کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15
[1396/05/24]

جلسه: 10 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه سوم شهریور ماه 1326  

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- قرائت خطابه معروضه پیشگاه اعلیحضرت همایونی

3- بیانات قبل از دستور 5 نفر از آقایان نمایندگان

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15

 

 

جلسه: 10

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه سوم شهریور ماه 1326

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- قرائت خطابه معروضه پیشگاه اعلیحضرت همایونی

3- بیانات قبل از دستور 5 نفر از آقایان نمایندگان

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس نیم ساعت بعد از ظهر به ریاست جناب آقاى رضا حکمت تشکیل گریدد.

[1- تصویب صورت مجلس‏]

صورت مجلس روز یکشنبه اول شهریور ماه را آقاى معتمد‌دماوندى (منشى) قرائت کردند.

صورت مجلس روز یکشنبه اول شهریور 1326

ساعت ده صبح روز یکشنبه اول شهریور مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت گردید.

آقاى حاذقى پیشنهاد نمودند پرونده‌هایی که مورد اعتراض واقع شده مطرح شود و صورت مجلس تصویب شد.

آقاى دکتر شفق قبل از دستور بیاناتى داشتند و آقاى ملک‌مدنى مخالف بوده اظهار نمودند به رعایت سابقه و سنت بقیه اعضاء هیئت رئیسه انتخاب شود. سپس وارد نطق قبل از دستور شویم و پیشنهاد نطق قبل از دستور تصویب نشد.

آقایان لاهوتى و مشایخى و دکتر مجتهدى به حکم قرعه براى نظارت در اخذ آراء انتخاب اعضاء هیئت رئیسه معین شدند و آقاى بهار توضیح دادند که کاندیداى فراکسیون دموکرات آقایان ایلخان و نبوى هستند.

براى انتخاب نواب رئیس اخذ رأى به عمل آمد از 105 نفر عده حاضر آقاى امیر‌حسین ایلخان به اکثریت 54 رأى به نیابت ریاست انتخاب شدند و در انتخاب نایب رئیس دیگر از 104 نفر عده حاضر آقاى نبوى به اکثریت 55 رأى انتخاب گردیدند. سپس انتخاب منشیان هیئت رئیسه به انتخاب جمعى شروع شد و آقاى بهار آقایان حاذقى و دادور و فولادوند و دماوندى را کاندیداى فراکسیون دموکرات معرفى نمودند.

از 106 نفر عده حاضر آقایان حاذقى و دادور و فولادوند و دماوندى به سمت منشى انتخاب شدند و بعد به انتخاب جمعى سه نفر کارپرداز شروع گردید. در وهله اول اکثریت حاصل نشد و در مرحله دوم از 106 نفر عده حاضر آقاى افخمى با 54 رأى انتخاب شدند و براى دو نفر دیگر بار سوم اخذ رأى به عمل آمد. در نتیجه از 104 نفر عده حاضر آقاى مهندس رضوى به اکثریت 58 رأى وآقاى ابوالقاسم امینى با 45 رأى انتخاب گردیدند.

آقاى رئیس راجع به تشکیل کمیسیون‌های محاسبات مجلس (بدون عضویت اعضاء هیئت رئیسه) و عرایض و مرخصى و مبتکرات و بودجه به اعضاء شعب تذکر دادند که روز سه‌شنبه قبل از تشکیل مجلس یا تشکیل شعب به انتخاب کمیسون‌ها بپردازند.

آقاى دکتر معظمى راجع به وضع انتخاب کمیسیون‌ها و لیست اسامى اعضاء آنها توضیحى دادند و معتقد بودند که شعب فوراً تشکیل و صورت اسامى تهیه شود که صبح سه‌شنبه دستور جلسه انتخاب کمیسیون‌ها باشد.

آقاى رضوى اظهار نمودند براى ابراز تشکر از توجه آقایان نمایندگان از عدم قبول به سمت کارپردازى منصرف شدند و متأسف بودند که آقاى مرآت با سوابق وخدمات زیاد در کارپردازى مجلس چون تمایلى نداشتند انتخاب نشده‌اند و جاى ایشان توفیق خدمت می‌خواهند که وظایف سنگین کارپردازى در حفظ استقلال و حسن جریان ادارى مجلس شوراى ملى

+++

با کمک هیئت رئیسه مجلس و عموم نمایندگان انجام شود.

آقاى اورنگ پیشنهاد ختم جلسه و توضیحى دادند و مجلس یک ساعت بعد از ظهر خاتمه یافت جلسه آینده بروز سه‌شنبه سوم شهریور موکول و دستور خطابه و اعتبارنامه‌ها تعیین گردید.

رئیس- آقاى شریعت‌زاده نسبت به صورت جلسه اعتراضى دارید؟

شریعت‌زاده- خیر.

رئیس- آقاى دهقان نسبت به صورت جلسه اعتراضى هست؟

دهقان- بنده هم عرضى ندارم.

رئیس- آقاى ارباب به صورت جلسه اعتراضى دارید؟

مهدى ارباب یزدى- خیر اعتراضى ندارم.

رئیس- آقاى گنجه.

گنجه- درصورت مجلس راجع به آراء سفید اشاره نشده است در صورتی که لازم بود بنویسند آیا نبوى با فلان قدر رأى، واین قدر هم رأى سفید، چون این آراء سفید آراء مثبتى بود (صحیح است).

رئیس- اصلاح می‌شود و در صورت مشروح البته نوشته می‌شود. آقاى محمدعلى مسعودى نسبت به صورت جلسه اعتراضى دارید؟

محمدعلى مسعودى- عرض کنم بنده تذکرى دارم در جلسه گذشته راجع به این که چرا آقایان رأى سفید دادند و این تذکر در صورت جلسه نوشته نشده چون در مجلس صحبت شده بهتر بوددر صورت خلاصه هم اشاره‌ای می‌شد.

رئیس- پس اجازه بفرمایید بعد از این صورت مشروح و مفصل همه اینجا قرائت شود تمام اینها در صورت مشروح هست و این صورت مختصر است. این هم اصلاح می‌شود. (گنجه- این آراء سفید مثل کاندیدا است قربان) خطابه‌ای که باید امروز به حضور اعلیحضرت همایونى تقدیم شود حاضر است قرائت می‌شود. (امامى- هنوز صورت جلسه تصویب نشده) صورت جلسه تصویب می‌شود.

[2- قرائت خطابه معروضه به پیشگاه اعلیحضرت همایونى.]

خطابه به شرح زیر به وسیله آقاى حاذقى (منشى) قرائت گردید:

پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى. پانزدهمین دوره قانونگذارى که به عنایات پروردگار توانا و توجهات ذات شاهانه گشایش یافته موافق اصل دهم قانون اساسى با کمال افتخار آماده بودن خود را براى انجام وظایف ملى به عرض پیشگاه همایونى می‌رساند، از تأخیر افتتاح دوره پانزدهم و امتداد فترت و صدمات وارده به کشور که موجب تکدر خاطر شاهانه گردیده مجلس شوراى ملى نیز به نوبه خود متأسف است ولى جاى شکرگزارى است که با تأییدات خداوند متعال و بر اثر منویات شاهانه بحران‌های ناگوار حسن ختام یافته و اوضاع عمومى به حال عادى برگشته است. اصول سیاست خارجى که بر طبق منظور اعلیحضرت همایونى روابط دولت شاهنشاهى با کشورهاى دوست و مخصوصاً با دول معظمه بر پایه مودت واحترام متقابل استوار و با شرکت ایران در سازمان ملل متحد موجبات پشتیبانى از صبح عالم و حفظ و صیانت حقوق ملل مبرا است موجب کمال خوشوقتى و تأیید مجلس شوراى ملى است مجلس شوراى ملى امیدوار است موفق شود در پیروزى از نیات حسنه ملوکانه با توجه به احتیاجات مبرم کشور قوانینى بگذراند که متضمن آسایش و رفاه عامه و عدالت اجتماعى و ترقیات کشور شاهنشاهى باشد و از این راه نیز خاطر اعلیحضرت همایونى قرین رضایت و مسرت گردد. مجلس انتظار دارد که دولت اعلیحضرت همایونى با توجه به احتیاجات عمومى برنامه جاعى به مجلس تقدیم نمایدو بدیهى است مجلس از همکارى کامل خوددارى نخواهد کرد و مساعدت و تقوقیت لازم به عمل خواهد آورد. امید است یارى خداوند متعال در نتیجه حسن تفاهم بین دولت و مجلس، اصلاحات اساسى خصوصاً از لحاظ اقتصادى و قضایى و ادارى صورت پذیر و موجبات تأمین سعادت مردم ایران فراهم گردد و مجلس در سایه توجهات ذات شاهانه به انجام وظایف خطیر خود توفیق حاصل نماید. (صحیح است. انشاء الله)

رئیس- براى تقدیم خطابه به پیشگاه مبارک 12 نفر به حکم قرعه انتخاب می‌شوند از اعضاء مجلس که به اتفاق هیئت رئیسه شرفیاب شوند.

 (اقتراع به عمل آمده و 12 نفر تعیین گردیدند) آقایان: دکتر طبا، دکتر امینى، ابوالفتح قهرمان، اسمعیل ظفرى، عبدالحسین اورنگ، مهدى باتمانقلیچ، حسن اکبر، جواد گنجه، صفا امامى، سید على بهبهانى، نصرالله لاهوتى، کامل ماکویى.

حاذقى- 20 نفر باید انتخاب شود یا 12 نفر.

[3- بیانات قبل از دستور پنج نفر آقایان نمایندگان.]

رئیس- 12 نفر، آقاى دکتر شفق بیاناتى دارند که می‌خواهنداظهار کنند. بفرمایید آقاى دکتر شفق، (امامى- این قربان قبل از دستور است و حالا نمی‌شود چون وارد دستور شده‌ایم).

رئیس- چون امروز خطابه بود دیگر مطلبى نداریم و آقایان بیاناتى که دارند می‌فرمایند. بفرمایید آقاى دکتر شفق.

دکتر شفق- در باب مطلبى که می‌خواستم چند روز قبل به سمع آقایان محترم برسانم بعضى از نمایندگان دیگر که از آن جمله آقاى دهقان باشند مصمم بودند که در این باب صحبت کنند. آقاى بهار نماینده محترم در یک جلسه‌یى راجع به یک واقعه اندوهگینى صحبت کردند و نمایندگان مجلس شوراى ملى ایران از این خبر غم‌انگیز متأثر شدند و اظهار تأثر کردند و آن عبارت بود از وقایعى که با کمال تأسف در اندونزى روى داده است و هنوز هم پایان نیافته بنده باید این نکته را اضافه کنم بفرموده هاى ایشان که ملت ایران نسبت به دولت وملت هلند از قدیم‌ا‌لایام حسن نظر داشته است و آن ملت را ملتى نجیب و حقیر است و دموکرات واقعى تشخیص داده است. و اکنون از رسیدن این اخبار راجع به معامله دولت هلند نسبت به مردم اندونزى بدیهى است هم تعجب می‌کند و هم متاثر است (صحیح است) اما بنده دراین موقع می‌خواهم از یک خبر خوبى صحبت کنم و آن عبارت است از آزادى و استقلال هندوستان (صحیح است) هندوستان به موجب پیامى که یک هفته، ده روز قبل به ما رسید واعلیحضرت پادشاه انگلستان رسما به جهانیان اعلام کردند از مقام مستعمرگى بعد از صدها سال تقلا و فداکارى خلاصى یافت ودر ردیف دمینیون‌ها یعنى ممالک متحد دولت انگلیس قرار گرفت ما همه‌مان می‌دانیم که دولت هندوستان و ملت هندوستان از حدود سه قرن به این طرف فداکارى در راه آزادى و استقلال کامل خودشان می‌کرده‌اند و پیشوایان هند در موارد مختلف در راه کسب آزادى نسبت به ملت و کشورشان فدکاری‌هاى گوناگون کرده‌اند و ما یکى یکى آ‌نها را در این موقع به احترام یاد می‌کنیم. تنها اشعار تاگور یا عملیات گاندى نیست که ما را به کرات به این قسمت یعنى به هدف ملى ملت هند متوجه کرده باشد هندوستان یکى از قدیم‌ترین قطعات دنیا است تا ربع هند با فجر تاریخ بشر طلوع می‌کند. حدود سه هزار سال پیش از این بود که در هندوستان کتاب‌هایی به نام کتاب ودا تألیف یافت که آن کتاب‌ها فلسفه دین و حقایق عرفان را در بردارد هندوستان از لحاظ اشتراکى که در داستان وادبیات و فلسفه وآداب و قصه‌ها وافسانه ها ازقدیم الایی‌ام با ایران داشته است شاید از این لحاظ نزدیک‌ترین قطعات و ملت‌هاى جهان باشد. (صحیح است) ما در کتب دینى و در کتب افسانه‌یى به خصوص شاهنامه مسائل بسیار زیادى داریم که در آن قسمت‌ها با هندوستان وحدت داریم. زبان قدیم ایران با زبان قدیم هندوستان یعنى سانسکریت از یک رشته است و می‌توان بعضى از قسمت‌های کتاب مقدس قبل از اسلام ما اوستا را با اندک تغییرى تغییر داد به زبان قدیم هند، بعد از اسلام هم در همان قرن اول دین مقدس اسلام در هندوستان رسوخ یافت و روابط ما را با ملت هندوستان بیش از پیش تقویت کرد. و اکنون بیش از هفتاد میلیون و به عقیده چند نفر از خود اهالى پاکستان که آن روز می‌گفتند صد میلیون مسلمان در سرتاسر هندوستان که حدود 320 میلیون نفوس دارد هستند و ما ایرانیان به خصوص از استقلال ملت مجاور و هم نژاد و دوست خودمان هندوستان متشکریم و به خصوص از لحاظ ملت و دولت پاکستان که نسبت به قسمت‌هاى دیگر هندوستان یک رابطه بیشترى هم با ما دارند و آن رابطه دینى است با نهایت مسرت و خوشوقتى خبر استقلال هندوستان را تلقى می‌کنیم. (صحیح است) (نورالدین امامى- و پاکستان) در خاتمه عرایض خودم می‌خواستم یک نکته را متوجه بشوم و امیدوارم که مجلس هم در این باب با بنده هم عقیده باشد، در نتیجه تجاربى که ما امروز در عالم فرهنگ داریم براى بنده تردیدى نیست که فرهنگ ما از لحاظ شناساندن همسایه‌ها یعنى دولت‌های اسلامى عراق و ترکیه وافغانستان و روسیه متفق و دوست محترم شمالى، بکى هم نباشد از لحاظ سیاسى قصور کرده است، کتاب‌های تاریخ و جغرافیاى ما دراین باب حقیقت گنگ و مبهم بوده است جوانان ما نسبت به جزایر ماداگاسکار معلوماتى، محفوظاتى یاد می‌گیرند ولى اطلاعات کافى راجع به همسایه‌هاى ما از لحاظ اقتصادى و اجتماعى و سیاسى و دینى و ادبى ندارند بعد از این که جهان جهانى نو شد و روابط ملل روى تفاهم و روى دوستى روى صلح دائمى که انشاء‌الله نصیب بشر خواهد شد استوار است جا دارد که وزارت فرهنگ توجه خاصى دراین باب مبذول دارد و جا دارد کمیسیون خاصى از مؤلفین معین گردد و تجدید‌نظرى از لحاظ شناسائى ملت‌های همسایه و مجاور ما

+++

به عمل آید تا این که ما بتوانیم شرط تفاهم و حسن تفاهم است ملت‌های مجاور خودمان را بهتر بشناسیم. امیدوارم ملت هندوستان هم به مفهوم آزادى و هدف مقدس ملى بهتر پى ببرد. زیرا هنوز با کمال تأسف وقایعى‏ در آن قسمت که روى تعصب‌های خام مذهبى است روى می‌دهد که قلوب همه را به خصوص قلوب اسلامیان را جریحه‌دار می‌سازد (صحیح است) ماوحدت کامل ملت هند و همکارى صمیمانه دودولت هندوستان رابا کمال خلوص و صمیمیت خواهانیم و امیدوارم در آینده روابط واقعى اجتماعى و اقتصادى و ادبى و سیاسى در بین ما و هندوستان برقرار خواهد بود (صحیح است. انشاء‌الله)

رئیس- در همین زمینه پیشنهادى آقاى اردلان کرده‌اند اگر اجازه بفرمایید قرائت می‌شود.

به شرح زیر قرائت شد:

ریاست محترم مجلس شوراى ملى. اینجانب درخواست می‌کنم که از طرف آن ریاست محترم بنام مجلس شوراى ملى ایران تلگراف تبریک و تهنیتى به مناسبت استقلال دولت هندوستان و دولت پاکستان به مجالس دول نامبرده مخابره و بدین وسیله ترجمان احساسات صمیمانه نمایندگان واقع شود (جمعى از نمایندگان- مخالفى نیست).

رئیس- دیگر توضیحى ندارد.

اردلان- بنده توضیح مختصرى که خواستم عرض کنم این است چون مجلس امروز آماده کار شده به این مناسبت امروز این تلگراف مخابره شود.

رئیس- بسیار خوب، آقاى مهندس رضوى.

مهندس رضوى- چون در روز سوم شهریور 1320 کشور ایران به طرز غیرمترقبى از طرف قواى مسلح ممالک انگلستان و روسیه شوروى مورد حمله قرار گرفت و در آن روز و روزهاى بعد از آن جمعى از سربازان و افسران رشید ایرانى و همچنین جمعى از سکنه بیگناه مملکت شهید شدندمراتب تأسف ملت ایران را بنام شخص خودم ابراز و در عین حال از اینکه بنا بر رشد سیاسى وملى مملکت ما خیلى زود در عداد متفقین قرار گرفت ودرراه وصول به هدف بزرگ ملل آزادى خواه شرکت کامل نمود خوشوقتیم ولازم به تذکر است که مملکت وملت ایران درحصول پیروزى متفقین سهم بسزایى را عهده دار بوده وتمام افسران و سربازان و افراد ملل متفق که در آن موقع بنا بر وظایف جنگى خود دراین مملکت بوده‌اند همگى میزان فداکارى و زحمات دولت و ملت ایران را در راه جنگ جهانى و برعلیه فاشیسم گواهى داده‌اند (صحیح است) و سران سه مملکت بزرگ و دوست هم مراتب را طى اعلامیه معروف تهران تأیید نمودند. اکنون که روز سوم شهریور 1326 می‌باشد با یادبود آن روز تاریخى و تجلیل روح شهداى آن واقعه امید ملت ایران را از ملل بزرگ عالم در رعایت احترام متقابل و تأمین آرزوهاى ملى خوداعلام داشته و انتظار داریم مردان سیاسى ممالک دوست به خصوص ممالک معظم همواره در حفظ منافع حقه مملکت ما دوستى خود را علناً و همان طور که مکرر وعده فرموده‌اند به ملت ایران ثابت نمایند. (صحیح است، صحیح است).

رئیس- آقاى دهقان.

دهقان- نمایندگان محترم مستحضر شده‌اند که اخیراً عده از پارسیان مقیم هندوستان یعنى برادران عزیز و ارجمند زردشتى ما در آن سامان تصمیم گرفته‌اند که بایران معاودت کنند این خبر گمان می‌کنم که موجب مسرت تمام نمایندگان باشد (صحیح است) برادران پارسى ما در تمام مدتی که در هندوستان بوده‌اند همیشه نسبت به میهن خود و کشور خود وفادار بوده‌اند (برزین- البته) و به قول روزنامه آزادى شرق، ایران همیشه قبله آنها بوده است و رو به ایران نماز می‌گذاردند ما خیلى خوشوقتیم که این برادران را با آغوش باز پذیرایى کنیم و آنها را در ایران مشغول فعالیت و خدمتگزارى ببینیم (صحیح است. انشاء‌الله) بنده گمان می‌کنم در عرض این مطالب مترجم احساسات نمایندگان محترم هستم. (البته، صحیح است) و مخصوصاً می‌خواهم عرض بکنم که اولیاى امور دراین موقع باید کمال کوشش و تسهیل را براى پارسیان مقیم هندوستان فراهم کنند و آن‌ها را به این نیت خیر و صحیح تشویق کنند. بنده مخصوصاً می‌خواهم از مقام ریاست تقاضا کنم که به دولت تذکر بدهند که اگر لازم است لوایحى هم در این موضوع تهیه بشود که تسهیلات لازم براى ورود پارسیان فراهم کنندوبه مجلس پیشنهاد کنند و ما هم با کمال افتخار و صمیمیت این پیشنهادات را قبول می‌کنیم (صحیح است، احسنت).

رئیس- آقاى مهدى ارباب.

مهدى ارباب- گرچه راجع به مژده‌ای که آقاى دهقان نماینده محترم به مجلس دادند نسبت به معاودت پارسیان مقیم هندوستان بنده اطلاع معینى ندارم اما این نظر قریب 12 سال است که در بین عده‌ای از میهن‌پرستان ایران پیدا شده که وسایل معاودت این آقایان را فراهم کنند اما نکته‌ای که می‌خواستم به عرض مجلس برسانم و از موقع استفاده کنم این است که پارسیان مقیم هندوستان وکلیه ایرانیانى که دراطراف و اکناف عالم پراکنده هستند همه آرزومند و علاقه‌امند هستند که به وطن مألوف خود مراجعت کنند چیزی که آنها را تشویق خواهد کرد امنیت قضایى، امنیت حقوقى، امنیت اجتماعى است که امیدوارم با همکارى مجلس دوره پانزدهم و با فعالیت دولت آینده ایجاد یک چنین اصلى را در کشور بکند. مسلم بدانید آنچه ایرانى در خارج است به وطن خود مراجعت خواهد کرد نکته دیگرى که خواستم به عرض آقایان برسانم اینست که تمام شکایات مردم نسبت به سطح هزینه زندگى است و همه حملاتشان به افراد است در حالى که بنده معتقدم تمام این اشکالات را دولت‌های وقت ایجاد می‌کنند (صحیح است) یک آگهى دیشب از روزنامه اطلاعات استخراج کردم، براى آقایان می‌خوانم. به موجب اطلاع رسمى واصله از آمریکا 12455 تن شکر از محصول کوبا علاوه بر سهمیه براى فروش به دولت ایران عرضه شده که قیمت سیف خرمشهر آن در حدود 175 دلار می‌باشد بدین وسیله مراتب به استحضار کلیه بازرگانان که مایل به وارد کردن این کشر می‌باشند و براى پرداخت قیمت آن احتیاج به دلار دولت ندارند و مایل باشند وزارت دارایى معامله تمام یا قسمتى از شکرهاى مزبور را به آنها واگذار نماید می‌رساند که حداکثر تا آخر وقت ادارى روز 12 شهریور ماه 1326 پیشنهادات خود را به دفتر وزارت مالیه تسلیم نمایند. در پیشنهادات ارسالى باید مبلغى را که از بابت واگذارى معامله هر یک تن از این شکرها به وزارت دارایى خواهند پرداخت صریحا معلوم شود بدیهى است اجازه ورود به کى داده خواهد شد که علاوه بر تعهد عدم تقاضاى ارز دولتى میزان حق واگذارى را بیشتر حاضر باشد بپردازد مسلم است که عوارض و حقوق گمرکى و ده ریال سود بازرگانى دولت جداگانه اخذ خواهد گردید آقایان این شکر با ارز آزاد قیمتش دوبرابر می‌شود کیلویى 10 ریال حق انتفاعى دولت می‌گیرد و مجموعاً در حدود کیلویى 10 ریال گمرک و سایر عوارض تعلق می‌گیرد به اضافه اینها موضوع را هم به مزایده می‌گذارد وزارت دارایى ببینید کیلویى چند تمام می‌شود آن وقت دیگر فریاد نکنید که محتکرین باعث بالا بردن سطح زندگى هستند (همهمه نمایندگان) از هر چهل ریال 10 ریال مطالبه دولت دارد دولت زندگى مردم را به مزایده می‌گذارد توجه بفرمایید آقایان اگر نظرى به پایین آوردن سطح زندگى مردم دارید از اینجا شروع کنید. توجه کنید تذکر بدهید یک عوارض عادلانه دولت رویش بکشد. (سزاوار- تجار رویش نمی‌کشند) (مکى- بگذارید حرفش را بزند) زیان بیشترى که متوجه می‌شود اینجاست که هر چه عوارض وزارت بازرگانى افزوده شود راه قاچاق بیشتر باز می‌شود قطعا وقتى که کیلویى چهل ریال عوارض و سود انتفاعى و اینها بهش تعلق بگیرد با کیلویى 10 ریال قاچاق بهتر وارد می‌شود هم حقوق دولت از بین می‌رود هم زندگى مردم گران تمام می‌شود. این مطلب را خواهش می‌کنم توجه بفرمایید که از این به بعد این عوارض فوق‌العاده وضع نشود.

رئیس- آقاى ارباب گیو.

رستم گیو- بنده از حسن نیت آقاى دهقان نسبت به پارسیان هندوستان سپاسگزارم ولى نسبت به بیانات ایشان بنده اطلاعى ندارم.

رئیس- آقاى کشاورز صدر اظهاراتى دارید بفرمایید.

کشاورز صدر- بنده یک موضوعى را در نظر داشتم که به عرض آقایان محترم برسانم که آن راجع به مطبوعات بود و فرصت پیدا نمی‌شد تا در این جلسه که فرصت پیدا شد و مقام ریاست اجازه دادند خواستم به عرض آقایان برسانم که همه آقایان اطلاع دارند و تصدیق می‌فرمایند که مطبوعات یکى از ارکان مشروطیت است (صحیح است) مطبوعات در مملکت لازم است اگر مطبوعات در مملکت نباشد مشروطیت ظهور نمی‌کند و مظهرى ندارد ...

مکى- راجع به حکومت نظامى هم استدعا می‌کنم بفرمایید.

کشاورز صدر- ... اطاعت می‌شود. و اخیراً ملاحظه می‌شود که عده از جراید را بر طبق قانون حکومت نظامى توقیف می‌کنند. بنده این نکته را نمی‌خواهم منکر بشوم که بعضى از جرایدها شاید روى این که تازه در رشد و نمو هستند یک اشتباهاتى در نویسندگى می‌کنند یا از حدود عفت قلم خارج می‌شوند بعضى را بنده هم تصدیق دارم اما به گواهی عموم آقایان در تمام دول مشروطه و دموکراسى همیشه در ابتداى رشد و نمو مشروطیت این معایب ونواقص بوده است و بایستى این نواقص به مرور مرتفع بشود و بنده می‌خواستم که براى نمونه عرض

+++

بکنم. یکى از جراید روزنامه قیام ایران است (صحیح است) که هم آقاى حسن صدر مدیر روزنامه قیام ایران مرد آزادیخواه و دانشمندى است (صحیح است) و هم در روزنامه قیام ایران دیده نشده است که دور از حدود عفت قلم یا بر خلاف مصالح کشور چیزى نوشته بشود. این روزنامه متأسفانه درتوقیف است بنده خواستم استدعا بکنم از مقام ریاست که به دولت تذکر بدهند چنانچه موانعى در کار نیست رفع توقیف از این روزنامه بشود تا جراید دیگر دلگرم بشوند (بعضى از نمایندگان- از تمام جراید) و اگر نقیصه دیدند در جراید متذکر به آنها بشوند که آقایان ترک این رویه را بکنند. نه این که به این عنوان هر روز یک رزونامه توقیف بشود و اسباب اختناق مطبوعات فراهم بشود و راجع به حکومت نظامى هم یکى از آقایان به بنده نوشته است: تصدیق می‌فرمایید موقعى که مملکت دچار یک بحران و یک وضعیت غیرعادى شد البته حکومت نظامى لازم شاید بشود و ضرورت داشته باشد تشکیل حکومت نظامى ولى حالا که مجلس شوراى ملى باز شده است و مظهر آزادى و دموکراسى است شاید اقتضا نداشته باشد که حکومت نظامى باشد (مکى- هیچ موضوع ندارد) بنابراین بنده در این موضوع هم استعفا می‌کنم مقام ریاست وارد مذاکره با دولت بشوند و چنانچه قانع شدند خودشان به این که ضرورت ندارد حکومت نظامى، تقاضاى الغاى حکومت نظامى بشود. (صحیح است)

[4- موقع ودستور جلسه بعد ختم جلسه.]

رئیس- پیشنهاد ختم جلسه رسیده است قرائت می‌شود.

پیشنهاد می‌کنم جلسه ختم شود. محمدعلى دادور (محمدعلى مسعودى- مخالفم).

رئیس- آقاى دادور توضیح بدهید.

دادور- بنده خیال می‌کنم که چون آقایان ابتدا به تشکیل و انتخاب شعب مشغول بودند و بعد در جلسه خصوصى تشریف بردند خسته باشند وقت هم گذشته و یک ساعت بعد از ظهر است اگر تصویب می‌فرمایید جلسه ختم شود.

رئیس- آقاى محمدعلى مسعودى.

محمدعلى مسعودى- عرض کنم از صبح تا حالا که آمدیم، کار مهمى انجام ندادیم فقط آن نامه را تهیه کردیم و اعضاى شعب هم چیزى بود که ما می‌توانستیم زودتر این کار را انجام دهیم. دیروز هم وقت داشتیم و نیامدیم به عقیده من موافقت بفرمایید مجلس ادامه پیدا کند یا صحبت بشود یا اعتبارنامه مطرح شود.

رئیس- آقایانى که با ختم جلسه موافقند قیام فرمایند (اکثربرخاستند) تصویب شد. جلسه راختم می‌کنیم. جلسه آینده روز پنجشنبه ساعت 5/8 صبح به دستور بقیه اعتبارنامه‌ها (مجلس ساعت یک بعد از ظهر ختم شد)

+++   

یادداشت ها
Parameter:294319!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)