کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏14
[1396/05/18]

جلسه: 10 صورت مشروح مجلس روز سه¬شنبه 8 فروردین ماه1323  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس . ‏

2 - معرفى هیئت وزیران و تقدیم برنامه دولت از طرف آقاى ساعد نخست وزیر .

3 - طرح و تصویب اعتبارنامه آقاى سیف پورفاطمى از نجف آباد .

4 - قرائت گزارش مربوط به نمایندگى آقاى دکتر مصدق و جریان انتخابات تهران .

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه .‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏14

جلسه: 10

صورت مشروح مجلس روز سه­شنبه 8 فروردین ماه1323

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس . ‏

2 - معرفى هیئت وزیران و تقدیم برنامه دولت از طرف آقاى ساعد نخست وزیر .

3 - طرح و تصویب اعتبارنامه آقاى سیف پورفاطمى از نجف آباد .

4 - قرائت گزارش مربوط به نمایندگى آقاى دکتر مصدق و جریان انتخابات تهران .

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه .‏

)مجلس یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى سید محمد‌صادق طباطبایى تشکیل گردید(

صورت مجلس روز یکشنبه 6 فروردین ماه را آقاى طوسى (منشى) قرائت نمودند

(اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده :

غایبین بااجازه- آقای حاج آقا رضا رفیع -

غایبین بی­اجازه - آقایان: سلطانی- موید قوامی- کفایی- سیدضیاءالدین طباطبایی- مظفرزاده- ساسان خواجه نصیری- ثابتی- آقا سید کاظم یزدی -دهستانی .

دیر آمده بی­اجازه- آقای منصف )

1 - تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ آقاى اقبال‏

اقبال- در صورت جلسه اسم آقاى مظفرزاده را جزو غایب بى­اجازه نوشته بودند در صورتی که ایشان به وسیله بنده از مقام ریاست تحصیل اجازه کرده بودند .

رئیس- اصلاح می­شود- صورت مجلس تصویب شد .

2 - معرفى هیئت وزیران و تقدیم برنامه دولت از طرف آقاى ساعد نخست وزیر

نخست وزیر آقاى ساعد- آقایان نمایندگان در این موقع که در ابتداى دوره چهاردهم تقنینیه به فرمان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى مأمور تشکیل دولت شده­ام قبلاً از حسن نظری که آقایان نمایندگان محترم نسبت به اینجانب ابراز داشتهاند تشکر کرده و امیدوارم که آقایان نمایندگان در پیشرفت مرام دولت که در برنامه تقدیمى تشریح شده است همه قسم مساعدت و همکارى خواهند فرمود. هیئت دولت را به طریق ذیل معرفى می­نمایم:

1 - آقاى امان­الله اردلان وزیر بازرگانى پیشه و هنر .

2 - آقاى مرتضى قلى بیات وزیر مشاور .

3 - آقاى ابوالقاسم فروهر وزیر پست و تلگراف و تلفن.

+++

4- آقاى حمید سیاح وزیر راه .

5 - آقاى مصطفى عدل وزیر مشاور .

6- آقاى عبدالحسین هژیر وزیر کشور .

7- آقاى ابراهیم زند وزیر جنگ .

8 - آقاى دکتر قاسم غنى وزیر بهدارى .

9 - آقاى اسدالله ممقانى وزیر دادگسترى .

10 - آقاى على ریاضى وزیر فرهنگ .

11- آقاى محمود نریمان وزیر دارایى .

12- آقاى محمود فاتح وزیر کشاورزی .

وزارت امور خارجه را خود اینجانب عهده­دار خواهم بود .

مجلس شوراى ملى- اگر چه دامنه اصلاحاتى که باید در تمام شئون کشور انجام گیرد مفصل و مهم می­باشد ولى دولت فعلى در نظر دارد امورى را که از حیث اهمیت در درجه اول واقع است هدف خود قرارداده و برنامه عملى تقدیم مجلس شوراى ملى نماید که بتواند از عهده انجام آن برآید .

به طوری که ذیلاً ملاحظه خواهند فرمود دولت در نظر دارد در قسمتى از امور کشور برنامه­هاى چند ساله تنظیم کند که پس از تصویب مجلس شوراى ملى مرتباً به مواقع اجراء درآید تا در رشتة اصلاحات انقطاعى حاصل نشود .

برنامه دولت

الف- در سیاست خارجى همکارى کامل با متحدین خود بر اساس رعایت حقوق و منافع متقابل و تحکیم روابط دوستانه با دولتهاى دوست و همسایه .

ب- در سیاست خارجى :

1 - استقرا امنیت عمومى و قضایى به وسیله تأمین اجراى کامل قانون در تمام شئون کشور و جهد در این که قانون در سراسر کشور اجرا تا عموم افراد کشور از عدالت واقعى برخوردار و آسایش عمومى برقرار شود .

2 - تهیه وسایل تأمین خواربار و حوائج ضرورى مردم و سعى در تعدیل قیمت­ها .

3 - تأمین حداقل مایحتاج زندگانى براى افراد کارگر و برزگر از حیث غذا و لباس و مسکن و بهداشت و تعلیمات مربوط به مشاغل هر یک از طبقات مذکور .

4 - تجدید نظر در قانون تقسیمات کشور و شهرداری­ها و اصلاح تشکیلات ادارى مملکت با توجه به این که اهالى در اداره امور محلى خود بیشتر شرکت داشته باشند .

5 - تنظیم برنامه­هاى چند ساله در امور مربوط به کشاورزى و صنعتى و بازرگانى و بهداشت و فرهنگ و تقدیم آن به مجلس شوراى ملى .

6 - تجدید نظر در وضع مأمورین دولت و تأمین زندگى آبرومند آنها تا بتوانند با کمال فراغت خاطر انجام وظیفه نمایند با تشویق کامل خدمتگذاران صدیق و درست کار و تعقیب و مجازات آنهایی که از مقام خود بر ضرر دولت و ملت سوء استفاده می­نمایند .

7 - استفاده کامل از جوانان تحصیل کرده که شایستگى علمى و عملى و اخلاقى آنها در اموری که بر عهده داشتند به امتحان رسیده است- نخست وزیر .

رئیس- آقایان 5 نفر به عنوان صحبت قبل از دستور اجازه خواسته­اند و یک عده­اى هم الان اجازه خواسته­اند که مى­خواهند صحبت بکنند نمی­دانم نظر آقایان چیست؟ (نمایندگان- دستور دستور- رأى بگیرید)

رئیس- آقاى فرمانفرماییان‏

فرمانفرماییان- بنده راجع به این که بعضى از آقایان اجازه مى­خواهند خواستم عرض بکنم که اجازه داده نمی­شود و در صورت هم تبعیض می­شود به عقیده بنده حتى­الامکان باید اجازه داده شود و بهتر این است که رأى گرفته شود دستور هم با اکثریت مجلس است ولى به عقیده بنده چون جلسه اول است و وقت هم داریم اجازه بفرمایید که صحبت شود بعد اعتبارنامه آقاى سیف پورفاطمى را جزء دستور بگذاریم .

رئیس- رأى مى گیریم- (بعضى از نمایندگان- مخالفى ندارد احتیاج به رأى گرفتن نیست) چون بعضى از

+++

آقایان مى گویند دستور بعضى هم مخالفند بسیار خوب اگر آقایان مخالفین هم حرفى ندارند به ترتیب صحبت می­شود .

یمین اسفندیارى- با توضیحى که آقاى فرمانفرماییان فرمودند مخالفى ندارد .

رئیس- رأى مى گیریم به ورود در دستور آقایان موافقین قیام نمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد .

3 - طرح و تصویب اعتبارنامه آقاى سیف‌پور فاطمى

اعتبارنامه آقاى سیف‌پور فاطمى مطرح است اولاً و ثانیاً پرونده تهران است .

بعضى از نمایندگان- آقا اول پرونده تهران را مطرح کنید .

رئیس- آقا دستور معین است اعتبارنامه آقاى سیف‌پور جزء دستور است و آقاى دولت آبادى هم مخالف هستند. آقاى دولت آبادى .‏

دولت آبادى- اشخاصى که به سوابق اخلاقى و زندگى بنده شناسایى دارند که خوشبختانه صدى هشتاد آقایان وکلاى حاضر از آن اشخاص هستند و بنده را مى شناسند خوب مى­دانند که بنده شخصاً راضى به آزار کوچک­ترین افراد نیستم الان براى بنده بسیار جاى تعجب است که درباره انتخاب آقاى سید نصرالله سیف‌پور صحبت اعتراض آمیز بکنم ولى در وجود بنده دو شخصیت متمایز اکنون در جدال هستند یک خودم از نظر حسام دولت آبادى و یک هم از نظر نمایندگان اصفهان و انتظار چهارصد هزار نفر ساکنین حوزه انتخابیه آقاى سیف­پور من در مقابل انجام وظیفه ملى شخصیت خودم را خورد کرده­ام و متأسفانه باید جمیع ارفاق­ها را دور بریزم بنده در ده فصل اعتراضات خودم را نسبت به انتخاب آقاى سیف پور تنظیم کرده­ام و اقلاً ده ساعت طول می­کشد تا عرایض خودم را عرض بکنم ولى اکنون براى این که آقایان خسته نشوند 9 فصل را کنار می­گذارم و فقط در یک موضوع می‌خواهم صحبت کنم و آن هم تخلفاتى است که صرفاً از نظر قانون شده است باز هم اینجا تأیید می­کنم که صحبت­هاى خودم را می­کنم و امیدى هم به حصول نتیجه ندارم ولى می­خواهم وجدانى وظیفه خودم را تا این حد انچام داده باشم که وسیله آسودگى خاطر براى خودم تأمین کرده باشم یعنى انجام وظیفه وجدانى خود را تا این حد انجام داده باشم زیرا در خارج صحبت‌هایى کرده بودند راجع به این موضوع و انتخاب ایشان و ضمناً حرف­هایى هم زده­اند که خداى نکرده مبادا افراد نظرى داشته باشند و این را مجوز سکوت بنده دانسته باشند می­خواهم این را به آقایان دوستان خودم عرض کرده باشم که اگر صد بد اتفاق افتاده باشد مجوز اقدام یک بد براى شخص دیگرى نخواهد شد یعنى عقلاً اگر در مجلس شما صد نفر را سر بریدند این عمل مجوز آن نخواهد بود که شما انگشت یک کسى را خراش بدهید. اما جریان انتخابات نجف آباد بنده یک ثلث پرونده انتخاباتى نجف آباد را خواندم و از آن یک ثلث 27 ورقه یادداشت کرده­ام. البته آقایانى که اینجا تشریف دارند گزارش شعبه­ها را راجع به انتخابات شنیده­اند اولاً بنده راجع به طرز تهیه گزارش صحبت می­کنم و آن را به عرض می­رسانم .

گزارش از شعبه چهارم به مجلس شوراى ملى‏

انتخابات حوزه انتخابیه نجف آباد به شرحی که در پرونده مصرح است و خلاصه آن استخراج شده و به عرض می­رسد از تاریخ 6/ 5/ 22 مقدمات انتخابات این حوزه و مکاتبات و تلگرافات له و علیه بین وزارت کشور و استاندارى جریان یافته است رئوس شکایاتى هم که اهالى و داوطلبان نمایندگى از این حوزه به مقامات مربوطه نموده­اند در این زمینه است که عدم رضایت از بخشدار نجف آباد به نام این که بخشدار مذبور برادر آقاى سیف‌پور فاطمى است و درخواست تغییر او را نموده­اند جواب داده شده است که چون انتخابات به جریان نیفتاد تغییر مشارالیه ضرورت ندارد- در توزیع تعرفه رعایت عدالت و جمعیت محلى نشده است و براى نجف آباد نمى‌بایست از 14000 تعرفه 5000 تخصیص داده شود- چون در چهار روز از ایام هفته هر روز به میزان حداکثر بیش از 300 رأى خوانده نشده و در دو روز جمعه و شنبه نزدیک به

+++

پنج هزار رأى قرائت نموده­اند با حسن جریان مباینت دارد و به حساب درست در نمی­آید- از دو روز قبل از موقعی که براى استخراج آراء معین شده بوده شروع به استخراج نموده­اند در جمع آرا بین رقمى که ذکر کرده­اند با رقمى که در صورت مجلس تصریح شده اختلاف دارد چون انجمن این اعتراضات را وارد ندانسته صورت مجلس تنظیم و به نام آقاى سید نصرالله سیف‌پور فاطمى که از کلیه 14979 آراء مستخرجه با اکثریت 11430 رأى به نمایندگى دوره 14 مجلس انتخاب شده­اند استوارنامه صادر کرده است- شعبه چهارم پرونده امر را کاملاً رسیدگى کرده بعد از مذاکرات و مشاوره بسیار اتخاذ رأى نموده با اکثریت نه رأى موافقت کرده اینک گزارش آن را به عرض مجلس شوراى ملى می­رساند .

بنده می­خواهم این را به عرض آقایان برسانم که تنظیم این طور گزارش براى مجلس تا به حال بى­سابقه بوده است اما یک مقدمه کوچک را براى این که آقایان را یک قدرى شانه­شان را از زیر بار سنگینى که دارند آزاد کرده باشم و توقع مردم را هم از اینکه این جریان صورت خوبى داشته باشد تأمین کرده باشم می­خواهم این موضوع را به عرض مجلس برسانم و توضیح بدهم که اساساً رسیدگى به شکایات انتخابات در مجلس امر غلطى است زیرا به دست هیچ متداعیین رسیدگى به کارهاى خودشان نمی­شود و به علاوه تنظیم کننده پرونده وزارت کشور است و وزارت کشور هم در این امر رسیدگى نکرده است فقط آقا دوسیه تنظیم کرده است و فرستاده است مثل سایر پرونده‌ها عرض می­کنم یک تلگرافاتى که با کمال ادب و خیلى نجیبانه نوشته شده است اینجا نیست و معلوم نیست کجا است (فاطمى- من می­دانم کجا است) این است جریان انتخابات پس باید مردم چشم امید برکنند که مجلس به حق آنها رسیدگى کند چون راه رسیدگى براى آنها بسته است و مجلس هم یک قدرى آرام بگیرد و فکر نکند که پایش را روى وظیفه وجدانیش گذاشته است از روى این اطلاعات مختصر راجع به اعتبارنامه­ها قضاوت قطعى نمی­توان کرد و اسناد هم که در دست نیست. بنده خواستم به چهارصد هزار نفر اهالى نجف آباد و فریدن و دهق از اینجا به گوششان برسانم که راه براى حفظ حقشان به خوبى باز نیست اما چون خواسته­اند که من عرض آنها را بگویم تا این حد که می­توانم بگویم مضایقه نمی­کنم. انتخابات نجف آباد شروع شده است و تشکیلات مقدماتى انتخابات که هر منصفى می­داند که بیشتر گرد انجمن هیئت نظار است به دست آقاى بخشدارى که برادر سیف­پور است انجام شده مدارک تمام در پرونده موجود است (همهمه نمایندگان- او را تغییر داده اند) بنده آقا در نتیجه موافقم عجله نفرمایید وقتى تغییرش می­دهند که کارش را انجام داده است. یک کاغذى هست در وزارت کشور به موجب تلگراف 757 در تاریخ 23/ 5/ 22 به موجب تلگراف 961 به موجب تلگراف 754 به موجب تلگراف 751 و به موجب تلگراف 566 و تمام اینها با تاریخ است که بیش از این آقایان را نمی­خواهم دردسر بدهم به استاندارى اصفهان گفته است که آقا مردم از بخشدار نجف آباد ناراضى هستند تغییر بدهید استاندار اصفهان یک کاغذى نوشته است بد نیست بشنوید محرمانه شماره 301 شماره 2154 مورخه 17/ 6/ 22 وزارت کشور راجع به شکایت چند نفر اهالى نجف آباد از بخشدار آنجا اشعار می­دارد به قرار معلوم شکایت عده اى از اهالى به علت این بوده است که برادر مشارالیه ممکن است کاندید آنها باشد در صورتى که اینجانب شنیده­ام که مشارالیه کاندید نیست و با این وصف تغییر مشارالیه دیگر موردى ندارد. پس این قضیه مقدماتش آنجا انجام شده است به طوری که مطابق منظور بوده است اما یک چیزى را که بنده تعجب کردم شعبه چرا تجاهل کرده است یا توجه نکرده است (چون نمی­خواهم عرض کنم نظر خاصى داشته­اند حتماً توجه نکرده­اند) این است که به موجب مدارکى که موجود است وزارت کشور از استاندارى اصفهان می­پرسد که مطابق اعلانى که کرده بودید قرار بود آراء تا روز یازدهم خوانده شود چه شده است که روز دوازدهم یعنى یک روز پس از قرائت آرا نتیجه را گفته­اید بلکه همان روز یازدهم نتیجه را گفته­اید می­خواستید 24 ساعت پس از خواندن آرا تأمل

+++

کنید صورت مجلس را تنظیم کنید او گفته است اعلام رأى روز یازدهم نبوده است و دوازدهم بوده است این اعتراض بنده به شعبه نیست این اعتراض به اصل قضیه هم وارد است که به قول ما اصفهانى­ها از حول حلیم توى دیگ افتاده­اند (یمین- تهرا­نی­ها هم این مثل را دارند) یعنى اعتبارنامه را هم که باید دو هفته پس از قرائت آرا صادر کنند و به شکایات وارده رسیدگى کنند همان روز دوازدهم آبان صادر کردهاند (سیف‌پور فاطمى- تکذیب می­کنم بفرمایید اعتبارنامه را بیاورند) بلى این نکته مورد نظر بنده است مخصوصاً تمنا می­کنم آقاى مخبر بفرمایند پرونده را بیاورند ببینیم تاریخ اعتبارنامه کسى از چون عرایض من مورد تکذیب قرار گرفت. اما مواردى که راجع به نقض قانون است این را هم بد نیست با این که همه آقایان به قانون آشنا هستند محض تذکر خاطرشان عرض کنم. در قانون انتخابات فصل سوم- شرایط انتخاب شوندگان 4- در محل انتخاب معروف باشند. این نکته را بنده تمنا دارم مورد توجه آقایان باشد که اگر موردى پیدا کرد بشود استشهاد کرد بعد در ماده 17 قانون انتخابات می­گوید: انجمن­هاى نظارت هر حوزه انتخابیه در تحت نظارت حاکم محل متصدى و مسئول صحت جریان انتخابات آن حوزه خواهند بود و در انجمن­هاى مزبور غیر قابل تغییر و انحلال می­باشد مگر در موردی که اسباب تعطیل یا تعویق جریان انتخابات واقع گردند در این صورت حاکم محل مراتب را با دلایل کافیه به وزارت داخله اطلاع داده پس از صدور امر وزارت داخله اقدام به تجدید انتخاب انجمن نظارت می‌نماید. موارد زیادى در حوزه­هاى فرعى مختلف تخلف از رعایت این ماده شده است و یکى هم در تبصره ماده بالا می­گوید: تبصره- در نقاطى که تشکیل انجمن­هاى فرعى مطابق ماده 14 مشکل باشد انجمن­هاى مرکزى با موافقت حکومت نه نفر از معتمدین اهل همان محل را براى تشکیل انجمن فرعى معین می­نماید این عملى هم که در این تبصره معین شده است مطابق این صورت مجلسى که در این پرونده هست رعایت نشده است بعد ماده 20 هم از مواردى است که رعایت آن نشده. ماده 20- انجمن نظارت دو هفته بعد از انجام انتخابات حوزه انتخابیه متفرق می­شوند- این دو هفته هم ناظر است به مدتى که انجمن پس از انجام انتخابات باید حاضر باشد و شکایات را قبول کند و رسیدگى کند و بعد از آن تاریخ صورت مجلس قطعى را تنظیم نموده و اعتبارنامه صادر کند. در ماده 41 هم این موضوع را تصریح کرده است- انجمن نظارت بعد از ختم انتخابات تا یک هفته شکایات راجع به انتخابات را می­پذیرد و پس از آن پذیرفتن شکایات را ختم کرده در ظرف یک هفته دیگر به شکایات واصله رسیدگى می­نماید. این ماده هم از نظر اجراى قانون رعایت نشده است و از پرونده هم کاملاً معلوم است و سندش در دوسیه هست. از سایر، ادله هم گذشتم. اما موارد دیگرى را که نمى خواهم به طور تفصیل عرض کنم از نظر نقض قوانین در این دوسیه هست راجع به امور دیانتى هم صحبت­هایى شده است و من نمی­خواهم وارد این موضوع بشوم و امیدواریم هیچ کس دیانت را منشاء سوء استفاده براى امور دنیا قرار ندهد (صحیح است انشاء‌‌الله) ولى بنده به جاى این که روى پرونده آقاى سیف پور بیشتر صحبت کنم میل دارم یک کلیاتى را براى شنیدن آقایان و تماشاچى­ها عرض کنم. عرض کنم ما به حدى کم ورزش هستیم در امور زندگانى که براى حق­گذارى هم متأسفانه ورزیده نیستیم و در خارج هم امیدوار هستم این موضوع گفته نشود که دولت آبادى براى پرونده که مخالفت کرده بود سست بود زیرا بنده استحکام و استوارى در جایى نمى­بینم که خود را مجهز کرده باشم ما باید خودمان را مجهز بکنیم براى حق‌گذارى حق‌گذارى بسیار کار مشکلى است اگر ما خودمان را حاضر کنیم براى حق‌گذارى حق ما را حمایت خواهد کرد حق ما را حفظ خواهد کرد این همه فریادهایى که از دیگران می­کنیم بهتر این است از خودمان بکنیم آدمى روزى در زندگانى عمومى و اختصاصى خودش موفق می­شود که اولین قدم اصلى را در خودش بردارد مجلس چرا از دولت شکایت می­کند چرا از دولت گله می­کند؟ مجلس ضعیف بوده

+++

است که دولت هم ضعیف بوده است مجلس باید خودش قدرت داشته باشد تا دولت قوى باشد بنده عرض می­کنم شما را یک ملت ستمدیده و فقیر و ناتوان علیل و بیچاره اینجا جمع کرده است به موقعیت خودتان نظر داشته باشید آمدن آقاى سیف‌پور فاطمى در مجلس انشاءالله تأثیر زیادى ندارد براى این که ما بتوانیم براى انجام وظیفه اساسى خودمان مجهز باشیم آمدن یا نیامدن ایشان تأثیرى نخواهد داشت ولى یک قدم به طرف حق برداشتن خیلى تأثیر دارد کما این که خون بنده یا آقاى سیف­پور هم ریخته شود فراموش نکنید که در ایران چه اشخاصى بوده­اند، حافظ حقوق این ملت کى بوده است؟ این مشروطه را کى ایجاد کرده است این مشروطه با خون جوانان ایرانى ایجاد شده است و باید به دست ما بار مصائب زندگى مردم کم شود و باید آقایان به این نکته نظر داشته باشند که بار شاق زندگى را آسان کنند و همه باید بدون تبعیض فداکارى کنند و از خود گذشتگى داشته باشند اگر وکلاى ملت مجهز شوند و بى­طمع و فداکار باشند کوه گرانى هم توانایى مقاومت آنها را ندارد و بنده می­خواهم حالا که از صحبت خودم گذشتم و علاوه بر این که از ده فصل نه فصلش را صرف نظر کردم ‏و از فصل دهم هم بیش از یک باب نخواندم می­خواهم خدمت آقایان عرض کنم که امروز روز بدى و بدبختى و بیچارگى این مملکت است ولى این نکته را هم باید توجه داشت که اکثر اسباب النجاح مع الیاس امروز چاره هم داریم مشروط بر این که خودمان را صالح براى گرفتن نتیجه بکنیم و مجهز بکنیم البته براى حق و اگر بنده در موضوع انتخاب آقاى سیف پور مطالب زیادى عرض نکردم ولى می­خواستم استدعا کنم که رفقا و دوستان بیش از این همکارى کنند و راستى اوضاع پریشان و بدبختى بیچاره مملکت را در نظر بگیرند و این روزهایى که ما به آسایش و راحتى زندگانى می­کنیم بدانند که مردم بدبخت ولایات در زیر دست مأمورین بد زندگى می­کنند و این عدم صلاحیت آنها را ما ضامن هستیم ضمان آن به گردن ما است امروز که ما در این جا هستیم هر بدى که در مملکت بشود ما مسئول هستیم بایستى با فداکارى و بیطمعى کار کرد مجلس تشکیل شده است مجلس کعبه آمال ملت است کعبه آمال ملت یعنى چه؟ یعنى تمام آروزها به آنجا متوجه است این سالى که ما وارد آن می­شویم از نظر زراعت سالى خوبى نیست ولى بى‌کفایتى و عدم لیاقت ما موجب شد که سال گذشته هم که سال خوبى بود سال خوبى براى مردم نشد سال گذشته خیلى سال خوبى بود نه تنها در ایران بلکه در سایر نقاط و اغلب جاها خیلى خوب بود و امروز بیایید اگر می­خواهید واقعاً خداوند از سر تقصیرات ما یا لااقل از قصورهاى ما بگذرد به جبیره آنچه گذشته است همتى براى نان ملت بکنیم وزیر و رئیس­الوزرا رئیس کل دارایى هر دو هست باید در پشت این تریبون مسئولیت­شان را گفت و گوشزد کرد در اسرع اوقات مجلس باید اخذ تصمیم بکند این کار شوخى بردار نیست بنده در زندگى خودم یک رویه دارم و آن رویه این است که از صحبت ها می­خواهم استنتاج بکنم نتیجه بگیرم . . .‏

رئیس- آقاى دولت آبادى راجع به اعتبارنامه صحبت کنید از موضوع خارج نشوید .

دولت آبادى- موجب دیگرى هم براى ختم عرایضم رسید و بنده فعلاً عرضى ندارم .

رئیس- آقاى فرخ .

فرخ- فرمایشات آقاى دولت آبادى را یک قسمت بنده مصدقم و شخصاً هم به ایشان ایمان دارم زیرا چندین سال است که افتخار دوستى ایشان را دارم و ایشان را یک مرد جدى می­دانم که راپورت شعبه یک قدرى ناقص است و بنده تصدیق دارم ولى این که فرمودند که موقع انتخابات نجف آباد بخشدار آنجا اخوى آقاى سیف پور بوده است دوسیه حاکى است که پانزده روز قبل از شروع انتخابات او را تغییر داده­اند و منفصل کرده­اند البته وقتى شعبه این را می­نویسد باید متممش را هم بنویسد اینجا آقاى مخبر البته قصورى کرده­اند که قابل عفو است (طوسى- اتفاقاً در گزارش شعبه نوشته شده) به بخشید در موضوعى که راجع به رعایت قوانین فرمودید البته بنده

+++

تصدیق دارم که تمام جزئیات قوانین را اگر خواسته باشیم رعایت کنیم شاید اعتبارنامه بنده و آقا هم نباید تصویب شود (دولت آبادى- آقا را چه عرض کنم مال بنده خیر) بالاخره باید دید این کسانی که انتخاب می­شوند براى انجمن نظارت اینها مثل آقاى دولت آبادى و فرخ نیستند آنها یک مردمانى هستند محلى که خیلى به قوانین آشنا نیستند و زیاد در قوانین وارد نیستند و در جزئیات و جریان امر وارد نیستند و شاید در یک مواردى یک اشتباهاتى را مرتکب می­شوند ولى باید دید که این اشتباهات به اساس قانون لطمه‌اى وارد می­آورد یا خیر. یکى از ایراداتى که شما گرفتید این بود که فرمودید در یک روز چند هزار رأى را خوانده‌اند اگر نظر آقا باشد در چندین مورد دیده شد که چندین هزار رأى را در یکى دو روز خوانده­اند و مجلس هم تصویب کرد بنابراین ما نباید نومن به بعض و نکفر به بعض باشیم یک امرى را که راجع به چندین جا تصدیق کردیم اینجا هم باید تصدیق بکنیم. اما راجع به قسمت قضاوت من هم با آقا هم عقیده هستم که قضاوت راجع به انتخابات نباید به خود مجلس مراجعه شود ولى باید قانون تغییر کند و تا وقتی که قانون تغییر نکرده است بود که وار همین است که هست بنابراین فعلاً باید مجلس قضاوت کند و بنده و جنابعالى چه رأى بدهیم و چه رأى ندهیم ولى بنده از آقا تشکر می­کنم که در یک موردى که واقعاً مربوط به عمق مطالب است توجه فرمودید البته در بعضى ممالک هم رسیدگى به اعتبارنامه نمایندگان با مراجع دیگران است. راجع به تلگراف رمزى هم که فرمودید بنده هم تصدیق دارم و بنده هم از آن تلگرافات در دست دارم و عین آن تلگرافات را نسبت به کسانى که در انتخابات دخالت کرده‌اند طبق قانون محاکمه وزرا‌ به عرض مجلس شوراى ملى خواهم رسانید که تمام مسبوق شوند و از این بابت دلتنگ نباشید. موضوع دیانت هم موضوعى نیست که در مجلس وارد صحبت آن بشویم یک امر باطنى است ولى براى اطلاع آقا عرض می­کنم که آقاى خلیل دشتى نماینده بوشهر هم خوب اطلاع دارند و شاهد این امر هستند که آن کسیکه مورد این اتهام است الان در بوشهر است و آن سید نصرالله صلح کل است و البته دوست محترم بنده این نکته را توجه فرموده­اند که آقاى سیف پور از اهل اصفهان است و جوانى است تحصیل کرده و عقیده بنده به ایشان از این نظر است که ایشان در فارس مدتى با بنده کار کرده­اند و ایشان شخص درستکار و جدى و فاضل و وظیفه‌شناسى بوده­اند و در اصفهان هم چون جنابعالى افتخار نمایندگى اصفهان و اصفهانى بودن را دارید خودتان می­دانید که ایشان مورد اعتماد و اطمینان تمام طبقات هستند و اگر انتخابى هم صورت گرفته است خودتان بهتر از هر کس منصفانه تصدیق خواهید فرمود از روى شایستگى و لیاقتى بوده است که در اصفهان داشته است چون ایشان چندین دوره در انجمن شهردارى اصفهان عضویت داشتهاند و پرونده انتخابى ایشان را هم که بنده مطالعه کردم و در شعبه هم که مطالعه شده است اختلافى با سایر مواردى که مطالعه کردیم و به تصویب مجلس هم رسیده است اختلافى ندارد .

سیف‌پور فاطمى- اجازه می­فرمایید بنده عرض مختصرى دارم .

رئیس- بفرمایید .

سیف‌پور فاطمى- بنده از آقاى دولت آبادى خیلى متشکر هستم چون ایشان پانزده سال است به بنده لطف و مرحمت دارند ایشان معلم بنده بوده­اند (دولت آبادى- خیر همدرس بودیم) اولین دفعه که بنده آقاى دولت آبادى را زیارت کردم ایشان تشریف آورده بودند براى امتحان شش ابتدایى و ایشان ممتحن بنده در کلاس ششم ابتدایى بودند (دولت آبادى- متوجه باشید که سنتان مورد اعتراض واقع نشود) و خیلى متشکر هستم که امروز یک موضوعى را اینجا صحبت کردند و یقین دارم فرمایشات آقاى دولت آبادى صرفاً از روى مسموعات بوده است و کوچک­ترین نظرى نداشتند و ضمناً بنده خواستم براى رفع بعضى شبهه­ها توضیحاتى عرض کرده باشم یکى راجع به تاریخ صدور اعتبارنامه که حضورشان عرض کردم تکذیب می­کنم خواستم حضورشان عرض کنم که این سوء تفاهمى بوده است و ملاحظه فرمودند

+++

که تاریخ صدور اعتبار نامه 25 آبان است و دوازدهم نیست و دوم این که موضوعى را به بنده نسبت داده­اند و در جلسه خصوصى هم عرض کردم (جمعى از نمایندگان- آن موضوع که مورد مذاکره نیست) و حالا خواستم این را تکذیب کنم .

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافی است- رأى بگیرید .

رئیس- رأى گرفته می­شود به اعتبارنامه آقاى سیف‌پور فاطمى آقایان موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد .

(در این موقع از طرف بعضى از تماشاچیان ابراز احساساتى بر له آقاى سیف­پور فاطمى به عمل آمد)

رئیس- بعد از این اگر از طرف تماشاچیان اظهاراتى شود و دست بزنند تماشاچی­ها را بیرون خواهم کرد .

4 - قرائت گزارش مربوط به نمایندگى آقاى دکتر مصدق و جریان انتخابات تهران

رئیس- گزارش شعبه اول راجع به انتخابات تهران قرائت می­شود. آقاى ملک­مدنى استدعا می­کنم تشریف بیاورید چون بنده خودم جزء منتخبین تهران هستم نمی­خواهم دخالت کنم .

(در این موقع آقاى ملک­مدنى (نائب رئیس) به صندلى ریاست جلوس فرمودند)

(آقاى دکتر زنگنه گزارش شعبه اول را راجع به جریان انتخابات تهران و نمایندگى آقاى دکتر مصدق را این طور خواندند)

مجلس شوراى ملى‏

در تاریخ 30 مرداد ماه 1322 انتخابات تهران شروع شد بر طبق ماده 14 قانون انتخابات سى و شش نفر از طبقات شش­گانه و معتمدین پایتخت دعوت و انجمن نظار تشکیل گردیده است- انجمن هیئت رئیسه خود را تعیین کرده ولى براى شروع به کار الغاء حکومت نظامى را لازم شمرده- در این باب بین انجمن و دولت مذاکرات مفصل جریان یافته تا آن که در اول آبان ماه 1322 مجلس شوراى ملى قانون موقوف­الاجرا‌ بودن حکومت نظامى را براى انتخابات دوره چهاردم تصویب می­کند .

در 19 آبان ماه اعلان انتخابات منتشر شده مدت گرفتن رأى را از 30 آبان تا 30 آذرماه مقرر داشته­اند- از 17 تا 22 به علت این که انجمن از دخالت مأمورین شهردارى شکایت داشته گرفتن رأى را موقوف نموده و چون دولت موجبات شکایت را مرتفع می­سازد دوباره به گرفتن رأى شروع شده و مدت تعطیل را بر عده روزهاى مقرر می­افزایند. در تاریخ 20 بهمن ماه 1322 انجمن نظار حائزین اکثریت را با جمع تمام آرا شعبه­هاى فرعى به این قرار تشخیص داده و اعلان کرده است .

عده رأى دهنده 41491 رأى نشان­دار و سفید 488 آراء مکرر 548

آقاى دکتر محمد مصدق 16913

آقاى سید محمد‌صادق طباطبایى 16856

" حسین پیرنیا 14604

"حاج سید رضا فیروز‌آبادى 11194

" دکتر جلال عبده 9953

" حاج سید ابوالقاسم کاشانى 9441

" دکتر رضازاده شفق 9200

" علی دشتی 8888

" سید احمد بهبهانى 8658

" عباس مسعودى 8548

" مهندس غلامعلى فریور 8524

" رضا تهرانچى 7692

در ظرف مدتى یک هفته که براى قبول اعتراضات مقرر شده بود و حتى قبل از آن و در جریان انتخابات شکایاتى چه راجع به اشخاص و چه راجع به طرز انتخابات به انجمن رسیده است آنچه مربوط به اشخاص است در مورد هر یک از اعتبارنامه­ها به عرض خواهد رسید- قسمت عمده اعتراضات راجع به جریان انتخابات لواسانات بوده که خلاصه آنها این است .

1 - در تشکیل انجمن فرعى لواسانات رعایت محلى و معتمد بودن اعضا نشده است .

2- در جلسات انجمن بیش از چهار نفر حاضر نبوده اند.

3 - صندوق فقط با مهر چهار نفر بسته می­شد.

+++

4- در ضمن نام رأى‌دهندگان اشخاصى که چند سال پیش فوت کرده­اند ثبت شده­اند .

5 - به اشخاصى که سن آنها از 17 سال بیش نبوده تعرفه داده­اند .

6 - در قریه نیکنام که تمام سکنه آن از 150 نفر بیشتر نیست بالغ بر ششصد رأى در صندوق ریخته­اند و حال آن که 21 نفر بیشتر رأى نداده­اند .

7 - اعضا انجمن آراء اشخاص را بازرسى کرده و اگر کاندیدهاى خود را در آن نمی­دیدند به عناوین مختلف از قبول آن خوددارى می‌کردند و یا آنها را گرفته عوض می­کردند .

8 - قائم مقامى رئیس گروه ژاندارم و مأمور حفظ صندوق و انتظامات طى نامه­اى گواهى می­دهد که اعضا انجمن در اتاق مجاور مقدارى شناسنامه و کوپن گرد آورده در دفاتر ثبت کرده­اند چنان که در قریه نیکنام ده عمل شده است .

9 - مهدى امامى گواهى می­دهد که در انجمن بوده و در مقابل او آقاى اخوى رئیس انجمن مقدارى آراء از جیب خود در آورده به شخصى که از تهران آمده بود نشان می­دهد و می­گوید این آراء را عوض کرده­ایم .

شکایات دیگر نیز راجع به این که تطمیع و تهدید به عمل می­آمده است به انجمن رسیده انجمن براى تحقیق مطلب آقایان پزشکیان و جمشیدى به لواسانات براى بازرسى می­فرستد- بازرس­هاى نامبرده در تاریخ 27/ 11/ 22 گزارش داده و اعتراضات واصله را غیرموجه دانسته‌اند- انجمن نیز نظریه آن را تایید کرده است .

در موقع صدور اعتبارنامه نظر به این که آقاى حسین پیرنیا از قبول وکالت خوددارى می­فرمایند به جاى ایشان براى آقاى على اصغر حکمت که با آرا لواسانات نفر سیزدهمین بوده­اند اعتبارنامه صادر می­کند .

از طرف دیگر انجمن به دلایل ذیل سن آقاى حاج سید رضا فیروزآبادى را بیش از هفتاد سال و ایشان را فاقد یکى از شرایط انتخاب شوندگان می­داند .

1- در شناسنامه آقاى حاج سید رضا فیروز آبادى که در 7 اسفند 1300 صادر شده است تاریخ تول ایشان 1252 شمسى قید گردیده .

2- در اظهارنامه که آقاى فیروز آبادى براى گرفتن شناسنامه داده­اند سن خود را چهل و شش سال گفته­اند و این اظهارنامه مورخ 14 قوس 1298 شمسى است .

بنابراین انجمن چنین استدلال می­کند که در 14 قوس 1298 آقاى فیروزآبادى چهل و شش سال شمسى داشته و در تاریخ 14 آذرماه 1322 سن ایشان 70 سال تمام است و هر چه از آن تاریخ تا موقع انتخابات گذشته زاید بر سن مقرر قانونى است .

به علاوه چنین می­گوید که چون در تیرماه 1305 اعتبارنامه وکالت مجلس شوراى ملى به آقاى فیروز‌آبادى داده شده و سن ایشان را 54 سال نوشته­اند در تیرماه 1322 سن آقاى فیروز‌آبادى هفتاد سال تمام بوده و از آن تاریخ تا شروع انتخابات مدتى زاید بر هفتاد سال شده است .

در تأیید این نظریات اداره کل آمار و ثبت احوال در تاریخ 14/ 12/ 22 به انجمن نظار شرحى نوشته و به استناد اظهارنامه می­گوید که» مطابق سند فوق در 14 آذرماه 1322 سن آقاى فیروز‌آبادى هفتاد سال تمام و از 14 آذر تا این تاریخ سه ماه تمام از هفتاد سال می­گذرد» .

با این مقدمات انجمن نظار به نام آقاى حسین تهرانى که با آراء لواسانات نفر چهاردهمین بودند اعتبارنامه صادر می­کند .

نسبت به آقاى حاج سید ابوالقاسم کاشانى انجمن چنین می­نویسد«اعتبارنامه آقاى حاج سید ابوالقاسم کاشانى به واسطه معلوم نبودن رد یا قبول و عدم اطلاع از سن ایشان صادر نگردیده» .

پس فقط اعتبارنامه یازده نفر به مجلس شوراى ملى فرستاده شده است .

در هفته اول افتتاح مجلس شوراى ملى نیز شکایات راجع به جریان انتخابات در لواسانات و همچنین اعتراضات نسبت به نظر انجمن درباره آقاى فیروز‌آبادى واصل گردیده است .

پرونده انتخابات تهران در شعبه اول مطرح شد. و پس

+++

از رسیدگى کامل نظر اکثریت بر این قرار گرفت که ایرادات بر جریان انتخابات لواسانات وارد بوده و آن آراء باطل است و باید از مجموع آراء حوزه تهران کسر شده از بقیه آن حائزین اکثریت تشخیص شوند .

پس از کسر آراء لواسانات ترتیب اشخاصى که اکثریت دارند بدین قرار است .

1- دکتر محمد مصدق 16596

2- سید محمد‌صادق طباطبایى 15065

3 -حسین پیرنیا 14545

4- فیروزآبادى 10998

5- حاج سیدابوالقاسم کاشانى 8924

6-دکتر رضازاده شفق 8112

7- سید احمد بهبهانى 8062

8- دکتر جلال عبده 8005

9- على دشتى 7998

10- عباس مسعودى 7533

11- مهندس غلامعلى فریور 7397

12- رضا تهرانچى 6613

13- مهندس رضا گنجه 5889

14- دکتر على اکبر سیاسى 5876

15 - دکتر على امینى 5876

اما نسبت به آقاى حاج سید رضا فیروزآبادى به دلایل ذیل شعبه نظر انجمن را مردود می­داند .

1- آقاى فیروزآبادى مدعى هستند که در تاریخ 1298 اظهارى که راجع به سن خود نموده­اند با نظر به سال قمرى بوده است چون در آن موقع هنوز عادت محاسبه سنوات به تاریخ قمرى جارى بوده این دعوى قابل قبول به نظر می­رسد .

2 -وقتى که کسى سنى را براى خود اظهار می­دارد مسلم نیست که آخرین روز سال را منظور داشته و ممکن است که به مسامحه در ابتداى ورود به سال معینى آن را جزء سنوات عمر خود بشمارند .

3 -نظرى که اداره آمار درباره سن آقاى فیروزآبادى اظهار نموده برخلاف سوابق ادارى و قضایى و خارج از صلاحیت آن اداره می‌‌باشد چنانکه خود آن اداره این شرح را در 23/ 12/ 22 یعنى نه روز بعد از رأى اولى اظهار می­دارد «در تعقیب تقاضاى آقاى فیروزآبادى در موضوع تشخیص اداره کل آمار و ثبت احوال نسبت به اظهار نظر راجع به سن ایشان کمیسیونى در اداره کل آمار و ثبت احوال با حضور آقاى قاضى نورى نماینده وزارت کشور تشکیل و نظریه ذیل اظهار گردید. تشخیص اداره آمار و ثبت احوال راجع به سن اشخاص قانوناً قاطع نبوده و در این موارد که مربوط به سن اشخاص است جز محاکم صالحه حق تشخیص قطعى ندارند»

4- در مجموعه آراء کمیسیون­هاى قضایى ثبت احوال صفحه 205 تصحیح شماره 185 از این قرار است «در اوراق هویت که روز و ماه ولادت قید نشده و فقط سال ولادت تعیین گردیده اداره ثبت احوال از نقطه‌نظر ادارى تاریخ تولد را آخرین روز سال محسوب می­دارد ولى چنانچه صاحب ورقه یا شخص ثالثى به این تشخیص معترض باشد می­تواند به محکمه مراجعه نماید» .

5- رویه دادگاه­ها بر این است که در موارد تردید آخرین روز سال را روز تولد صاحب شناسنامه تشخیص می­دهند زیرا قدر متیقن است .

پس از بیان این مقدمات که راجع به جریان کلى انتخابات تهران است به عرض مجلس شوراى ملى می­رساند که جناب آقاى دکتر محمدمصدق در هر صورت یعنى با آرا لواسانات یا بدون آن در درجه اول حائز اکثریت بوده‌اند و هیچ گونه اعتراضى نسبت به انتخاب ایشان به انجمن یا به مجلس شوراى ملى نرسیده است و اعتبارنامه براى نمایندگى تهران در چهاردهمین دوره قانونگزارى به نام ایشان صادر گردیده- شعبه اول به اتفاق آرا صحت انتخاب جناب آقاى دکتر محمد مصدق را تصدیق و براى تصویب مجلس شوراى ملى پیشنهاد می­کند .

نائب رئیس- مطابق ماده 5 نظامنامه طرح اعتبارنامه­هاى طهران جلسه بعد موکول می­شود (صحیح است) آقاى نراقى نراقى- ماده 5

+++

آیین‌نامه مصرح است که باید همین امروز مطرح شود زیرا ماده 5 می­گوید اگر شعبه انتخاباتى را رد کرده باشد یا این که اگر انتخاباتى را تصدیق کرده باشد و در مجلس مخالفى داشته باشد به جلسه دیگر محول می­شود ولى اگر شعبه تصدیق کرده باشد و در مجلس هم معارضى نداشته باشد در همان جلسه باید تصدیق شود یعنى رأى گرفته شود اینجا شعبه انتخاب آقاى دکتر مصدق را کاملاً تصدیق کرده است و آخرین جمله گزارش این بود (که شعبه اول به اتفاق آراء صحت انتخاب جناب آقاى دکتر محمد مصدق را تصدیق و براى تصویب مجلس شوراى ملى پیشنهاد می­کند) بنابراین نمی­شود به روز دیگر موکول شود و بایستى در همین امروز رأى گرفته شود به نمایندگى و اعتبارنامه ایشان و وجود ایشان هم مایه افتخار مجلس است و باید رأى گرفته شود و نمی­شود بماند براى بعد .

نائب رئیس- ماده 5 آیین­نامه خوانده مى­شود .

ماده پنجم- پس از آن که مخبرین راپورت­هاى شعب را در مجلس قرائت نمودند در مورد انتخاباتى که صحت آن را شعبات تصدیق نموده و در مجلس معارض ندارند مجلس براى هر یک جداگانه رأى می­دهد و رئیس اسامى آنهایى که صحت انتخاب شان محقق شده اعلام می­کند در صورتی که راپورت شعبه مشعر بر عدم صحت انتخابى باشد یا این که در باب انتخاب شخصى از بین نمایندگان معارضى باشد مباحثه آن در همان روزى که راپورت قرائت می­شود واقع نخواهد شد .

نائب رئیس- براى اطلاع آقاى نراقى عرض می­کنم راجع به این ماده 5 آیین­نامه ما مراجعه به سوابق امر کردیم سابقه هم همین طور بوده است و این نظرى هم که هیئت رئیسه اتخاذ کرده­اند نظرى نیست که از نقطه ­نظر اعتبارنامه آقاى دکتر مصدق و صلاحیت ایشان باشد این عمل از نظر اجراى نظامنامه است که باید هیئت رئیسه طبق مفهوم و سوابق اجرا کند (صحیح است)

‏5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

نائب رئیس- اگر اجازه می­فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آینده روز پنجشنبه دهم فروردین 3 ساعت پیش از ظهر دستور هم مراسم تحلیف .

(مجلس پنج دقیقه بعدازظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- سید محمدصادق طباطبایى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294107!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)