کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 100 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه سوم آبان ماه 1321  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقاى اوحدى و جواب آقاى وزیر کشور راجع به اصفهان

3- تقدیم لایحه سد سازى و آبیارى از طرف آقاى وزیر کشاورزى‏

4- بقیه شور لایحه متمم بودجه‏

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 100

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه سوم آبان ماه 1321

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- سؤال آقاى اوحدى و جواب آقاى وزیر کشور راجع به اصفهان

3- تقدیم لایحه سد سازى و آبیارى از طرف آقاى وزیر کشاورزى‏

4- بقیه شور لایحه متمم بودجه‏

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مجلس یک ساعت و ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید

صورت مجلس روز پنجشنبه 30 مهر ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با اجازه- آقایان: روحی، فاطمی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: تولیت، دکتر ضیا، نوبخت، اورنگ، دکتر جوان، امیر ابراهیمی، دبستانی، جهانشاهی، آصف، صادق وزیری، شباهنگ، کامل ماکو، نصرتیان

دیرآمده بی‌اجازه- آقای: بوداغیان)

-1 تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (خیر) صورت مجلس تصویب شد.

بعضى از نمایندگان- دستور دستور.

-2 سؤال آقاى اوحدى و جواب آقاى وزیر کشور راجع به اصفهان

رئیس- سه چهار نفر قبل از دستور اجازه خواسته‌اند (نمایندگان- دستور دستور) بسیار خوب وارد دستور می‌شویم آقاى اوحدى از وزیر کشور سؤالى دارند (افشار- باشد براى بعد وارد دستور شویم)

اوحدى- آقاى وزیر کشور هر گاه تشکیلات ادارى ایران از روى قواعد علمى تأسیس و متصدیان امور ادارى اشخاص مجرب و آزموده انتخاب شده بودند و با مختصر علاقه وظایف خود را انجام مى‌دادند نه من نیاز به سؤال کردن از شما داشتم و نه این که شما براى تهیه جواب من قریب چهل روز صرف وقت مى‌فرمودید.

آقاى وزیر کشور- اگر اداره آمار به وظایف قانونى خود عمل می‌کرد و مى‌دانست که مکلف است صورت کامل افراد کشور را از صغیر و کبیر زن و مرد مرده و زنده داشته

+++

باشد نه از یک طرف اداره نظام وظیفه براى تعیین افراد مشمول در زحمت بود و نه دادگاه‌ها گرفتار اختلاف برگ‌هاى سجلى می‌شدند و نه دولت براى جیره‌بندى گرفتار مشکلات می‌شد و نه من براى تشخیص عده نفوس حوزه اصفهان از شما سؤال می‌کردم.

آقاى وزیر کشور- استاندارها و فرماندارها در قلمرو مأموریت خود نماینده دولت بوده و موظفند سیاست عمومى حوزه فرماندارى خود را از هر جهت تحت مراقبت قرار داده و وسایل آسایش و امنیت و امور بهداشت و خوار‌بار اهالى را با قوه‌اى که دارند فراهم سازند به این نظر قوانین شوراى ادارى را تحت ریاست استاندار یا فرماندار قرار داد که در شوراى ادارى هر گونه اختلافاتى که بین ادارات یا شکایت اهالى از مأمورین دولتى باشد حل گردد و یک مقدار زیاد از وقت دولت صرف برگ‌هاى شکایات اهالى کشور نگردد. الحال از شما سؤال می‌شود که آیا استاندار اصفهان این شوراى ادارى را تشکیل می‌دهد یا خیر؟ آیا آگهى داده‌اند که اهالى شکایات خود را به آنجا بدهند و آیا می‌دانید که قند و شکر و سیگار و پارچه که از طرف دولت به اهالى داده می‌شود به حوزه اصفهان چقدر رسیده است و آیا اهالى بلوکات از این اشیا بهره‌مند شده‌اند یا خیر؟

آقاى وزیر کشور- این که قانون تقسیمات کشور فرمانداران را موظف نموده که اهالى و ملاکین را وادار به اجراى برنامه فلاحتى نمایند از این نقطه‌نظر است که علاوه بر معایب عمومى قوه اجراییه در دست فرماندار است مضافاً به این که سیاست نان آن هم مثل امسال از همه سیاست‌ها مهم‌تر است بنابراین آیا استاندار می‌داند که زراعت پاییزه سال گذشته و بهاره امسال و آبى و دیم اصفهان چقدر بوده است؟ آیا استاندار می‌داند که اصفهان امسال چه مقدار بذر احتیاج دارد؟ آیا استاندار می‌داند که براى تأمین نان آتیه اصفهان چه مقدار بذر باید زیر خاک برود؟

آیا استاندار می‌داند که محصول اصفهان هیچ وقت کفایت اهالى را نمی‌کرده است و البته با تعیین مقدار محصول امسال و تعداد اهالى حوزه اصفهان و تقسیم حاصل بین آنها معلوم خواهد شد که اصفهان چقدر کسر دارد آیا استاندار می‌داند که دولت براى هر یک صد هزار نفر اهالى طهران در روز یک صد خروار آرد می‌دهد و روى این عمل طبق سرشمارى که در اصفهان شده جمعیت شهر با شعاع دویست و چهار هزار نفر معین کرده که به نظر بنده از شهریور گذشته تا به حال چندین هزار نفر به آنها افزوده شده است بنابراین اگر بگوییم که جمعیت خود شهر دویست هزار نفر است باید روزى دویست خروار که در ماه شش هزار خروار و براى ده ماه شصت هزار خروار می‌شود براى خوراک شهر در نظر گرفته شود حال باید ملاحظه کرد که صورت مازاد که از مالکین گرفته شده چقدر و چه مقدار به انبارهاى دولتى وارد شده است و لازم است از طرف استاندار گزارش داده شود تا دولت از وضعیت خوار‌بار اصفهان مستحضر شود و در مقام علاج کسرى برآید.

در خاتمه تذکر می‌دهم که براى نان تهران گفته می‌شود روزى هشتصد خروار آرد داده می‌شود اگر این مطلب راست باشد براى مدت ده ماه دویست و چهل خروار آرد لازم است آیا دولت این مقدار آرد را از کجا تأمین خواهد کرد؟!

وزیر کشور (آقاى عامرى)- سؤالاتى که نماینده محترم فرمودند به سه قسمت است اولش این که آیا بر طبق قانون سرشمارى که وزارت کشور عهده‌دار است معین کرده‌اند که نفوس قلمرو اصفهان چقدر است یا خیر و فرمودند که اگر آمار منظم بود ممکن بود این سؤال را محتاج نباشند و باز هم اگر آمار منظم بود صورت‌هایى ممکن بود انتشار پیدا کند و در دسترس عموم گذاشته شود و همه اطلاعاتی پیدا کنند عرض کنم اداره آمار از وقتى که این قانون گذشته است شروع کرده‌اند یک قسمت هم به عمل آمده است و بعد براى سایر قسمت‌ها به واسطه پیش‌آمدهاى اخیر این سرشمارى موقتاً موقوف مانده است آنچه را که تاکنون سرشمارى شده است و نتیجه‌اش در دست است بنده به عرض آقایان می‌رسانم یک قسمت‌هایى هم که سرشمارى نشده است آن قسمت‌هایى است

+++

که از روى دفاتر آمار نسبتاً می‌توان گفت البته بنده این ادعا را ندارم که خیلى منظم و مرتب باشد ولى خلاصه‌اى می‌شود از روى آنها تا قدرى که ممکن است ترتیب کنیم و بنده به عرض آقایان می‌رسانم: در تاریخ 6 دى ماه 1319 شهر اصفهان تا شعاع شش کیلومتر سرشمارى شده و جمعیت آن در این تاریخ عبارت بوده است از 204598 نفر که از این عده 104595 نفر مرد و 100093 نفر زن بوده‌اند. اردستان در 28 تیر ماه 1320 سرشمارى شده است جمعیت حاضر آن (وقتى که ما می‌گوییم جمعیت حاضر یعنى در آن موقع که سرشمارى شده اعم از اهالى آنجا یا اشخاصى که مشغول عبور هستند و بعد ممکن است کم یا زیاد بشود) عبارت بوده است از 5689 نفر که 2644 نفر مرد و 3025 نفر زن بوده است. فریدن در 27 مرداد 1320 سرشمارى شده و جمعیت حاضر آن 9258 نفر که 4654 نفر مرد و 4604 نفر زن بوده است. اما راجع به تعیین نفوس کلمه قلمرو اصفهان این میزانى بود که سرشمارى طبق قانون به عمل آمده و سایر نقاطى که هنوز سرشمارى نشده و از روى دفاتر آمار آنچه بتوانیم تعیین کنیم این است جمع نفوس قلمرو اصفهان 921234 نفر معین می‌شود. اما نسبت به سؤال دوم که فرمودند به موجب قانون تقسیمات کشور شوراى ادارى شهرستان که باید تحت ریاست فرماندار تشکیل شود آیا در اصفهان تا به حال شوراى ادارى تشکیل شده است یا خیر: شوراى شهرستان طبق قانون تقسیمات کشور منظماً تشکیل شده و با این که هر ماه یک مرتبه بایستى تشکیل شود جلسات فوق‌العاده‌اى هم داشته‌اند و صورت جلسات منظم داشته‌اند و به وزارت کشور داده‌اند هر کدام از آقایان بخواهند ممکن است مراجعه کنند. از موقع ابلاغ قانون تقسیمات کشور مصوب 1316 تاکنون علاوه بر جلسات فوق‌العاده مرتباً در 15 هر ماه جلسات عادى شوراى شهرستان تحت ریاست فرماندار تشکیل گردیده است. از ابتداى سال 1320 طبق دفاتر مربوطه و صورت مجلس‌هاى موجود در وزارت کشور 18 جلسه تشکیل شده و حتى از اسفند 1320 تا اوایل ماه پنجم سال جارى شنبه هر هفته شوراى شهرستان تشکیل جلسه داده است و در این تاریخ به واسطه کثرت کارهاى سایر ادارات موافقت شده است که جلسات در اول و 15 هر ماه به طور عادى تشکیل یابد سؤال سوم نماینده محترم راجع به اطلاعات فرماندار بود از میزان بذر و کشت آنجا اینها را البته چون که وزارت کشاروزى اقدام می‌کند و از نقطه‌نظر خوار‌بار هم وزارت خوار‌بار تشکیل شده بنده خودم وقتى که سؤال شد واقعاً نمی‌دانستم که فرماندار جزییات را اطلاع دارد یا خیر و ناگزیر بودم که به آنها رجوع بکنم براى این که خیال کردیم قطعاً آنها اطلاعاتى دارند براى این که در مجلس به دردشان می‌خورد این بود که سؤال کردم و ایشان هم اطلاعات کافى دادند که حالا به عرض آقایان می‌رسانم: آقاى اوحدى می‌فرمایند که به موجب قسمت دوم ماده 10 قانون تقسیمات کشور آیا فرماندار می‌داند که امسال چقدر بذر باید کاشته شود آیا می‌داند که در اصفهان چقدر بذر موجود است یا خیر و آیا فرماندار می‌داند که اصفهان علاوه بر بذر و آذوقه خود چقدر زیادى دارد یا خیر: نسبت به اجراى برنامه..‏ این را باید به آقایان عرض بکنم که نه فقط اصفهان بلکه در همه جا بخشدارها مطابق دستورات کلى که بهشان داده شده است از هیچ گونه تشریک مساعى با نمایندگان کشاورزى براى تشویق و وادار کردن مردم براى بذر‌کارى و عملیات کشاورزى فرو گذار نکرده‌اند ضمناً بخشدارها در تمام حوزه اصفهان علاوه بر فرماندارها عملیاتى کرده‌اند که با کمک نمایندگان کشاورزى مردم را تشویق به بذرکارى علاوه بر آنچه سابقاً شده است بکنند. میزان کشت گندم و جو (علاوه بر برنج که مقداریش هم در بهار کاشته شده) در پاییزه کارى سال 1320 و بهاره کارى امسال که خرمن آن در سال جارى برداشت شده مطابق فهرستى که فرماندارى فرستاده بر حسب هکتار عبارت از 58315 هکتار است که عبارت از 583000 جریب اصفهان باشد و اگر در هکتارى هشتاد من بذر آنچه که معمول است کاشته شده باشد جمع کشت پارسال اصفهان و بهار امسال عبارت خواهد بود از 46652 خروار و در هذه‌السنه اگر

+++

بیشتر از پارسال کاشته نشده باشد به طور حتم عرض می‌کنم که کمتر از پارسال کاشته نشده باشد بلکه تصور می‌کنم که امسال در حدود پنجاه هزار هکتار کاشته شود. بخش‌هاى شهرضا و اردستان مقدار 308700 کیلو گندم و 36600 کیلو جو کسر بذر دارند که از طرف وزارت کشاورزى و نمایندگان آنها اقدام شده است که کسر بذر این نقاط از نقاط دیگر جبران بشود راجع به مازاد آذوقه هم به طور کلى چنان که آقایان محترم مستحضرند اصفهان همیشه مصرف دو ماه از سال را کسر داشته که از خارج کمک می‌شده است و چون امسال مطابق اطلاعات خصوصى که رسیده است به واسطه تنگى آذوقه در سایر نقاط جنوبى شاید خودشان (اما نه از طرف دولت) سعى کرده باشند از اصفهان خریده باشند. خاطر آقایان مستحضر است که در قسمت جنوب که یک سختى احساس می‌شده کرمان هم یک سختى‌هایى داشته‌اند البته آنها هم اهل این کشور هستند اگر به این وسیله بتوانند تعهد کنند شاید بازرگانان و اشخاص دیگر بتوانند از اصفهان تهیه کنند ولى مطابق اطلاعات خصوصى که بنده دارم شاید آقایان از کرمان و فارس بعضى اطلاعات خصوصى ندارند ولى گفته‌اند سعى کردیم چون وضعیت سخت است از اصفهان به دست آوریم ممکن است در یک همچو موقع تنگى جایى که سختیش زیادتر بوده است سعى کرده باشند که از اصفهان بیاورند بنابراین این طور به نظر می‌رسد که اگر سال‌هاى پیش اصفهان دو ماه کسر داشته شاید امسال یک قدرى بیشتر کسر داشته باشد این را هم با آقاى وزیر خوار‌بار مذاکره کردم بلکه بتوانند اگر کسر بذرى داشته است آنجا تأمین کنند. نسبت به خوار‌بار هم محتاج به توضیح نیست که بنده عرض کنم تمام وقت دولت از چندى به این طرف مصروف همین کار است از صبح تا شب احتمام می‌رود که شاید ما یکى دو روز در هفته بتوانیم به وزارتخانه خودمان برسیم براى امر خوار‌بار و امیدواریم با همین نیت خیر که در آقایان هم هست امسال موفق بشویم و رفع نگرانى از آقایان بشود. اگر احصاییه بیشترى بخواهید بنده حاضرم احصاییه کشت بهاره و پاییزه را جز به جز خدمت آقایان عرض کنم و اگر توضیحاتى لازم باشد به عرض برسانم.

جمعى از نمایندگان- خیر خیر کافى است.

3- تقدیم لایحه سد سازى و آبیارى از طرف آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى- اهمیت آب براى کشاورزى ایران حاجت به تذکر نیست (صحیح است) تمام زراعت ما محتاج به آب است تاکنون اقدامات اساسى در این باب نشده است (صحیح است) براى تأمین این منظور وزارت کشاورزى اخیراً یک برنامه تهیه کرد که به موجب آن در مدت ده سال در حدود دویست و سى هزار هکتار اراضى مشروب شود براى تأمین قسمت مالی این اعتبار یک قانونى تهیه شده که به موجب آن سالیانه مبلغى در بودجه کشور منظور مى‌شود براى انجام این برنامه آبیارى کشور ضمناً در این قانون بعضى مواد دیگر هم منظور شده است براى بهبود وضع آبیارى فعلى بعضى مواد آن مربوط به تنظیم و تحت نظم در آوردن تقسیم فعلى آب‌هایى است که داریم یک مقررات راجع به اداره رودخانه‌ها و قنوات مشترک یک مقرراتى در نظر گرفته شده براى عمران منابع آب که فعلاً مخروبه است یا مالکین آنها اقداماتى که لازم است براى عمران آنها نمی‌کنند این قانونى است که تقدیم می‌کنم (تقدیم مقام ریاست کردند) یک عرض دیگر هم راجع به قانون جنگل است این قانون الان چهار ماه است در مجلس است یک شور آن در مجلس تمام شده یک شور دوم آن هم در کمیسیون تمام شده آمده است به مجلس آقا اشخاص جنگل‌ها را قطع می‌کنند و ما وسیله قانونى براى تعقیب آنها نداریم هر وقت هم که بخواهیم آنها را توقیف کنیم محاکم تعقیب نمی‌کنند نظر به اهمیتى که این موضوع دارد خواستم از آقایان استدعا کنم این قانون را اقلاً در هفته آتیه بگذارند جز دستور زودتر تمام بشود هم دولت تکلیف خودش را بداند هم مردم تکلیف خودشان را بدانند.

+++

4- بقیه شور در لایحه متمم بودجه‏

رئیس- به کمیسیون رجوع می‌شود. قانون متمم بودجه مطرح است پیشنهادات مربوط به ماده 32 قرائت می‌شود.

وزارت بهدارى مجاز است تمام یک قطعه باغ معروف به پوستى کنار جاده ورامین را به طور رایگان به آقاى حاج سید رضا فیروز‌آبادى...

انوار- این ماده رفت به کمیسیون ماده بعد خوانده شود.

دکتر طاهرى- این ماده آن روز که مطرح شد قرار شد اصلاحى در عبارت بشود با آقاى فیروز‌آبادى هم صحبت شد از این جهت عجله ندارد این را خوب است بگذارند تا اصلاح شود حالا ماده بعد مطرح بشود.

رئیس- ماده سى و سه قرائت می‌شود:

ماده 33- وزارت بهدارى مجاز است یک میلیون و پانصد هزار ریال براى ترمیم امور مالى بنگاه‌هاى خیریه بهدارى و شیر و خورشید سرخ استان‌هاى 3 و 4 از بانک ملى وام دریافت داشته و اصل و بهره آن را از محل اعتبارى که در بودجه‌هاى سال آینده خود منظور خواهد نمود به اقساط رد نماید.

رئیس- آقاى ملک‌‌مدنى

ملک‌مدنى- بنده موافقم که این موضوع عملى شود و یک کمکى به شیر و خورشید سرخ بشود مخصوصاً در قسمت استان سه و چهار ولى خواستم اینجا عرض کنم بنگاه شیر و خورشید سرخ یک مؤسسه‌ای است علیحده و مربوط به ادارات کشور نیست اینجا نمی‌شود اجازه قرض به آن مؤسسه داد یک مؤسسه‌ای است آزاد که یک عوایدى دارد و یک مخارجى هم دارد خواستم بپرسم که این ماده چه صورتى دارد خوب است یک نفر از آقایان وزرایى که تشریف دارند و اطلاعاتى دارند توضیح بدهند.

رئیس- آقاى نقابت

نقابت- بنده در ماده قبل عرض داشتم.

رئیس- آقاى منشور در این ماده صحبت دارید؟

منشور- عرض کنم در چند جلسه قبل آقاى وزیر بهدارى توضیحات خیلى مفصلى دادند براى تشکیلات بهدارى مملکت هر چند پرده از روى کار برداشتند و فرمودند که به معناى واقع کلمه ما داراى بهدارى نیستیم و تمام تشکیلات بهدارى ما ظاهرى است (بعضى از نمایندگان- بلندتر) اما اسباب تشکر و امتنان است که دیدیم واقعاً یک نفر وزیرى آن طوری که باید وظیفه رسمى خودش را عمل کرد و حقایق بیان شد البته آقایان نمایندگان با آن بیان می‌توانند اطلاع کامل حاصل کنند به جزییات امور و در موقعی که مطالب مطرح است یک تذکراتى که مفید باشد به حال عموم بیان کنند به همین جهت بنده جرأت پیدا کردم در یک قسمت‌هایى یک عرایضى بکنم که شاید مورد توجه آقاى وزیر بهدارى نبوده است و ما که با اشخاص تماس داریم و از نزدیک مى‌بینیم به نظرمان رسیده است و لازم است تذکر بدهیم بنده تصور می‌کنم که البته همکارى بهدارى با شهردارى در درجه اول باید عمل بشود و تا زمانى که تشکیلات شهردارى کافى نباشد شهردارى هم نمی‌تواند به وظایف خودش عمل بکند اگر بنا باشد شهرهاى ما آبش به حال فعلى باقى بماند شهرهاى ایران به همان کثافت‌شان باقى بماند و خیابان‌ها هم به همین حال فعلى گرد و خاک از یک طرف به حلق مردم فرو برود و از طرف دیگر ما برویم در شاه‌آباد براى مسلولین مریضخانه درست کنیم و بخواهیم معالجه کنیم این علاج و فایده‌اى نخواهد کرد. بنده در این قسمت خیابان عشرت‌آباد که اغلب می‌روم مى‌بینم در آنجا گرد و خاک زیادى بلند می‌شود و ابداً توجهى نمی‌شود هر چند براى این که اخیراً آقاى دکتر سجادى آنجا تشریف آورده‌اند البته نسبت به این قسمت و تمام کوچه‌ها توجه می‌شود ولى آن طورى که باید و شاید نمی‌شود. مدت‌ها بود که قسمت شمال غربى شهر خیلى مورد توجه بود و قسمت‌هاى دیگر از همین جهت طرف توجه واقع نمی‌شد البته الان خیلى به موقع است که هر دو قسمت وزارت بهدارى و شهردارى با هم همکارى بکنند شاید که به مرحمت ایشان سایر قسمت‌هاى شهر هم از بهدارى استفاده بکند اینجا خواستم تذکر بدهم که اغلب اشخاص که تحصیل کرده و لیسانسیه هستند وظیفه خودشان را می‌دانند که نسبت به مردم چطور باید

+++

رفتار کنند و به چه ترتیب با آنها سلوک کنند ولى بدبختانه زمانى که یک عده اطبایى که معلوم نیست در کجا تحصیل کرده‌اند فرار کرده‌اند و به طهران آمده‌اند هر کدام از اینها براى خودشان یک عنوان تخصصى اختیار کرده‌اند و تمام اینها رادیولوگ هستند که با اشعه مجهول و اشعه قرمز و اشعه ماوراء بعضى اشخاص را معالجه می‌کنند و هر کدام سه چهار لامپ قرمز و آبى آورده‌اند توى مطبشان گذاشته‌اند و اشخاصى که از همه جا بى‌اطلاع هستند به اعلانات آنها اغفال می‌شوند پول‌هایى هم می‌پردازند بالاخره معاله‌جات آنها هم مفید واقع نمی‌شود و مأیوسانه می‌روند و بنده معتقدم یعنى می‌خواهم استدعا کنم که وزارت بهدارى به این قسمت توجه بکنند که اشخاص لااقل گیر این شیاد‌ها نیفتند و تا اندازه‌اى وسایل معالجات الکتریکى را در دسترس مردم بگذارند و ارزان‌تر بکنند و چون شنیده می‌شود که بعضى از آقایان اطبا دارو و فیلم را براى عکس‌بردارى به خوشان تخصیص داده‌اند البته این هم یک قدم‌هایى است که باید وزارت بهدارى در ضمن اصلاحات درست بکند من جمله بنده شنیدم که از برزیل یک مقدارى قهوه هدیه فرستاده‌اند براى شیر و خورشید ایران که تقسیم بشود بین مرضى اما نمی‌دانم آیا واقعاً این قهوه‌ها تقسیم شده است یا خیر (شاید دروغ باشد این مطلب) فروخته شده است و پولش از براى فوق‌العاده و مخارج ادارى مصرف شده است خدا نکند که دروغ باشد که خیلى اسباب تأسف است. بعد یک مریضخانه دیگری که اخیراً احداث شده اعلیحضرت همایونى هم تشریف بردند آنجا شنیدم که البته روز پذیرایى ایشان براى افتتاح ظاهر کار را خوب درست کرده بودند بعد هم اسباب عاریه بوده است و برداشته‌اند برده‌اند و همچنین مریضخانه شاه‌آباد که سواى آن است آنجا مرضى داراى بالاپوش کافى نیستند و با همان لباس شخصى خودشان در مریضخانه خوابیده‌اند حتى لباس‌هاى آنها را در آبى می‌شویند که یک قسمت شهر از آن آب مشروب می‌شود این قسمت‌ها را باید دید که راست است یا دروغ باید وزارت بهدارى ضمن اصلاحاتى که در نظر دارند بکنند، در اغلب ممالک دنیا معمول این است که اجزا ادارات حتى کارمندها یک بیمه اجبارى دارند یعنى از حقوق خودشان در هر ماه صدى یک یا دو می‌پردازند در موقعى که مریض می‌شوند حق معالجه از مریضخانه دارند در مملکت ما هنوز این امر معمول نشده است اگر وزیر بهدارى بتواند این کار را بکند در این موقع که دوا خیلى گران است یک تسهیلات خوبى به عمل مى‌آید و اشخاص از هزینه بیمارى‌شان کسر می‌شود و تصور می‌کنم که این اصلاح به جایى است. عرض من همین بود.

مخبر کمیسیون بودجه (آقاى اعتبار)- آقاى منشور فرمایشاتشان همه به جا و به موقع و صحیح بود ولى مربوط به این ماده نبود. البته همه‌اش یک افکار خیلى بلندى است که آقاى وزیر کشور و آقاى معاون محترم وزارت دارایى که تشریف دارند اینها را یادداشت فرمود که به آقاى وزیر بهدارى هم تذکر بدهند براى سازمان نو از این تذکرات استفاده کنند (طباطبایى و آقاى وزیر کشور هم به شهردارى). عرض کنم که موضوع ماده سى و سه را به عرض آقایان می‌رسانم که مسبوق بشوید و هیچ اشکالى هم به نظر نمى‌آید. موضوع این است که در استان سه و چهار معمول بوده است یک عوارضى به نام شیر و خورشید سرخ گرفته می‌شده و از آن محل بنگاه‌هایى ساخته شده و حالا هم دایر است. بنگاه‌هاى بهدارى و البته این عوارض که سابق گرفته می‌شد باز قانونى هم ندارد این را هم باید آقایان مسبوق باشند که روى توافقى که شده با اهالى محل و انجمن شهردارى عوارضى گرفته می‌شده و این خیلى کمک بود و از این محل بنگاه‌هاى مفیدى هم ساخته شده و الان هم مهیا و حاضر است اخیراً آن عوارض را نتوانستند به آن کیفیتى که سابقاً گرفته می‌شد بگیرند خلاصه این بنگاه‌ها که از آن محل بودجه‌شان پرداخته می‌شد به عسرت و زحمت افتاده‌اند به این جهت دولت این طور فکر کرد که از بانک ملى یک میلیون و پانصد هزار ریال وام بگیرد و مخارج و احتیاجات فورى آن بنگاه‌هاى خیریه را بپردازد تا این که در موقعى که بودجه خودش را

+++

می‌نویسد این بنگاه را هم مثل سایر بنگاه‌ها در بودجه منظور بدارد. منظور این است که این البته یک عملى است که مجلس هم به نظر بنده کاملاً موافق است که این بنگاه‌ها را باید نگاه داشت و نگذاشت براى یک مبلغ کوچکى از بین برود (صحیح است)

رئیس- آقاى دکتر طاهرى

دکتر طاهرى- همین طورى که آقاى مخبر توضیح دادند این یکى از مواد خوب قانون متمم بودجه است زیرا بنگاه‌هاى شیر و خورشید در استان سه و چهار مؤسسات خیلى مفیدى و بیمارستان‌هاى خیلى مفیدى دارد که به درد مستمندان و مرضى می‌خورد، امسال به واسطه پیشامدهایى که شده است آنها نتوانستند آنجاهایى را که اداره می‌کردند به طور کافى و مثل هر سال اداره کنند و بین مالیه و بنگاه شیر و خورشید هم یک اختلاف نظرى پیش آمد که می‌گویند شما نباید این عوارض را بگیرید بنگاه شیر و خورشید هم به عنوان کمک و اعانه‌اى که مردم خوشان می‌دادند می‌گرفت و به نفع مردم هم بوده این که مالیه می‌گوید ما خودمان تأمین می‌کنیم و پیشامدهایى هم که امسال در آنجا شده است اسباب نکس درآمد شده و این مؤسسات امسال به عکس بیشتر به درد مردم خورده است تا آن دروه و از این جهت دولت خواسته است تأمین بکند این موضوع را و از کارهاى بسیار خوب است از قرضه‌هایى که می‌کنند مخارج آن را می‌پردازند و بعد هم از محل اعتبارى که در بودجه می‌گذارند تأمین می‌شود.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد موافقین با ماده سى و سه برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده سى و چهار قرائت می‌شود:

ماده 34- وزارت دارایى مجاز است اسناد هزینه مخارجى را که در حدود اعتبارات مصوب و طبق مقررات مربوط پرداخته شده ولى به خرج بردن اسناد آن به واسطه کافى نبودن اعتبارى که به طور تخمین بابت تعهدات به بودجه سال انتقال داده می‌شود مقدور نگردیده است به حساب اعتبار مذکور به خرج بپذیرد.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- عرض کنم (آقاى اعتبار توجه می‌کنید آقا) اگر مخارجى شده است در حدود اعتبارات مصوبه به خرج بردن اسنادش قانوناً اشکالى ندارد و اجازه مجلس شوراى ملى لازم نیست اما اگر اضافه بر اعتبارات مصوب دولت مخارجى کرده است به عقیده بنده این سابقه را حالا که محل صحبت شد از این به بعد باید به هم زد و باید جلوگیرى کنیم از آن. اولاً یک اصلى را، امسال در نظر گرفتیم و مفصل در اطراف آن صحبت شد و دولت هم قبول کرد و وعده داد که جلوى مخارج را بگیرد و هزینه را بیاورد پایین و حالا بر خلاف این منظور و برخلاف قانون و برخلاف ترتیب و برخلاف انتظار دولت سرخود می‌رود یک مخارجى را اضافه بر اعتبارات مصوبه می‌کند بعد آن وقت یک راهى را مى‌خواهد که به تصویب مجلس برساند و این ماده را در متمم بودجه می‌گذارد این معنى ندارد آقا یک اعتبارى را مجلس تصویب کرده است و باید مخارج در حدود همان اعتبارت باشد و خرج کردن اضافه از آن اعتبار به نظر من خلاف قانون است و در این موقع سختى و گرفتارى مملکت این گونه اعمال واقعاً ناپسندیده است و جاى تأسف است و ثانیاً این چه اعتباراتى است که سربسته است و معلوم نیست چه مخارجى است و چه اعتبارى است هر وزارتخانه‌ای یک بودجه‌ای دارد و هر بودجه علاوه بر آن ارقام کلى که به مجلس شوراى ملى مى‌آید و تصوب می‌شود و هست و اصلاً من معتقدم که این سابقه را باید از بین برد و معنى ندارد که دولت این اعتباراتى را که به صورت معمایى است و معلوم نیست مربوط به چیست بخواهد اگر مختصر توجه بفرمایید و تحقیق بکنید و موارد خرج این اعتبارات نامعلوم را تعیین کنید آن وقت خواهید فهمید که چه افراط و تفریط‌هایى و چه

+++

ولخرج‌هایى در این مملکت شده است. به نظر بنده خوب است آقایان موافقت بفرمایند و این ماده را رد کنند و تصویب نکنند و تصویب نکنیم تا این که دولت در آینده تکلیف خودش را بداند

معاون وزارت دارایى- فرمایشات نماینده محترم به طور کلى صحیح بود ولى موردش در این ماده نیست حالا بنده براى توضیح مختصراً عرض می‌کنم که این ماده مربوط به اعتبارات مصوبه است و حالا چطور شده است که ما احتیاج پیدا کردیم همچو ماده‌ای را در متمم بودجه بگذاریم. قانون محاسبات عمومى یک دوره عملى را معین کرده است یعنى بودجه‌ای را که مجلس شوراى ملى براى یک سال تصویب می‌کند براى یک مدت معینى یعنى چند ماه از سال بعد این دوره عمل براى بودجه سال پیش خواهد بود یعنى از حیث تعیین خرج دولت می‌تواند خرج‌هاى انجام شده نه خرج‌هاى انجام نشده را که به واسطه حاضر نبودن سند یا مسامحه طرف یا این که اداره مربوطه نتوانسته است این اسناد را درست تشخیص بدهند یک دوره عملى قانون قائل شده که در این مدت ادارات مربوطه و وزارتخانه‌ها حق دارند که به حساب اشخاص رسیدگى کنند و تشخیص طلبشان را بدهند و طلب آنها را بپردازند و یک اعتبارات متحرک هم در دست محاسبات وزارتخانه‌ها است که اینها جهت پرداخت همین جور اعتبارات است در دوره عمل قانونى و همین طور که در این ماده تصریح دارد ملاحظه می‌فرمایید که ابداً خارج از بودجه مصوبه هیچ خرجى را شما اینجا اجازه نمى‌دهید و فقط پرداخت یک مخارجى است که طبق اعتبارات مصوبه شده مثلاً فلان مقاطعه‌کار کارش را انجام داده ولى حسابش تفریغ نشده و یا یک آدمى ممکن است به طور مساعده حقوقى گرفته است و آن حسابدار هم حقوق او را پرداخته است ولى اسنادش حاضر نشده که کامل شود و چون دوره عمل منقضى شده نمی‌توانند به خرج بگذارند و براى این که دوره عمل منقضى شده این اجازه را از مجلس شوراى ملى می‌خواهم و چنانچه ملاحظه می‌فرمایید در بودجه وزارت دارایى هم از حیث درآمد و از حیث هزینه یک مبلغى براى این کار منظور است ولى در عین حال براى این که قانون تفریغ بودجه معطل نماند این ماده را در متمم بودجه گذاشته‌اند که اگر یک خرجى در حدود اعتبار مصوبه مجلس شوراى ملى انجام شده باشد و در موعد مقرر اسناد آن حاضر نبوده و نتوانسته‌اند به خرج قطعى بگذارند حالا دولت به موجب این ماده مجاز خواهد بود که در بودجه بگذارد و تفریغ بودجه را تقدیم کند و هیچ خرج زائدى نیست و در همین ماده هم تصریح دارد و کاملاً اطمینان داشته باشید که از این حیث و در این ماده هیچ خرج تازه‌ای تحمیل به بودجه مملکت نمی‌شود اما این که به طور کلى باید جلوگیرى کرد و خرج نکرد این را بنده کاملاً موافقم و انشاء‌الله اگر فرصتى باشد باید کارى کرد که آن کارهاى قدیم دیگر تکرار نشود.

مخبر- عرض کنم براى تأمین نظر آقایان و مخصوصاً آقاى طباطبایى از طرف کمیسیون بودجه یک شرحى به وزارت دارایى نوشته شد که بعد از این وزارت دارایى حق ندارد به هیچ وجه موافقت کند با این تقاضاهایى که از طرف وزارتخانه‌ها این نوع می‌شود از طرف وزارت دارایى هم همین مراسله کمیسیون بودجه بخش‌نامه شده است به تمام وزارتخانه‌ها به این جهت تصور می‌رود که نظیر این اقلام در بودجه‌ها دیده نخواهد شد.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

طباطبایى- چون عده براى رأى کافى نیست اجازه می‌فرمایید مختصر عرض بکنم.

رئیس- بفرمایید

طباطبایى- با توضیحات آقاى معاون وزارت دارایى البته من متقاعد شدم ولى عبارتى که مى‌نویسد (به واسطه کافى نبودن) اینجا آقاى مؤید احمدى هم بنده را توجه فرمودند به این عبارت که معنى این عبارت این است که اعتبارشان کم آمده است و الّا نوشته مى‌شد (به واسطه گذشتن مدت) معنى این عبارتى که در ماده نوشته شده صریحاً این است که یک چیزى علاوه بر اعتبارات مصوبه خرج شده است و حالا چون اعتبارشان کم آمده است می‌خواهند به تصویب مجلس شوراى ملى برسانند.

+++

معاون وزارت دارایى- خیر آقا خواهش می‌کنم توجه بفرمایید این مربوط به اصل اعتبار نیست این مربوط به اعتبار جدیدى است که در بودجه امسال می‌گذارند و مربوط به سال پیش نیست چون هر وزارتخانه‌ای براى این منظور یک مبلغى در بودجه امسال می‌گذارد و این که نوشته شده است (در حدود اعتبار) براى این است که در حدود همین مبلغ می‌تواند خرج کند و حالا که این اجازه داده می‌شود در حدود همان اعتبارى که به آن وزارتخانه داده‌اند این محاسبات را تصفیه می‌کنند و باید از آن حد تجاوز نکنند.

مخبر- تقاضا می‌کنم یک اصلاح مختصرى است در این ماده بفرمایید در سطر آخر صفحه که می‌نویسد: به واسطه کافى نبودن اعتبارى که به طور تخمین بابت تعهدات به بودجه سال انتقال داده می‌شود. قبل از کلمه سال لفظ آن اضافه شود که مى‌شود بابت تعهدات بودجه آن سال انتقال داده می‌شود.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- ولى عده براى رأى گرفتن کافى نیست. بنده خجالت می‌کشم هر دفعه این اظهار را بکنم و تأسف من بیشتر از این است که آقایان این مختصرى را هم که اینجا تشریف دارند نمی‌آیند اینجا بنشینند که هر ساعت و هر دقیقه عقب‌شان نفرستیم براى این که عده کافى شود (ناصرى- آنهایى که بیرون هستند که این فرمایشات را نمی‌شنوند ما که می‌شنویم اینجا هستیم) یک ساعت به ظهر مانده جلسه تشکیل می‌شود و آن وقت با این ترتیب خارج شدن آقایان موجب وقفه کار می‌شود. آقاى ملک‌مدنى.

ملک‌مدنى- عرض کنم بنده تصور می‌کنم بهتر این است آقاى رئیس دستور فرمایند اسامى آقایانى که بیرون تشریف برده‌اند اینجا بخوانند که آقایان تماشاچى‌ها و روزنامه‌نویسان بدانند کی‌ها هستند و نفرمایند که اسباب تأسف است اسامى آقایان را اینجا اعلان کنند که همه بد نام نشوند

رئیس- بیانات آقایان صحیح است و این فرمایشات آقاى ملک‌مدنى هم صحیح است و بنده یک قدرى در این کار قصور کرده‌ام چشم بعد از این همین طور عمل می‌کنم.

(در این موقع چند نفر از آقایان وارد شده و عده براى رأى کافى شد)

رئیس- موافقین با ماده 34 با اصلاح کلمه (آن) که آقاى مخبر توضیح دادند موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

ماده 35:

ماده سى و پنجم- وزارت دارایى مجاز است درآمد حاصل از تصفیه سیم مخلوط با خاک‌هاى حصل از ضرب پول در سال‌هاى سابق موجود در ضرابخانه را پس از وضع هزینه تصفیه به حساب درآمد عمومى منظور و در بودجه سال مربوطه کشور جمع و خرج نماید این اجازه شامل عملیاتى که در سال 1320 براى انجام این منظور به طور آزمایش به عمل آمده نیز خواهد بود.

رئیس- آقاى فرمانفرماییان

فرمانفرماییان- این ماده به نظر بنده درست مصرح نیست در این باب یا آقاى مخبر یا آقاى معاون تقاضا می‌کنم توضیحى بفرمایند اینجا می‌نویسد (خاک‌هاى حاصل از ضرب پول در سال‌هاى سابق) ولى معلوم نیست که مال چند سال است و چه مبالغى است از کى این مانده و در سابق چطور نسبت به این کار عمل کرده‌اند آیا در متمم بودجه‌هاى ادوار گذشته چنین اجازه‌ای از مجلس شوراى ملى تحصیل می‌کردند یا نمی‌کردند؟ در این موضوع توضیحى لازم است داده شود.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى‏

دکتر طاهرى- عرض می‌شود مقدارى که تا به حال حاصل شده است آن را بنده نمی‌دانم و آقاى معاون وزارت دارایى اگر وزن آن را بدانند خواهند فرمود اگر ندانند بایستى وزن آن را بدانند خواهند فرمود اگر ندانند بایستى وزن شود و معلوم کنند ولى مقدار آن تأثیرى در این اجازه ندارد که ما حتماً بدانیم چقدر است منظور از این ماده این است که خاک‌هایى که حاصل شده است از ضرب مسکوک و با مقدارى نقره همراه است این را ذوب می‌کنند و نقره خالص آن را به دست می‌آورند این عمل البته یک خرجى دارد و درآمدى هم دارد از بابت قیمت آن نقره‌ها به موجب

+++

این ماده اجازه بخواهند که این هزینه و این درآمد را در بودجه کل منظور نمایند یعنى مخارجش را بپردازند و درآمدش را هم به خزانه مملکت تحویل کنند و یک عملى هم به طور آزمایش در سال 1320 کرده‌اند آن را هم به این وسیله می‌خواهند قانونى کنند و این کار خوبى است از سابق نمی‌کردند و در سال 1320 این کار را آزمایش کردند دیدند صرفه دارد یعنى درآمدى که حاصل می‌شود بیش از هزینه آن است حالا می‌خواهند که آن عمل قانونى محسوب شود و بعد هم نسبت به بقیه ادامه پیدا کند یعنى آنچه که نقره از این خاک‌هاى ذوب شده و تصفیه شده حاصل می‌شود تحویل خزانه بدهند و مخارج آن را هم از خزانه بپردازند.

رئیس- آقاى فرمانفرماییان

فرمانفرماییان- بنده با این توضیحى که آقاى دکتر طاهرى دادند قانع نشدم بنده سؤالى کردم و تقاضا کردم آقاى معاون وزارت دارایى که بیشتر در این رقم و اطلاعات وارد هستند توضیح بدهند و معلوم می‌شود اصلاً در کمیسیون بودجه هم توضیحات کافى در اطراف این ماده داده نشده. بنده عقیده دارم آنچه امروز دارند می‌خواهند عمل کنند و به موجب یک ماده قانونى می‌خواهند اجازه تحصیل کنند بسیار کار خوبى است و ما منکر آن نیستیم ولى چون یک قسمت مربوط به گذشته است در اطراف ضرابخانه بیشتر آقایان اطلاع دارند که یک صحبت‌هایى در گذشته بوده است بنده می‌خواستم بدانم که این مسئأله در ایام گذشته در 5 سال اخیر ده سال اخیر چه جور درش عمل می‌شده و آن خاک موجودى چه قیمتى داشته است و لابد این خاک مخلوط یک چیز قیمتى است که الان آمده‌اند این اجازه را بخواهند و این عمل هم لابد سابقه دارد و منحصراً درسال 1320 برنخورده‌اند که ببینند صرفه دارد یا خیر سابقاً هم این خاک بوده است عملیات ضرابخانه هم بوده است اگر منافعى از این خاک حاصل می‌شده در سابق هم بوده است این به چه صورتى بوده است آیا در وزارت دارایى در این موضوع سوابق هست یا نیست اگر سوابقى نیست بسیار خوب از امروز به بعد باشد ولى اگر سوابقى بوده است نوع عملیات چه بوده است این را توضیح بدهند.

معاون وزارت دارایى- یک مقدار خاکى است که از موقع تصدى بلژیکى‌ها در ضرابخانه باقى مانده است پرونده خیلى مفصلى هم دارد چند سال پیش هم یک قسمتش را آزمایش کردند و یک نقره‌ای بیرون آمد چون یک هزینه لازم دارد که خاک را تصفیه کنند و نقره آن را بیرون بیاورند و بدون اجازه و بدون داشتن یک اعتبار قانونى دولت مجاز نبود که یک همچو کارى بکند در این باره دولت از مجلس شوراى ملى اجازه می‌خواهد که یک هزینه‌ای بکند و هر چه نقره در این خاک هست استخراج کنند مقدارش هم خیلى زیاد نیست حدس می‌زنند بعد از آن که این خاک را عمل کردند و نقره آن را به دست آوردند شاید در حدود صد تا صد و سى هزار مثقال نقره ممکن است به دست بیاید و براى این که یک خرجى بکنیم و آن نقره را به دست بیاوریم این ماده را پیشنهاد کردیم (صحیح است(

رئیس- موافقین با ماده 35 برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 36:

ماده 36- وزارت بازرگانى مجاز است پروانه ورود معاف از گواهى صدور به مبلغ 196500 دلار براى چهل دستگاه کامیون و 280 حلقه لاستیک و مقدار لوازم یدکى که در سال 1314 براى شرکت دولتى حمل و نقل خراسان وارد شده صادر نماید.

رئیس- آقاى انور

انوار- کلمه لاستیک را که بنده در این ماده دیدم خواستم مطالبى را عرض کنم ولی آخر ماده را که خواندم دیدم مربوط به 1314 است و معلوم شد که فعلاً یک چیز موهومى است بنابراین عرضى ندارم.

رئیس- موافقین با ماده 36 برخیزند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 37:

ماده 37- وزارت کشور مجاز است مبلغ 95/35661799 ریال که براى هزینه ساختمان مؤسسه برق و خرید کامیون

+++

و دوچرخه شهردارى تهران از بانک ملى به عنوان وام دریافت شده و با فرع آن از محل درآمد شهردارى تهران به اقساط معین در قرارداد مسترد نماید.

مخبر- اجازه می‌فرمایید. اینجا در سطر سوم یک کلمه (و) زیادی است چون این (و) که هست معلوم می‌شود یک قرضه تازه‌ای است و حال آن که قرضه‌ای است که قبلاً شده و حالا هم ما اینجا قانونى می‌گذرانیم که اصل آن قرضه را با فرعش پس بدهند به این جهت استدعا می‌کنم آن (و) در سطر سوم حذف شود و عبارت این طور می‌شود (شهردارى تهران از بانک ملى به عنوان وام دریافت شده با فرع(

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- عرض کنم وضع مالى بلدیه تهران بسیار بسیار اسباب تأسف است و عادت سابق و رویه‌ای که شهردارى تهران در این سال‌هاى اخیر داشت فقط معامله‌ای که با مردم داشتند اگر مراجعه بفرمایید و یک مختصر تحقیقى هم از خود شهردارى بفرمایید ملاحظه خواهید فرمود که عده زیادى از مردم را که شهردارى آمده است خانه‌هاى آنها را خراب کرده است هنوز از بلدیه طلبکارند و شهردارى متعذر است به این که پولى و اعتبارى در دستگاه شهردارى نیست در خود مجلس شوراى ملى در اواخر دوره دوازدهم و در این دوره راجع به شهردارى زیاد صحبت شد و بعد در روزنامه هم بنده دیدم که در حدود سى و پنج سى و شش میلیون تومان بودجه شهردارى صرف مخارج ساختمانى شاه سابق کرده‌اند و این مورد تصدیق بلدیه است و اسناد مربوط به این کار هم هست حالا در این ماده سه میلیون و نیم تومان می‌خواهیم دوباره تحمیل کنیم به بودجه فعلى بلدیه که قرض خودش را بپردازد (بعضى از نمایندگان- قرض کرده است) بله آقا قرض کرده ولى حالا باید از عایدات خودش بدهد مقصود این است که در حال حاضر که سه ملیون و نیم تومان نمی‌پردازد وضع شهر این است و وضع احتیاجات مردم به این صورت است که ملاحظه می‌فرمایید حالا یک پیرایه تازه‌ای هم می‌خواهیم به آن ببندیم یعنى سه میلیون و نیم تومان از او مطالبه کنیم البته بنده موافقم به این که شهردارى تهران یا هر اداره یا هر مؤسسه یا هز وزارتخانه‌اى وقتى مقروض است باید قرض خودش را بدهد اما طلبش چه بشود؟ هیچ چیز یعنى یک شهرى را از این کثیف‌تر و از این بدتر بکنند. بنده یک وقتى از وزیر مالیه پرسیدم و تصدیق کردند که چهل میلیون تومان از وجوهى که اعلیحضرت داده‌اند نزد وزارت دارایى است حالا چرا محل استهلاک این دین را آنجا قرار نمی‌دهند و از آن پول قرض شهردارى تهران را نمی‌پردازند که شهردارى تهران با عواید خودش حق مردم را بپردازد و یک قدرى هم بتواند به وضع شهر برسد البته بنده نمی‌خواهم منکر شوم چند خیابان خوب و وسیع و آسفالت شده و مسطح هست (اقبال- و کثیف) اما من خودم دو هفته پیش به اداره کارهاى شهر رفتم و آنجا اطلاع دادم که یک لاشه سگى همین نزدیکی‌ها توى جوى آب است بروید آقا بردارید آخر داخلى‌ها و خارجى‌ها مى‌آیند و می‌روند مى‌بینند خوب نیست ولى برنداشتند و چند روز آنجا ماند و تیکه پاره آن را بنده در وسط خیابان دیدم و به شهردارى هم باز تلفن کرد‌م ملاحظه بفرمایید این وضع آب خوراکى و مشروب این شهر و پایتخت است. عرض کنم صحبت بهداشت و وزارت بهدارى است و واقعاً خجالت‌آور است چند ماده گذشت که اعتبارى داده شود وزارت بهدارى برود دوا بخرد و دوا بفروشد براى کى آقا؟! براى یک ملتى براى مردمى که متأسفانه آبش این است که ملاحظه می‌فرمایید شما اگر دواى دنیا را بار کنید بیاورید اینجا با این وضع آیا علاج خواهد کرد؟ سابقاً گفته شده است و این صحبت تازه‌ای نیست آقا این پول پول مردم است چهل میلیون تومان قرض داده شده است به دولت و دولت فرع هم مى‌دهد این را بدهید به بلدیه این چهل میلیون تومان را بدهید به بلدیه لابد اعلیحضرت هم اجازه خواهند داد (دکتر سمیعى- پنج میلیون تومان را اجازه داده‌اند) چهل میلیون تومان را هم اجازه مى‌دهند بلدیه تهران سى و شش میلیون تومان بابت طلب مسلم ساختمان این قصرها طلبکار است پنج میلیون

+++

کافى نیست این چهل میلیون را بگذارید به اختیار شهردارى تهران تا هم طلب مردم را بدهد و هم شهر را از این و ضع تأسف‌آور بیرون بیاورد چند سال پیش به مردم این شهر اطمینان دادند که برق آوردیم و براى تمام احتیاجات این شهر کافى است حتى کارخانه حاج امین‌الضرب را هم خواستند بر‌چینند و ببرند به ولایات بفروشند ولى حالا ملاحظه مى‌فرمایید کنتور برق سرقفلى پیدا کرده است و هر کنتورى در حدود پانصد ششصد تومان خرید و فروش می‌شود این در اثر نادانى است و در اثر اتلاف مالیه عمومى مملکت است آقا. این کامیون و دوچرخه‌ها را مى‌بینیم اعتبارش و پرداخت قرضش می‌آید به مجلس ولى صورتش نمی‌دانیم کجا است؟ کدام کامیون؟ کدام دوچرخه شهر پر از مزبله و خاکروبه است و حالا سى و پنج میلیون ریال قرض خرید این کامیون‌ها را آورده‌اند به مجلس تصویب کنند که بلدیه قرضش را بپردازد خیر از همان محلى که بلدیه طلب دارد بابت این قرضى که دارد باید بدهند

مخبر- فرمایشات آقاى طباطبایى کاملاً صحیح است ولى باید عرض کنم که مربوط به این ماده نیست. یک قرضه‌ای شهردارى تهران سابقاً کرده است از بانک و براى پرداخت آن قرضه پیشنهاد شده است که اجازه داده شود هر ساله اعتبارى در بودجه‌اش بگذارند که قرضه خودش را شهردارى بدهد متأسفانه این عمل شهردارى یعنى این بد حسابى موجب شده است که دیگر بانک هیچ گونه مساعدتى با شهرداری‌هاى و لایات هم نمی‌کنند براى این که شهردارى تهران این قرض خورش را نپرداخته است و براى پرداخت آن ترتیبى داده نشده است هر پیشنهادی که از شهرداری‌ها ولایات یک تقاضاى قرضه کوچکى هم می‌رسد بانک ملى به علت این بدحسابى شهردارى تهران موافقت نمی‌کند از این جهت بنده معتقدم که با تمام این احتیاجات و با این وضعیت بودجه شهردارى که الان در مضیقه است ما بایستى جدیت بکنیم و دقت بکنیم و مخصوصاً فشار بیاوریم که پول بانک را شهردارى پس بدهد یعنى هر کسی که قرض می‌کند از بانک باید مقید باشد که پس بدهد اگر پس ندهد که دیگر نه بانکى باقى می‌ماند و نه دیگر بانک می‌تواند عملى بکند و به نظر بنده بایستى با این پیشنهاد موافقت کنیم و آن فرمایشات آقاى طباطبایى هم کاملاً صحیح است و بیشتر از این که فرمودند و ضعیت خیابان‌ها و کوچه‌ها به قدرى مبتذل شده است که انسان نمی‌داند چه کار بکند و به که بگوید

رئیس- آقاى فرمانفرماییان‏

فرمانفرماییان- این ماده هم یکى از معایب این متمم بودجه را کاملاً آشکار مى‌کند بنده در همین قسمت که آقاى مخبر محترم اظهار فرمودند در همین قسمت یک تذکرى خدمت‌شان عرض می‌کنم می‌فرمایند که باید وقتى کسى مؤسسه‌ای قرضى از بانک ملى می‌کند او را مجبور کرد که قرض خودش را ادا کند این مطلب کاملاً صحیح است ولى براى پرداخت دین بانک باید یک ماده‌ای تنظیم کنند بانک ملى به بنده و آقا اگر قرض بدهد حتماً طلب خودش را وصول می‌کند ولى در مورد شهردارى و سایر جاها قانون براى پرداخت آن لازم است؟ راجع به این قرض هم بنده نمی‌دانم که در چه تاریخى شده است و چه جور شده است و به چه مصرف رسیده است می‌فرمایند براى مؤسسه برق بوده است آخر مؤسسه برق خودش یک عواید کافى دارد مؤسسه برق چند سال پیش این قرض را کرده است شما مخصوصاً اینجا عادت می‌دهد که این مؤسسات با گشاد بازى با شکم به آب زنى بگویند که چون طرف بانک ملى است ما قرض خودمان را نمی‌دهیم و براى این کار باید قانون گذراند و یک ماده قانونى بگذرانیم که او قرضى را که به موجب یک قانون و قراردادى از بانک دریافت داشته است بپردازد و این بدترین طریق و بدترین عملى است که ما به مؤسسات ملى خودمان می‌آموزیم نباید آقا فرق داد و فرقى قائل شد آن مؤسسات هم مثل یک نفر فرد عادى باید قرضى که می‌کند ببیند می‌تواند بدهد و محل پرداخت قرض و عوایدش چیست و مطابق عوایدش قرض کند و بعد هم پس بدهد و با این ترتیب دیگر احتیاج بگذراندن و تصویب یک ماده ندارد باید از محلى که معین کرده است قرض خودش را بدهد. بنده عرض می‌کنم عایدات مؤسسه برق چه میزان

+++

است این قرض از کدام محل پرداخته می‌شود از عواید دیگرى که شهردارى وصول می‌کند بایستى این قرض را بدهد یا از عوایدى که خود مؤسسه برق تحصیل می‌کند؟ اینها همه یک مسائلى است که باید در اطرافش توضیح داده شود.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- بنده هم توضیحاتى می‌خواستم. موافق نیستم‏

مخبر- عرض کنم آقاى فرمانفرماییان توجه داشته باشند که براى این قرضه قانونى از مجلس گذشته است مجلس شوراى ملى قانونى تصویب کرد که این قرضه را بانک ملى به شهردارى بدهد منتها در آن قانون ترتیب پرداخت معین نشده که به چه ترتیب این قرض را باید شهردارى به بانک ملى پس بدهد و این ماده که پیشنهاد شده یک چیز تازه‌ای نیست فقط براى پرداخت آن قرضه ما مکلف کردیم شهردارى را که از بودجه خودش این مبلغ قرضه را بدهد تا مستهلک شود.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- عرض کنم. این ماده 37 به بنده فرصت می‌دهد که یک قدرى از شهردارى اینجا صحبت کنم. الان چهارده ماه است که از تغییر اوضاع سابق گذشته است و چند ماه هم که از اوضاع سابق گذشت بنده یک دفعه دیگر هم در این موضوع صحبت کردم ولى تأثیرى نکرد و حالا هم آقاى وزیر کشورکه این ماده مربوط به ایشان است حضور ندارند آقاى معاون وزارت دارایى تشریف دارند ولى حرفى را که ما اینجا می‌زنیم به کلى محو می‌شود و زود از بین می‌رود ولى باز بنده می‌خواهم دنباله آن مطالبى که سابق عرض کردم تذکر بدهم و اگر تأثیر نکند دنباله‌اش سؤال است براى این که موضوع شهردارى یکى از مسائل مهم این مملکت است و باید طرف توجه واقع شود شهردارى تهران با این بودجه سنگین حالا که به قول خودمان موانع مرتفع شده است ملى شده است اختیار هم دست آنها است باز هم بالاخره و ظایف خودشان را عمل نمی‌کنند بنده در قسمت جنوب شهر عرض می‌کنم شمال شهر را عرض نمی‌کنم پیشنهاد می‌کنم از این مجلس چهار نفر انتخاب شود برود جنوب تهران و ببیند (بعضى از نمایندگان- شمال هم خراب است) خیلى خوب حالا شمال هم خراب است وضعیت شمال هم آسفالت‌ها همه خراب است و پل‌ها همه خراب است. تمام درآمد شهردارى مصرف بودجه اشخاص می‌شود. من تعجب می‌کنم از آقایان اعضا انجمن شهردارى که اشخاص صلاحیت‌دارى هستند در آنجا ولى نمی‌دانم چرا اوتوریته خود را عمل نمی‌کنند؟ و حالا هم مثل سابق است که یک سرتیپ یا یک سرلشگرى آنجا نشسته بود و هر چه می‌گفت و حکم مى‌کرد آنها انجام می‌دادند.

دکتر سمیعى- این طور نیست آقا.

ملک مدنى- پس چرا این طور است اگر نیست پس چرا اصلاحاتى نمی‌شود.

دکتر سمیعى- اعتبارى ندارد شهردارى

ملک‌مدنى- پس چرا این کارها انجام نمی‌شود چرا به مصرف نمی‌رسانند. این مردم بیچاره که با یک ظرف ماست در این شهر داخل می‌شوند از او عوارض می‌گیرند چطور می‌شود که درآمد ندارد در آمد تمام میوه و خوار‌بارى که وارد این شهر می‌شود. شهردارى ازش درآمد می‌گیرد عوارض ازش مى‌گیرد اینها پوشیده و پنهان نیست آقا چطور آقاى دکتر سمیعى مى‌فرمایید در‌آمد ندارد صورت درآمد این را خواهش می‌کنم از سال گذشته تا حالا بدهید چاپ کنند منتشر کنند لااقل ما که وکلاى مجلس هستیم مطلع بشویم و جواب مردم در این قسمت بدهیم و مخارج پرسنلى آنجا را هم تعیین کنند ما یک وقتى یک قانونى را گذراندیم و مخارج پرسنلى را به طور کلى در هر کجا 10% معین کردیم اگر نظرتان باشد آقاى اعتبار مخبر کمیسیون بودند و آقاى اردلان هم که خوشبختانه هم وکیل بودند هم معاون بودند (بعضى از نمایندگان- وزیر بودند) و همه سمت‌ها را داشته‌اند. (افشار- استاندار هم بوده‌اند) طرف اعتماد همه هستند عرض می‌کنم که 10% قائل شدیم براى هزینه پرسنل یعنى براى هزینه ادارى و کارگزینى. صورت شهردارى را بیاورید به مجلس اگر صدى ده بود تمام این فرمایشى که مى‌فرمایید صحیح است. این همه ادارات و برزن و مؤسسات بى‌معنى که درست شده است اینها را

+++

بردارید و خرج آسایش و زندگانى مردم بکنید. مردم این شهر اصلاً آسایش ندارند آب خوردن‌شان خوب نیست جاده‌شان خوب نیست همان طور که آقاى طباطبایى فرمودند البته حقیقى بود و این مطلب واقع شده است که لاشه سگ مرده توى راه آب بوده است.

بعضى از نمایندگان- حالا هم هست شهردارى آقا براى این است که بالاخره مفید واقع بشود. سابق تا می‌خواستیم حرف شهردارى را بزنیم می‌گفتند آقا محظورات هست و مشکلات هست، همین کامیون‌ها که هست کجا مصرف می‌شود؟ (همه می‌دانیم- همه می‌دانیم). عرض کنم به قول یکى از آقایان حالا که براى جاى دیگر کار کرده است که پول قرض او را هم از همان جاى دیگر بدهند بنده حالا نمی‌خواهم عرض کنم ولى به عقیده بنده شهردارى از سال گذشته تا به حال وضعیتش را عوض نکرده است باید وضعیتش عوض شود و تشکیلاتش کوچک و ساده و مفید بشود و درآمدش باید خرج مردم بیچاره شهر بشود و جنوب و شمال هم ندارد فرق نمى‌کند جنوب تهران به نظر بنده بیشتر احتیاج به بهداشت دارد زیرا شمال شهر غالباً مردمان متعین نشسته‌اند وضع خانه‌هاشان صحیح است و آب با بشکه برای‌شان می‌آورند ولى آنها باید از آن آب انبارى که همه می‌دانیم آب بخورند و دیگر وسیله ندارند لااقل این مجارى را شهردارى مراقبت کند که پاک باشد آب قنات بیاورد آب آلوده نیاورد این کارهایى که خیلى آسان است یکى از آقایان را مأموریت بدهید که برود پشت همین مسجد و مجلس بلند شوید بروید و ببینید وضعیت شهردارى چطور است اینها واضح است و جاى انکار نیست و ما هم نمی‌خواهیم که دولت را تهدید کنیم و یا مقصودى داشته باشیم. براى یک اصلاحاتى است که این حرف‌ها را می‌زنیم و امیدوارم بالاخره آقایان اعضاى انجمن شهردارى که همه‌شان از رفقاى برجسته و مفید خودمان هستند این بیانات مجلس را بالاخره سوژه قرار بدهند و حاضر شوند این شهردارى را آن جورى که ما منظور داریم از بودجه‌اش کم کنند.

رئیس- آقاى اعتبار (مخبر(

اعتبار- عرض کنم بنده قبلاً هم عرض کرده‌ام که وضع شهردارى با این ماده مربوط نیست و غالب آقایان که مخالفت می‌کنند مثل این است که نمی‌خواهند پول بانک ملى داده شود و آقایان باید سعى کنند که پول بانک ملى زودتر داده شود بعد هم آن قضیه شهردارى در مجلس مطرح می‌شود که این کار هم درست شود. (صحیح است(

بعضى از نمایندگان- رأى به ماده 37.

سزاوار- بنده یک توضیح مختصرى می‌خواهم بدهم.

رئیس- آقا اگر مخالفید قبل از شما هم هستند آقاى نقابت.

نقابت- عرض کنم یک مثلى آقاى مشرف نفیسى وقتى وزیر مالیه بودند بیان کردند گر چه در آن موقع تطبیق نمی‌کرد ولى با شهردارى فعلى تطبیق می‌کند و آن این بود که مردى رفت در حمام و قوزى داشت وقتى وارد شد دید آنجا بساط ساز و دهل است و با آنها شرکت کرد. معلوم شد اجنه آنجا مهمانى داشته‌اند قوز او را از پشت او برداشتند این قوزى یک رفیق قوزى دیگرى داشت پرسید قوز تو چه شد گفت بلى این جور شد و قوز مرا برداشتند. این هم رفت آنجا اتفاقاً مجلس عزایى بود و این باز مشغول شادمانى شد آن قوزى که از کول او برداشه بودند به کول این یکى گذاشتند عرض کنم وضعیت شهردارى ما هم امروز این جورى شده است براى این که شهردارى یعنى یک اداره از براى اطاعت اوامر ساختمانى مقامات حالا هر مقامى می‌خواهد باشد (انوار- بگو شاه) آقاى انوار بنده براى خواص است حرف می‌زنم دیگر استدعا می‌کنم که بیش از این بازش نکنید. عرض کنم هر مقامى که نفوذى داشت البته آقا می‌فرمایند شاه این که خیلى روشن است و مبتذل می‌شود یک حرف را زیاد تکرار کردن ولى از آنجا بیایید پایین‌تر و برسید به رئیس فلان اداره حتى رئیس کمیسر آنها هم که بودند اگر دستورى می‌دادند اطاعت می‌شد. با کامیون شهردارى براى آنها جنس حمل می‌شد. جنس به وسیله شهردارى ار کوره‌پزها می‌خریدند و براى آنها می‌فرستادند و چه و چه... ولى اغراق هم البته

+++

نباید گفت بودجه شهردارى نشان داده است که چقدر عایدات داشته است و چقدر خرج کرده است. این اطلاع را آقاى فریدونى خوب داشتند و یک وقت هم توضیح دادند ولى الان شهردارى مواجه شده است با این امر که مبالغ زیادى مدیون است به اشخاص. یک مقدارى معاملات با مردم کرده است و تعهداتش را انجام نداده است. اتومبیل خریده است از مردم ولى پولش را نداده است. آن اتومبیل هم معلوم نیست کجا است. حتى در همین ادوار و در همین ایام آزادى اتومبیل سوارى بیوک نو که تازه شهردارى وارد کرده است یک نفر سوار شده رفته است و بعد هم پس نداده است و اخیراً یک اتومبیل خراب داده است. وضعیت شهردارى این جورى است خراب است و مختل حالا که باید شهردارى شهردارى بشود البته این تذکرات مفید است و لیکن شخص رئیس شهردارى آقاى دکتر سجادى. بنده طرف‌دارى نمی‌خواهم بکنم و لیکن یک مردى است منظم و سال‌ها هم در کار قضایى کار کرده است و هر چه شب و روز کار می‌کند نمی‌تواند این مشکلات را حل کند مثلاً ملاحظه می‌فرمایید که باغ تجریش را که محل شیرخوارگاه است و براى اطفال تعیین کرده‌اند مال یک جمعى از سادات است که آنجا را اجاره می‌دادند به سفارتخانه‌ها و مبلغ دو سه هزار تومان اجاره مى گرفتند در سال و اعاشه می‌کردند شهردارى به زور رفت اینجا را تصرف کرد گفت حسب‌الامر اینجا را می‌خواهیم اجاره بکنیم و اجاره هم بالغ بر سه هزار تومان بسته شده است اجاره‌اش را که نمی‌دهند هیچ می‌گویند مبلغ 105 هزار تومان در اینجا خرج کرده‌ایم بیا به ما بده تا اجاره‌ات را بدهیم. آخر توى خانه من با اجاره رسمى آمده‌اى کى به تو گفت که خرج بکنى که تو خرج کردى؟ می‌گوید بیخود کردید به هم بدهید نمی‌دهند می‌گوید بخرید نمی‌خرند یک همچو مشکلاتى است. البته خرج هم شده است اما نه 105 هزار تومان توى دفتر هم 105 هزار تومان است و این خرجى که آنجا شده است کارشناس بفرستید آنجا ببینید که منتهایش 20 هزار تومان است و باقى آن رفته است به جاهاى دیگر و به محل‌هاى دیگر خرج شده است پس امروز که شهردارى شیرازه‌اش به در رفته تا منظم شود تا مرتب شود تا به مجراى طبیعى‌اش برگردد تا به آن سپورى که توى خیابان دارد راه می‌رود حقوق داده شود که این سگ را از راه آب بردارد مدتى وقت لازم دارد بنده خیال می‌کنم به جاى این اعتراضات تشریک مساعى کنیم و این تشکیلات را به هم بزنیم و از سردرست کنیم تا این مشکلات حل شود. اینها همه بوده است و اما اشکالى که بنده راجع به این ماده داشتم و می‌خواستم عرض کنم این است که ما هى قانون می‌گذراندیم که یک اداره یا یک وزارتخانه حق داشته باشد فلان مبلغ از بانک وام بگیرد و البته در موقعى که وام مى‌گرفت یک قرارى هم با بانک مى‌داد که این مبلغ 250 هزار تومان یا سه میلیون یا سى هزار تومان را که قرض می‌کنیم چه جورى پس بدهیم از چه محل و چند ساله پس می‌دهیم ولى بنده ندیدم که یک قانونى بیاورند که براى پس دادن یک قرضى چه کار کنند این قانون دستور پس دادن قرض است نه براى گرفتن و این عمل خلاف اصول است. این عادت مى‌کند شهردارى که وقتى بخواهد پول بانک را پس بدهد باید یک قانونى از مجلس بگذرانند تا پس بدهد اما پول فلان بنگاه و پول ارزاق فروش را آن را هم صبر می‌کند تا یک قانونی از مجلس بگذرد تا بیاید قرض‌هایش را بدهد؟ دیگر آقا این قانون نمی‌خواهد. مطابق آن رویه که گرفته است باید پس بدهد و به عقیده بنده این ماده اصلاً زائد است و همان طور که پول را گرفته است نباید برود با طلبکار ترتیبى را بدهد و پول را پس بدهد و مرجع این کار هم انجمن شهردارى است چون این انجمن در بودجه نظر مى‌کند و مطابق آن رویه اگر مدیون است دستور می‌دهد پس بدهد. این قانون آمدنش به مجلس موضوع ندارد و استدعا می‌کنم اصلاً این ماده را پس بگیرند که یک عادتى نشود که شهردارى هر وقت می‌خواهد قرض خود را بدهد یک قانونى بخواهد.

رئیس- آقاى مخبر

مخبر (اعتبار)- عرض کنم آقایان توجه بفرمایند پولى که شهردارى گرفت و ماده‌اى که از مجلس گذشت آن روز

+++

به امر شاه بود. به امر شاه آن روز آقاى وزیر دارایى آوردند آن لایحه را به مجلس و مجلس شوراى ملى هم تصویب کرد و پول را هم گرفتند حالا مخارج چه شده است البته حسابش صورت دارد و انجمن شهردارى هم متوجه است ولى اگر ما بخواهیم این ماده را تصویب نکنیم نتیجه‌اش این است که شهردارى ملزم نیست پول را بدهد. این اشکال آقاى نقابت به نظر بنده وارد نیست براى این که آن کسى که با دولت معامله کرده و اتومبیل فروخته است او غیر از دولت و غیر از بانک است او قطعاً براى پرداخت بدهى خودش یک تعهدى گرفته یک قراردادى بسته است یک کارى کرده است حالا شهردارى نمی‌دهد یا ندارد بدهد آن یک امرى است جداگانه و به نظر بنده اگر بنا باشد از این ماده صرف‌نظر شود نتیجه‌اش این می‌شود که بگوییم پول بانک هم پرداخت نشود شاید هم شهردارى خیلى خوشش بیاید از این کارى که ما مى‌خواهیم بکنیم از این نظرى که دارید و راضى هم باشد ولى حقیقتاً از نظر حفظ بانک و از نظر معاملات ما باید که شهردارى را مجبور کنیم و مکلف بکنیم که دین خودش را بدهد و حساب بانک را بپردازد این بود که این ماده را پیشنهاد کردند و بایستى بدانند که اگر شهردارى با یک اشخاصى حساب دارد کتاب دارد و آن اشخاص اسناد دارند و مطابق یک تعهداتى است مطابق یک قراردادى است آن اشخاص بروند و به مقامات صالحه شکایت کنند و آن مقامات ازش بگیرند و بدهند (نقابت- بانک هم همین کار را بکند) نه بانک نمی‌تواند این کار را بکند زیرا بانک قانونى ندارد که بتواند این کار را بکند و این اشکال دارد. این را براى رفع آن اشکال گذاشته‌اند

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده 37. (طباطبایى- پیشنهاد دارم(

پیشنهاد آقاى طباطبایى:

پیشنهاد می‌کنم به آخر ماده اضافه شود 360 میلیون ریال طلب شهردارى تهران از شاه سابق بابت ساختمان‌هاى دربند و غیره از محل چهارصد میلیون ریال طلب اعلیحضرت از وزارت دارایى تأمین و پرداخته خواهد شد.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- عرض کنم که بنده با آن اصلى که فرمودید قبلاً موافقت کردم حالا هم موافقم. هر مؤسسه‌اى مخصوصاً مؤسساتی که مربوط به دولت است باید در تأدیه بدهى خودشان صحیح و منظم باشند. اما شهردارى تهران اگر تحقیق بیشترى بفرمایید به علت خرابى اوضاع شهر گرفتارى این شهردارى بیشتر به واسطه نداشتن پول است و اوضاع مالى شهردارى تهران فوق‌العاده خراب است. سابقاً غالباً می‌خوردند و حالا هم می‌خورند من حرفى ندارم ولى بنده تحقیق کردم یک قمت از ساختمان‌هاى لازم نیمه تمام مانده است و در شرف خراب شدن و از بین رفتن است بنده تحقیقات کردم علت این که اینها ناتمام افتاده است به جهت نداشتن پول است این نکته‌اى که تذکر فرمودند خیلى صحیح است و یک نکته اساسى است ولى شما تشریف ببرید به یک برزن که پر است از اعضا و اجزا و پشت میزنشین و ماشین‌نویس یعنى اصل فداى فرع شده است. همه مردم پول می‌دهند مالیات می‌دهند و بلدیه در مقابل چه مى‌کند در مقابل ادارات بزرگ ساخته است و پول مى‌گیرد و به آنها می‌دهد. حالا همان طورى که من روى اصل که آقا تذکر دادند تصدیق مى‌کنم آقا هم با عرض من موافقت فرمایند اگر بدهى شهردارى را به بانک زنده مى‌کند طلب شهردارى را هم که مسلم است زنده کنید. این یک پولى است موجود در وزارت دارایى. طلب بلدیه هم مسلم تمام این قصورى که ساخته شده است با کامیون‌هاى بلدیه و به وسیله اعضا و اجزا شهردارى بوده است که آنها مفت و مسلم رفته‌اند کار کرده‌اند و البته پولى که از بودجه شهردارى برداشته‌اند و خرج کرده‌اند باید بدهند آقا مال مردم است (صحیح است) و اینجا بهترین فرصت و مناسبترین محل براى این کار می‌باشد (صحیح است) موافقت فرمایید این چند سطر را در آخر ماده بگنجانند که 36 میلیون تومان پول بلدیه از این محل مسلم و حاضر پرداخته شود (صحیح است) و بلدیه اگر این پول را گرفت می‌شود در کار بلدیه مراقبت بیشترى بکنند و دقت بیشترى

+++

بشود و مطالبات مردم را بپردازند. (سزاوار- بنده اجازه خواستم توضیحى بدهم می‌فرمایند عضو کمیسیون نیستید نمی‌توانید توضیح بدهید(

رئیس- آقاى مخبر

مخبر- بنده نمی‌دانم که این 36 میلیونى را که آقاى طباطبایى همه را به طور مسلم فرض فرمودند این در قانون این طور؟ (طباطبایى- این مبلغ مسلم است) اگر واقعاً مسلم است به نظر بنده هیچ مانعى ندارد که انجمن شهردارى این قضیه را به دولت مراجعه کند و از آن محل بگیرند و یا این که از آن ساختمان‌هایى که هست. همان طور که شنیدم از آن محل تأمین کنند ولى این حرف پایه‌اى ندارد ولى شنیدم که ساختمان‌هایى که شده است در دسترس شهردارى گذاشته شده است حالا این را در اینجا ما نمی‌توانیم با این پیشنهاد موافقت بکنیم براى این که آن حساب مسلم بودنش معین نیست و به علاوه نمی‌دانیم که جریانش چه است چه کار کرده‌اند آیا در مقابل آن ساختمان‌ها چیزی داده‌اند یا نداده‌اند؟ این است که بنده نمی‌توانم با این پیشنهاد موافقت کنم.

بعضى از نمایندگان- رأى رأى.

رئیس- آقاى سزاوار

سزاوار- بنده منظورم از این توضیح روشن شدن ذهن آقایان است و الّا بنده شهوت کلام هم ندارم فقط خواستم در این زمینه توضیحات بدهم که آقایان روشن بشوند. البته مطلب راجع به شهردارى تهران است و همه خوشبخت و علاقه‌مند هستند و بنده هم خوش‌وقتم که به سهم خودم امروز در اطراف شهردارى و این موضوعات صحبت می‌شود و این به نظر بنده باید آن نکاتى که گفته می‌شود راجع به نواقص و عیوبات باید اولاً تحقیق کرد که آن عیب از کجا است و رافع آن عیوبات را از کجا می‌توان بهش پى برد و این قسمت‌ها معلوم شود. یکى از این قسمت‌ها راجع به برق تهران است. در سال 1313 که موضوع برق تهران پیش‌بینى شد 6 هزار کیلووات براى تهران در آن وقت تقریباً (3 هزار) سه هزار کیلووات براى تهران کافى بود و سه هزار کیلووات بیشتر پیش‌بینى کردند براى این که ممکن است احتیاجات شهر بیشتر بشود و الان تقریباً شاید درخواست‌هایى که در اداره برق است متجاوز از چندین هزار تا باشد و هیجده هزار کیلووات هم کافى نیست بنابراین با 6 هزار کیلوواتى که دارند 12 هزار کیلووات دیگر هم براى تهران برق لازم است و مصرف دارد. پولى که قرض شده است درست است قرضى را اداره برق کرده است. اداره برق یک مؤسسه جدید است و این پول را قرض کرده است و یک ماشین‌هایى خریده است و به کار انداخته است براى این که می‌خواهد بهره‌بردارى کند هم نزولش را بپردازد به بانک هم اصلش را بپردازد (افشار- از عایدات خودش بدهد) اجازه بفرمایید عرض کنم اینجا بنده ناگزیرم که اطلاعاتى را که از نزدیک دارم راجع به اداره برق بیان کنم همین اداره را ببینید چقدر متضرر همین ساختمان‌هاى سابق بوده است تمام سیم‌کشی‌ها کابل‌کشی‌ها و چراغ‌هاى لوکس آشپزخانه و چه و چه تمامش از پول اداره برق خریده شده است و پولش داده شده است. سال‌هاى سال اینها کنتور نداشته‌اند حالا نه این که فقط ادارات باشند بلکه خیلى جاهاى دیگر هم کنتور نداشته‌اند و به هیچ وجه من‌الوجوه نه این که آن عمارات و آن ابنیه و آن قصور کنتور نداشته‌اند جاهاى دیگر هم کنتور نداشته‌اند و مجانى استفاده کرده‌اند خود شهردارى تهران هم چون همین شهردارى تهران هم یکى از مشتری‌هاى اداره برق است این چراغ‌هایى که در تمام سال در شهر تهران روشن می‌شود این هم باید پولش برگردد به اداره برق یا نه؟ از این بابت هم شهردارى پول نداده الان سال‌ها است که نداده است حالا هم می‌گوید پول ندارم بدهم از بابت این قرض. اصل قرض هم دو میلیون بوده که براى اداره برق تهران شده و حالا سه میلیون و نیم شده بابت نفع و اینها اینجا باید اینها را متذکر شد. شهردارى تهران همان طور که آقایان به خاطر دارند در سابق هم مذاکره شد اینجا. شهردارى تهران از بودجه خودش مبالغ هنگفتى خرج کرده است براى ساختمان

+++

‌هاى او و تقریباً 25 میلیون تومان برآورد کرده است که خرج این ساختمان‌ها کرده است از این 25 میلیون تومان امروز شما بپرسید از شهردارى از شهریور پارسال تا حالا هنوز صد هزار تومان هم به شهردارى پرداخته نشده است خوب نمی‌دهند دیگر. دولت هم پول می‌خواهد آن وقت یک مشت قروض هم دارد شهردارى بابت چوب بابت آهن بابت سنگ بابت مصالح بابت تمام چیزهایى که براى تمام این ساختمان‌ها خرج شده است و شهردارى واسطه بوده شهردارى سند سپرده است شهردارى گرفته است و در جاى دیگر در این ساختمان‌ها خرج کرده است حالا اینها همه مى‌آیند و مطالبات‌شان را از شهردارى می‌خواهند شهردارى هم هر چه به دولت می‌گوید دولت توجه نمى‌کند پس بنابراین در اصل شهردارى ورشکسته است پول ندارد با یک مشت طلبکار و این همه هم انتظار دارند از شهردارى.

یمین اسفندیارى- عوایدش هم کسر شده است.

سزاوار- بلى عوایدش هم کم شده و این قدر هم انتظار است از شهردارى، شهردارى چه بکند؟ عوایدش هم همین طور که مى‌فرمایید نکس پیدا کرده است. راجع به لوله‌کشى و وضع آب تهران. راجع به لوله‌کشى پنج میلیون تومان اعلیحضرت همایونى مرحمت کردند براى لوله‌کشى آب تهران این پنج میلیون تومان چندین بار مذاکره شد چه کتباً چه شفاهاً مکرر در مکرر با دولت در این باب صحبت شد هنوز وزارت دارایى دینارى از این پنج میلیون تومان را نداده‌اند و خرج کرده‌اند حالا علاوه بر این که خرج کرده‌اند به تدریج هم حاضر نشده‌اند به شهردارى براى این خرج بدهند و شهردارى هم حاضر شده است به تدریج بگیرد. بنده نمی‌دانم این چه ترتیبى است حالا آقایان انتظار دارند با یک مشت قرض و گرفتارى که شهردارى دارد قروضش را هم بپردازد مخارج جارى خودش را هم بدهد؟ و حالا این پیشنهادى که در این موضوع آقاى طباطبایى فرمودند اگر توجهى بشود واقعاً یکى از آن موارد همین است این پول را که حالا به گردن شهردارى می‌گذارید بدتر از بدتر می‌شود شهردارى محلى ندارد براى پرداخت بگذارید از همان پولى که دولت باید بپردازد به شهردارى این سه میلیون و نیم را از همان محل به بانک بپردازد و بعد حساب کند وقتی که تصفیه کردند این مبلغ را هم جزء آن حساب کنند اول باید حسابش را کرد بعد یک اقدامى را کرد شهردارى که ندارد البته به او بدهند مطالباتش را بعد اگر غفلت کرد از او باید مؤاخذه کرد علت را که چرا این طور شده است به هر حال شهردارى این جور است حالا آقایان هر نظرى دارند مختارند.

معاون وزارت دارایى- بنده از نقطه‌نظر اعتبارات بانک ملى از آقایان استدعا می‌کنم اینجا توجه بفرمایند و موافقت بفرمایند که این ماده تصویب شود چون بیانات آقایان نسبت به شهردارى و خرج‌هایى که اینجا کرده است و وصول باید بشود همه به جاى خودش صحیح است و راه‌هایى هم دارد که مى‌شود از آن راه‌ها هر یک از نمایندگان محترم در قانون با وسایلى که در دست دارند آن وسایل را اقدام می‌کند تا اختیاراتی که دارند آن وسایل را اعمال می‌کنند ولى رد شدن این ماده باعث این می‌شود که واقعاً یک پول حقى که به موجب قانون مجلس شوراى ملى به بانک ملى اجازه داده و بانک به یک مؤسسه‌ای داده است حالا که مطالبه می‌کند می‌فرمایید ندهند و رأى ندهند این است که بنده تمنا می‌کنم رأى بدهند آن وقت علیحده هر فکرى که هست براى شهردارى بفرمایید دولت هم البته موافقت می‌کند

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- راجع به این پیشنهاد رأى گرفته شود؟

هاشمى- بنده مخالفم. اجازه می‌فرمایید؟

مخبر- اجازه می‌فرمایید؟ یک پیشنهادى شد یک موافق و یک مخالف باید حرف بزند صاحب پیشنهاد صحبت کرد بنده هم مخالفت کردم دیگر پیشنهاد که نمی‌تواند مطرح شود باید رأى بگیرید تا تکلیف این پیشنهاد در مجلس معلوم شود.

رئیس- آقاى سزاوار که موافق بودند حرف زدند مخالف حرف نزده است.

مخبر- اساساً وقتى که پیشنهادى می‌شود پیشنهاد دهنده توضیح می‌دهد بعد مخبر یا یکى از اعضا کمیسیون جواب می‌دهد

+++

و رأى گرفته می‌شود. پس آقاى سزاوار هم که فرمایشاتى فرمودند برخلاف نظامنامه بود ایشان بایستى در اصل ماده مطالبشان را بفرمایند و در اینجا صحبت کردند به هر حال یک موافق و یک مخالف در پیشنهاد صحبت کرد رأى بگیرید تا تکلیفش معلوم شود دیگر.

رئیس- این معنى را که می‌گویید مسلم است؟

طباطبایى- به شما چه آقا؟ رأى بگیرید.

رئیس- با رأى شما که قرض مردم داده نمی‌شود آقا. شما باید اول این را معین کنید این مبلغى را که آقایان پیشنهاد کرده‌اند که از فلان محل گرفته شود و به فلان محل داده شود این رسیدگى شده است درست است یا نه؟

طباطبایى- بنده آن مبلغى را که معین کرده‌ام آن رقم را پس می‌گیرم.

رئیس- شما به یک رقمى می‌خواهید رأى بدهید که معلوم نیست. اصل موضوع صحیح است ولى مبلغش را نمی‌شود رأى گرفت.

طباطبایى- به جاى 36 میلیون تومان نوشته شود مطالبات شهردارى‏

رئیس- این صحیح است. این حرف حسابى است. رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى طباطبایى با این اصلاحى که خودشان کردند آقایانى که موافقند برخیزند (عده قلیلى برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد آقاى منشور:

بنده پیشنهاد می‌کنم ماده به کمیسیون برود براى مطالعه کامل

منشور- عرض کنم به بیانات آقاى نقابت توجه کرده بودند بیشتر از این مطلب روشن می‌شد و قضیه حل مى‌شد آقاى نقابت بیان فرمودند که بلدیه ما در واقع داراى یک شخصیت حقوقى است یعنى یک کسى را لازم ندارد که قیمش باشد خودش آقا به شخصه مطابق قانون اختیار دارد قرض بکند و قرضش را بدهد مطالباتش را تصفیه بکند (مؤید احمدى- مجلس باید اجازه بدهد) بسیار خوب مجلس اجازه داد و ذکر شده است که مطابق قراردادى که با بانک دارد همان موقع که قرارداد را بسته است لابد در آن قرارداد هم ذکر شده است و معین شده است که از چه محل باید بدهد و حالا هم اینجا ذکر شده است که از محل عایدات بلدیه بدهد از محل دیگر که نمی‌خواهد بدهد یعنى یک عایدى را که ما امروز داریم می‌پردازیم براى مخارج جارى شهر براى نظافت براى سپور براى سایر مخارج و امور دیگر شهر این مخارج می‌گوییم نشود و عوضش بپردازد به مطالبات در بانک بنده ناچارم اینجا یک موضوع را توضیح بدهم چون بانک با این که یک شرکت سهامى است و ثبت شده است و داراى اساسنامه است. مع هذا در اغلب موارد خودش را تابع وزارت مالیه می‌داند میخ زورش وزارت مالیه است اگر نتواند که مطالباتش را وصول کند یک مراسله‌ای به وزارت مالیه می‌نویسد و وزارت مالیه هم یک مراسله به ادارات تابعه خودش مى‌نویسد که مطالبات بانک را وصول کنید یک وقت مى‌بینید که آنجا عرض کنم از طرف بانک دست رویش گذاشته‌اند البته این ترتیب صحیحى نیست باید بانک هم همان طوری که سایرین اقدام مىکنند در وصول مطالباتشان اقدام کند. موقعى که قانون استرداد املاک واگذارى اینجا مطرح بود همین موضوع صحبت شد و صحبت کردند از مطالبات شهردارى از اداره املاک واگذارى آقاى وزیر عدلیه سابق که حالا تشریف برده‌اند اینجا فرمودند که وزارت مالیه و بلدیه این کار را خواهند کرد و حالا به عقیده بنده موقعش است.

رئیس- یک قدرى مختصرتر کنید آقا

منشور- از این مختصرتر نمی‌شود. آقاى آهى اینجا تشریف داشتند و گفتند که ما بین وزارت مالیه و بلدیه ترتیب تصفیه این کار را خواهند داد و به عقیده بنده حالا موقعش است که این کار را تصفیه کنند گمان می‌کنم حالا بهترین موقع باشد. آقاى نراقى یک روزى اینجا مى‌گفتند از این عطیه ملوکانه که قرار شده است مبلغى براى کاشان بپردازند اعلیحضرت فرمودند که آقا بلى من چهل میلیون قرض داده‌ام اما هر چه مى‌خواهم پس نمی‌دهند این خیلى بد ترتیبى است که وزارت مالیه پیش گرفته است وزارت مالیه این پول را

+++

بدهکار است وزارت مالیه بعد از وضع سابق جانشین وزارت دربار و محاسبات دربار سابق است همان طور که عواید و دارایى و درآمدش را می‌برد باید قروضش را هم بپردازد پس به نظر بنده در این قسمت مطالعات کافى نشده است و ماده باید برگردد به کمیسیون در آنجا طلب بلدیه را معین کنند و بیاورند جزء ماده تا ما اینجا تصویب کنیم و الا ما تصویب نمى‌کنیم.

معاون وزارت دارایى- عرض کنم که‏...

افشار- این که جواب ندارد دیگر ارجاع به کمیسیون خواسته‌اند.

معاون وزارت دارایى- جواب ندارد ولى یک خورده‌ای باید جواب داد این فرمایشى که آقاى نماینده محترم مى‌فرمایند راجع به مطالبات شهردارى از شاه سابق یا از اداره املاک همچو ماده ما حالا نداریم که مطرح باشد و درش این بحث را بکنیم صحبت استرداد یک وامى است که از بانک ملى شهردارى کرده است باید حالا با فرعش بدهد مى‌فرمایند که یک قرضى که به شهردارى دارند باید بدهند بسیار خوب بدهند بنده هم موافق هستم که بدهند ما هم حرفى نداریم باید بدهند ولى ماده مربوط به این موضوع نیست ماده راجع به استرداد یک قرضى است که بلدیه از بانک ملى کرده است و تقاضا می‌کنم موافقت بفرمایید با ماده که بگذرد.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- به نظر بنده این پیشنهاد را اصلاً آقاى رئیس نباید مطرح بکنند و رأى بگیرند براى این که در نظامنامه هیچ چنین ماده‌ای نیست و سابقه هم ندارد که یک نماینده پیشنهاد کند ماده برود به کمیسیون این فقط حقى است که مخبر کمیسیون یا دولت دارند که مى‌توانند تقاضا کنند ماده برگردد به کمیسیون یک نفر وکیل حق ندارد چنین پیشنهادى کند. اگر رعایت نظامنامه درست بشود و به ترتیب بحث بشود اشکالى هم پیش نمى‌آید تضییع وقت هم نمی‌شود (صحیح است)

جمعى از نمایندگان- رأى رأى

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده پیشنهادی...

یکى از نمایندگان- پیشنهاد شد برگردد به کمیسیون به پیشنهاد رأى بگیرید.

جمعى از نمایندگان- چرا برگردد به کمیسیون. رأى بگیرید...

منشور- مسترد داشتم بنده.

رئیس- پیشنهاد دیگر از طرف آقایان دکتر ادهم- دکتر سمیعى و سزاوار. خوانده می‌شود:

پیشنهاد می‌کنم در آخر ماده اضافه شود محل پرداخت این وام مطالبات شهردارى از شاه سابق خواهد بود.

سزاوار- با این که مسلم است که شهردارى یک مطالباتى از شاه سابق دارد و البته این مورد تصدیق دولت هم هست النهایه در مبلغش اختلاف است که شهردارى 25 میلیون مطالبه دارد و وزارت مالیه شاید این مبلغ را تصدیق ندارد وضعیت شهردارى را هم بنده توضیح و تشریح کردم و به علاوه آقایان نمایندگان محترم هم می‌توانند تحقیق کنند به طورى است وضعیت آنجا که الان مواجه است با یک مشت طلبکار و نداشتن محل براى پرداخت بنابراین این همان موضوعى است که آقاى نقابت توضیح دادند این همان قوز بالاى قوز است بنابراین این پیشنهاد را کردیم که مانعى ندارد آقایان موافقت بفرمایند که تصویب شود از همان محل مطالبات شهردارى از شاه سابق این وام پرداخت شود و یک حسابى باز کنند و از همان محل بدهند (صحیح است)

مخبر- عرض کنم اگر چنانچه در همان قانون استقراض که آن روز از مجلس شوراى ملى می‌خواست بگذرد آقاى سزاوار و آقایان دیگر پیشنهاد کردند که بانک از محل مطالبات خودش این قرضه را بدهد به شهردارى این چند میلیون را بدهد آن وقت البته این پیشنهاد فعلى ایشان مورد داشت که از محل مطالبات از شاه سابق این وام پرداخته شود ولى عرض می‌کنم موضوع مطالبات موضوعى نیست که روشن شده باشد...

جمعى از نمایندگان- چرا روشن است.

یمین اسفندیارى- مدارک دارد.

+++

مخبر- مدارک دارند. طلب هم دارند ولى هنوز که رسیدگى نشده و معلوم نیست که شهردارى چقدر طلب دارد و این هنوز معلوم نیست به این جهت یک پولى را که بانک ملى با اجازه شوراى به شهردارى قرض داده است یک بانک یک مؤسسه‌ای که همه چیز ما در گرو اعتبار پرداخت او است (صحیح است) نمی‌شود گفت آقا از یک مطالباتى که دارى از یک طلبى که دارى عجالتاً نگیر تا یک مطالباتى که شهردارى دارد و هنوز معلوم نشده بگیرد و بدهد. آقا بنده نمى‌فهمم این چه احساساتى است که برعلیه بانک ملى ابراز می‌شود (صحیح است) بانک ملى آقا تمام سرمایه این مملکت است اعتبار این مملکت است و بانک ملى (صحیح است) چرا این طور می‌فرمایید.

سزوار- بنویسید طلب مسلم. مطالبات مسلم

رئیس- رأى گرفته می‌شود به این پیشنهاد آقایان موافقین برخیزند (عده کمى برخاستند) رد شد. پیشنهاد آقاى دهستانى پیشنهاد می‌کنم ماده 37 حذف شود.

رئیس- آقاى دهستانى

جمعى از نمایندگان- پیشنهاد رد که توضیح ندارد.

مخبر- ضمن رأى به ماده تکلیفش معلوم می‌شود.

معاون وزارت دارایى- اگر چه آقایان رد فرمودند این پیشنهادها را ولى این موضوعى که آقاى اعتبار نماینده محترم تذکر دادند قابل توجه است مجلس شوراى ملى تمام قوه خودش را براى اعتبار بانک ملى مصروف کرده و می‌کند این مورد تردید نیست این هم یک چیزى نیست که حالا ما بگوییم بسیار خوب طلب شهردارى مسلم است باید بدهند کى گفته است که نباید بدهند چرا نباید بدهند؟ البته باید داد ولى در این موقع ما بخواهیم بگوییم که یک رأیى مجلس شوراى ملى داده است و قرضى که به اعتبار قانون مجلس شوراى ملى شهردارى از بانک ملى گرفته است حالا نخواهد پس بدهد یا به این اشکالات بربخورد این ابداً جایز نیست (صحیح است) و استدعا می‌کنم با گذشتن ماده موافقت بفرمایید (صحیح است)

مخبر- حذف موضوع ندارد ماده که مطرح است اگر مجلس رأى داد که پیشنهاد رد شده است اگر رأى نداد به ماده که پیشنهاد قبول شده است (صحیح است) دیگر به پیشنهاد که رأى نمی‌گیرند که ماده حذف شود.

دهستانى- بنده استرداد می‌کنم. بنده خودم را کوچک‌تر از این می‌دانم که نسبت به‏...

رئیس- شما چرا سؤال نکرده پا می‌شوید؟ بنشینید آقا

طوسى- پیشنهاد آقاى طباطبایى:

پیشنهاد می‌کنم به آخر ماده اضافه شود دولت مکلف است مطالبات شهردارى تهران را از شاه سابق روشن نموده و بعد از آن از محل پولى که در مالیه دارد بپردازد.

طباطبایى- عرض می‌کنم آقاى رفیعى توجه به عرایضم بفرمایید استدعا می‌کنم.

رفیعى- بفرمایید

طباطبایى- ملاحظه بفرمایید نماینده دولت چندین مرتبه (صورت جلسه حاضر است) تصدیق کرد که شهردارى تهران از شاه سابق طلبکار است مخبر کمیسیون هم تصدیق کرد همین طور به طور کلى (دشتى- صحیح است)

یمین اسفندیارى- مسلم است آقا

مخبر- کجا آقا کى؟

طباطبایى- همین جا. منتها به طور کلى. گفتند بابت خرجى که در سال 1319 براى همین عمارات شده است در دو میلیون و نیم بین شهردارى تهران و دولت مکاتباتى شده است آقاى اعتبار و رسماً دولت قبول کرده است که بدهکار است پس در این که طلب بلدیه یک قسمت آن که دو میلیون و نیم آن را دولت قبول کرده است حرفى نیست. خیلى خیلى بیش از اینها است (صحیح است) و در این حرفى نیست محل کلام و محل شک و شبهه هم نیست اگر ما حالا که دولت را در اینجا در این مورد گیرش آورده‌ایم ول کنیم دیگر قضیه رفته است (صحیح است) موردش همین الان است با هر اصلاحى که می‌خواهید در عبارت بکنید ماده الحاقیه تبصره هر چه می‌خواهید بکنید موافقم که موضوع از بین نرود آقا.

+++

مؤید احمدى- ماده الحاقیه بدهید آقا.

طباطبایى- منظور این است که شهردارى تهران در حدود 25 میلیون سى میلیون تومان یک قدرى بیشتر طلب دارد و از شاه سابق از آن طرف اعلیحضرت هم در وزارت دارایى قریب چهل میلیون موجودى دارند و طلبکار هستند از این محل. خلاصه ما نتیجه را مى‌خواهیم از این محل باید این طلب وصول شود. بنده موافقت کردم موافقت دارم به این که بلدیه شهردارى تهران هر مؤسسه البته بدهى خودش را باید بدهد همه آقایان هم موافقند ولى در همین موقع که شما پول از بین رفته دولت را بانک را که شهردارى نبرده است توضیح دادید اینها همین خرج این ساختمان‌ها شده است و به آنجاها رفته است و در آنجا فرو رفته است الان که شما مى‌خواهید بدهى شهردارى را بگیرید طلب شهردارى را هم باید وصول کنید باید به او بدهید که پول مردم را بدهد حالا به هر وسیله‌ای که هست بنده حرفى ندارم.

مخبر- عرض کنم بنده با آقاى اردلان که صحبت کردم فرمودند که من همچو تصدیقى نکردم بنده هم همین طور اینجا فعلاً صحبت یک ادعا است و به این ادعا باید رسیدگى شود تا معلوم شود ولى مع هذا ارتباطى با این قضیه باز هم عرض مى‌کنم که ندارد به این ماده که پول بانک را باید داد هیچ ارتباط ندارد (صحیح است) بنده اشکالى نمى‌بینم چون آقاى طباطبایى مى‌دانند متمم بودجه مال سال 1321 است و الان ماه هشتم سال است توجه می‌فرمایید آقای طباطبایی الان ماه هشتم است و این لایحه متمم بودجه همین طور مانده و ما داریم همین طور روى آن بحث می‌کنیم و صحبت مى‌کنیم با این جریان من خیال مى‌کنم و پیش‌بینى مى‌کنم که در اسفند ماه این لایحه از مجلس بگذرد این پیشنهادى که مى‌فرمایید باز هم پیشنهاد هست آقاى اردلان می‌برند پیشنهادات را با دولت مذاکره مى‌کنند تا ببینیم واقعاً چون دولت هم مى‌فرمایید که قبول کرده است آن دو میلیون خورده را اگر واقعاً دولت آن را قبول کرده خوب این را به عنوان ماده الحاقیه در آخر قانون مى‌گذاریم و الّا ارتباطى این پیشنهادات با این ماده ندارد.

طباطبایى- با این توضیح بنده مسترد مى‌کنم‏

بیات- ختم جلسه

دهستانى- بنده اخطار نظامنامه دارم. اجازه می‌فرمایید

رئیس- بفرمایید

دهستانى- عرض کنم بنده پیشنهادى که قبلاً تقدیم کردم منظورم عرض یک مطلبى بود و الّا بنده خودم را کوچکتر از این می‌دانم که در این مجلس به مقام ریاست یا به نمایندگان محترم اخطار نظامنامه‌ای کرده باشم ولى چون موضوع ارتباط دارد بنده از قول خودم چیزى نمی‌گویم عین ماده نظامنامه داخلى را می‌خوانم که آقایان دقت بفرمایند که وقتى پیشنهادى داده شد پیشنهاد دهنده توضیح مختصرى خواهد داد و جوابى هم از طرف مخبر یا وزیر خواهد شنیده و بعد از آن که این طور شد اگر کسى دیگر حرف بزند خارج از نظامنامه است به علاوه وقتى که رئیس اخطار رأى کرد نباید دیگر حرف زد و نباید دیگر پیشنهاد داد حالا ماده را می‌خوانم:

اصلاحاتى که در ضمن شور ثانوى (یا شور اول فرق نمی‌کند) (- خنده نمایندگان) پیشنهاد می‌شود در صورتی که از طرف کمیسیون ارجاع آن خواسته نشود (یعنى مخبر قبول نکند) (خنده نمایندگان) صاحب اصلاح به طور اختصار آن را توضیح و استدلال مى کند و فقط اعضاى کمیسیون حق جواب دارند پس از آن مجلس در باب قبول یا عدم قبول توجه رأى می‌دهد.) پس دو نفر فقط در پیشنهاد حق دارند حرف بزنند و موقعى هم که آقاى رئیس اخطار رأى کردند دیگر سؤال و جواب موقوف است (خنده نمایندگان)

رئیس- پیشنهاد آقاى دشتى:

تبصره- دولت مکلف است مسئأله مطالبات شهردارى را از شاه سابق معین نموده آنها را وصول و به شهردارى تحویل دهد.

دشتى- عرض کنم که اینجا دو مسئأله است که هر دو صحیح است و اینها هر دو با یکدیگر مخلوط مى‌شود عرض

+++

کنم که یکى موضوع مطالباتى است که بانک از شهردارى دارد این را ما باید یک مطالبات صحیحى بدانیم و از هر جایى که شده است باید شهردارى آن را بپردازد و این را ما موکول کنیم به این که از فلان محل بپردازد از کجا بگیرد این حرف‌ها خوب نیست و باید ما سعى کنیم که در درجه اول اهمیت و اعتبارات بانک ملى خودمان را نگاه بداریم (صحیح است) که سر سوزنى به اعتبارات بانک لطمه وارد نیاید (صحیح است) اگر هم عده‌اى با این قسمت مخالفت کردند نه براى این است که شهردارى مطالباتش را از شاه سابق وصول نکند نه. این براى این نبوده است بلکه این یک امر مسلمى است که عبارت از استرداد حق مسلم مردم است. حق شهر است. این را باید مکلف به رسیدگى بکنید که بروند رسیدگى کنند روشن کنند بدهند به شهردارى و الا با این عملى که دارند می‌کنند اصلاً مطالبات شهردارى را از شاه سابق دارند لوث می‌کنند. این اما یک مسئأله خیلى مهمى است آقا که بنده تصور می‌کنم اگر وکلاى این مجلس خیلى فراموش کار نباشند ما باید کم‌کم کارى بکنیم که دیگر این عادت پیدا نشود که اوضاع زمان گذشته تکرار شود متأسفانه الان داریم مى‌بینیم که تکرار می‌شود از بس که رجال دولت ما عادت دارند به تملق‌گویى و با همال و مسامحه من می‌ترسم که کم‌کم شاه سابق از شهردارى یک چیزى هم طلبکار بشود و باز هم همان مظالم و همان فجایع گذشته تجدید شود (طباطبایى- آن وقت چراغ برداریم برویم دنبالش‏...) بنابراین نباید گذاشت آن مظالم و فجایع تکرار شود در دوره‌هاى گذشته آقاى مؤید احمدى یک جریانات بسیار بدى اتفاق افتاده است که باید آنها جبران و ترمیم بشود یکى از آن چیزهاى بد این بود که شهردارى تهران با پول‌هاى شهردارى با پول‌هاى مردم با پول‌هاى ما و شما پول تهران یک مبالغى قصر ساخته است درست شده است اینها را باید پس بدهند به شهردارى آقا. آیا آقایان در شما یک آدم با وجدانى هست که بگوید پول شهردارى را شاه سابق ندهد؟ هست؟ اگر این طور نیست پس بنابراین به این تبصره رأى بدهید و دولت را مکلف کنید که این را رسیدگى کند این مسئأله مطالبات شهردارى را از شاه سابق حل کند. یک چیزهایى گفته می‌شود بعضى می‌گویند دارد بعضى می‌گویند ندارد بعضى‌ها می‌گویند 25 میلیون بعضی‌ها می‌گویند سى میلیون است آقاى طباطبایى گفتند که مکرر شده است که دولت در اینجا اقرار کرده است راست می‌گویند این طور است. حالا آقاى اردلان را نمی‌دانم ولى سایرین آقاى آهى و دیگران مکرر گفته‌اند آقاى آهى مى‌گفتند هست ولى جایش اینجا نیست حتى یادم مى‌آید در لایحه املاک مجلس مى‌خواست این موضوع را بگذارد آقاى آهى گفتند جایش اینجا نیست این را بگذارید باشد براى بعد شور در قانون املاک تمام شود آن وقت براى این موضع فکرى مى‌کنیم در جاى دیگر مى‌گذاریم این را رأى بدهیم بعد به این موضوع بپردازید از این حرف‌ها که همه به خاطر دارید (صحیح است) به هر حال آن روز مقتضى نبوده است که رأى بدهند حالا رأى می‌دهند بالاخره حق و عدالت که نباید از بین برود (صحیح است) عرض کنم که آقا بالاخره این دو چیز مسلم است (صحیح است) در لایحه املاک اگر یادتان باشد اصرار داشتیم آن وقت وزیر عدلیه گفت که حالا موضوع املاک است و زمین‌هاى شهرى و مطالبات شهردارى (و این قبیل چیزها را که مجلس پیشنهاد نمود که این چیزهایى را هم که از مردم گرفته‌اند پس بدهند) بماند براى بعد بالاخره این مسئأله آقا حالا باید حل شود (صحیح است) مگر این که به طور کلى بگویند اینها مالیده است آن وقت ما دیگر حرفى نداریم بالاخره آقا این قضایا یک قضایایى است که باید رسیدگى بشود ما اگر معتقدیم واقعاً که خطاهاى دوره گذشته دو مرتبه تکرار نشود و این خساراتى که از هر جهت به مردم وارد شده جبران شود پس بنابراین باید از همین حالا جلویش را بگیریم (صحیح است) و نگذاریم که دیگر تکرار شود (افشار- هنوز رسیدگى نشده) چیز عجیبى است منطق‌هاى عجیبى در این مملکت دارد پیدا می‌شود این به واسطه ضعف روح و بدبختى ما است که بالاخره یک مردى آمده است و بیست

+++

سال همه کارها را کرده است ما هم اینجا همین طور ساکت نشسته‌ایم چون این کارها را کرده است ولى رسیدگى نشده ما نباید کارى بکنیم؟ بالاخره اگر شما موافقت دارید که حق مردم باید به مردم برسد باید احقاق حق بشود بالاخره باید این موضوع را حل کنید و بگویید حق مردم را بدهند (صحیح است) این پول‌ها مال کیست مال شهردارى است شهردارى که یک آدم نیست آقا شهردارى یعنى شهر تهران یعنى پانصد ششصد هزار نفر مردم این شهر که این پول‌ها را یک شاهى یک شاهى داده‌اند و این طورى رفته و مصرف شده (صحیح است) حالا ما می‌گوییم باید مسترد شود حق مردم داده شود بالاخره بهتر است این مسئأله تمام شود و رأى بدهید که دولت هم تکلیفش معین شود و برود این مسئأله را تمام کند (صحیح است)

مخبر- عرض کنم بنده روى همان دلیل و منطقى که آقاى دشتى بیان فرمودند عرض می‌کنم که این ماده ای که الان مورد بحث است مربوط به این قضایا نیست باید اصلاً بین این دو موضوع فرق گذاشت و در ضمن این ماده چه به عنوان اصلاح چه به عنوان تبصره ماده را مخدوش می‌کند (طباطبایى- چه عیبى دارد آقا؟) به آقاى طباطبایى هم ضمن پیشنهادشان عرض کردم بگذارید این ماده بگذرد و نظریات آقایان به طور ماده الحاقیه بعد پیشنهاد شود بنده هم قبول می‌کنم که دولت برود مطالعه کند و یک فرمول صحیحى پیدا کند براى این مطالبات.

بعضى از نمایندگان- پس این تبصره ماده الحاقیه شود؟

مخبر- بلى ماده الحاقیه آخر قانون.

دشتى- بسیار خوب، منظور این است این موضوع تأمین شود.

رئیس- دیگر پیشنهادى نیست رأى می‌گیریم به ماده سى و هفتم با حذف حرف و او از سطر سوم آقایان موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

جمعى از نمایندگان- ختم جلسه.

رئیس- پیشنهاد ختم جلسه شده است ولى بنده هم چند کلمه عرض دارم عرض بنده این است که چندین لایحه از طرف دولت در اینجا معطل مانده است و به این طورى که اقدام می‌شود دیر آمدن و کار به بعد از ظهر کشیدن و اینها اسباب زحمت است براى همه. بنده که اینجا اعلام می‌کنم جلسه آتیه سه ساعت به ظهر مانده یعنى سه ساعت به ظهر جلسه تشکیل بشود نه این که نیم ساعت یک ساعت به ظهر عده کافى بشود این خوب نیست خواهش می‌کنم آقایان این موضوع را رعایت بفرمایند و الّا با لوایحى که هست من ناچار خواهم شد جلسه را بعد از ظهر هم دوباره تمدید بدهم حالا امروز گذشت.

جمعى از نمایندگان- صحیح است. بسیار خوب است. بکنید.

5- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

رئیس- جلسه آتیه روز سه‌شنبه 5 آبان ماه سه ساعت و نیم قبل از ظهر دستور هم لوایح موجوده (صحیح است)

مجلس یک ساعت و ربع بعد از ظهر ختم شد

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293969!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)