و محصولات داخلى ما از بین می‌رود (صحیح است) به همین جهت است که بنده تمنى می‌کنم در اساس زندگى اقتصادى مملکت شما نمایندگان ملت توجه بیشترى بفرمایید این لایحه به کمیسیون برود یعنى سلب فوریت از آن بشود این جا پنجاه پیشنهاد داده شده و ممکن است 50 پیشنهاد دیگر هم داده بشود تمام این‌ها مطالعه بشود یک لایحه صحیح از کمیسیون برگردد و بیاید که ما بتوانیم یک قانون صحیح به ملت ایران تحویل بدهیم (احسنت، احسنت)

نائب رئیس- آقاى خرازى آقا فرمایشى دارید (اگر کسى مخالف نبود بنده مخالفم) آقاى مشایخى آقا با این پیشنهاد مخالفید؟ (مشایخى- بله) آقاى مشایخى موافق با پیشنهاد هستید یا مخالفید اول بفرمایید بعد تشریف بیاورید (مشایخى- بله بله مخالفم) بفرمایید

مشایخى- بنده با جناب آقاى عمیدى نورى در یک فراکسیون کار می‌کنم و البته لازمه همکارى در یک فراکسیون این است که مسائلى که در مجلس مطرح می‌شود اعضاى یک فراکسیون باهم توافق داشته باشند ولکن مطلبى نبوده است که قبلاً در فراکسیون مطرح شده باشد که بتوانیم نسبت به آن توافق نظر پیدا کنیم که یا من ایشان را اقناع کرده باشم یا ایشان بنده را قانع کرده باشند به این جهت است که اگر در اطراف این موضوع با نظر مخالف صحبت می‌کنم اصل همکارى معنوى و موافقت جدى که بایستى از لحاظ فراکسیون داشته باشیم به جای خودش محفوظ است بنده فرمایشات ایشان را در سه قسمت تقسیم کرده‌ام و می‌بینم که نظریات ایشان به هر حال در این لایحه تأمین شده است اولاً به خاطرم هست از دوره 15 مجلس شوراى ملى تا به حال دولت‌هایی که لوایح و برنامه‌هایشان در مجلس مطرح می‌شد و مخالفین همیشه می‌گفتند آزادى تجارت کمال مطلوب نمایندگان مجلس شوراى ملى و کمال مطلوب مردم این مملکت است که این قیدها این بند و بست‌ها این جواز‌بازی‌ها که براى ورود کالا به مملکت هست از بین برود و همیشه مردم این مملکت می‌گفتند آزادى تجارت براى ملت ایران مفیدتر است و این محدودیت‌ها و اقداماتى که وزارت اقتصاد ملى می‌کند سبب گرانى زندگى و سبب انحصار منافع براى یک طبقه محدودى است اگر این صحیح است این لایحه ‌آمده است این موضوع را می‌خواهد از بین ببرد دیگر این‌که آزادى مطلق تجارت اعم از واردات و صادرات براى واردکنندگان یا صادرکنندگان لازمه این موضوع این بوده است که منافع مولدین داخلى هم تأمین

+++

شده باشد پس کالاهایی که در مملکت هست باید مشابهش وارد نشود این موضوع هم در تبصره اول ماده سوم کاملا پیش‌بینی شده می‌گوید که براى حمایت از مصنوعات و کالاهاى داخلى باید صدور کالایی که مشابه آن در داخله ایران تهیه می‌شود و تأمین احتیاجات کشور را می‌نماید ممنوع شود پس استدعا می‌کنم آقایان توجه بفرمایید این قسمتى که مورد توجه جناب آقاى عمیدى نورى بود در تبصره ماده سوم تأمین شده که مصنوعات و کالاهاى داخلى حمایت شود در نظر گرفته شده کالاهایی که بتوانیم در این مملکت تهیه کنیم که اگر چنانچه در داخله مملکت ما توانستیم فرض بکنیم مثلاً میخ تهیه بکنیم در این‌جا نوشته شده است که دیگر اجازه ورود میخ داده نخواهد شد و این‌که فرمودند که قند و چاى و شکر و سایر چیزها احتیاج دارد که در انحصار دولت باقى بماند این همان موقع که بآقاى دکتر مشیر فاطمی‌جواب داده شد توضیح شد که در ماده چهار پیش‌بینی شده است که دولت می‌تواند هر موقع که مصلحت اقتضا‌ نماید ورود یا صدور یک یا چند نوع کالا را در انحصار خود قرار دهد مشروط بر این‌که انجام آن منحصراً با سرمایه دولت باشد بنابراین قند و شکر و سایر احتیاجات جزو ماده چهار است و منظور جنابعالى تأمین شده است در هر حال اساس را باید مورد توجه قرار بدهیم آقایان محترم قدر مسلم این است که زیر اصل انحصار تجارت خارجى شانه ملت ایران خم شده از بس زندگیش گران شده از بس عده محدودى توانسته‌اند از راه انحصار تجارت خارجى استفاده برند براى رفع این اشکلات آمده‌اند با این قانون آن قیدها و زنجیرها را می‌خواهند پاره کنند و بگوییم که براساس عرضه و تقاضا هر کس جنسى بتواند توى این مملکت وارد بکند و به فروشد و منافع ببرد انحصار بازى در هر موقع براى مردم مملکت مضر بوده و حالا می‌خواهیم این‌کار را بکنیم و 6 ماه این کار را اجرا کنیم و آزمایش کنیم اگر دیدید از اجراى این قانون ضرر دیدید آن وقت راه اصلاحش را در نظر بگیرید اساس موضوع که عبارت از آزادى تجارت است مورد توجه مردم این مملکت است این‌که می‌فرمایید از دستور خارج بشود و برود به کمیسیون یا فرض کنیم سلب فوریت بشود نتیجه‌اش چیست؟ نظریاتى دارید تبصره بهش اضافه کنید پیشنهادهاى اصلاحى و تبصره‌ای که در مجلس پیشنهاد بشود و بحث بشود مطلب حلاجى بیشترى خواهد شد اهمیت این قانون آن قدر هست که ده جلسه صرف بحث و مذاکره در این موضوع بشود چرا برود به کمیسیون؟ در مجلس هر نظرى دارید بدهید. بنده این لایحه را بسیار مفید می‌دانم و واقعاً یک اقدام مفیدى که مجلس سنا کرده است تصویب این لایحه بوده است و همانطور که در آئین‌نامه پیش‌بینی شده است وقتی که یک لایحه‌ای در یک مجلس تصویب شده است و تقاضاى فوریتش هم تصویب شده است در مجلس دیگر هم فورى تلقى می‌شود و این لایحه تصویب آن در مجلس بهتر از آن است که به کمیسیون برود (بعضى از نمایندگان- رأى، رأى)

نائب رئیس- آقایان توجه بفرمایید هر دو پیشنهاد یک دفعه دیگر قرائت می‌شود (دو پیشنهاد مجدداً قرائت شد) (چند نفر از نمایندگان- رأى رأى)

نائب رئیس- استدعا می‌کنم آقایان تأمل بفرمایند و حوصله داشته باشند ماده آئین‌نامه 141 قرائت بشود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 141- در صورتی که مجلس فوریت لایحه یا طرحى را تصویب نکند یا پس از تصویب در اثر تقاضاى دولت یا یکى از نمایندگان قبل از شور در مواد سلب فوریت آن را رأى دهد مذاکره در آن به طور عادى صورت خواهد گرفت.

نائب رئیس- این هر دو پیشنهاد یک معنى دارد، آقایانی که با سلب فوریت موافقند که در نتیجه لایحه براى رسیدگى به کمیسیون‌ها بر خواهد گشت قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد (درخشش- مبارک است انشاءالله) گزارش کمیسیون‌ها راجع به جلب سرمایه خارجى مطرح است (اردلان- شور لایحه آزادى تجارت باید تعقیب شود و پیشنهادها را بخوانند) مذاکره در کلیات که تمام نشده با پیشنهادات می‌رود به کمیسیون (صدرزاده- باید پیشنهادها را بخوانند بعد برود به کمیسون)

9- طرح گزارش کمیسیون اقتصاد ملى راجع به جلب سرمایه‌هاى خارجى‏

نائب رئیس- گزارش جلب سرمایه‌هاى خارجى مطرح است، گزارش‌هایی که از کمیسیون‌ها رسیده قرائت می‌شود.

گزارش کمیسیون اقتصاد ملى

(به شرح زیر خوانده شد)

گزارش از کمیسیون اقتصاد ملى به مجلس شوراى ملى کمیسیون اقتصاد و بازرگانى با حضور آقاى وزیر دارایی لایحه شماره 55677 دولت راجع به جلب و حمایت سرمایه‌هاى خارجی را مورد شور و مطالعه قرار داده مواد پیشنهادى را با اصلاحات مختصرى تصویب و با توجه به مقدمه لایحه دولت و این‌که جلب سرمایه‌هاى خارجى چه اثراتى در کشور دارد اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید

نائب رئیس- مواد چاپ شده تصور می‌کنم احتیاجى به قرائت مواد نباشد. گزارش‌هاى کمیسیون‌هاى دارایی و خارجه هم قرائت می‌شود

(به شرح آتى خوانده شد)

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شورای ملى کمیسیون دارایی لایحه شماره 55677 دولت مربوط به جلب و حمایت سرمایه‌هاى خارجی را مطرح و مورد شور قرار داده با توضیحاتی که آقاى وزیر دارایی دادند.

کمیسیون با گزارش کمیسیون اقتصاد با اضافه این جمله در ماده 4 (طبق آئین‌نامه اجراى این قانون) قبل از جمله (از ایران خارج کند) موافقت و اینک گزارش آن تقدیم می‌شود گزارش از کمیسیون خارجه به مجلس شورای ملى کمیسیون امورخارجه با حضور آقاى وزیر دارایی لایحه شماره 55677 راجع به جلب و حمایت سرمایه‌هاى خارجی را مطرح نموده پس از مذاکراتى با لایحه مزبور از نظر جنبه سیاست خارجى آن موافقت و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید.

نائب رئیس- کلیات مطرح است. آقاى فرود

فرود- بنده که در این لایحه جلب سرمایه خارجى به عنوان مخالف اسم نوشته‌ام قبلاً عرض کنم که کمال آرزوى بنده این است که روزى برسد که تمام ملل و افراد مردم بتوانند با هم برادروار زندگانى بکنند و هر کسى از هر نژاد و هر طبقه بخواهد در هر نقطه از نقاط دنیا سرمایه خودش را به کار بیندازد و استفاده ببرد بتواند این توضیح را از این جهت عرض کردم که توجه بفرمایید این عرایض بنده مربوط به مخالفت با بیگانه نیست اما این طبیعى است که انسان به هموطنان خودش علاقه بیشترى دارد و براى آنها آرزوهاى عالیترى هم دارد از این نقطه‌نظر ورودى این دلیل من هم که یک نفر ایرانى هستم آرزو دارم در درجه اول از منابع طبیعى که خداوند متعال در این مملکت به ما عطا فرموده خودمان استفاده کنیم (صحیح است) بعداً از مازاد و اضافات آن دیگران هم استفاده کنند (صحیح است) و با نهایت تأسف باید اقرار کرد که یک چنین فرصتى به هموطنان ما داده نشده تا به حال یعنى نه فقط فرصت داده نشده بلکه انواع و اقسام موانع هم در مقابل هموطنان ما براى استفاده از منابع طبیعى ما با نهایت تأسف در گذشته ایجاد شده و بنده تصور می‌کنم تنها در یک مدت کوتاهى در زمان اعلیحضرت رضا شاه کبیر فرصتى به مردم داده شد و مردم هم از این فرصت استفاده کردند در ایران کارخانه‌هایی تأسیس کردند و با نهایت تأسف بعد از جنگ این مؤسسات به کلى از بین رفت و حتى دیگر جرأت و شهامت براى افراد ایرانى که بتوانند تأسیساتى کرده و استفاده‌ای ببرند باقى نماند و از بین رفت به عقیده بنده آن امنیت لازم براى سرمایه داران ما تأمین نشده است و میدان عمل پیدا نکرده‌اند تا بیایند سرمایه خودشان را را بیندازند (تیمورتاش- سرمایه‌هایشان هم چیزى نیست) خوب چرا چیزى نیست اجازه بفرمایید جلب سرمایه خارجى عقلاً و منطقاً فقط یک دلیل می‌تواند داشته باشد و آن دلیل عبارت است از عدم تکافوى سرمایه‌هاى داخلى خود ما براى استفاده از منابع طبیعى خود ما این میدان عمل داده نشده است که افراد و سرمایه‌داران ما کار بکنند تا ما بفهمیم سرمایه‌هاى ما براى استفاده از منابع طبیعى ما کافى است یا نه شما باید این فرصت را بدهید و بعد به بینید که سرمایه ما کافى است یا نه ما لایحه جلب سرمایه خارجی را می‌آوریم آن وقت حاجى علینقى کاشانی را فرارى می‌کنیم از مملکت خودمان کورس‌ها را دق کش می‌کنیم یکى از افراد شریف و خدمتگذار و سرمایه‌دار مملکت ما همین حاجى علینقى کاشانى است این شخص در وطن‌پرستی و دینداریش این بس که در آلمان مسلمآنهاى ایرانى که فوت می‌کردند و آن‌جا ملا و آخوند نبوده است که این‌ها را غسل بدهد کفن بکند دفن بکند این مرد سرمایه‌دار میلیونر حاجى علینقى کاشانى شخصاً مسلمآنها را شستشو می‌کند کفن می‌کند دفن می‌کند این آقا را ما از ایران فرار می‌کنیم من چند روز قبل شنیدم که این آقا که یک ماه پیش آمده مجدداً می‌خواهد مراجعت کند خدا شاهد است من در تمام مدت عمرم سه مرتبه بیشتر حاجى علینقى کاشانى را ندیده‌ام ولى این اسباب بدبختى و تأسف است که این سرمایه‌دار را فراموش بکنیم برویم یک سرمایه‌دار خارجى را به جایش بیاوریم که استفاده کنیم در چند سال قبل مردم جنوب شهر از کورس دعوت کردند که آقا بیا این گودال‌هاى جنوب شهر را ببین و به این مردم کمکى بکن کورس رفت به جنوب شهر این مرد زندگانى آنها را که دید متأثر شد چکى صادر کرد به مبلغ سى هزار تومان و به وسیله سید محمد پیامی ‌که از مردان بسیار نیکوکار جنوب شهر است تقدیم کرد به مردم این آقاى سید محمد پیامی‌ گفت آقاى کورس این

+++

چک را ما از شما نمی‌گیریم اگر شما بخواهید که خدمتى بکنید کارخانه‌ای تأسیس کنید که این مردم در این کارخانه کار بکنند کورس فکر تأسیس کارخانه به سرش افتاد و این کارخانه پارچه‌بافى شهر رى را تأسیس کرد الان آن جا هزارها زن و مرد و بچه مشغول کار کردند خدا شاهد است 4 مرتبه جان این کورس به مخاطره افتاد این مرد بدبخت و بیچاره شده است یک آدمی‌که با کمال شادابى و جوانمردى شروع به کار کرد امروز پیر شده است بنده معتقدم به سرمایه‌داران ما میدان عمل داده نشده مقررات عجیب و غریب خلق‌الساعه در مقابل مردم گذاشته‏ می‌شود که سرمایه‌دار جرأت نمی‌کند اقدام به عمل کند من عذر می‌خواهم رویه من این است که از کسى در پشت تریبون بدگویی نکنم و این رویه را تا آخر هم حفظ خواهم کرد براى این‌که آقایان بدانید مقررات غلط یعنى چه من یک فقره‌اش را براى آقایان عرض می‌کنم تا بدانید میدان عمل و امنیت به سرمایه‌داران ما داده نمی‌شود موقعى که آقاى قوام‌السلطنه نخست‌وزیر بودند یعنى در سال 25 اواخر 25 قیمت گواهى‌نامه در بازار بود 4 ریال الى 6 ریال یک عده‌ای در بازار شروع کردند این گواهینامه‌ها را 6 ریال خریدارى کردن این‌ها که تمام شد رفتند قوام‌السلطنه را فریب دادند من اولاً مقصودم تکذیب از آقاى قوام‌السلطنه نیست بلکه ایشان را مرد خدمتگذارى می‌دانم که به مملکت خودش خدمت کرده است و بنده خدمات او را ستایش می‌کنم و از ارادتمندان ایشانم در صورتى که آقایان شاید اغلب بدانند ایشان نسبت به من لطفى ندارند این مرد را فریب دادند و گواهى‌نامه‌ای که در بازار خریده شده بود 6 ریال یا 4 ریال یک مرتبه به نام این‌که صادرات افزایش پیدا کند آمدند گفتند بیایید قیمت گواهى نامه را بکنید 24 ریال و تصویب‌نامه صادر شد به نام تکثیر صادرات و گواهى نامه‌ها هم در دست یک عده‌ای جمع‌آوری شده بود این‌ها شروع کردند از هر 6 ریالى که داده بودند 18 ریال استفاده کردن و فروختن در بازار بنا براین بدانید که تاجر بدبخت ایرانى و سرمایه‌دار ایرانى فرصت عمل و میدان عمل نداشته است و اگر به همین تجار خودمان به همین سرمایه‌داران خودمان شما فرصت بدهید به عقیده بنده شروع به کار خواهند کرد و از منابع طبیعى کشور هم استفاده خواهند کرد و ما احتیاج زیادى هم بجلب سرمایه خارجى نخواهیم داشت یک مطلب دیگر قضیه معادن است که جز یک عده‌ای با زد و بند هیچکس از معادن طبیعى مملکت شما استفاده‌ای نمی‌تواند بکند اگر یک چند نفرى هم بدون زد و بند داخل این‌کار شده باشند بدانید که خون‌جگر می‌خورند و هر ساعت مزاحمت آنها فراهم می‌شود و به عقیده بنده به زودى زود هم این‌ها کار خودشان را ول می‌کنند و می‌روند این هم قضیه معادن شما اما امر کشاورزى شما مطلقاً و ابداً در این مملکت به کشاورزان کمک نشده است (صحیح است) اگر شما به کشاورزان خودتان کمک بکنید اینها به مملکت خودشان خدمت می‌کنند و آباد می‌کنند مملکت شما یک میلیون و چهارصد و چهل هزار کیلومتر مربع مساحت دارد از این مقدار بسیار بسیار کمش زیر زراعت است هر روز علیه مالک تضییقات فراهم کردن صحبت‌هاى نگران‌کننده کردن بنده می‌خواهم بدانم پس این مملکت را کى آباد می‌کند شما سرمایه‌دار داخلى را نگران می‌کنید دولت هم که مانند افراد نمی‌تواند عمل کند صلاح هم نیست که دولت اعمال مربوط به افراد را انجام دهد پس این مملکت را کى باید آباد بکند؟

بنده نمی‌دانم بنابراین بنده می‌گویم سرمایه خارجى مگر با ماده واحده و قانون به مملکت جلب می‌شود؟ سرمایه هر کس که‌ امنیت باشد باین‌جا وارد می‌شود (صحیح است) شما این ماده واحده را می‌گذرانید لایحه می‌آورید جناب آقاى وزیر دارایی ولى اگر امنیت باشد لایحه نمی‌خواهد سرمایه خود بخود به ایران می‌آید مال خود مردم هم به کار می‌افتد شما براى این موضوع یک فکرى بفرمایید شما شرح زندگانى و بیوگرافى این سرمایه‌داران آمریکایی را بخوانید آدمی‌ بوده است در آمریکا روزنامه‌فروشى می‌کرده است روزى نصف دلار عایدات داشته است امروز میلیونر و میلیاردر است من نمی‌دانم چرا یک چنین فرصتى به افراد ایرانى داده نمی‌شود من نمی‌دانم چرا نباید مردم مملکت ما که زحمت می‌کشند این امیدوارى را داشته باشند که او هم یک روز میلیونر بشود در صورتی که می‌دانید مملکت ما دست نخورده است (صحیح است) و تمام افراد ایرانى می‌توانند در این مملکت متمول بشوند و در کمال آسایش و رفاهیت زندگانى کنند اما شرطش داشتن امنیت است (صحیح است- صحیح است) مطلب دیگرى که لازم می‌دانم به عرض آقایان برسانم این است که آقاى ابتهاج چندى قبل مصاحبه‌ای کرده بودند و در این مصاحبه‌شان اظهار کرده بودند که عایدات سازمان برنامه از نفت در مدت هفت سال 1200 میلیون دلار خواهد شد یعنى 9 هزار میلیون تومان البته اگر عایدات صد دوازده نفت را هم حساب بفرمایید این مبلغ با درآمدى که از فروش نفت توسط کنسرسیوم به دست می‌آید به عقیده بنده همینطورها هم می‌شود یعنى در حدود 9 هزار میلیون تومان مگر این 9 هزار میلیون تومان، 1200 میلیون دلار سرمایه نیست؟ حتماً باید بروید از خارج سرمایه بیاورید از همین‌ها استفاده کنید براى استخراج معادن براى تکثیر مواشى و احشام من سابقاً هم این‌جا عرض کردم در پشت این تریبون شما اگر در لرستان در بین ایلات خودمان در کرمانشاهان در آذربایجان در خراسان صد میلیون تومان براى تربیت احشام و مواشى خرج بکنید بعد از سال اول صد میلیون تومان عایدتان می‌شود مردم هم صاحب صد میلیون تومان سرمایه می‌شوند اما با نهایت تأسف در تمام این ایلات و دهات و این‌جاها یک نفر دامپزشک نیست که اگر مرض بیفتد بین احشام جز مردن هیچ چاره دیگرى ندارند از همین 1200 میلیون دلار 9 هزار میلیون تومان اگر درست خرج بشود و دقت بشود خرج هم به دست مردم و با مباشرت مردم بشود شما کمال استفاده را خواهید فرمود مثلاً سازمان برنامه می‌خواهد کارخانه سیمان دایر کند به عقیده من اولاً باید شما از وجود یک عده مهندس که علم دارند سرمایه ندارند مانند تمام ممالک دنیا استفاده کنید به این‌ها یک مساعده‌ای بدهید دوم اشخاص سرمایه‌دار را جمع بکنید یک مبلغى سازمان برنامه بدهد یک مبلغى هم آنها بدهند یک کارخانه سیمانى دایر کنید اقساطى معلوم بکنید که مردم پول سازمان برنامه را بدهند آن وقت هم کارخانه ایجاد می‌شود سازمان هم به پولش می‌رسد و مردم هم صاحب کارخانه می‌شوند اما با نهایت تأسف این پول‌ها به خرج مردم مملکت براى متمول کردن مردم یا براى این‌که مردم را ما صاحب سرمایه بکنیم نمی‌رسد الان دستگاهى ایجاد شده است دستگاه دولتى دستگاهى هم هست مال مردم البته این عرایض را که بنده می‌کنم براى این‌که سوءتفاهمی ‌ایجاد نشود یک توضیحى بنده عرض می‌کنم و توضیح بنده این است که این عرایض بنده و ایرادات بنده مربوط به دولت فعلى نمی‌شود من ناشکرى نمی‌کنم و اقرار می‌کنم که دولت فعلى در قسمت امنیت که به عقیده بنده شرط اول و اساس شروع به کار است کمال موفقیت را حاصل کرده است ما امروز می‌توانیم حتى هرگونه صحبت و مخالفت شدید در مجلس شوراى ملى بکنیم می‌توانیم در خیا به آنها راه برویم در کوچه‌ها راه برویم و حقیقت باید شکرگزارى کرد بعد از این‌که ‌امنیتى بود البته همه چیز هم حاصل می‌شود (صدقى- در تهران هست ولى در شهرستآنها این‌طور نیست) شهرستآنها هم امنیت دارند شهرستآنها هم بسیار بسیار امنیت دارند البته آقاى سپهبد زاهدى و کابینه ایشان (صدقى- هیچ کارى نکردند) آقا کجایش امنیت ندارد می‌خواستید یک روز تشریف بیاورید این‌جا بفرمایید در فلان شهرستان امنیت نیست اما حالا که بنده این‌جا دارم صحبت می‌کنم حضرتعالى می‌فرمایید که ‌امنیت نیست بنده تقاضا می‌کنم یادداشتى مرحمت بفرمایید و مرقوم بفرمایید آن شهرستآنهایی را که ‌امنیت درش نیست بنده هم این‌جا عرض کنم بنده نسبت به آقاى سپهبد زاهدى و کابینه ایشان مخصوصاً چند نفر از وزراى این کابینه که من شخصاً ارادت دارم که حقیقت این‌ها مردان لایقى هستند که مایه ‌امید آینده ما هستند یکى همین آقاى دکتر امینى است که الان این‌جا تشریف دارند همچنین آقاى دکتر مفخم که از رجال بسیار لایق آینده ما هستند (قنات‌آبادى- پس فعلاً رجال نیستند؟) غرض بنده این است که باور بفرمایید که یک بدبختى عمده ما این است که ما از حیث مردان سیاسى با نهایت تأسف خیلى در مضیقه هستیم و نداریم (صحیح است) در مملکت ما عادت بر این بوده است هر کس می‌آمده است و ابراز لیاقت می‌کرده است و عرض اندام می‌کرده است اعم از این‌که بین وزرا بوده و یا بین نمایندگان محسود واقع می‌شده و این‌ها را لجن مال می‌کرده‌اند بنده عقیده‌ام این است وظیفه ما این است که اگر افراد شایسته خدمتگذارى دیدیم اعم از این‌که تاجر باشد کاسب باشد نماینده مجلس باشد از این‌ها تعریف کنیم تمجید کنیم تشویق کنیم براى این‌که سایر مردم هم میدان پیدا کنند تشویق بشوند و بیایند جلو در هر حال بنده از مطلب پرت شدم آقاى سپهبد زاهدى در موضوع امنیت کمال موفقیت را حاصل کرده است همکاران نظامی ‌ایشان مخصوصاً سرتیپ بختیار فرماندار نظامی ‌با کمال صمیمیت و فداکارى با نخست‌وزیر همکارى کرده شخص سرلشگر علوى مقدم رئیس شهربانى با تیمسار سپهبد زاهدى کمال صمیمیت و فداکارى را کرده است (صحیح است) (بهبهانى- اتوبوس‌ها را درست کردند و مردم راحت شدند.) اجازه بفرمایید عرض کنم‏

نائب رئیس- آقاى فرود شما بیانات خودتان را بفرمایید

فرود- قضیه اتوبوس‌ها خراب بود و بهتر شد تهران یک کسرى از حیث اتومبیل و اتوبوس پیدا کرده ‌اما چون در این معامله‌ای که با مرسدس بنز شد آن صحبت‌ها شد باور بفرمایید که الان دیگر کسى جرأت نمی‌کند که کسرى اتوبوس‌ها را جبران کند (قنات‌آبادى- تهران اتوبوس کم دارد و باید این کسرى را تأمین کنند تا این افتضاح بر طرف شود جرأت نمی‌کنند چیست؟)

بهبهانى- پدرى که از این مردم تهران در آوردند و در می‌آوردند ببینید چیست‏

نائب رئیس- از موضوع لایحه خارج نشوید و بین‌الاثنین صحبت نکنید

فرود- بنده راجع به اتوبوسرانی صحبت نکردم آقایان از آن‌جا صحبت کردند و سؤال کردند بنده هم مجبور شدم جواب عرض کنم بنده دو دقیقه بیشتر از وقتم باقى نمانده است و با نهایت تأسف چون مجبور شدم به سؤالى که از بنده شد جواب عرض کنم و خیال نمی‌کنم عده هم کافى باشد که بخواهم از جناب آقاى رئیس وقتى بگیرم و صحبت بکنم این است که اگر اجازه بفرمایید مختصرش می‌کنم براى مردم این مملکت شما امنیت فراهم بکنید (مرآت‌اسفندیارى- امنیت هست) امنیت قضایی (مرآت

+++

 اسفندیارى- هست) نه ‌امنیت قضایی براى سرمایه‌دار نیست بایستى امنیت قضایی براى سرمایه‌دار فراهم بفرمایید تا میدان عمل البته براى همه باز شود من معتقدم اگر یک نفر در خیابان یک سیلى بى‌جا به کسى بزند این خودش سلب امنیت می‌کند امنیت باید همه داشته باشند و امنیت نباید انحصارى باشد تا این‌که تمام مردم مملکت شروع به فعالیت بکنند و مطمئن باشید که اگر افراد شروع به فعالیت بکنند.

تمام مردم کشور ما بزودى ثروتمند خواهند شد و آسایش پیدا خواهند کرد بعد هم اگر لازم شد البته جلب سرمایه خارجى بشود اما یک مطلبى بنده می‌خواهم این‌جا بدانم و آن مطلب عبارت از این است که این سرمایه‌داران خارجى که به ایران خواهند آمد اینها از حیث عمل امتیاز و رجحانى بر دیگران خواهند داشت؟ (یک نفر از نمایندگان- خیر) البته خیر بنده هم قبول دارم که نخواهند داشت بنابراین در شرایط فعلى یک قدرى کار کردن براى آنها مشکل خواهد شد استدعا می‌کنم آن شرایطى که براى به کار افتادن سرمایه لازم است ایجاد بفرمایید انشاءالله تمام مردم مشغول کار شوند و چون وقت بنده تمام شده است دیگر بیش از این مزاحم نمی‌شوم‏

10- توضیح آقاى نائب رئیس دایر به ترتیب شور گزارش راجع به آزادى تجارت خارجى‏

نائب رئیس- با کمال تأسف یک اشتباهى بنده در آئین‌نامه کردم در لایحه آزادى تجارت خارجى تصور می‌کنم در آن‌جا یک اشتباه کوچکى از طرف بنده شده باشد که سلب فوریت که شد بایستى که شور اول تمام می‌شد و پیشنهادات قرائت می‌شد و گزارش با پیشنهادات به کمیسیون می‌رفت (صحیح است) (قنات آبادى- اشتباه برمی‌گردد) ولى اشتباه از طرف بنده شده است با کمال معذرت انشاءالله گزارش جلب سرمایه خارجى در دستور قرار خواهد گرفت‏

11- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

نائب رئیس- جلسه را ختم می‌کنم روز سه شنبه هم مصادف با ولادت با سعادت حضرت مولا است و تعطیل است و با اجازه آقایان جلسه آینده ساعت 9 صبح روز پنجشنبه خواهد بود دستور هم دنباله همین لایحه‏ (مجلس سه ربع قبل از ظهر ختم شد)

 نائب رئیس مجلس شوراى ملى- نورالدین امامى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294927!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)