کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى ، دوره‏15
[1396/05/28]

جلسه : 177 صورت مشروح مجلس مذاکرات روز پنج‌شنبه دوم تیر ماه 1328  

فهرست مطالب :

1 - تصویب صورت مشروح مجلس

2 - بیانات قبل از دستور آقایان : آشتیانی‌زاده - دکتر عبده - دهقان

3 - بقیه مذاکره در بودجه 1328 مجلس

4 - تقدیم یک لایحه با قید دو فوریت راجع به اختیارات کمیسیون قوانین دارایی از طرف آقای وزیر دارایی

5 - بقیه مذاکره و تصویب بودجه 1328 مجلس

6 - موقع جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى ، دوره‏15

 

 

جلسه : 177

صورت مشروح مجلس مذاکرات روز پنج‌شنبه دوم تیر ماه 1328

 

فهرست مطالب :

1 - تصویب صورت مشروح مجلس

2 - بیانات قبل از دستور آقایان : آشتیانی‌زاده - دکتر عبده - دهقان

3 - بقیه مذاکره در بودجه 1328 مجلس

4 - تقدیم یک لایحه با قید دو فوریت راجع به اختیارات کمیسیون قوانین دارایی از طرف آقای وزیر دارایی

5 - بقیه مذاکره و تصویب بودجه 1328 مجلس

6 - موقع جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقاى امیر حسین ایلخان (نایب رئیس) تشکیل شد.

1 - تصویب صورت مشروح مجلس‏

نایب رئیس - نسبت به صورت مجلس قبل فرمایشى هست؟

دهقان - بنده توضیحى دارم.

نایب رئیس- بفرمایید.

دهقان - در جلسه قبل در موقعى که طرح آقایان نمایندگان راجع به شاهنشاه فقید مطرح بود بنده پیشنهاد اصلاحى دادم که پس از مخالفت آقاى شریعت‌زاده و توضیحاتى که ایشان دادند بنده پیشنهادم را مسترد کردم و حتى آقاى عامرى هم به بنده فرمودند که چون پیشنهاد جامعى است چرا پس می‌گیرى در اینجا نوشته شده رأى گرفتند و مورد توجه واقع نشد و عرض دیگرى که راجع به صورت جلسات دارم این است که گویا از لحاظ کمى وقت تمام مذاکرات نمایندگان محترم که باید به طور مشروح در این صورت جلسات تهیه شود ذکر نمی‌شود از این حیث هم مثل این که نواقصى در صورت جلسات هست این است که خواستم تذکر بدهم توجه داشته باشند بیشتر دقت بشود.

نایب رئیس - تذکر داده می‌شود که بیشتر دقت بشود آقاى دکتر مجتهدى.

دکتر مجتهدى - مثل این که در جلسه قبل یک سوء‌تفاهمى شده. منظور من از اداره امور شهرداری‌ها شکایت از آن اداره و یا آن که گلایه از متصدیان آنجا بکنم نبوده منظورم من پیروى از منویات ملوکانه است که همیشه می‌فرمایند شهرداری‌ها باید مستقل باشد و اگر شهرداری‌ها مستقل باشند هیچ وقت با مداخلات بی‌جاى بانک ملى یا وزارت دارایی اسباب بطؤ جریان کار را فراهم نخواهد آورد.

نایب رئیس - آقاى سلطانى.

سلطانى - طرحى را که بنده تقدیم کردم اگر چه فرقى ندارد ولى به جای کلمه (در) که در اینجا پیشنهاد شده (بر) بوده استدعا می‌کنم اصلاح بفرمایند. و همان طور که آقاى دکتر متین دفترى فرمودند کلمه (به پاس) کاملاً صحیح است ولى در اینجا کلمه سپاس چاپ شده در صورتی که کلمه (به پاس) کاملاً صحیح و به جا و به موقع بوده.

نایب رئیس - همین طور اصلاح خواهد شد. آقاى مکى بفرمایید.

مکى - بنده یک اصلاح عبارتى کوچکى در مذاکرات جلسه گذشته دارم یک «هم» در سطر 20 افتاده و یکى هم در سطر 36 یک «هم» زیادى است.

ابوالقاسم بهبهانى - بنده اخطار دارم.

نایب رئیس - طبق چه ماده‌اى . راجع به صورت مجلس است؟

بهبهانى - خیر.

نایب رئیس - پس بگذارید براى بعد آقایان اجازه می‌فرمایید غایبین هم خوانده شود که بعداً اگر آقایان ایرادى دارند بفرمایند.

غایبین جلسه قبل غایبین بااجازه - آقایان : محمد‌حسین قشقایى - حاذقى - مهندس رضوى - دکتر راجى - رحیمیان - على اقبال - مهندس هدایت - قوامى اسلامى - نیک‌پور - على وکیلى - فاضلى - حاج امین - عدل اسفندیارى - هراتى.

غایبین بى‌اجازه - آقایان : شادلو - دکتر اعتبار - معتمد دماوندى - اورنگ - صدرزاده - گنجه‌اى - بهار - دکتر شفق - دکتر امینى - گلبادى - عباس اسکندرى.

دیر آمدگان با‌اجازه - آقایان : دکتر بقایى - آشتیانى‌زاده - حسن اکبر - عزیز زنگنه - لاهوتى - وثوق - نورالدین امامى - منصف - افخمى - شریعت‌زاده - اسدى - مکرم.

+++

دیر آمدگان بى‌اجازه - آقایان : بختیار - مسعود ثابتى - خسرو قشقایى.

نایب رئیس - آقاى یمین اسفندیارى.

یمین اسفندیارى - آقاى على وکیلى هنوز کسالتشان باقى است تلفن کرده بودند که به اطلاع مقام ریاست برسانم که اگر امروز هم تشریف نیاوردند ایشان را غایب بدون اجازه محسوب نکنند.

نایب رئیس - مطابق آئین‌نامه باید کتباً اطلاع بدهند با تلفن نمی‌شود. آقاى امامى‏

نورالدین امامى - آقاى گنجه‌اى هم پریروز مریض بوده‌اند نتوانسته‌اند شرفیاب شوند حالا کتباً هم اطلاع می‌دهند.

نایب رئیس - باید بنویسند آقاى عزیز زنگنه نظرى دارید؟ بفرمایید.

عزیز زنگنه - بنده در جلسه گذشته اجازه گرفتم غایب بى‌اجازه نوشته بودند خواستم تذکر بدهم اصلاح کنند.

نایب رئیس - آقاى لاهوتى.

لاهوتى - بنده از نوزدهم مرخصى دارم و این که گاهى نمی‌آیم در مرخصى هستم.

نایب رئیس - باید این را بنویسید در صورت جلسه دیگر اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت جلسه قبل تصویب شد. چهار نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند (نمایندگان - دستور دستور) آقاى ابوالقاسم بهبهانى اخطار شما مطابق چه ماده است؟

ابوالقاسم بهبهانى - مطابق ماده 167 ‏

نایب رئیس - بفرمایید.

ابوالقاسم بهبهانى - در چند جلسه پیش بنده راجع به گرانى قند و شکر از آقاى وزیر دارایی سؤالى کرده بودم هنوز حاضر نشده‌اند جواب بدهند چون هنوز گرانى بر‌قرار است و مردم در زحمت هستند خواستم تذکر بدهم که آقاى وزیر دارایی هم زود‌تر در مجلس حاضر بشوند جواب بنده را در این مورد بدهند و هم این که وضعیت را اصلاح کنند.

نایب رئیس - چندین سؤال از آقایان وزراء شده و باز هم تأکید خواهد شد که زودتر بیایند و جواب بدهند آقاى آشتیانى‌زاده قبل از دستور فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

2- بیانات قبل از دستور آقایان آشتیانى‌زاده - دکتر عبده - دهقان.

آشتیانى‌زاده - اظهارات بنده امروز مر بوط به مفاد استیضاح آقاى دکتر بقایی است که در ضمن استیضاحشان اشاره به بنده فرمودند و مع‌الاسف این اشاره منجر شد که در خارج هم از بنده یک توضیحاتى خواسته شود (مکى - کى آقا در خارج؟) اجازه بفرمایید .... و تلفن‌هایى شد و مراسلاتى بدون امضاء نوشته شد و علت تغییر لونى که آقاى دکتر بقایی اظهار فرموده بودند از بنده استیضاح شد فرمودند چه شد که شما خودتان را تغییر دادید بنده استناد می‌کنم به استیضاحى که از کابینه آقاى حکیمى کردم در جلسه یکشنبه 27/ 1/ 29 و عین صورت جلسه موجود است آقایان ممکن است مراجعه بفرمایند و اظهارات بنده را در آن جلسه درش تأمل و دقت بیشترى بفرمایند « پس از تخلیه ایران از ارتش‌هاى خارجى ارتش ما بحمدالله باقى ماند و تقویت شد و در ظل توجهات اعلیحضرت همایونى روز به روز هم کامل تر و بهتر می‌شود فرمانده کل این ارتش شخص شخیص شاهنشاه است و در هر مملکت و دیارى قدرت سرنیزه در دست هر کس باشد حکومت نیز با او است و صاحب قوه و قدرت و صاحب نفوذ است و هر کجاى دنیا که باشد حکومت مى‌کند طبعاً اعلیحضرت همایونى امروز رئیس عالى ارتش و صاحب قدرت می‌باشند با سه سال قبل چه از حیث فکر و تدبیر و چه از جهت تجربه و نکته سنجى تفاوت بسیار کرده‌اند و تجربه‌ها آموخته و دنیا دیده شده‌اند» این عین اظهارات بنده است در استیضاحى که از کابینه آقاى حکیمى کرده‌ام (مکى - یک جمله دیگر هم داشت که فرموده‌اید شاه باید شاه باشد) .... بله پس آیا ممکن است با چنین خصوصیاتى به چنین شخصى گفت در سیاست مملکتى که تو در آن مملکت از هر کس قویتر و مقتدر‌تر هستى مداخله مکن؟ و ممکن است که بقال سر‌گذر و عطار سر‌گذر در سیاست مداخله بکنند اما شخصی که در رأس قواى مملکت قرار گرفته و اولین مقام ملمکت را دارا است در هیچ امرى مداخله نکند؟ (حائرى‌زاده - مصلحت شاه نیست که مداخله کند) اجازه بفرمایید ... عرض می‌شود که به عقیده بنده مشروطیت در موقعی که در ایران بدست آمد زود بود (مکى - راست است) و انقلاب مشروطیت خیلى درست و کامل‌العیار نبود (صحیح است) یعنى طبقه‌ای که قاعده بایستى موجب انقلاب مشروطیت باشند و آن طبقه عبارت است از بورژ‌وازى کوچک بورژوازى آن انقلاب را ایجاد نکرد انقلاب به دست شاهزادگان و روحانیون و اشخاص ناراضى از وضعیت آن دوره بود شاهزادگانى بودندکه می‌خواستند حکومت بکنند به آنها داده نمی‌شد روحانیون بودند که می‌خواستند مرجع تقلید باشند و ممکن نمی‌شد اینها جمع شدند و انقلاب کردند و حکومت مشروطه مصنوعى را در ایران ایجاد کردند و چنانچه دیدیم حکومت ملت به وسیله ملت و براى ملت آن روز مقدور نشد و بدست نیامد ... بسیار خوب ... از بدو انقلاب تا دوره طلوع اعلیحضرت رضاشاه کبیر همان طبقه‌ای که در دوره استبداد سلطنت می‌کردند و حکومت می‌کردند حکومت در دست همان‌ها بود شاهزاده فرمانفرما در همان وقت وزیر بود در دوره مشروطیت هم وزیر بود بالاخره همان بود که بود همان آش بود و همان کاسه ... تا این که اعلیحضرت فقید پیدا شدند و وضع را تغییر دادند یعنى حکومت را از دست اشراف و اعیان و صاحبان اراضى وسیع و خوانین ایلات گرفتند دادند به دست طبقه‌ای که بعد از آنها واقع شده بودند ایجاد طبقه بورژوازى کردند یعنى در مملکت ایجاد حکومت سرمایه‌دارى کردند این حکومت بیست سال ادامه داشت و اصلاحاتى هم شد طبقات هم عوض شدند و علت حصول اصلاحات هم این بود که اشخاصى که قبل از دوره اعلیحضرت فقید در رأس امور بودند بعد از اعلیحضرت فقید رانده شدند و‌الا اگر بنا بود که اعلیحضرت شاه سابق می‌‌خواستند شهردارى را بدست اشخاصى مانند مرحوم مشیرالدوله یا بدست امثالهم بدهند غیر ممکن بود یک خیابانى در این مملکت درست بشود و آسفالت بشود کارها را بدست اشخاصى مانند سرلشکر بوذرجمهرى سپردند و بالنتیجه به همین دلیل کارهاى مثبتى هم انجام یافت خیابان‌ها وسیع شد آسفالت شد و اصلاحات صورت گرفت چه از قبیل اشخاص مفید به زنجیرهاى مقررات و توصیه بازى و نگاهداشتن به دوست نبودند کار نو ، روز نو ، اشخاص نو ، کارهایى که در این دوره صورت گرفت مسلماً فوق‌العاده داراى اهمیت بوده آقاى دکتر عبده توجه بفرمایید و به طور قطع اگر بنا بود همه کارها به دست اشخاصی که عادت به کاغذ بازى و بوروکراسى که قبل از دوره اعلیحضرت فقید متداول بود انجام گیرد هیچ کارى میسر نمی‌شد.

اعلیحضرت فقید در نتیجه یک تحول دیگرى از میان رفتند وضعیت بعد از شهریور را همه آقایان می‌دانند و لازم نیست که بنده دیگر توضیح بدهم که اشخاصى ماندند در رأس کار که این اشخاص دیگر قادر به انجام وظیفه نبودند چنان چه در دوره شاه سابق انجام وظیفه می‌کردند نفوذ خارجى در این مملکت فوق‌العاده زیاد شد دستجات مختلف و احزاب مختلف‌الشکل و مختلف‌العقیده تشکیل شدند و روز به روز دموکراسى پوشالى و حکومت عوام فریبى و حقه‌بازى متداول و انتریک و باندسازى در این مملکت تقویت شد (حائرى‌زاده - حالا هم هست) حالا باید از بین برود .... (زنگ نایب رئیس).

نایب رئیس - فرمایشاتتان را بکنید.

آشتیانی‌زاده - در این مملکت دسته‌اى به نام حزب توده که معنا داراى مرام کمو‌نیست و اشتراکى بودند (دهقان - معناً نبودند علناً بودند) الان عرض می‌کنم این دسته دست به فعالیت عجیب و غریبى زدند در مقابل این دسته که مسلماً اگر جلو اینها را باز می‌گذاشتند و دستشان را آزاد می‌گذاشتند شیرازه مملکت را از هم مى‌گسیختند در مقابل این دسته یک دسته دیگرى بود که در رأس او شخص شخیص اعلیحضرت همایونى قرار داشتند جاى تحمل و شکیبایى و صبر ابداً دیگر نمانده بود که شاه و اشخاصى که اطراف شاه هستند و طرفدار اساس سلطنت و رژیم سلطنت در ایران هستند شکیبایى داشته باشند و صبر کنند و دست روى دست بگذارند تا این که بالطبع حزب توده با دسیسه و انتریک رفته رفته ایجاد انقلاب بکند و از طرفى هیئت حاکمه در ایران عادت نداشت نمی‌توانست که وضعیت حکومت را با وضعیت روز دنیا تطبیق بکند قادر نبود چنان چه می‌بینیم وزرایی که در قبل از شهریور در ایران وزارت می‌کردند در این مملکت وزیر بودند چون رضاشاه کبیر در بین نبود دیگر قادر نبودند که آن اصول بعد از اعلیحضرت فقید در وزارتخانه‌هاى خودشان اجرا کنند.

نایب رئیس - آقاى آشتیانى‌زاده سه دقیقه دیگر بیشتر از وقت شما باقى نمانده است.

آشتیانى‌زاده - هفت دقیقه. صلاح نیست این موضوع را ناتمام بگذارم آقاى کشاورز صدر نوبتشان را به من واگذار می‌کنند. عرض می‌شود که از طرفى حزب توده با تمام قوا و باتمام وسایل دست بسابوتاژ و خرابکارى و ممانعت از اصلاحات گذاشته بود از طرفى هم هئیت حاکمه به علت عدم لیاقت و فساد قادر نبود اصلاحات را در این مملکت شروع کند تا این شد که در نتیجه وقعه 15 بهمن پیش آمد بنده معتقد بودم که اگر وقعه 15 بهمن هم پیش نمی‌آمد اعلیحضرت بایستى شدیدتر از آن عمل می‌فرمود‌ند چون همان طورى که عرض کردم حکومت دموکراسى براى ملت و به وسیله ملت است در بعضى از ممالک به وسیله ملت ممکن نیست یعنى به علت وجود قدرت در دست یک طبقه که به هر نحوى از انحاء شده سال‌ها حکومت کرده‌اند و قدرت را در دست دارند و به هیچ وجه هیچ کس نمی‌تواند قدرت را از دست آنان بیرون بیاورد باید یک قوه دیگرى تازه نفس‌تر و قوى‌تر پیدا شود و با یک تکان سریع این قوه و حکومت را از دست آنان بگیرد و بتواند با یک طرز نوى آن مملکت را اداره کند اعلیحضرت شاه به عقیده بنده خیلى هم خفیف عمل فرمودند عملشان پس از آن صدمه‌اى که به ایشان وارد شد فوق‌العاده خفیف بود خیلى می‌بایستى از آن شدیرتر عمل بکنند (یکى از نمایندگان - خودشان

+++

باید عمل می‌کردند) چون مقصود حکومت براى ملت است مقصود رفاه و آسایش طبقه پآئین مردم است مقصود فور مالیته و مقررات بازى نیست بنده معتقدم وقتی که یک مریض حقیقتاً مرضش شدت پیدا کرد و هیچ طبیبى در نتیجه رژیم و دوا « ترتمان‌هاى » ساده قادر به معالجه او نشد حتماً باید عمل جراحى در او صورت بگیرد باید لااقل به وسیله یک عمل جراحى این مریض را از خطر نجات داد البته وضعیت مملکت و ملت در آن موقع مانند یک مریضى بود که گرفتار شدید‌ترین و مهلک‌ترین امراض گردیده و هر نوع معالجه ملایم و ضعیف در‌باره او بلا اثر و بى‌فایده مى‌بود و حتماً لازم بود که یک عمل شدیدى، یک عمل جراحى فورى در باره مریض اعمال بشود که آخرین شانسى که دارد حقیقتاً آخرین شانس را در‌باره او مورد آزمایش قرار داد الان به عقیده بنده این مریض عمل شده ولى ماده فساد هنوز خارج نشده و ام‌الفساد به اقلیت مرض می‌شود که امروز روزى نیست که ما باز بنشینیم و منتظر باشیم که در نتیجه قوانین و تغییر دولت‌ها و آوردن دولت‌هاى متشابه دولت‌هاى قبلى وضعیت مملکت را اصلاح بکنیم فکر انقلاب آقایان در این مملکت پخته شده و انقلاب هم یک چیزى نیست که بتوان مقدمه و تشکیلات قبلى براى او قایل شد، انقلاب مثل زمین لرزه می‌ماند، مثل سیل می‌ماند، مثل وبا می‌ماند، (مکى - مثل انقلاب می‌ماند) انقلاب یک روزى از یک جایى بلا‌مقدمه ایجاد می‌شود ما امروز نباید، البته مقصود بنده هیئت حاکمه هیئت وزراء هستند ما امروز نباید بنشینیم و تمام بارها را روى دوش اعلیحضرت شاه بیندازیم و منتظر باشیم که تمام کارها را ایشان بکنند بنده شنیدم که آقاى دکتر اقبال در وزارت کشور دست به اصلاحاتى زده‌اند و عده‌ای را بیرون ریخته‌اند یا متقاعد‌شان کرده‌اند، سایر آقایان هم بایستى فوراً از ایشان تقلید نمایند .... حتى معتقدم که عمل ایشان هم خیلى شدید نبوده آقایان بایستى فکر نکرد که اگر ما فلان قانون را اجرا بکنیم یا نکنیم فردا مسئول می‌شویم اصل الاصول نجات مملکت و جلو‌گیرى از ایجاد انقلاب است.

نایب رئیس - آقاى آشتیانى‌زاده یک ربع شما تمام شد آقاى کشاورز صدر می‌توانند مطابق ماده 83 نوبتشان را به شما واگذار کنند اگر اجازه می‌دهند صحبت کنید. (کشاورز صدر- بنده به ایشان تفویض کردم) (مکى - ولى آقاى رئیس همین ماده را نسبت با آقاى دکتر بقایی اجرا نکردند) در ماده 83 صریح است بفرمایید.

آشتیانى‌زاده - ... چرا آقاى دکتر اقبال توانستند .... خیلى بنده متأسفم که ایشان اینجا تشریف دارند شاید بعضی‌ها خیال کنند بنده می‌خواهم از ایشان تعریف کنم خیر بنده اهل تعریف و تمجید نیستم راجع به اعلیحضرت همایونى هم اظهاراتى که امروز اینجا کردم مربوط به سال قبل است یعنى همان وقت که بعضی‌ها فکر می‌کردند بنده داراى افکار دیگرى هستم به هر حال چرا آقاى دکتر اقبال قادرند که صد نفر یا پنجاه نفر یا 15 نفر را متقاعد کنند و وزراى دیگر این کار را نمی‌کنند و بعضى از وزرای دیگر قادر نیستند چرا؟ براى این که ایشان نو‌ترند مرد نو روز نو و کار نو این عقیده بنده است از 15 بهمن به این طرف ما در دوره جدیدى واقع شده‌ایم ولى دوره جدید را اشخاص جدید ایجاد می‌کنند والا اگر قرار باشد همان اشخاصی که قبل از 15 بهمن و قبل از شهریور در این مملکت حکومت می‌کردند همان‌ها در رأس کارها باشند هیچ کار مثبت و مفید در این مملکت انجام نمی‌گیرد و بالاخره وزراء و رؤسا و زمامدارانى که در قیود مقررات و بوروکراسى گرفتار هستند نمی‌توانند یک تصمیم مثبتى براى ایجاد تحولى در این مملکت بگیرند اینها را باید کنار گذاشت و هر چه دیر‌تر اینها را کنار بگذاریم در ایجاد هرج و مرج و انقلاب تسریع کرده‌ایم (دکتر بقایی - پس زود‌تر کنار بگذاریم) پس شما دلتان می‌خواهد که انقلاب بشود و اگر انقلاب بشود سر جنابعالى را هم می‌برند (دکتر بقایی- نخیر بنده می‌گویم اینها را زود‌تر کنار بگذاریم که انقلاب نشود) مثلاً بنده مى‌بینم اغلب این جا صحبت است که آقایان براى مردم کار پیدا کنید اگر کار پیدا نکنیم بیکارى و « شوماژ » است و بد‌بختى و ورشکستگى و در دنبال آن اگرکار بخواهیم ایجاد بکنیم پول لازم داریم و پول هم که نداریم پس این دایره باطله است « سرکل ویسییون » یعنى دور ایجاد شده به هیچ جا نمی‌رسیم نه کار پیدا می‌شود نه پول، اشخاصى که در رأس کار هستند اینها غالباً اهل عمل مثبت نیستند اینها تصمیم نمی‌توانند بگیرند هر کارى را که می‌خواهند بکنند خودشان را پاى‌بند و دست بسته مقررات قرار می‌دهند و قادر نیستند تصمیمات فورى بگیرند شما بدانید اگر شاه فقید یک مرد قانوندان و حقیقتاً « بورو‌گرات » و ادارى بود یک قدم مفید براى مملکت غیر ممکن بود بتواند بر دارد، یک قدم نمی‌توانست بر دارد غیر از این است؟ این حرف‌ها را باید زد صریح و پاک و پوست کنده گفت یک عبارت خوبى آقاى هژیر ... که بنده از طرفدار از ایشان نبوده و هنوز هم شاید نباشم ایشان گفتند در مجلس مؤسسان گفتند به این مضمون؛ اصل مسلم حکومت و رفاه و آسایش طبقات و توده‌هاى مردم است اگر از راه قانون نشد باید از راه بى‌قانونى بشود این حرف خیلى درستى است (مکى - نباید بى‌قانونى بشود) اما اگر جنابعالى مریض شدید و طبیب به شما نرسید و همسایه بلد بود که به شما یک گل گاوزبانى بدهد بگوید نه ندهم تا طبیب بیاید (اردلان - آن وقت زود‌تر می‌میرد) بنده معتقدم که یک کارتوش دیگر ماداریم (اردلان - کارتوش چیست؟) کارتوش گلوله گرم است قربان، بنده معتقدم یک امید دیگر داریم این همکارى که الان ما داریم با شاه می‌کنیم این همکارى نیست این همکارى مبتنى بر اغراض و امیال است (آزاد - تملق هم هست) مقصود بنده مجلس است و رؤساى دولت است و وزراى کابینه‌هاى سابق ، اسبق ، فعلى ، آینده ، امراى لشگر ، خوانین ، تجار تمام این اشخاصى که هیئت حاکمه این مملکت را تشکیل می‌دهند این همکارى از روى اغراض است مثلاً بنده براى این که دوره آینده از انتخابات محروم نمانم صبح تا بشام تملق می‌گویم و شاید با دولتى هم صورة موافقت می‌کنم موافق نباشم این بد است شما اگر حقیقتاً می‌خواهید در این مملکت اصلاحات بشود باطناً و از روى دل باشاه همکارى کنید دو طرف بیشتر ندارد یا همه ما از بین می‌رویم و انقلاب شروع می‌شود، انقلاب ارگانیزه و متشکل نیست ممکن است از دکان نانوایى شروع بشود، ممکن است از توى خیابان شروع بشود و ممکن است از نزاع بین دو نفر شروع بشود و همه ما ها را از بین می‌برد. بنده هر روز می‌شنوم وضعیت اقتصادى مملکت خراب است «کریز» است تجار ورشکست می‌شوند، بیکارى همه جا هست، وضع غله بد است (دهقان - زندگى گران است) زندگى گران است، این فایده ندارد این جور نمی‌شود کار کرد، شما خیال می‌کنید که شاه را بکنید توى یک اطاق و هر روز اشخاص براى مقاصد شخصى اسباب زحمت و تصدیع ایشان شوند آیا ممکن است ایشان به تمام امور مملکتى احاطه پیدا کنند؟ شما‌ها خودتان باید بروید کار کنید بر فرض بنده و آقاى دکتر عبده دوره آینده وکیل نشویم (دکتر بقایی - ممکن نیست نشوید) بر عکس ممکن است جنابعالى بشوید، اگر مملکت سر و سامانى داشته باشد و اگر وضعیت تثبیت شده باشد و اگر کار ایجاد شده باشد و اگر ادارات اصلاح بشوند و اگر اقتصادیات مملکت تأمین بشود مسلماً براى بنده و امثال ایشان کار بدست خواهد آمد آسایش و رفاه نیز خواهد بود والا اگر تمام ما از صبح تا غروب ازبام تا شام براى حفظ خودمان در صدد انتریک و دسیسه و حقه‌بازى باشیم انقلاب آقایان حتمى است و این دفعه هم اگر خداى نکرده انقلاب بشود هیچ متشابه با گذشته نیست نحو دیگر و نوع دیگرى است (مکى - چه جوری است آقا) بنده و شما و آقا و آقا تمام از بین می‌رویم این را بدانید (دهقان - انشاء‌الله) (مکى - مردم از شر همه راحت می‌شوند) بنده می‌بینم که اوقات مملکت مصروف یک کارهایى می‌شود که حقیقتاً آن کارها فقط حرف است نه عمل. بنده نمی‌فهمم که این قدر در اطراف برنامه چرا صحبت می‌کنند آقایان در تمام ممالک دنیا اصلاحات می‌کنند و هر جا اصلاحات می‌کنند برنامه دارند هر اصلاحى هم برنامه‌اى دارد ما اینجا تمام وقت مجلس و دولتمان را صرف صحبت در روى برنامه می‌کنیم بالاخره اگر می‌توانیم پول از خارج قرض کنیم قرض کنیم اگر از داخل ایران یک منابعى را شما در نظر دارید که ما در نظر نداریم و نمی‌دانیم قبل از شروع به کارهایى که موجب ایجاد ثروت هستند به چه نحو ممکن است در داخله این مملکت فقیر و مفسل پولى بدست آورد با آن پول برنامه را اجرا کرد (مکى - کاغذ رنگ می‌کنند بدست مردم می‌دهند) بنده آقا اکونومیست نیستم، از اقتصادیات خبر ندارم دکتر اقتصاد هم نیستم اینجا هر روز بنده مى‌بینم یکى از آقایان تشریف می‌آورند پشت کرسى خطا به نسبت وضع کشاورزى محل انتخابى خودشان نسبت به شهردارى محل خودشان نسبت به سر‌باز‌گیرى محل خودشان همین طور هر کسى راجع به حوزه انتخابیه خودش یک حرف‌هایى می‌زند خیال می‌کند که فقط محل خودش ممکن است اصلاح شود وقتى تمام مملکت خراب و فاسد است آقا وقتى تمام مملکت اصلاح شد محل شما هم اصلاح می‌شوید اینجا 20 یادداشت دارم که هر یک از آقایان نسبت به یک موضوع به خصوصى راجع به محل خودشان ایراد دارند.

مکى - دو یاد‌داشت بیشتر نیست‏

نایب رئیس - آقاى آشیانى‌زاده وقت شما تمام شده است‏

آشتیانى‌زاده - هفت دقیقه دیگر مانده است‏

نایب رئیس - پنج دقیقه دیگر زود‌تر خاتمه بدهید.

فولادوند - آقاى آشتیانى‌زاده مجلس چند وقت است که خوب کار می‌کند.

آشتیانى‌زاده - کار مجلس هم بد است بنده با کار کردن این جورى هم مخالفم، مجلس باید از اولش خوب کار می‌کرد! حالا اگر کار می‌کند از ترس است! کابینه هژیر را آقایان می‌آوردید با 90 رأى آن وقت هر روز « سابوتاژ » می‌کردید ابستر و کمسیون می‌گردید بنده از روز اول به کابینه آقاى ساعد رأى دادم امروز هم رأى می‌دهم منتها به چند نفر از اعضاء دولت بنده معتقد نیستم صریحاً عرض می‌کنم، مجلس

+++

آقا که اجرا کننده نیست مجلس مقنن است، مجلس باید فقط زنجیر تقاضاها و فشار را از پاى وزراء باز کند در صورتی که وزراء هم اهل کار باشند، لایق باشند بنده بین این رجالى که الان در رأس کار هستند عده زیادى را میبینم که حقیقة لیاقت کار کردن امروز را ندارند (صحیح است) امروز مملکت یک اشخاصى «اکستراوردینر» و فوق‌العاده لازم دارد اشخاصى که عادت به اجراى مقررات خشک که اسباب معطلى و اتلاف وقت است احتیاج ندارد و باید اصولى که تا دیروز در این مملکت معمول و متداول بوده از بین برود بنده می‌بینم که می‌گویند آقا در این مملکت ورشکستگى است .. (زنگ نایب رئیس)

نایب رئیس  - آقاى آشتیانی‌زاده وقت شما تمام شده است.

آشتیانی‌زاده - پس اجازه بفرمایید در جلسه بعد عرایضم را عرض کنم.

نایب رئیس - اظهاراتتان را بعداً بفرمایید آقاى دکترعبده بفرمایید.

دکتر عبده - بنده آقا تأیید می‌کنم مطالبى را که آقاى آشتیانی‌زاده متذکر شدند به اعتقاد بنده یکى از بهترین نطق‌هایى که در مجلس ایراد شد همین نطق ایشان بود براى این که ایشان یک کلیاتى را فرمودند که توجه به این کلیات از لحاظ مصالح مملکت کاملاً براى نمایندگان ضرورى است عرض بنده مکمل بیانات ایشان است منتها در یک مورد خاصى، پریشب عده‌اى از نمایندگان اتحادیه کارگران به بنده مراجعه کردند و گفتند که قریب هزار نفر از کارگران اصفهان در نتیجه تعطیل کارخانه شهرضا از طرف مدیرانش بیکار شده‌اند و آمده‌اند طهران در سندیکا زندگى می‌کنند و البته وسیله‌اى هم براى اعاشه آنها نیست و کارگران در بین خودشان سر‌شکن کردند و یک نان خالى در این چند روزه تهیه کرده‌اند و این وضع به نظر بنده اگر توسعه پیدا بکند اسباب زحمت خواهد شد (ابوالقاسم بهبهانى - همه کارخانه‌ها در شرف تعطیل است) بنده خیال می‌کنم این بحرانى که براى کارخانه‌ها پیش آمده است یک قسمتش مربوط به سوء‌سیاست اقتصادى دولت است یعنى ما یک سیاست اقتصادى متین و محکمى براى حفظ و حمایت از مصنوعات داخلى خودمان نداریم (صحیح است) درهاى مملکت، گمرکات را همین طور باز گذاشته‌ایم و محصولات بی‌فایده و غیر مفید آزادانه وارد کشور می‌شود (صحیح است) و ابداً در مقام حمایت صنایع کشور صنایعى که با هزاران خون دل در زمان اعلیحضرت فقید درست شده نیستیم و این مایه بسى تأسف است براى این که بنده خیال می‌کنم اغلب مشکلات امروز ما ناشى از نداشتن نقشه اقتصادى و نتیجه سوء‌سیاست اقتصادى است (صحیح است) ولى در عین حال بنده نمی‌توانم حق بدهم به مدیران کارخانجات که از این وضع بحرانى استفاده کنند و کارخانجات را ببندند چرا براى این که تا یک سال پیش مخصوصاً در موقع جنگ استفاده‌هاى سرشارى از کارخانجات خودشان برده‌اند (صحیح است) (مکى - خون مردم را مکیدند) اگر به حساب وضعیت آنها ما برسیم و بنده این را از طرف کسانى عرض می‌کنم که در کار مدیران کارخانجات واردند، کاملاً به این نکته بر می‌خوریم که استفاده‌اى که در هنگام جنگ و بعد از جنگ تا یک سال پیش کارخانجات اصفهان بردند به هیچ وجه قابل قیاس با سایر کارخانجاتى که در سایر ممالک دنیا هست، نیست زیرا در آنجا قاعده و ضابطه‌اى هست ولى در این مملکت متأسفانه در اثر لجام گسیختگى و عدم توجه دولت به هیچ وجه کارخانجات تحت کنترل صحیحى نبوده است، خوب یک روزى آقایان استفاده سرشارى بردند سوء‌استفاده کردند از عدم مراقبت دولت بنده اطلاع دارم آقایان هم کم بیش مستحضرند که منابع سرشار آنها تبدیل شده به املاک وسیع و شاید قسمتى در بانک‌هاى خارجى گذاشته شده و کسانى که این استفاده‌هاى سرشار را برده‌اند امروز حق ندارند کارخانجات را ببندند و یک مشت کاگر را بدون نان بدون وسیله اعاشه بگذارند (ناصرى - اسامى آنها را بفرمایید بنده به اسامى آنها توجهى ندارم منظور بنده عرض مطلب است ولى کارخانه‌اى که تعطیل شده و مدیرانش کارخانه را تعطیل کرده‌اند گویا کارخانه شهرضاى اصفهان است کارخانه شهرضا تا آنجا که من اطلاع دارم استفاده‌هاى شایانى کرده است در همان شرایط اقتصادى کارخانه زاینده رود دستگاهش را تعطیل نکرده و به کارگران خودش می‌رسد ولى کارخانه شهرضا با تعطیل کردن با بستن کارخانه موجبات بیکارى هزاران کارگر را فراهم کرده است به اعتقاد من همان طورى که کارگران در صورتى که اعتصابشان مخل انتظام عمومى باشد دولت حق دارد با تمام قوا از اعتصاب کارگران در صورتى که مخل انتظام عمومى باشد جلوگیرى کند همان طور هم بستن کارخانه از طرف مدیران کاخانجات اگر موجبات اخلال انتظام عمومى و بر خلاف مصالح کشور باشد می‌بایستى دولت مداخله بکند و جلوگیرى بکند از بستن کارخانجات و این مطلب تازگى ندارد به طورى که در اغلب کشورها همان طورى که براى اعتصابات خلاف قانون مجازات‌هاى شدیدى پیش‌بینى کرده‌اند براى بستن کارخانه‌ها هم از طرف مدیران کارخانجات در صورتی که مخل آسایش عمومى باشد پیش‌بینى‌هایى کرده‌اند، در هر صورت به عقیده بنده دولت باید لایحه‌اى در این باب به مجلس شورای ملى تقدیم کند ولى خوشبختانه یا متأسفانه در هر صورت وضع این است و در اصفهان هم حکومت نظامى هست و من خیال می‌کنم یکى از وظایف حتمى دولت این است که اگر احساس کرد در یک روزى اقدام چند نفر کارخانه‌چى ممکن است موجبات اخلال نظم عمومى را فراهم کند با تمام قوا وظیفه‌ای را که براى تأمین نظم عمومى بر عهده دارد در نظر بگیرد و انجام بدهد و اینها را منع بکند از این که استعفا بدهند از کار کناره‌گیرى کنند و کارخانه را تعطیل بکنند بنده این حق را به آنها می‌دهم که کارخانجات را تعطیل کنند در صورتی ‌که به حساب آقایان از آغاز جنگ برسند ببینند در تمام مدت جنگ چه استفاده‌هاى سرشارى برده‌اند، این سرمایه‌ای که آقایان در کارخانجات گذاشته‌اند با نفع هیجده درصد حتى بیشتر به آنها بدهند دولت هم یا خودش اداره کند یا به دستگاه‌هاى خصوصى واگذار کند ولى این که آقایان روزی که استفاده می‌کردند روزی که تمام موجبات فراهم شده بود براى استفاده سرشار آنها. آنها استفاده کنند ولى امروز که ما مواجه شده‌ایم مثل همه جاى دنیا با یک بحرانى (که من تصدیق می‌کنم و حق می‌دهم که مسؤلیتش تا حدى متوجه دولت است) حق نیست که کارخانجات را تعطیل کنند و کارخانجات را ترک کنند و خودشان تذکره بگیرند و بروند به خارج کشور! این درست نیست ! همین چیزها است که این مملکت را متأسفانه رو به هرج و مرج و رو به انقلاب سوق می‌دهد ! وقتى تعداد کارگران بیکار امروز هزار نفر است این بیکارى وقتى توسعه پیدا کرد وقتى تمام کارخانجات اصفهان یک به یک تعطیل کردند آن وقت شما مواجه می‌شوید با 50 هزار نفر کارگر بیکار، بی‌وسیله ، بى اعاشه در اصفهان و آن روز ممکن است که جرقه انقلاب در این مملکت روشن بشود ! من می‌خواستم استدعا بکنم که آقایان یک قدرى جلوتر را نگاه بکنند، دور این مملکت یک حصار آهنین کشیده نشده است ما از آن آفات و بلایایى که تمام ممالک در معرضش بودند مصون نیستیم، ممکن است در اثر نارضایتى مردم، در اثر فقدان وسایل اعاشه براى مردم و در اثر عدم تهیه این موجبات ممکن است روزى براى ما و براى همه ما در سراسر مملکت گران تمام بشود و متأسفانه مواجه با وضعى بشویم مثل بعضى از کشورهاى آسیایى که نتوانیم در مقابلش استقامت بکنیم و بالاخره چیزى پیش بیاید که همه از آن اجتناب می‌کنیم، بنده در خاتمه عرایضم می‌خواستم توجه دولت را به چند نکته جلب بکنم یکى این که دولت باید داراى نقشه اقتصادى صحیحى باشد (صحیح است) باید دولت حمایت بکند از صنایع داخلى کشور، من همان طور که عرض کردم تمام تقصیر را متوجه مدیران کارخانه‌ها نمی‌دانم. همان طورى که دولت یک روزى دست آقایان را باز گذاشته بود و از لجام گسیختگى آنها جلوگیرى نمی‌کرد امروز هم براى حمایت از مصنوعات داخلى کشور یک قدم اساسى برداشته نمی‌شود (صحیح است) بنابراین اولین تقاضاى من از دولت این است که باید در این باب اقدامات عاجلى بکند و براى حفظ صنایع ملى و ازدیاد تولید در کشور قدم‌هایى بردارد، خیال می‌کنم آنها یعنى آقایان مدیران کارخانجات شاید مطالبى داشته باشند که ممکن است قابل دقت و توجه باشد، شاید اقتضا داشته باشد که یک هیئت تام‌الاختیارى به اصفهان برود و به حرف‌هاى آنها توجه بکند و نظریاتى را که آن هیئت داد دولت هم به موقع اجرا بگذارد و به این ترتیب هیچ مجالى براى آقایان باقى نگذارد که کارخانجات را تعطیل کنند، و دولت باید از قوانین انتظامى که در دست دارد استفاده کند و کارخانجات را باز کند و مدیران کارخانه را الزام بکند به این که از بستن کارخانجات خوددارى کنند همان طوری که یک روزى استفاده برده‌اند بالاخره کارخانجات و کارخانه‌دارى تجارت است همان طور که آقاى ضیاء ابراهیمى فرمودند من علیه الغنم فعلیه الغرم یکى از اصول حقوقى اسلامى ما است آن کسانى که استفاده می‌کنند از روزهاى فراوانى می‌بایستى امروز هم خساراتی که از راه پرداخت دستمزد به کارگران به او تحمیل می‌شود آنها را تحمل بکنند، (نورالدین امامى - پنج روز هم از جیبشان پول به کار‌گر بدهند) باید توجه داشته باشد اگر این نهال سومى که بدست خودشان براى هرج و مرج و اخلال نظم عمومى آقایان در این کشور می‌کارند اگر این نهال به ثمر برسد از ثمرات تلخش اولین دسته‌اى که نصیبشان خواهد شد خود آقایان خواهند بود. (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى دهقان.

دهقان - در اطراف فرمایشاتی که آقاى دکتر عبده کردند بنده هم می‌خواستم عرایضى بکنم ولى فرمایشات ایشان به قدرى جامع بود که بنده مستغنى از دادن زحمت هستم همین قدر می‌خواستم عرض کنم که با تعقیب مدیران و صاحبان کارخانه‌ها کار بحران اقتصادى کشور به جایى نمی‌رسد و این دولت که وظایف

+++

سنگین‌ترى به عهده دارد و در تمام رشته‌هاى اقتصادى که امروز یک گسیختگى‌هایى بوجود آمده باید یک اقدام عاجلى بکند (صحیح است) اگر مدیران کارخانجات یک استفاد‌ه‌هایى کرده‌اند تا بخواهیم آن استفاده‌ها را ازشان برگردانیم اوضاع مغشوش‌تر و در هم‌تر از وضع فعلى خواهد شد و مشکلاتى پیش می‌آید که شاید در آینده جلوگیرى از آن مشکلات ممکن نباشد بنده به همین مختصر اکتفا می‌کنیم و توجه دولت را به وضع مردم در تمام رشته‌ها جلب می‌کنم مگر کدام رشته اقتصادى این مملکت درست است که فقط کارخانجات اصفهان خوب نیست، در آذربایجان هم که صاحبان کارخانجات سوء‌استفاده‌اى نکرده‌اند دولت به وظایفش عمل نمی‌کند! اما عرض اصلى که بنده داشتم راجع به تبلیغاتى است که روى قانون انتخاباتى که دولت به مجلس شورای ملی تقدیم کرده است در خارج می‌شود و این تبلیغات که به عقیده بنده غیر از چند نفری که حسن‌نیت دارند و از روى علاقه و ایمان دنبال این کار هستند بقیه از روى سوء‌نیت و غرض انجام می‌شود ممکن است در اذهان عمومى تولید سوء‌تفاهم و نارضایتى بکند. بنده می‌خواهم عرض کنم از پشت این تریبون به تمام مردم ایران که از این همه آقایانی که اینجا هستند حتى آن چند نفری که به عقیده بنده غرض دارند و در این کار غرض‌ورزى می‌کنند همه طرفدار مردم باسواد هستند، این تردیدى ندارد که اگر یک نفر پیدا شود که گفته شود فقط طرفدار بیسواد‌ها است این حرف غلط و نا‌صحیحى است. در این مجلس چنین کسى وجود ندارد ولى اینجا یک حرف‌هایى زده می‌شود که باید به آن حرف‌ها توجه شود یک دسته‌اى در مجلس می‌گویند آقا ما طبق قسمی که خورده‌ایم در اینجا به کلام الله مجید که به قانون اساسى وفادار باشیم و از حدودى که قانون براى ما معین کرده است تجاوز نکنیم به این جهت به موجب همین قسم حق نداریم یک عده از مردم این مملکت را از حق خودشان محروم کنیم یک دسته هم می گویند علاوه بر این مطلب ما باید وسیله لازم براى با‌سواد کردن مردم فراهم کنیم بعد به آنها بگوییم که آقا حالا وسیله دارید که به بهترین وجهى از حق قانونى خودتان استفاده بکنید (عده‌ای - صحیح است) اتفاقاً افراد بسیار نشاندارى در این کار غرض‌ورزى می‌کنند یکیش حزب ایران است که امروز اعلامیه داده و نوشته است کسانی که به این قانونی که عرض کردم یعنى اصل دوم قانون اساسى استناد می‌کنند دشمن ملت ایران هستند (دکتر متین دفترى تلگرافات تبریز را هم بخوانید) اجاره بفرمایید آقا این تلگرافات جعلى است اجازه بدهید من حمله مستقیم به اشخاص نکنم والا پرده‌ها را بالا می‌زنم اجازه ندهید عرض کنم آنهایى که دستگاه مجهز که براى مداخله در انتخابات داشته‌اند و همیشه انتخابات را از مسیر حقیقیش منحرف می‌کرده‌اند اینها بزرگترین دشمنان ملت ایرانند اینها تمام تلگرافات جعلى است مردم تمام در بیچارگى غوطه می‌خورند و از گرسنگى می‌میرند شما دنبال چه چیز‌هایى را چسبیده‌اید به درد مردم برسید به هیچ دردى نمی‌رسید دنبال یک مشت مطالب را چسبیده‌اید آقا این حرف‌ها چیست مردم که تاتوله به هوا نپاشیده‌اند مردم که احمق نیستند مردم این مطالب را می فهمند بنده می‌خواهم بگویم که حزب ایران علناً از تجزیه ایران پشتیبانى کرده یک همچو حزبى حق ندارد به امثال من که یک قدم بر علیه مصالح مملکتم برنداشته‌ام و حتى در راه حفظ مصالح مملکتم جان بازى کرده‌ام و یک لکه کوچکى ندارم و بسیارى از نمایندگان هم مثل من هستند به ما اسناد خیانت به ملت ایران داده‌اند (دکتر عبده - همه شان این طور نبودند) تمامشان بد بودند اجازه بدهید من عرضم را تمام کنم بنده می‌خواهم استدعا بکنم از این آقایانى که پیشقدم شده‌اند در این راه و تبلیغات خلاف می‌کنند اجازه بدهند نمایندگان در محیط آرام و بدون تشویش و دغدغه به وظایف ملیشان برسند و افکار عمومى را از مسیر حقیقى منحرف نکنند و موجب نشوند که ما دست به یک رشته بیان حقایق واقعى بزنیم و بدبخت کنندگان ملت ایران را پشت همین تریبون معرفى کنیم (نورالدین امامى - طبق ماده 90 عرض دارم آقاى رئیس) آقاى امامى اگر می‌خواهید از ماده 90 استفاده کنید من هم عرض کردم که‏ یک عده‌ای هم روى حسن‌نیت این کار را می‌کنند بنده به آقاى دکتر طبا و آقاى امامى‌خویى احترام می‌گذارم اینها غرض ندارند اینها هم مثل خودم که به خیال خودم به راه درست می‌روم غرض ندارند خیلى از این افراد هستند توجه بفرمایید ولى خیلى‌ها هستند که غرض در این کار دارند و آن اشخاصى که پیشوایى این را به عهده گرفته‌اند بگذارند در محیط آرامى هر نماینده‌اى به فکر و عقیده خودش اظهار نظر بکند شایستگى نمایندگى مجلس این است که نماینده مجلس بتواند آزادانه حرفش را اینجا بزند و ر‏أیش را آزادانه بدهد.

3 - بقیه مذاکره در بودجه سال 1328 مجلس‏

نایب رئیس - بودجه مجلس شوراى ملى مطرح است به ماده سوم بودجه مجلس پیشنهاداتى رسیده در ماده سوم که قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم روزنامه رسمى کشور شاهنشاهى کماکان تحت نظر وزارت دادگسترى اداره شود و روزنامه مجلس منحصر به انتشار مذاکرات مجلس مذاکرات مجلس شورای ملی باشد. دکتر متین دفترى.

نایب رئیس - آقاى دکتر متین دفترى.

دکتر متین دفترى - بنده پیشنهادى کرده‌ام که خلاصه‌اش این است که روزنامه رسمى کشور کمافى‌السابق در تحت نظر وزارت دادگسترى اداره شود و این روزنامه که در مجلس هست منحصر باشد به صورت مذاکرات مجلس (عده‌ای - صحیح است) و در این کار بنده هم نظرى ندارم جز مصلحت براى این که اصولاً انتشار قوانین و اجراى قوانین که به اصطلاح «پرمولگاسیون» و «پوبلیکاسیون» است اینها از وظایف قوه مجریه است این یک مطلب، مطلب دیگر این که دولت احکام و قوانین و تصویب‌نامه‌هایى صادر مى‌کند که بهتر است اینها را به مسئولیت خودش صادر کند و به مسئولیت خودش اینها را منتشر بکند (عده‌ای - صحیح است) اینها را مقتضى نیست که مجلس شوراى ملى منتشر بکند یک وقت اتفاق می‌افتد یک چیزى پیش می‌آید و بهتر است که خود دولت منتشر بکند اداره‌اش اگر در دست مجلس باشد شاید یک احکامى خلاف قانون منتشر بکنند اگر منتشر بکنند چه می‌شود. بنده تصور می‌کنم اگر روزنامه رسمى کما فى السابق در دست وزارت دادگسترى باشد بهتر است، این عقیده بنده است به علاوه یک روزنامه باید مسئولش معلوم باشد که کى است در مقابل مجلس؟ یک وزیرى باید مسئول انتشار این روزنامه باشد وقتى که در مجلس شورای ملی در مطبعه مجلس چاپ می‌شود باید مسئولش معلوم باشد بنده از نظر این که یک وقتى خلاف مصلحتى پیش نیاید معتقد هستم که این کار انجام شود همه جاى دنیا هم همین طور است هیچ جاى دنیا سراغ نداریم که روزنامه رسمى دولت در دست مجلس باشد مجلس باید کار خودش را بکند دولت هم باید کار خودش را بکند

نایب رئیس - آقاى ملک مدنى.

ملک مدنى - بنده با این نظر آقاى دکتر با یک قسمتش موافقم در جلسه پیش هم وقتى که آقاى کشاورز صدر پیشنهاد کرد که اعلانات به همه جراید داده شود مخصوصاً جراید کثیرالانتشار و حتى قید کرده بودند روزنامه‌هایى که یک سال منتشر می‌شود بنده با این یک سال هم مخالف بودم اصل موضوع صحیح است ولى این موضوع مانع از این نیست که روزنامه رسمى کشور در مجلس منتشر بشود ولى اعلانات را هم به همه جراید بدهند (دکتر متین دفترى - بنده صحبت اعلان نکردم) بنده می‌خواهم یک اصلاحى در پیشنهاد جنابعالى کرده باشم و آن این است که قوانین مولود زمان است یک وقتى مقتضیات ایجاب کرد که قانونى بگذرانند و به بعضى از جراید از این کمک‌ها ندهند حالا که به عقیده بنده آن وضعیات موجود نیست دولت باید نسبت به جراید و مطبوعات با نظر مساوى نگاه کند جراید و مطبوعات کشور یک رکن است از مشروطیت در این تردیدى نیست و ما باید تشویق کنیم که نویسندگان مفید در کشور پیدا شوند و منحصر به اشخاص معینى نباشد اگر بنا شد انتشار روزنامه منحصر به چند نفر شد آن جوان‌هایى که تحصیل می‌کنند و ذوق نویسندگى دارند و طبعاً لیاقت این را دارند که در آینده یک نویسنده بزرگى بشوند ما راه را به روى آنها بسته‌ایم، بنده مخالف با این نظر هستم که ما اعلانات را اختصاص بدهیم به روزنامه رسمى کشور مطابق نظری که تقریباً جنابعالى هم دارید اما من موافق این هم نیستم که روزنامه رسمى را منحل کنیم و از بین ببریم، روزنامه رسمى کشور هم باشد و اعلانات را هم دولت مثل سابق یعنى قبل از این که تبصره‌اى از مجلس بگذرد به همه جراید بدهد (دکتر متین دفترى - بنده این را هم موافقم اضافه کنند) دولت به هر روزنامه‌اى که میل داشت بدهد، اگر خواست به روزنامه رسمى کشور بدهد، میل داشت به کیهان بدهد میل داشت به یک روزنامه که تازه امتیازش را گرفته بدهد بنده این اصل کلى را موافقم که در اختیار دولت بگذاریم و اساساً انحصار ندهیم فرضاً به روزنامه رسمى کشور شاهنشاهى این هم یک روزنامه است مثل سایر روزنامه‌ها بنده این نظر را مخالفم که منحصر کنید به وزارت دادگسترى و یک مجله در آنجا منتشر بشود این مجله کمتر خواننده دارد تا مجله رسمى کشور بنده طرفدار این هستم که مثل سابق اعلانات باید به همه روزنامه‌ها داده شود و بین همه تقسیم بشود. روزنامه رسمى کشور هم یکى از آنها باشد مجله دادگسترى ما سابق می‌دیدیم که خیلى از اوقات حقوق اشخاص را هم تضییع می‌کرد بنده نمی‌خواهم اینجا عرض کنم شاید خود جناب آقاى دکتر متین دفترى هم سابقه دارند که گاهى می‌شد که یک تضییع

+++

حقى می‌شد. براى چه؟ براى این که این یک روزنامه محدودى بود حالا هم عقیده بنده این است که روزنامه رسمى کشور به جای خودش باشد، ولى اعلانات دولت به همه جراید داده شود به طور تساوى یا مطابق میل خودش بدهد. این عقیده بنده است می‌خواستم اینجا عرض کنم.

دکتر متین دفترى - این که مخالفت نبود تکلیف پیشنهاد معلوم نشد.

نایب رئیس - آقاى اردلان مخبر

مخبر - فرمایشاتى که نماینده محترم آقاى ملک مدنى فرمودند جواب آقاى دکتر متین دفترى نبود آقاى ملک مدنى یک موضوعى فرمودند راجع به آگهى‌ها که اصلاً مربوط به پیشنهاد آقاى دکتر متین دفترى نبوده پیشنهاد آقاى دکتر متین دفترى این بود که این روزنامه مثل سابق برود در دادگسترى اتفاقاً روى همین عمل که این روزنامه در وزارت دادگسترى منتشر می‌شد که در دوره چهاردهم مجلس شوراى ملى رأى داد و آمد به مجلس و بنده خواستم به آقا عرض کنم که هزاران آگهى‌ها مربوط به اشخاص بیچاره و ضعیف که مربوط به انحصار و‌راثتشان بود اینها انباشته شده بود و روزنامه که در وزارت دادگسترى چاپ و منتشر می‌شد ابداً توجه نمی‌کرد از وقتى که این موضوع به مجلس شوراى ملى واگذار شده تمام این آگهى‌ها مجانى چاپ شده است و مردم از این مضیقه راحت شده‌اند یعنى انحصار وراثتشان را در دست گرفته‌اند (عده‌ای - صحیح است) این روزنامه رسمى هم روز اول که منتشر شد خریدار نداشت ولى حالا به سه هزار در شهر آبونمانش رسیده و روز به روز دارد بهتر می‌شود جناب آقاى دکتر متین دفترى فرمودند که دولت ممکن است تصمیمات خلاف قانونى اتخاذ بکند بنده نفهمیدم که چطور ممکن است که یک دولتى قائل بشویم که بر خلاف قانون کارى بکند آن وقت در روزنامه خودش منتشر کند به علاوه ما این را در همین بودجه مجلس پیش‌بینى کردیم و در بودجه‌اى که وزارت دارایی به مجلس تقدیم کرده محلى براى این کار نگذاشته است این است که بنده عرض می‌کنم اجازه بدهید که این رأى داده شود و این را تصویب کنیم و وقتى که بودجه کل مملکتى در مجلس مطرح شد اگر آنجا محل وزیر دارایی داشت ما توانستیم اصلاح بکنیم یک چیزى است والا حالا هیچ کارى نمی‌شود کرد

دکتر متین دفترى - آقا حرف بنده تحریف شد.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى دکتر متین دفترى آقایانى که موافقند قیام کنند (عده‌ای برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی : پیشنهاد می‌کنم.

تبصره - یک نسخه از آگهى‌هاى دولتى به مجله رسمى براى انتشار داده شود و بقیه در جراید کثیرالانتشار منتشر خواهد شد.

صفوى . (همهمه نمایندگان.)

یکى از نمایندگان- یک بار دیگر بخوانید

نایب رئیس - وقتى پیشنهاد خوانده می‌شود آقایان توجه کنند چون باید صحبت شود و جواب داده شود اگر از اول توجه بفرمایند دیگر لازم نیست دوباره خوانده شود. پیشنهاد را مجدداً قرائت کنید

(به شرح سابق قرائت شد) آقاى صفوى بفرمایید.

صفوى - عرض کنم که غرض از انتشار آگهى‌ها از طرف دولت مخصوصاً آگهى‌هاى مزایده و مناقصه و چیزهاى مهمى که طبق قانون محاسبات عمومى باید به اطلاع مردم برسد فقط دادن یک حق‌الدرج و انتشار در یک ورقه‌اى که مردم هم نبینند نیست. در سال گذشته که این تبصره در قانون بودجه مجلس شورای ملی 1326 تصویب شد غالباً اتفاق افتاده است که آگهى‌هاى مزایده و مناقصه به نظر مردم نرسیده و دولت چندین میلیون تومان خسارت دیده است از این که این آگهى‌ها بدست مردم نرسیده یا این که انتشار در یک مجله‌اى که مردم نخوانده‌اند باعث یک نتایج سویى براى اشخاص شده است حالا که همه آگهى‌ها در مجله رسمى چاپ می‌شود آن را بنده کار ندارم بنده پیشنهاد کردم از نقطه نظر این که جناب آقاى دکتر معظمى عقیده‌شان این بود که تمام باید در مجله رسمى چاپ بشود یک نسخه در مجله رسمى چاپ کند و بقیه را سایر جراید بنویسند آن هم جرایدى که شاید بیست هزار شماره فروش دارند روزنامه اطلاعات شاید چهل هزار نسخه منتشر می‌کند خوب دقت بفرمایید که یک آگهى را چهل هزار نفر، پنجاه هزار نفر، هشتاد هزار نفر خواننده بخوانند بیشتر تأثیر دارد و یا در یک روزنامه‌اى که بنا به فرمایش آقاى امینى 3 هزار خواننده دارد که دو هزار آنها هم اشخاص علاقه‌مند به مذاکرات مجلس هستند بنده از نظر این که خسارتى به دولت متوجه نشود و از خسارت شهردارى‌ها جلوگیرى بشود مثلاً شهردارى‌ها یک آگهى منتشر می‌کنند براى نرخ خواربار این کجا مردم می‌توانند مجله رسمى را ببینند قیمت گوشت را معلوم کنند، چه جور مردم بروند در روزنامه رسمى پیدا کنند که قیمت گوشت چقدر است؟ این است که بنده پیشنهاد کردم که یک نسخه در مجله رسمى چاپ شود و بقیه به ‌روزنامه‌اى کثیرالانتشار داده شود که مردم ببینند.

نایب رئیس - آقاى امامى مخالفید؟

امامى‌خویى - بنده موافقم.

نایب رئیس - آقاى دهقان مخالفید؟

دهقان - بنده موافقم.

نایب رئیس - آقاى امینى.

امینى - پیشنهاد آقاى صفوى این است که یک نسخه مجانى در روزنامه رسمى کشور چاپ شود و نسخه دیگر را با پرداخت وجه به جراید تخصیص بدهند (صفوى - بنده کى گفتم مجانى) بنده معتقدم اگر جراید هم لطفاً اعلانات را مجانى چاپ بکنند بهتر است (صفوى - صحبت مجانى نبود) به هر صورت دیروز بحث شد قریب 400000 تومان در سال پول این اعلانات هست که به روزنامه رسمى می‌دهند و از روزنامه رسمى بر می‌گردد به جیب دولت این کیسه به کیسه است اما راجع به اعلاناتى که اهمیت دارد همان طور که ملاحظه می‌فرمایید اغلب وزارت دادگسترى و وزارت جنگ و شهردارى که خیلى اهمیت دارد آنها را خود وزارتخانه‌ها می‌دهند به جراید و ما هم اعتراض نکردیم در صورتی ‌که قانوناً ما می‌توانیم بکنیم ولى علی‌الاصول بنده طبق آن وظیفه‌اى که در کارپردازى دارم عرض می‌کنم بنده مخالف نیستم که دولت این اعلانات را به جراید بدهد این را از لحاظ وظیفه عرض کردم.

نایب رئیس - پیشنهاد مجدداً قرائت شود.

(به شرح سابق قرائت شد)

رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى صفوى آقایانى که موافقند قیام کنند (عده‌ای برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد دیگرى خوانده می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم که آگهى‌هاى دولتى را به استثناء کیهان و اطلاعات به جراید کثیر‌الانتشار ملى بدهند عبدالرحمن فرامرزى. دهقان - احسنت.

نایب رئیس - آقاى فرامرزى.

عبدالرحمن فرامرزى - عرض کنم هر عملى آدم می‌کند باید ببیند براى چه می‌کند عمل لغو و بیهوده که آدم نباید بکند مخصوصاً یک تشکیلاتى که اسمش دولت است و اسمش مجلس است اعلان براى چه می‌دهند؟ - براى این که مردم بخوانند؟ اگر براى این که خرج نداشته باشد بنویسند بگذارند توى جیبشان خرجش کمتر است، اگر براى این است که مردم بخوانند توى روزنامه رسمى کسى نمی‌خواند. شما را به خدا خودتان که وکلاى مجلس هستید کدامتان اعلانات توى این روزنامه را می‌خوانید چه رسد به دیگران، بنابر این در این که باید اعلان را جایى داد که مردم بخوانند شکى نیست هر کسى غیر از این بگوید سفیه است، عمل غیر از این سفاهت است، آدم عاقل نباید سفاهت بکند. پس چرا این طور شده؟ آنچه که من شنیدم در مجلس دو بلوک هست. یک بلوک ضد کیهان است و یک بلوک ضد اطلاعات (عده‌ای - صحیح است) (ملک مدنى - مورد علاقه همه است) حالا براى مخالفت با این دو روزنامه چرا هم دولت ضرر بکند و هم ملت و هم روزنامه‌اى ملى از آنچه حقشان است محروم بشوند و هم دولت اعلاناتى بدهد و پولى بدهد هدر هم باشد به این جهت خواهش کردم این دو روزنامه که مورد کم لطفى بعضى از دسته‌هاى مجلس است استثناء بشود و به باقى روزنامه‌ها اعلان بدهند که آنها هم از حقشان محروم نشود و اعلان دولت هم یک کار لغو و بیهوده‌اى نباشد.

جواد عامرى - من اخطار نظام‌نامه‌اى دارم.

نایب رئیس - مطابق چه ماده‌اى؟

عامرى - مطابق ماده 123.

نایب رئیس - بفرمایید.

عامرى - مدتى در مجلس بحث کردیم که علت عدم پیشرفت کارها در مجلس دو سه مسئله است یکى پیشنهادات بیجا و خارج از موضوع است. الان بودجه مجلس مطرح است روز گذشته اینجا عرض کردم که بنده موافقم که اعلان را به جراید بدهند اما جاى این اینجا نیست شما می‌گویید یک مجله رسمى در مجلس دارید این هم اعتبارش است، این را آوردند اما این که بگویند اعلان را بدهند به این یا آن این مربوط به موضوع نیست. یک قانونى سابق گذشته و بعد پیشنهاد می‌شود که قانون سابق را لغو و قانون دیگرى بگذرانند، بسیار خوب ولى این جایش

+++

اینجا نیست این پیشنهاد حذف بود. این توضیحات را آقا باید بدهیم ماده 123 آئین‌نامه مجلس هم صراحت دارد،

نایب رئیس - این تذکرى بود نه اخطار، آقاى فولادوند بفرمایید.

فولادوند - بنده عقیده دارم آقایان محترم نشان دادند که با بخشیدن هفتصد هزار تومان پول این ملت فقیر موافق نیستند و به این جهت چندین بار است که آقایان از این پیشنهادات می‌دهند و این عملى نشده است اگر مخالفت شدید هم بشود آقایان موافقت ندارند 00 که 500 نفر کارگر را بیکار کنند عملاً این را آقایان امتحان داده‌اند اما این که فرمودند که روزنامه اطلاعات و کیهان دو بلوک مخالف دارد هیچ چنین چیزى نیست ما تمام روزنامه اطلاعات را حتى قبل از خود آقاى مدیر روزنامه اطلاعات می‌خوانیم روزنامه کیهان را هم بیست بار بنده از خودتان تقاضا کردم که بفرستید نفرستاده‌اید و من از روزنامه فروش‌ها می‌خرم و در منزل بنده هست تمام رفقا هم می دانند این دو روزنامه وزین کشور است چرا مخالفشان باشیم هیچ همچو چیزى نیست ما با سایر روزنامه‌ها هم موافق هستیم ولى اگر بخواهیم این بخشش‌ها را بکنیم خودتان به ما حمله می‌کنید که آقا پانصد نفر کارگر چاپخانه و روزنامه رسمى را بى نان کرده‌اید بنده یک خواهش از رفقاى مخالف دارم این است که در مخالفت زیاد طولانى صحبت نکنند یقین دارم آقایان رأى نمی‌دهند.

نایب رئیس - آقاى فرامرزى رأى بگیریم یا مسترد کردید؟

فرامرزى - بسته به نظر مجلس است.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم پیشنهاد آقاى فرامرزى آقایانی که موافقند قیام کنند (عده‌اى برخاستند) تصویب نشد. یک پیشنهاد از آقاى اسلامى رسیده است که مشابه آن رد شده فقط خوانده می‌شود که مجلس بداند که شبیه این پیشنهاد رد شده است. (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم که پنجاه در‌صد آگهی‌ها به مجله رسمى و پنجاه درصد دیگر به تساوى بین روزنامه‌ها توزیع شود.

نایب رئیس - مشابه این پیشنهاد رد شده رأى می‌گیریم به ماده سوم با تبصره‌ها آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده چهارم مطرح است.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده چهارم - اعتبارات منظوره در موارد یک و دو و سه راجع به اضافات و ترفیعات و کمک اعاشه که در ضمن این بودجه منظور گردیده از تاریخ استحقاق قابل پرداخت می‌باشد.

نایب رئیس - آقاى نبوى.

نبوى - متأسفانه بر خلاف نظر همه آقایان جمع بودجه مجلس هر دوره زیادتر از دوره پیش می‌شود و این چیزى است که مطلوب ما نیست ما که از طریق کمیسیون بودجه اقدام کرده‌ایم که از مخارج سایر وزارتخانه‌ها کاسته شود و صرفه‌جویى بشود بایستى همین کار را در مجلس هم می‌کردیم و من در موقع مذاکره در کلیات این لایحه حاضر نبودم که عرایضم را بگویم سایر آقایان فرموده‌اند و حالا دیگر بنده چیزى عرض نمی‌کنم. یک نکته‌اى را که می‌خواستم خدمت آقایان و آقاى مخبر عرض کنم این است که بودجه مجلس همان رقمى باشد که الان در بودجه کل کشور است ولى الان این طور نیست این رقمش الان رقمى است که به مراتب بیشتر از رقمى است که در بودجه کل کشور است. اگر این تصویب بشود ناچار باید آن بودجه را با این تطبیق کرد و این باعث می‌شود که تمام اقلام به هم می‌خورد این است که عرض می‌کنم آقایان در نظر بگیرید و آن رقم اضافى را اقلاً از این بردارید. اما براى طبع صورت مشروح مذاکرات دوره سوم تا ششم بنده خیال می‌کنم که این کار ضرورى نیست که ما بخواهیم یک مخارج زیادى صرف این کار بکنیم و از این باید صرف‌نظر بکنیم. خلاصه مقصود من این است که بلکه بشود این بودجه با بودجه کشور مطابقه بکند. این را در نظر بگیرید که در موقع تصویب بودجه کل کشور دچار اشکال نشوید.

نایب رئیس - آقاى سزاوار.

سزاوار - بنده بعد عرض می‌کنم.

نایب رئیس - آقاى امینى.

امینى - دو موضوع آقاى نبوى فرمودند که خواستم توجهشان را جلب کنم در کمیسیون بودجه راجع به ولخرجى وزارتخانه‌ها که فرمودید حذف شود صحبت شده و خیلى به جا است ولى در مجلس این ولخرجى نیست براى این که نه اتومبیل دارد و نه اضافات غیر قانونى هست. آنچه که مربوط به اضافات کارمندان است مطابق قانون استخدام کشورى است. در قسمت تطابق بودجه که فرمودید بسیار قابل توجه است. بودجه‌اى که مجلس به کمیسیون محاسبات داد قبل از این که در کمیسیون محاسبات مطرح بشود و چیز‌هایى بهش ضمیمه بشود همان طور بود که داده شد. کمیسیون محاسبات این نظر را اتخاذ کرد که ما در مجلس وسایل تهویه و برق مجلس را که مدتى است مورد بحث است اصلاح کنیم براى این پیش‌بینى اعتبارى شده است که البته خرج نخواهد شد تا مطالعه کامل نشود این قسمتى است که بودجه را اضافه کرده است که چون دولت از این اعتبارات پیش‌بینى نشده مجلس مطلع نیست همیشه این سابقه بوده است که اگر اضافه می‌شود با موافقت وزارت دارایی قابل قبول می‌شود.

نایب رئیس - آقاى ملک مدنى.

ملک مدنى - مخالفت بنده با ماده چهار مربوط به دو موضوعى است که می‌خواستم به عرض مجلس برسانم و مخصوصاً جلب نظر آقایان کارپردازان را بکنم امروز در تمام دنیا براى کارمندان و اشخاصى که در خدمت دولت و ملت هستند براى آنها آمده‌اند یک صندوق تقاعد و یک صندوق بازنشستگى درست کرده‌اند، متأسفانه مجلس شورای ملی که اولین مؤسسه‌اى است که همیشه توجه به حال کارمندانش داشته است این موضوع اساسی را از نظر دور کرده براى چه؟ براى خاطر این که کارمندان مجلس شورای ملی آنهایی که مستخدم رسمى هستند مشمول صندوق بازنشستگى و قانون استخدام هستند ولى چاپخانه مجلس یک مؤسسه بزرگى است و یک عده زیادى کارگر در آنجا کار می‌کنند اینها متأسفانه هم وضعشان خوب نیست و هم وضعیت تقاعد آنها معلوم نیست بنده می‌خواستم استدعا کنم که آقایان کارپردازان و کمیسیون محاسبات مجلس این امر را در نظر بگیرند خواستم پیشنهاد بدهم ولى چون معتقدم اینجور وسایل را در اختیار دستگاه مربوطه‌اش که کارپردازى باشد بگذاریم نتیجه‌اش بهتر است خواستم توضیح و تذکر بدهم که این کارگران چاپخانه مجلس باید وضعیت تقاعدشان درست باشد زیرا اینها مردمان زحمت‌کشى هستند. اگر درست به خاطر داشته باشید همه کارگرها و کارخانجات و مؤسسات دیگر در آن موقعى که بدبختانه تحریکات خارجى در کشور ما بود همه یک تظاهراتى بر‌خلاف منافع کشور کردند جز این کارگرانى که در چاپخانه مجلس هستند و بنده در سهم خودم و یقین دارم که آقایان هم با این نظر موافق هستند آنها را تقدیر می‌کنم که اینها با نهایت وظیفه‌شناسى که متأسفانه در آن موقع کارگران را جمع می‌کردند و می آوردند در مجلس شورای ملی را می‌گرفتند براى این که مجلس را تعطیل کنند و نگذارند مجلس کار و وظیفه‌اش را انجام بدهد که خیلى از ماها شاهد بودیم در اینجا ولى اینها از جایشان تکان نخوردند و آلت واقع نشدند بنابر‌این آقاى اردلان مخبر کمیسیون که از نمایندگان بسیار شریف و با احساسات هستند و همین طور آقایان دیگر باید براى اینها فکرى بکنند. و موضوع دیگرى که می‌خواستم عرض کنم این بود که اگر به خاطر داشته باشید بنده آمدم به کمیسیون عرض کردم که چند نفر از اعضاء مجلس مبتلابهى داشتند راجع به قانون استخدام که نمی‌دانم چطور شده بود که مشمول حال آنها نشده بود که آن وقت روزمزد بودند و بعد درنتیجه تصویب‌نامه و جریانات خیلى از اینها استفاده کردند و بعضى محروم شدند گویا در کمیسیون عنایتى به حال این چند نفر مستخدم نشده می خواستم ببینم علتش چه بوده است؟ مثلاً آن اربابى که بنده می‌شناسمش خیلى هم کارمند زحمت‌کشى هست اگر علتى داشته که بفرمایید اگر نه موافقت بفرمایید این حق او داده شود بنده می‌خواستم پیشنهاد کرده باشم و این حق او را در اینجا تأمین کرده باشم ولى نمی‌خواستم بدون نظر آقایان پیشنهاد داده باشم.

نایب رئیس - آقاى مخبر.

مخبر - فرمایشاتى که نمایندگان محترم فرمودند راجع به ماده چهارم نبود یک موضوع دیگرى بود. آقاى ملک مدنى راجع به کارگران چاپخانه فرمودند بنده عرض کنم که کارمندان مجلس شورای ملی آنهایی که مشمول کارمندان رسمى هستند از مقررات تقاعد عمومى استفاده می‌کنند و اما کارگران چاپخانه هم مجلس شورای ملی یک قانون کارى را رأى داد اینها از آن قانون کار مثل کارگران سایر کارخانجات می‌توانند استفاده بکنند و این حق برایشان محفوظ شده و پیش‌بینى شده که دو درصد از حقوق خودشان بدهند و چهار درصد هم کارفرما یعنى چاپخانه مجلس بدهد براى صندوق تعاون که در موقع لزوم به آن‌ها کمک بکنند و این نظر کاملاً رعایت می‌شود و راجع به آن قسمت ماده چهارم هیچ کدام از آقایان مخالفتى نکردند براى این که ما اعتبارى منظور کردیم براى تمام سال که اگر مستخدم استحقاق داشت از همان تاریخ استحقاق بپردازیم بنابر‌این این فرمایشى که فرمودند در موقع خودش صحیح بود ولى راجع به ماده چهار نبود. این است که تقاضا می‌کنم به ماده چهارم رأى بدهید.

نایب رئیس - در ماده چهارم پیشنهاداتى رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد آقاى ملک مدنى، وجوه جرایم باید صدى هفتاد و پنج آن براى تأسیس بیمارستان اختصاص داده شود.

+++

نایب رئیس - آقاى ملک مدنى اگر اجازه بفرمایید اینجا در ماده 71 آئین‌نامه می‌نویسد وجوه حاصله از جرایم مجلس براى خرید کتاب و ساختمان محل کتابخانه به کتابخانه مجلس تخصیص داده خواهد شد. بفرمایید

ملک مدنى - بنده هم با همین ماده آئین‌نامه مخالفم. متأسفانه همان موقع هم بنده عرض کردم وقتى که مجلس با یک عجله و شتابى یک آئین‌نامه چندین ماده‌اى را در یک ماده واحده می‌گذراند و اختیار می‌دهد بکمیسیون در این یک موادى هست که اصلاً مصلحت نبوده و از نظر فراموش شده بنده آن روز هر چه کردم که آئین‌نامه مجلس چون مربوط به خود مجلس است باید در مجلس مطرح بشود تا ما درش امعان نظر بکنیم کسى موافقت نکرد. با عجله و شتاب این را گذاراندیم. اینجا در آئین‌نامه پیش پیش شده و جرایم را اختصاص داده براى کتابخانه مجلس شورای ملی کتابخانه مجلس شوراى ملى امروز یک کتابخانه کامل و مکملى است و الان احتیاجى به کتاب ندارد اگر هم داشته باشد یک سهمى از جرایم باید به او داده شود. ما در همه کار مملکتمان همیشه راه افراط و تفریط پیش می‌گیریم حتى در همین مجلس شورای ملی، مردم آقا بیچاره و بدبخت و ناخوش هستند احتیاج دارند که از نظر بهداشت به آنها کمک بشود. این جمله‌اى که گفته شده است نعمتان مجهولتان الصحة والامان، صحت در درجه اول براى زندگى همه مردم لازم است مگر نیست؟ آنجا مردم بندر عباس آقاى دکتر مصباح‌زاده نیستند که غالباً از بدى وضع آنجا و همین طور سایر بنادر جنوب گله و شکایت دارند (مهدى ارباب - خوزستان را هم بفرمایید) خوزستان هم همین طور همه جا مملکت ما را بیمارى و فلاکت و بدبختى دارد تهدید می‌کند. کتاب به جای خودش مورد احترام بنده در سهم خودم نهایت علاقه را به کتابخانه مجلس دارم اما کتابخانه هم نباید موجب این بشود که هر چه پول جرایم است به آنجا اختصاص بدهند. بنده پیشنهاد کردم که یک بیمارستان دوازده تختخوابى در مجلس تأسیس شود آقایان هم موافقت فرمودند. عرض کنم قانونى هم در دوره پیش گذشته محل خرج قانونى این بیمارستان هم همین جرایم مجلس بوده بنابر‌این بنده پیشنهاد کردم که 75 درصد جرایم براى بیمارستان اختصاص داده شود و 25 درصد هم براى کتابخانه مجلس یک چیزى هم تازه و اخیراً معمول و متداول و مد شده به قول فرنگى‌ها، آ ن این است که هر کس یک مشت کتاب زیادى دارد که خواننده ندارد این را اهداء می‌کند به کتابخانه مجلس آن وقت هم در برابرش یک مبلغى باید داده شود. آقا مگر کتابخانه مجلس چند کتاب حافظ و سعدى و نظامى لازم دارد؟ این متمولین کتابخانه درست کنند مثل حاج حسین آقاى ملک که می‌گویند یک کتابخانه بزرگى دارد در خراسان و چندین هزار جلد کتاب دارد. آن یک مقدار از کتاب‌هایش را اختصاص بدهد به کتابخانه شاید هم داده باشد بنابر‌این بنده با این نظر مخالفم و در درجه اول اعتقاد دارم که صحت و سلامت مردم را تأمین بکنیم مجلس شوراى ملى خودش باید نمونه و مدل باشد ما وقتى به دولت ایراد می‌کنیم که تو چرا راه افراط را در پیش می‌گیرى یک روز آقاى دکتر معظمى فرمودند که آقا چرا تناسب نیست بین تقسیم درآمدها از نظر بهداشت و فرهنگ مملکت الان ما داریم خلاف عمل مى کنیم باین جهت بنده موافقم که صدى هفتاد و پنج به بیمارستان داده شود و صدى بیست و پنج هم به کتابخانه مجلس.

عده‌ای - صحیح است.

نایب رئیس - آقاى شریعت‌زاده مخالفید؟ بفرمایید.

شریعت‌زاده - به نظر بنده اوضاع مملکت ما طورى است که به علت احتیاج شدید به اصلاحات در تمام شئون در هر موردى که بحث می‌شود ممکن است یک مسایلى راجع به آن موضوع مطرح بشود به عقیده بنده در وضع فعلى با کمى وقت مجلس اساساً طرح این قبیل پیشنهادات که باعث تأخیر می‌شود مصلحت نیست به علاوه در مجلس هر قدر بنده دقت کردم دلیلى براى لزوم تأسیس بیمارستان نمی‌بینم. مسئله بهداشت جزو مسایل مهم مملکتى است که باید با یک برنامه وسیع و اساسى در مملکت شروع باقدامات شود. کتابخانه مجلس یک مؤسسه‌اى است که تناسب دارد با وضع مجلس و تکمیلش هر قدر مورد علاقه واقع شود باعث مباهات مملکت است. بنابر‌این بنده معتقد هستم که به هیچ وجه ضرورتى ندارد و دلیلى نیست که هفتاد و پنج درصد جرایم اختصاصى پیدا کند براى تأسیس یک بیمارستانى در مجلس خاصه این که در مرکز وسایل بهداشت و وسایل دفاع امراض نسبت کافى است (ملک مدنى - هیچ کافى نیست) و در هر صورت عدم کفایت وسایل بهداشت دلیل لزوم تأسیس مریضخانه در محوطه مجلس شوراى ملى نیست بنابر‌این بنده از همکار محترم تقاضا می‌کنم این پیشنهاد را مسترد بفرمایند.

نایب رئیس - آقاى امینى از نظر کارپردازى توضیحى دارید؟

امینى - در این مورد بنده می‌خواستم که آقایان نمایندگان محترم مستحضر باشند بودجه کتابخانه و خرید‌هایى که شوراى عالى کتابخانه در نظر دارد همیشه اجرا می‌شود و خواهد شد (تقى‌زاده - خیلى هم کم دارد) کم نیست هر چه تصویب شده خریدارى می‌شود پیشنهاد آقاى ملک از یک جهت مفید است که فعلاً جرایم مقدارش خیلى زیاد است و می‌شود یک قسمت از آن را براى بیمارستان تخصیص داد با در نظر گرفتن این مطلب که احتیاجات کتابخانه هم رفع بشود. بنده استدعا می‌کنم که آقایان با این نظر موافقت بفرمایند مقصود ساختن بیمارستان نیست این باید جمع بشود براى توسعه درمانگاه کمک به کارمندان که بروند در جاهاى دیگر بسترى بشوند.

نایب رئیس - آقاى ملک راجع به پیشنهادتان نظرى دارید؟

ملک مدنى - خوشبختانه آقاى امینى کارپرداز محترم توجه به این فرمودند که بنده نظرم این بود که مبلغى از این وجه براى بهداشت کارمندان مجلس اختصاص داده شود و ایشان موافقت کردند بنابر‌این بنده هم موافقم جرایم طبق این آئین‌نامه خیلى زیاد است بیست و پنج درصد براى کتابخانه کافى است. هفتاد و پنج درصد هم براى بهداشت این مردمى که در این جا کار می‌کنند.

دکتر معظمى - اخطار دارم.

نایب رئیس - بفرمایید.

دکتر معظمى- اخطار بنده این است که این پیشنهاد یک ماده‌اى از آئین‌نامه داخلى را تغییر می‌دهد و تغییر آئین‌نامه نباید در ضمن بودجه باشد براى این که این سابقه نشود ممکن است یک طرحى تهیه بفرمایید که این قسمت را تغییر بدهند ولى آئین‌نامه داخلى را ضمن یک تبصره نباید تغییر داد یک قسمتى هم آقاى امینى فرمودند بنده چون عضو شوراى عالى کتابخانه هستم خرید کتابخانه این طور نیست که هر کسى کتابى بفرستد کتاب‌ها را بخرند. آقاى حکیم‌الملک، آقاى تقى‌زاده، آقاى سید محمد‌صادق طباطبایى رئیس کتابخانه و خود بنده و یک نفر کارمند آنجا هر کتابى که می‌آید آنجا تقویم می‌کنند و با یک طرز حسابى می خرند. به علاوه کتابخانه مجلس خیلى ناقص است فقط سى و سه هزار جلد کتاب دارد و به علاوه یک زمینى خریدارى شده است براى ساختمان جدید کتابخانه بر این پول هرچه اضافه شود باعث خواهد شد که ساختمان این کتابخانه عملى بشود.

نایب رئیس - چون این موضوع به عقیده من هم بر خلاف آئین‌نامه است (ملک مدنى - بر خلاف آئین‌نامه نیست) و آئین‌نامه مجلس البته براى آزمایش است ولى نه این که در موقع طرح بودجه این تغییر پیدا بکند باید به موجب یک طرحى و یک ماده به خصوصى جرایم تخصیص داده شود براى بیمارستان و آئین‌نامه اصلاح شود آقاى ملک مدنى هم خودشان خیلى میل دارند که آئین‌نامه مجلس همیشه منظم بماند من استدعا می‌کنم که پس بگیرند که در موقع دیگر طرحى داده شود که نصف براى بیمارستان و نصف براى کتابخانه تخصیص داده شود بنابراین بهتر است که پس بگیرند.

ملک مدنى - من موافقت دارم که صدى پنجاه براى بهدارى و صدى پنجاه براى کتابخانه باشد ولى این مخالف آئین‌نامه نیست زیرا آئین‌نامه به طور موقت از مجلس گذشته است چون اختیار به کمیسیون دادیم سابقه هم همین است که قوانینى که ما اختیار به کمیسیون دادگسترى در دوره‌هاى مختلف دادیم هر وقت راجع به آن قوانین پیشنهاد اصلاحى برسد، آقاى نقیب هم می دانند همه هم می‌دانند ما پیشنهاد اصلاحى را داده‌ایم و مورد توجه واقع شده و تقاضا می‌کنم که مقام ریاست همچنین آقایان دیگر موافقت بفرمایند صدى پنجاه براى کتابخانه باشد صدى پنجاه براى مریضخانه بنده عقیده‌ام این است که این نظر خوب است آقایان هم خوب است موافقت بفرمایند.

نایب رئیس - اصلاح کردند مجدداً قرائت می‌شود.

(وجوه جرایم باید صدى پنجاه براى تأسیس بیمارستان اختصاص داده شود.)

نایب رئیس - آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقاى ملک مدنى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى آزاد به شرح زیر قرائت می‌شود)

تبصره - سوابق کارمندان فعلى مجلس شوراى ملى در چاپخانه مجلس اعم از خدمت دولت. فنى ، روزمزد که مشمول قوانین افزایش و کمک هزینه کارمندان دولت شده جزو سنین خدمت رسمى آنان محسوب و از مزایا و مقررات قوانین استخدامى استفاده می‌نمایند.

نایب رئیس - توجه بفرمایید آقاى آزاد این پیشنهاد خرج است ولى توضیح بفرمایید.

+++

آزاد - بنده می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که چند نفر از کارمندان چاپخانه به واسطه استعداد و لیاقتى که داشته‌اند آنها را انتقال داده‌اند به دفتر مجلس شورای ملی که یکى از آنها اربابى است که جناب آقاى ملک مدنى هم اظهار کردند اینها مطابق همین قانون شامل بشوند و سابقه خدمات آنها در چاپخانه جزو سابقه خدمت محسوب بشود و اگر چنانچه این پیشنهاد مورد موافقت واقع نشود حق چند نفر تضییع شده است و البته خرجى هم براى مجلس شورای ملی نخواهد داشت بنابر‌این بنده پیشنهاد کردم که آقایان موافقت بفرمایند که چهار، پنج نفر دچار زحمت نشوند.

نایب رئیس - آقاى مخبر بفرمایید.

مخبر - آقاى آزاد یک عده از مستخدمین که وارد خدمت می‌شوند کسور بازنشستگى را سال‌ها می‌دهند تا مشمول این قانون می‌شوند شما می‌خواهید یک دفعه یک اشخاصى را مشمول قانون استخدام بکنید چنین چیزى عملى نیست به علاوه بنده الان عرض کردم ما یک قانونى از مجلس می‌گذراندیم باسم قانون کار اشخاصى که در چاپخانه کار می‌کنند از این قانون کار استفاده می‌کنند.

آزاد - اینها کار دفترى دارند.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى آزاد یک دفعه دیگر قرائت می‌شود تا توجه بفرمایید.

(به شرح سابق قرائت شد)

رأى می‌گیریم پیشنهاد آقاى آزاد آقایانی که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد، پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى عامرى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم قسمت اخیر ماده چهار به این ترتیب اصلاح شود : طبق مقررات قانون قابل پرداخت خواهد بود.

نایب رئیس - آقاى عامرى.

عامرى - بنده خواهش می‌کنم آقاى وزیر دارایی توجه بفرمایند مدت‌ها است بنده می‌خواهم این عرض را بکنم فرصت نمی‌شود می‌نویسد اضافات و تر‌فیعات از تاریخ استحقاق، این را بنده نفهمیدم یک علت اخلال عمده‌اى که در کارهاى مملکتى ما پیش آمده عدم رعایت قانون استخدام کشورى است ما هیچ وقت قانون استخدام کشورى را در نظر نداشتیم، در قانون استخدام کشورى روحش این بود که مستخدمینى که لیاقت دارند، شایستگى از خودشان نشان می‌دهند و لااقل سه سال در مرتبه‌هاى مادون مانده باشند کمیسیون‌هایى تشکیل می‌شود وقتی که آن کمیسیون‌ها شایستگى و استحقاقشان را از براى ترفیع تشخیص داد چنان چه در سایر جاهاى دنیا معمول است یک تابلویى درست می‌کنند و اسامى اشخاصى را که استحقاق دارند در نظر گرفته همین قدر که جاى خالى پیدا شد به کسانى که استحقاق دارند رتبه می‌دهند ولى یک مرتبه آوردند گفتند هر کسى سه سال در یک رتبه‌اى ماند باید ترفیع بگیرد و مقامات دولتى به هیچ وجه من الوجوه متوجه نشدند که این صورت قانونى ندارد هر سال بودجه مملکت را پر کردند از یک اعتبارات ترفیعات و اضافات و همین موجب یک اخلال عمده‌اى شد تا در ایام فترت هم که آن تصویب‌نامه صادر شد بنده به نظرم می‌آید که از یک جایى باید جلوى این کار را گرفت (اردلان - چرا در بودجه مجلس پیشنهاد می‌فرمایید) منظور از مجلس نیست ولى از یک جایى باید جلوى آن را گرفت بنده خواستم تذکر بدهم که مطابق قانون ترفیع داده بشود بنده نمی‌توانم بفهمم که تاریخ استحقاق چیست بنده خواستم آقاى وزیر دارایی و دولت را توجه بدهم به این کار که آقا من مخالف نیستم البته با وضعیت زندگى امروز هر چه بخواهید اضافه بدهید بنده هم موافقم اما این اضافه روى جریان امروزه داده نشود که بگویند مثلاً فلان کس در فروردین 1326 فلان رتبه را گرفته پس در دوم فروردین 28 باید ترفیع بگیرد در هیچ جاى دنیا چنین بى‌نظمى و بى‌ترتیبى عمل نشده است ترفیعات اگر باید عمل بشود، همیشه بودجه را که می‌گویند باید در اسفند تصویب بشود براى این است که در آخر اسفند تمام ترفیعات معلوم بشود از اول سال هم بدهند این جوری که ما می‌دهیم در هیچ کجاى دنیا معمول نیست که می‌گویند مثلاً در سه‌شنبه 22 فروردین سال فلان فلان کس رتبه گرفته پس در 22 فروردین سال فلان هم موعد ترفیعش رسیده است، قانون استخدام نظرش این نبود چنان چه در اروپا هم معمول است یک تابلویى در نزد رئیس کارگزینى است وقتى که محلى خالى شد جایى خالى شد، یک کسى متقاعد شد، یا فوت شد، یا منتظر خدمت شد، فوراً آن کسی که استعداد دارد در این تابلو مقدم است و آن را به جایش منصوب می‌کنند ولى این ترتیب را بنده صد در صد مخالف صریح قانون می‌دانم و بنابراین با وجود این که چنین وضعى هست بنده پیشنهادم را پس می گیرم ولى توجه دولت را به این نکته جلب می‌کنم که توجه داشته باشند.

نایب رئیس - چون مسترد داشتند پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى دکتر ملکى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده چهار اضافه شود پزشکانى که در بهدارى مجلس استخدام شده‌اند مکلفند براى تمام مدت منحصراً در مجلس کار کنند و حق قبول استخدام در مؤسسات دیگر را ندارند.

نایب رئیس - آقاى دکتر ملکى.

دکتر ملکى - عرض کنم یک عده از کارمندان بیمار مجلس به بنده مراجعه می‌کنند و شکایت دارند از این که پزشکانى که در بهدارى مجلس استخدام شده‌اند هیچ وقت سر خدمت نیستند بدبختانه این وضع تنها در بهدارى مجلس نیست بلکه در تمام بهداری‌هاى این کشور یک عده اشخاص به نام استخدام پزشک حقوق‌هایى دریافت می‌کنند ولى هیچ وقت در سرخدمت حاضر نیستند مخصوصاً در مؤسسات دولتى بنده خودم پزشک هستم و این قسمت را اطلاع دارم به این جهت بنده پیشنهاد کردم آقایان پزشکانى که در استخدام مجلس شوراى ملى هستند و حقوق از مجلس شورای ملی دریافت می‌کنند لااقل سر خدمت حاضر بشوند والا اگر بنا بشود سر خدمت حاضر نشوند و در ده جا استخدام بشوند و از ده مؤسسه حقوق بگیرند و در هیچ جا هم حاضر نشوند فایده‌اى براى جامعه نخواهند داشت و از آقایان تقاضا می‌کنم که نسبت به این پیشنهاد بنده توجه بیشترى بکنند و رأى بدهند.

نایب رئیس - آقاى کشاورز صدر

کشاورز صدر - بنده مخالف با پیشنهاد آقاى دکتر هستم به دلیل این که جناب آقاى دکتر ملکى چرا ابتدا آمدند در مجلس و اطباء مجلس را مورد این مضیقه قرار دادند (دکتر ملکى - چون بودجه مجلس مطرح است) این از دو حال خارج نیست جنابعالى می‌فرمایید چون سر‌کارشان حاضر نمى شوند جاى دیگر استخدام نشوند بنده می‌گویم وقتى سر‌کار خودشان حاضر نشدند جریمه‌شان بکنید ولى مادامى که راجع به تمام پزشکان وضعى در نظر نگرفتید این بى‌انصافى است که به طبیب مجلس گفته شود که تو  حق ندارى براى عمل خلاف دیگران بایستى حقت تضییع بشود حق ندارى مطب داشته باشى یا در یک جاى دیگر کار کنى اگر آقایان اطبا جمعاً ممنوع از این کارند البته شامل اطباء مجلس هم خواهد بود و اگر نیستند که نمی‌شود تبعیضى قایل شد.

نایب رئیس - آقاى اردلان بفرمایید.

مخبر - آقاى دکتر ملکى توجه بفرمایید بهدارى مجلس یک رئیس دارد که تمام ساعت اینجا مشغول است ولى یک دندانسازى را ما قرار گذاشتیم که روزى دو ساعت براى کارمندان مجلس کار کند و به همان اندازه بهش حقوق می‌دهیم یا یک دکتر یا یک دکتر داروسازى را گفته‌ایم چند ساعت در بهدارى مجلس کار بکند و این مطابق کارش حقوق می‌گیرد اگر یک دکترى تمام مدت روز اینجا کار کند باید پنجاه هزار تومان بهش حقوق بدهیم ما که چنین پولى نمی‌دهیم بنابراین تمنا می‌کنم که پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.

نایب رئیس - آقایان باید توجه داشته باشید که در موقع رأى دادن اگر در مجلس نباشند جریمه خواهند شد رأى می‌گیریم بپیشنهاد آقاى دکتر ملکى آقایانى که موافقند قیام کنند (عده‌ای برخاستند) تصویب نشد بنابر‌این رأى می‌گیریم به ماده چهارم با اصلاحى که تصویب شده است آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر بر خاستند) تصویب شد ماده پنجم مطرح است.

(ماده 5 به شرح زیر قرائت شد)

ماده پنجم - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ سه میلیون ریال براى خرید ماشین آلات و موتور برق و تکمیل لوازم اداره چاپخانه مجلس برسم وام به کار‌پردازى مجلس بپردازد و وام مزبور را از سال 1328 در ظرف شش سال در پایان هر سال مبلغ پانصد هزار ریال از محل درآمد چاپخانه مجلس مسترد دارد.

نایب رئیس - آقاى صادقى بفرمایید.

صادقى - بنده تصور می‌کنم که همه آقایان می‌دانند چاپخانه مجلس یک مؤسسه بسیار کاملى است و در نوع خودش در ایران بى‌نظیر است حتى از چاپخانه بانک ملى هم که مبلغى براى آن خرج شده است مکمل‌تر است بنده درست اطلاع ندارم که چه مبلغى خرج شده است در موقع تأسیس چاپخانه مجلس ولى همان طورى که آقایان می‌دانند مرحوم ارباب کیخسرو زحمت کشید‌ه و با پولى که آن وقت خرج شده اگر حساب کنیم به عقیده بنده چند میلیون ریال صرف تأسیس این جا شده براى بنده موضوع دخل و خرج چاپخانه مجهول است مگر این که آقاى مخبر و آقاى امینى بخواهند توضیح بدهند - چاپخانه مطابق این بودجه در حدود یازده میلیون در آمد دارد که

+++

یازده میلیون هم توام با در‌آمد باغ مجلس شوراى ملى است و ده میلیون و ششصد و سى و پنج هزار ریال هم خرج دارد و در واقع اگر اینها را حساب کنیم و یک کرایه‌اى براى محل چاپخانه که در اختیارش گذاشته شده است در نظر بگیریم و توضیحى که آقاى اردلان در جواب یادداشت بنده راجع به استهلاک ماشین‌آلات دادند عرض می‌کنم حالا آقا استهلاک ماشین‌آلات کسر نمی‌شود سال‌هاى گذشته ماشین‌آلات چاپخانه مستهلک شده است از سال‌هاى آینده هم از بابت ماشین‌آلات چیزى کسر نمی‌شود و با این ترتیب نمی‌شود حساب کرد که مبلغ زیادى این جا ضرر دارد و این نفعى که حساب می‌شود به عقیده بنده با هیچ یک از اصول تجارتى یا یک مؤسسه یا یک چاپخانه‌اى وفق نمی دهد علاوه بر آن که یک مبلغى خرج شده است حالا می‌خواهند سیصد هزار تومان هم از دولت قرض بگیرند و صرف اینجا بکنند بنده اگر به جای دولت باشم چون قادر به پرداخت نخواهد بود الان بیش از سى هزار تومان اضافه درآمد ندارد چطور می‌تواند سیصد هزار تومان خرجى را که حالا می‌کند باید سالى سى هزار تومان اضافه اسمى بپردازند بنده عقیده دارم که نسبت به تشکیلات اینجا یک تجدید نظرى از طرف کارپردازان و از طرف کمیسیون محاسبات باید بشود که محققاً مواجه خواهند شد با یک اصولى که مطابق اصول تجارتى نبوده و اینجا مطابق اصول تجارتى اداره نمی‌شود بنده خواهش می‌کنم از آقاى مخبر و آقاى امینى که توضیح بدهند، بنده خودم یک موقعى یک اختلافى در چاپخانه مجلس بود که بنده مأمور رسیدگى بودم یک بى‌قاعده‌گى در اصول ادارى آنجا مشاهده شده بود و یک پرونده‌اى هم این کار دارد مقصود از تذکر بنده این بود که آقایان توضیح بدهند این جا که فهمیده بشود این دخل و خرج چطور موازنه می‌کند و یا اگر واقعاً این طور نیست یک تجدید نظرى از طرف هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى در طرز اداره چاپخانه مجلس بشود.

4 - تقدیم یک فقره لایحه با قید دو فوریت راجع به اختیارات کمیسیون قوانین دارایی از طرف آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی - اجازه می‌فرمایید.

نایب رئیس - بفرمایید.

وزیر دارایی - بنده یک توضیح مختصرى داشتم می‌خواستم عرض کرده باشم که خاطر آقایان مسبوق باشد این بودجه مجلس وقتى چاپ شده و تقدیم مجلس شد و بنده دیدم در این بودجه‌اى نسبت به بودجه‌اى که در کمیسیون بودجه تصویب شده است یک اختلافاتى دارد این را باید مجلس شورای ملی توجه بفرماید که تناقضى پیش نیاید در بودجه‌اى که الان مورد بحث و مذاکره است چهل و شش میلیون و هشت صد و نود و شش هزار ریال پیش‌بینى شده در صورتی ‌که در بودجه‌اى که از کمیسیون بودجه گذشته چهل و چهار میلیون پانصد و هفتاد و هشت هزار ریال یعنى به طور خلاصه دو میلیون و سیصد و هفده هزار و نهصد و هشتاد و شش ریال این بودجه‌اى که الان مطرح است نسبت به بودجه مملکتى بیشتر است ضمناً این را عرض می‌کنم این تذکر از این بابت خواهد بود که از درآمد مملکت یک میلیون تومان عواید چاپخانه و باغ مجلس شورای ملی در نظر گرفته شده و دویست هزار تومان هم از بابت روزنامه رسمى ولى متأسفانه براى اطلاع آقایان عرض می‌کنم در سال گذشته از این مبلغ یک میلیون و دویست هزار تومان یک شاهى به دولت داده نشده است این را می‌خواستم عرض کنم که با نظرى که هست باین بودجه کسر دارد استدعا می‌کنم که این مخارج زیادى که در بودجه هست براى خرید دستگاه تهویه و دستگاه ماشین‌آلات چاپخانه توجهى بفرمایند که لااقل مبلغ بودجه مساوى با مبلغى باشد که در کمیسیون بودجه تصویب شده و ضمناً از موقع استفاده می‌کنم مجلس با این زمینه‌اى که ملاحظه می‌فرمایید چون بعضى از لوایح خیلى مفیدى است در کمیسیون دارایی، مثل لایحه مالیات، مثل لایحه فروش خالصجات مثل لایحه‌اى مربوط به حق دریا‌ها که اگر تصویب نشود یک حق زیادى ممکن است از بین برود و قانون بودجه و سایر لوایحى که هست مجلس شورای ملی فرصت این کار را نخواهد داشت این است که یک لایحه‌اى با قید دو فوریت تقدیم می‌شود و تقاضا کردم که اجازه بدهید به کمیسیون قوانین دارایی مجلس که لوایحى که از کمیسیون گذشته است به موقع اجرا گذاشته شود (صحیح است ، احسنت)

5 - بقیه مذاکره و تصویب بودجه 1328 مجلس‏

نایب رئیس - آقاى امینى بفرمایید.

امینى - اولاً در قسمت سؤالى که آقاى صادقى فرمودند می‌خواستم خدمتشان توضیح بدهم که پس از استهلاک سرمایه و اثاثیه و هزینه چاپخانه تا به حال در حدود 000 ر 415 ر 28 هزار ریال به خزانه دولت از طرف مجلس پرداخته شد یعنى در حدود دو میلیون هشتصد هزار تومان به خزانه دولت از چاپخانه مجلس عاید شده، اما آنچه که آقاى وزیر دارایی فرمودند باعث تعجب بنده است و بنده از ایشان استدعا می‌کنم که این را مکاتبه بفرمایند با مجلس و با ارقام ثابت می‌کنیم رسید‌هایى را که به خزانه دادیم و اگر غیر از این است جلسه محاکمه را بنده قبول دارم و این را استدعا می‌کنم که با ما مکاتبه بفرمایند تا ما با ارقام ثابت کنیم که آقاى وزیر دارایی از درآمد اخیر خزانه دولت راجع به مجلس اطلاع صحیحى نداشته‌اند بنده تقاضا می‌کنم در این موضوع مکاتبه بفرمایند تا ما جواب بدهیم‏

نایب رئیس - آقاى سزاوار

سزاوار - بنده اجازه‌اى که خواستم راجع به این موضوع بود که می‌خواستم تذکرى را که دارم بدهم نسبت به موضوعى که جناب آقاى صادقى اینجا تذکر دادند راجع به چاپخانه مجلس، چاپخانه مجلس همان معایبى را که در ادارات دولتى است یک قسمتش هم در چاپخانه مجلس جارى است زیرا در اینجا هم یک عده کارگر ممکن است زاید داشته باشد و با کارگر زایدى که دارد بیش از این شاید نتواند خرج و دخل بکند مضافاً به این که کارهاى خود مجلس کار کمى نیست و این کارها را هم چاپخانه مجلس انجام می‌دهد بنابراین اگر این مؤسسه همان طورى که گفته شده است دست اشخاص عادى باشد بنده خودم هم معتقد هستم که ممکن است بیشتر عایدى بدهد ولى با وضع حاضر و با صحبت‌هایى که در کمیسیون محاسبات شده است و رسیدگى شده بهتر از این نمی‌شود اما نظر دوم چون جناب آقاى وزیر کشور تشریف آورده‌اند آقایان توجه بفرمایند که لایحه انتخابات هم باقیمانده است بنده می‌خواستم عرض کنم که بودجه مجلس در کمیسیون محاسبات با کمال دقت رسیدگى شده، و در تمام ارقامش دقت شده است می‌خواستم از آقایان استدعا کنم که از دادن پیشنهادات خود دارى بکنند که بلکه ما بتوانیم این را تمام بکنیم و بلافاصله شروع بکنیم به بقیه قانون انتخابات چرا براى این که هر قدر که معطل بشود بودجه مجلس قانون انتخابات و سایر قوانین که اینجا آقاى وزیر دارایی توضیح دادند که در صورت مجلس ذکر شده اینها معوق می‌ماند توجهى بفرمایند که بلکه امروز بودجه مجلس تصویب بشود.

نایب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده که قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى کشاورز صدر به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم بعد از اظهارات آقاى سزاوار مذاکره کافى است.

کشاورز صدر - دیگر توضیحى ندارد و با اظهاراتى که شد به عقیده بنده مذاکره کافى است.

نایب رئیس - آقاى صفوى مخالفید؟ بفرمایید.

صفوى - عرض کنم اینجا ماده ششم قانون بودجه مطرح است (امینى - ماده ششم مطرح نیست) ببخشید ماده پنجم که نوشته شده به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود که مبلغ سه میلیون ریال براى خرید ماشین و اثاثیه مطبعه مجلس به کارپردازى مجلس قرض بدهد. بنده اینجا لازم است که توضیحاتى در این قسمت بدهم که در بودجه مجلس نسبت به سال گذشته مبالغى اضافه شده است و حالا هم اداره کار‌پردازى در نظر گرفته سه میلیون ریال از وزارت دارایی قرض بگیرد و توسعه بدهد چاپخانه مجلس را و کار آزاد را از سى، چهل چاپخانه‌هایى که کار آزاد دارند اینها را از دست آنها بگیرد بنده می‌خواستم عرض کنم که این از شأن مجلس نیست که کار مردم را ازشان بگیرد مردم هم بایستى از این راه گذران کنند بنده باید به عرض نمایندگان محترم برسانم که از شأن مجلس نیست که کار آزاد و شغل آزاد را از دست مردم بگیرد چون که آنها از این راه نان می‌خورند و گذران می‌کنند همه‌اش نباید مجلس شورای ملی ماشین‌آلات وارد کند این کار را توسعه بدهد و آنها را از کار بیکار کند کار زیاد مطبوعاتى هم در این مملکت پیدا نشده ما فرهنگمان آن قدر توسعه پیدا نکرده که این کار هم توسعه پیدا کند یک عده‌ای از مردم از این راه نان می‌خورند و هر قدر که شما توسعه بدهید وضعیت چاپخانه مجلس را باعث بیکارى و فقر و بد‌بختى آنها شده‌اید این را باید بنده توضیح بدهم و به عرض آقایان برسانم که اقلاً صلاح ندانید که توسعه پیدا کند مرحوم ارباب کیخسرو هم وقتى مطبعه را دایر کرد فقط براى طبع لوایح بودنه این که کارهاى دولتى و کارهاى مردم را از دستشان بگیرند.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم بپیشنهاد کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد- ماده ششم مطرح است.

 (ماده ششم به شرح زیر قرائت شد)

ماده ششم - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ سه میلیون ریال از بابت خرید دستگاه تهویه براى مجلس شورای ملی و هزینه نصب آن از محل در آمد عمومى کشور در وجه کار‌پردازى مجلس شورای ملی بپردازد.

نایب رئیس - آقاى امیر تیمور

امیر تیمور - بنده از اداره کارپردازى و آقایان کار‌پردازها از پیش‌بینى این رقم

+++

اعتبار خیلى تشکر می‌کنم که این رقم اعتبار را براى اصلاح عمارت مجلس که کمال ضرورت را داشته در نظر گرفته‌اند و لازم است غیر از موضوع تهویه موضوع گرم کردن در زمستان هم هست که به اعتقاد بنده باید دستگاه حرارت مرکزى هم به این اضافه شود زیرا با بخاری‌هاى ذغال سنگى که فعلاً در مجلس موجود است علاوه بر این که مقدارى ذغال سنگ مصرف می‌شود اطاق‌هاى مجلس هم از لحاظ گرم کردن بد است و اغلب ناراحت می شوند و مسموم می‌شوند بهتر است هم دستگاه تهویه باشد هم دستگاه حرارت مرکزى.

نایب رئیس - آقاى ملک مدنى.

ملک مدنى - بنده موافقم.

نایب رئیس - آقاى امینى.

آقاى امینى - بنده می‌خواستم به نماینده محترم آقاى امیر تیمور عرض کنم که منظورشان تأمین است براى این که دستگاه تهویه اعم از گرم کردن مجلس در زمستان و سرد کردن مجلس در تابستان.

نایب رئیس - آقاى شریعت‌زاده.

شریعت‌زاده - بنده عرضى ندارم.

نایب رئیس - آقاى امامى مخالفید؟ بفرمایید

امامى‌خویى - عرض کنم که پانزده دوره است مشروطیت ایران تشکیل شده است و سى سال مجلس بدون دستگاه تهویه زندگى کرده است سیصد هزار تومان با کسر بودجه‌ای که که مملکت دارد براى دستگاه تهویه دادن که آن هم آقایان نمایندگان براى خودشان تصویب کردند این بر‌خلاف عدل و مصلحت مملکت است این سیصد هزار تومان را ما می‌توانیم در کارهاى عام‌المنفعه مثل فرهنگ و بهداشت مصرف بکنیم انشاء‌الله هر وقت بودجه مان مازاد داشت دستگاه تهویه تهیه می‌کنیم و تشکیلات بهترى ترتیب می‌دهیم سیصد هزار تومان خیلى است سیصد هزار تومان بهداشت یک استان را تأمین می‌کند با این فقر بودجه براى چه بیاییم دستگاه تهویه درست بکنیم الان نشسته‌ایم در این هواى خنک مردم آب خنک هم پیدا نمی‌کنند بخورند این چه حرفى است که بیاییم سیصد هزار تومان بدهیم دستگاه تهویه تهیه کنیم‏

نایب رئیس - آقاى مخبر بفرمایید.

مخبر - این مبلغی که در بودجه منظور شده یک اعتبارى است، یک رقمى نیست که ما فوراً خرج بکنیم ما یک اعتبارى منظور کردیم اگر بودجه مملکتى اقتضا کرد از این اعتبار استفاده بکنیم و الا استفاده نخواهیم کرد - این طور نیست که اگر آقایان رأى بدهند ما فوراً آن را خرج بکنیم، این یک اعتبارى است.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى نورالدین امامى قرائت می‌شود.

(پیشنهاد می‌کنم ماده ششم براى بودجه سال 1329 بماند و در سال جارى موقوف‌الاجرا باشد).

نورالدین امامى - بنده پیشنهاد کردم که براى سال 1328 موقوف‌الاجرا باشد. توضیحاتم را هم دادم.

نایب رئیس - حالا رأى می‌گیریم به ماده ششم اگر چنان چه مجلس تصویب نکرد پیشنهاد شما عملى می‌شود - رأى می‌گیریم به ماده ششم آقایانی که با ماده ششم موافقند قیام کنند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد ماده هفتم مطرح است. (ماده هفتم به شرح زیر قرائت شد)

ماده هفتم - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ یک میلیون و پانصد هزار ریال از محل درآمد عمومى کشور براى هزینه طبع یک ساله 1328 فرهنگ دهخدا به کارپردازى مجلس بپردازد و این اعتبار تا تصویب هیئت رئیسه مجلس از حیث حقوق متصدیان عمل و بهاى کاغذ و چاپ و غیره به مصرف خواهد رسید.

نایب رئیس - آقاى رضوى.

رضوى - به عقیده بنده بهترین پول و وجهى از بودجه مملکت آن قسمتى است که صرف امور فرهنگى بشود اعم از این که مربوط به تعلیم و تربیت باشد یا مربوط به تألیف و به این مناسبت خیلى بنده به طور رایگان و آسایش خیال به این ماده رأى می‌دهم و موافقم اما یک بحثى دارم. چهار صد و پنجاه هزار تومان یعنى چهار میلیون و پانصد هزار ریال تاکنون مجلس شورای ملی به ازاء طبع این کتاب آقاى دهخدا داده و آن چه که بنده دیده‌ام سه جلد که تا اواخر حرف الف رسیده و یک دو جزوه کوچکى که یکى گویا حرف «ث» بوده و یکى هم حرف «ظ» و مابقى در این وسط‌‌ها طبع نشده و در واقع می‌توانم بگویم سه جلد کتاب و یک ثلث جلد فعلاً از این چهار صد و پنجاه هزار تومان نتیجه گرفته‌ایم در این موقع که این یکصد و پنجاه هزار تومان جدید براى سال 1328 تصویب می‌شود بنده میل داشتم بدانم که اساساً وضعیت طبع این فرهنگ در چه حال است یعنى واقعا این فرهنگ هر سالى یعنى هر جلدى 150 هزار تومان خرج بدون عوض دارد یا این که طبع می‌شود و یک برگشتى هم دارد برگشت این کتاب کجا می‌رود و آیا مدتی که از براى طبع این فرهنگ لازم است چند سال است و آیا بالاخره براى این که این فرهنگ تمام بشود ما باید به طور کلى چه در این بابت وجه تصویب کنیم و بپردازیم این است که بنده خواهش می‌کنم یک توضیحى در این باب مرحمت کنند و الا با وضع حاضر یک صورت نامطلوب و نامطبوعى دارد.

نایب رئیس - آقاى نبوى موافقید؟

نبوى - مخالفم.

نایب رئیس - آقاى امینى بفرمایید.

امینى - براى استحضار آقاى رضوى عرض می‌کنم که جمع بودجه‌ای که تاکنون تصویب شده است شش میلیون و دویست و پنجاه هزار ریال بوده است مخارجى که شده 000 ر 50 7 ر 3 هزار ریال بوده و مبلغ 000 ر 392 ر 2 هزار ریال هم صرفه‌جویى شده بنابر‌این آنچه که تصویب می‌فرمایید همه خرج نمی‌شود قسمتیش صرفه‌جویى می‌شود و آنچه تا به حال چاپ شده است پنج جلد بوده سه جلد حرف (الف) یک جلد حرف (ث) یک جلد حرف (ظ) آنچه تا به حال به خزانه دولت فرستاده شده است 236 ر 233 ریال بوده است که قریب 23 هزار تومان به فروش رفته و بقیه موجود است خواستم براى استحضار جنابعالى عرض کنم که آنچه تصویب می‌فرمایید کلاً خرج نمی‌شود خود آقاى دهخدا مخصوصاً کمال رعایت را می‌فرمایند که حتى‌الامکان صرفه‌جویى بشود و تقریباً مقدار ثلث این بودجه صرفه‌جویى شده و 23 هزار تومان هم فروش رفته است و امید‌وارى هم هست که بعد از این بیشتر به فروش برسد.

نایب رئیس - آقاى نبوى.

نبوى - در ادوار دیگر هم عرض کردم که چاپ کتاب از وظایف مجلس نیست مجلس در مشاغل دولتى و در مشاغل آزاد مردم نباید دخالت بکند در وزارت فرهنگ اداره‌اى براى چاپ کتاب هست متخصصین و مأموریتى هستند که براى این کار حقوق می‌گیرند و براى این کار بودجه‌اى دارند اعتباراتى در هر سال دارند دستگاه آنها تشخیص دادند که فرهنگ جناب آقاى دهخدا که خود ایشان از مفاخر ایران هستند باید چاپ بشود آنها باید تشخیص بدهند چاپ این فرهنگ به قدر ساختن یک راه‌آهن به قدر ساختن چندین سد و به قدر این که یک قسمت از مملکت عمران و آبادى بشود خرج خواهد داشت چاپ این فرهنگ به نسل معاصر نخواهد رسید یعنى شاید تا صد‌ها سال دیگر طول بکشد این کاری است که باید اگر وزارت فرهنگ لازم تشخیص داد بکند. ملاحظه بفرمایید سیصد هزار تومان خرج این کار شده است و فقط 20 هزار تومان عاید شده است البته براى کارهاى فرهنگى اگر تمامش هم خرج بشود و عایدى نداشته باشد اشکالى وارد نیست ولى عرض بنده این است در کارهایى که مربوط به سایر وزارتخانه‌ها است یا مربوط به اشخاص است ما نباید مداخله بکنیم. این رویه‌ای که ما در پیش گرفته‌ایم درست نیست یعنى تمام تشکیلات را ما در مجلس بوجود آورده‌ایم الان بنده در این ورقه دیدم نوشته‌اند اداره دادستانى من خواهش می‌کنم آقاى امینى کارپرداز محترم و آقاى اردلان مخبر محترم توضیح بدهند که اداره دادستانى یعنى چه؟ مجلس اداره دادستانى می‌خواهد چه بکند؟ اگر این رویه ادامه داشته باشد مدتى نمی‌گذرد در مجلس اداره معادن، اداره توپخانه و چندین اداره از این قبیل ادارات خواهید داشت چاپ فرهنگ و این مطبعه‌ای که کار مردم را باید انجام بدهد و اداره دادستانى اینها از وظایف مجلس نیست و مخارج عمده در هر سال افزودن کار بسیار زیان آورى است.

نایب رئیس - آقاى مخبر.

مخبر - عرض کنم آقاى نبوى راجع به این تألیف فرهنگ آقاى دهخدا یک قانونى از مجلس شوراى ملى در دوره 14 گذشت و ما به موجب آن قانون مجبور بودیم این کار را بکنیم هر وقت مجلس شوراى ملى آن قانون خودش را لغو بکند ما هم الزام قانونى نخواهیم داشت و این اعتبارى که ما در اینجا گذارده‌ایم براى اجراى قانون بوده است اما ایراد دیگرى که راجع به اداره دادستانى فرمودید عرض می‌کنم نه عضو اضافى استخدام کرده‌ایم نه هیچ چیز . یک عنوانى بوده است که مجلس شوراى ملى براى این کار قائل شده است این عنوان مشاور حقوقى است که سال‌هاى سال ..... آقاى نبوى اعتراض می‌کنند ولى به  توضیحات من گوش نمی‌دهند (نبوى - بفرمایید متوجه هستم) عرض می‌کنم فرهنگ دهخدا را ما مجبور هستیم چاپ بکنیم آن قانون هر وقت در مجلس شوراى ملى لغو بشود خود به خود از بین می‌رود جنابعالى می‌فرمایید چرا این اعتبار را در بودجه گذاشته‌ایم؟ براى اجراى قانون اگر قانون نمی‌بود و ملزم نبودیم این کار را نمی‌کردیم موضوع دادستانى هم یکى از اعضاء قدیمى مجلس شوراى ملى است ابداً عضو جدید استخدام نکرده‌ایم این فقط یک عنوانى است این یک مشاور حقوقى است (آزاد -

+++

این عنوان لازم نیست) یک مشاور حقوقى است چیز تازه‌اى نیست.

نایب رئیس - آقاى ملک مدنى.

ملک مدنى - آقاى نبوى که خودشان یکى از فضلا هستند و طرفدار فرهنگ و ادب می‌باشند بنده از ایشان انتظار نداشتم و شناسایى هم تا اندازه‌اى به حال آقاى دهخدا دارند که این آقاى دهخدا یکى از مفاخر کشور ما است و این مرد تمام دوران عمرش را صرف تهیه این فرهنگ و دایرة‌المعارف کرده است حتى خانه شخصى خودش را فروخته و مصرف این کار کرده است مجلس شورای ملی به پاس خدمات این مرد فرهنگى که عمر خودش را تمام روز و شب صرف تهیه یک چنین فرهنگى نموده و هیچگونه وسایل براى طبع و نشر آن فراهم نبوده در دوره چهار دهم در آن موقع که جار و جنجال در مجلس را گرفته بود. باز هم تکرار می‌کنم خودتان تشریف داشتید از همه جا هیاهو متوجه مجلس بود ما خواستیم یک قدم مفیدى برداشته باشیم مجلس شورای ملی اگر این کار را نکند کجا بکند؟ مجلس است که باید طرفدار فرهنگ و علم و ادب باشد (صحیح است) به علاوه ایشان شخصى هستند که من یقین دارم محال است بگذارند دینارى بیهوده تلف بشود خود جنابعالى که علاقه دارید این مرد فرهنگى و ادبى را باید تشویق کرد. آخر عمرش هم رسیده به خدا من یک روزى رفتم منزلش دیدم که حتى در موقع نهار خوردن هم مشغول انجام وظیفه است یک چنین سبک و رویه‌اى دارد به هر حال به عقیده بنده این کار لازم است ما هم یک دایرة‌المعارف نداریم این را ما لازم داریم این آقاى فرامرزى اینجا حضور دارند سایر آقایان هم که اینجا تشریف دارند وارد هستند می‌دانند که ما چیزى نداریم (دکتر عبده - به واسطه نبودن دایرةالمعارف حرف همدیگر را نمى‌فهمیم) بله گاهى هم سوء‌تفاهم در مسایل می‌شود اما راجع به موضوع دادستانى که فرمودید تصور می‌کنم جنابعالى به این آئین‌نامه توجه نفرموده‌اید باز بر می‌گردیم به همان مطلبى که نیم‌ساعت پیش بنده اینجا عرض کردم که وقتى با عجله آئین‌نامه‌اى گذشته یکى یکى ازش بیرون می‌آید این ماده‌ای که در بودجه گذاشته‌اند طبق آئین‌نامه‌ای است که بنده می‌خوانم ماده 22- براى رسیدگى به تقصیرات ادارى کارمندان مجلس شورای ملی سازمان زیر مقرر می‌گردد الف - دادسرا شامل یکدادستان و یک بازپرس این همان است که آقایان رأى داده‌اید عرض کنم ب- دادگاه بدوى شامل یک رئیس و دو عضو مشاور ج - دادگاه تجدید‌نظر شامل یک رئیس و دو عضو مشاور .

تبصره 1- اعضاء دادگاه بدوى حق شرکت در دادگاه تجدید نظر ندارند.

تبصره 2- اعضاء دادگاه بدوى از صاحبان رتبه 8 ر 9 و اعضاء محکمه تجدید‌نظر مطلقاً از بین صاحبان رتبه‌هاى 9 انتخاب خواهند شد. این آئین‌نامه‌ای است که ما خودمان گذارانده‌ایم بودجه مملکتى هم طبق این آئین‌نامه تنظیم شده بخوانید هر کارمندى مورد بازرسى شد باید دستگاهش باشد که رسیدگى بکند.

نایب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده آقاى دکتر معظمى.

دکتر معظمى - بنده پیشنهاد کفایت مذاکرات را کردم که چهار کلمه توضیحاتى راجع به این فرهنگ دهخدا بدهم که در عین حال مؤید باشد که آقایان موافقت بفرمایند تصویب بشود راجع به فرهنگ آقاى دهخدا یک وقتى یک مقاله مفصلى روزنامه اطلاعات نوشت که آقاى دهخدا یک زحمات زیادى کشیده‌اند ولى وزارت فرهنگ و دولت توجه نکردند که محصول زحمات ایشان را به چاپ برسانند لذا آقایان نمایندگان یک طرحى تهیه و تقدیم مجلس کردند و به تصویب مجلس شوراى ملى رسانیدند و بعداً هم در عمل ما برخوردیم که این یک کار اساسى است چرا؟ به جهت این که زبان ملتى وقتى که حفظ بشود و نگهدارى بشود پایه قومیت آن ملت محفوظ می‌ماند (صحیح است) بنابر‌این براى این فرهنگ واقعاً آقاى دهخدا فداکارى کرده‌اند کس دیگر حاضر نمی‌شود که یک عمر خودش را صرف بکند و پیوسته در زحمت باشد و هیچ گونه توقع مادى هم نداشته باشد بنابر‌این بودجه‌ای که مجلس تصویب می‌کند بسیار خوب است و امیدوارم که زحمات ایشان هم باعث بشود که دانشمندان دیگر هم کار ایشان را دنبال بکنند این اشخاص هم که در این مورد زحمت می‌کشند اشخاص فاضل و خوبى هستند مثل آقاى دکتر معین، آقاى دکتر صفا، آقاى دکتر صدیقى امیدوارم که ادامه پیدا بکند و بالاخره زبان فارسى ما زنده بشود و یک کتاب جامعى داشته باشد.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام کنند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد.

پیشنهادى رسیده قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى صفوى به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى : پیشنهاد می‌کنم بقیه فرهنگ جناب آقاى دهخدا در چاپخانه‌هاى ملى و یا چاپخانه بانک ملى چاپ شود.

نایب رئیس - آقاى صفوى.

صفوى - البته چاپ فرهنگ جناب آقاى دهخدا مورد علاقه تمام علاقمندان به فرهنگ کشور است و همه منتظر هستند که لااقل هر چه زودتر و بهتر چاپ بشود و شاید تا چندین سال دیگر لااقل در دسترس مردم گذاشته بشود که مورد استفاده قرار بگیرد ولى به واسطه کار زیادى که در چاپخانه مجلس است و مراجعات فوق‌العاده‌اى که هست کار چاپ فرهنگ آقاى دهخدا به عهده تأخیر افتاده به علاوه سایر مطابع بیکارند. آقایان ملاحظه می‌فرمایند که دو ورقه چاپ مذاکرات مجلس دو، سه روز به تأخیر می‌افتد به این نسبت معلوم است که چاپ فرهنگ دهخدا چقدر تأخیر می‌شود از طرف دیگر چاپ فرهنگ باید به مناقصه گذاشته بشود بر طبق قانون محاسبات عمومى و حالا به یک قیمت خیلى گرانى در چاپخانه مجلس چاپ می‌شود بنده نظرم این است که چاپ فرهنگ را به مناقصه بگذارند مطابعى در خارج هستند و همین طور چاپخانه بانک ملى و چاپخانه قشونى که اینها واجد شرایطند و تمام داراى وسایل هستند اگر اینها کمتر گرفتند و چاپ کردند بدهند اینها چاپ بکنند که لااقل آنها هم یک لقمه نانى داشته باشند.

نایب رئیس - آقاى سزاوار.

سزاوار - البته چاپ فرهنگ دهخدا از محل اعتباری که دارد از طرف چاپخانه مجلس چاپ می‌شود حالا شما می‌فرمایید که بهتر این است به چاپخانه‌هاى دیگر بدهیم البته با این نظر مخالفى نیست که اگر موافقت بکنید که با همین حروف و همین کاغذ و با همین ترتیب که در چاپخانه مجلس با این تفصیل ما چاپ می‌کنیم به همین تفصیل و همین حروف که حالا چاپ می‌شود با فلان قدر تخفیف فلان چاپخانه حاضر است چاپ بکند یک پیشنهادى بدهید که این کار را بکند والا همین طور که نمی‌شود حرف را زد.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم پیشنهاد آقاى صفوى آقایانى که موافقند قیام کنند (جمعى قیام کردند) تصویب نشد رأى می‌گیریم به ماده 7 آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده هشتم مطرح است.

(ماده هشتم به شرح زیر قرائت شد)

ماده هشتم - به کار پردازى مجلس اجازه داده می‌شود مبلغ یازده میلیون ریال درآمده پیش‌بینى شده اداره چاپخانه مجلس و باغ بهارستان و مبلغ چهار میلیون ریال د‌ر آمد پیش‌بینى شده اداره روزنامه رسمى کشور شاهنشاهى را در سال 1328 وصول و به خزانه‌دارى کل ایصال دارد.

نایب رئیس - مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى می‌گیریم به ماده هشتم آقایانى که موافقند با این ماده قیام کنند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد ماده نهم مطرح است.

(ماده نهم به شرح زیر قرائت شد)

ماده نهم - به کار‌پردازى مجلس اجازه داده می‌شود ماهى یک هزار ریال وظیفه به وراث مرحوم عباس لاهوتى و نیز ماهى یک هزار ریال وظیفه در وجه وراث قانونى مرحوم مهدى تائب و ماهى هفتصد ریال وظیفه در وجه وراث مرحوم محمد ملهمى از اول سال 1328 و ماهى یک هزار و پانصد ریال وظیفه در وجه وراث مرحوم سید مرتضى طباطبایى‌زاده ناظر متوفى از زمان فوت بپردازد.

تبصره - این ماده مادام که لغو نشده با رعایت قانون وظیفه وراث به قوت خود باقى خواهد بود.

نایب رئیس - مخالفى ندارد؟

دکتر مجتهدى - بنده می‌خواستم بدانم که این آقایان که اسامیشان اینجا ذکر شده چه کاره هستند اقلاً شرح بدهند این طور سر بسته که فلان قدر به فلانى داده می‌شود فلان قدر به فلانى که نمی‌شود اقلاً توضیح بدهند که این ها چه کاره هستند و تا چه مدتى خواهد بود.

نایب رئیس - آقاى مخبر.

مخبر - عرض کنم اینها از کارمندان مجلس شوراى ملى بوده‌اند که فوت کرده‌اند و مطابق قانون وظیفه تا وقتى که عیال شوهر اختیار نکرده و دختر شوهر اختیار نکرده و پسر به بیست سال نرسیده بین آنها تقسیم می‌شود. (دکتر مجتهدى - کارشان چه بوده؟) اینها از کارمندان مجلس شوراى ملى بوده‌اند یکى یکى ممکن است حالا عرض کنم پارسال که فوت کردند خودتان تشریف آوردید در مسجد محمودیه به مجلس ختمشان که اینها چند نفر وارث داشتند و ما به پاس خدماتى که کرده بودند این حقوق را درباره شان منظور کردیم (صحیح است).

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به ماده نهم آقایانى با این ماده و تبصره موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد - ماده دهم مطرح است.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده دهم - به کار‌پردازى مجلس شوراى ملى اجازه داده می‌شود به خدمتگذارانى که پانزده سال به بالا سابقه خدمت دارند استثنائاً از اول سال 1328 بدون رعایت ماده 5 آئین‌نامه در حداقل یا اکثر هر پایه‌اى هستند بحداقل یا اکثر پایه بالاتر ترفیع و اضافه حقوق اعطا نمایند.

نایب رئیس - مخالفى ندارد؟

امیر تیمور - بنده مخالفم.

نایب رئیس - بفرمایید.

امیر تیمور - به عقیده بنده اکثر کارمندان مجلس که بسن هفتاد رسیده‌اند ...

+++

حائرى‌زاده - این مربوط به ماده بعد است

امیر تیمور - پس در این ماده بنده عرضى ندارم.

نایب رئیس - آقاى دهقان.

دهقان - موافقم‏

نایب رئیس - آقاى رضوى مخالفید؟ بفرمایید.

رضوى - بنده ندانستم باین که موضوع استثنائى چیست یعنى آیا این آقایان مستخدمین مجلس شوراى ملى در تطبیق وضعیت استخدامیشان با قوانین مربوطه آیا یک عقب افتادگى دارند یک ظلم و اجحافى به آنها وارد شده، در هر صورت می‌خواستم توضیح بدهند که علت این اختیاری که کارپردازى مجلس می‌خواهد چیست؟ که استثنائاً از اول سال 1328 این کار را می‌خواهند بکنند توضیح بدهند که خاطر آقایان مستحضر بشود

ابوالقاسم امینى - مخصوص خدمتگذاران جزء است.

نایب رئیس - آقاى مخبر کمیسیون توضیح بدهید.

مخبر - عرض کنم بنده باید توضیح عرض کنم که این ماده مربوط به مستخدمین جزء است در سال گذشته یک قانونى گذشت که هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى یک نظام‌نامه‌اى براى مستخدمین جزء مجلس بنویسند و مطابق آن نظام‌نامه عمل شد نسبت به مستخدمین جزء منتهى در ضمن اجرا چهار، پنج نفر بودند که سوابق خدماتشان خیلى زیاد بود و به آنها ظلم می‌شد ما آمدیم براى آنها طبق این قانون یک درجه ترفیع قایل شدیم که اعتدالى در این قسمت فراهم بشود بنابر‌این خواهش می‌کنم آقایان رأى بدهند.

نایب رئیس - خدمتگذار منظور مستخدم جزء است رأى می‌گیریم به ماده دهم آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

ماده یازدهم مطرح است.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده یازدهم - کارمندان و خدمتگذاران مجلس شوراى ملى همین که به سن هفتاد سال تمام رسیدند اجباراً بازنشسته خواهند شد میزان حقوق بازنشستگى عبارت خواهد بود از یک سى‌ام آخرین حقوق و کمک دریافتى ضرب در سنوات خدمت که در هر حال از مجموع آخرین حقوق و کمک دریافتى تجاوز نخواهد نمود. کارمندان و خدمتگذارانى که داراى شصت سال تمام سن و یا 25 سال خدمت متوالى یا سى سال خدمت متناوب می‌باشد می‌توانند با موافقت هیئت رئیسه مجلس یا قائم مقام ایشان تقاضاى باز‌نشستگى نموده و به ترتیب فوق بازنشسته شوند هیئت رئیسه مجلس یا قائم مقام ایشان نیز می‌توانند مستخدمى را که سنین عمرش از شصت سال تجاوز نموده است با دارا بودن یکى از شرایط مدت خدمت فوق بازنشسته نماید.

تبصره 1- از این تاریخ کسور بازنشستگى از اصل حقوق و کمک اخذ می‌گردد

تبصره 2- از این تاریخ به وجوهى که به بازنشستگان فعلى پرداخت می‌شود صدى 25 علاوه خواهد شد.

نایب رئیس - آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی - آقایان در نظر دارند که یک ماه قبل از این عین این قانون براى کلیه مستخدمین تصویب شد و عین عبارتى که در آنجا هست که کارمندان و خدمتگزارانى که داراى شصت سال سن یا 25 سال خدمت هستند متقاعد شوند در آن قانون پیشنهاد شد در آن موقع توضیح دادم که اگر ما بخواهیم یا 25 سال خدمت یا 60 سال سن را قبول کنیم نتیجه این خواهد شد که صندوق فعلى تقاعد در ظرف چند ماه تمام از بین خواهد رفت و بعد از توضیحات مفصلى که دادم آقایان موافقت فرمودند که اشخاصى که 60 سال تمام سن ولى با 25 سال خدمت متوالى یا سى سال خدمت متناوب دارند باشد باز هم عرض کردم که مقصود از این قانون که به مجلس آمده است مقصود این بوده است که معین بشود که در خدمت ایران چه سنى سن تقاعد است چون یک مستخدمى که دولت زحمت می‌کشد و تربیت می‌کند این باید وضعش معین باشد که تا چه سنى می‌تواند کار کند در ایران گفتیم که سن تقاعد اجبارى هفتاد است که بعد نسبت به قضات دیوان کشور و پزشکان به 75 سال در نظر گرفت مجلس شوراى ملى نسبت به سایرین 70 سال تقاعد اجبارى نسبت به شصت سال بحث شد یا دولت می‌تواند اینها را متقاعد بکند خودشان می‌توانند تقاضاى تقاعد بکنند مشروط بر این که 25 سال خدمت داشته باشند عرض کردم اگر قانون استخدام کشورى تغییراتى در زمان فترت یا در ظرف سنوات اخیر پیدا نمی‌کرد شاید این نظرى که الان اینجا گذاشته شده بود قابل مراعات بود ولى بدبختانه همین طور که آقاى عامرى هم یک توضیحاتى فرمودند یک رفتارى نسبت به قانون استخدام کشورى شده است که آن قانون به کلى از بین رفته است یک اشخاصى که بعنوان ماشینی است به عنوان مترجم به عنوان مفتش قماش یا چه از 18 و 19 وارد خدمت شده‌اند اینها توانستند در زمان فترت رتبه‌هاى 9 بگیرند این آدم را اگر بگوییم که 25 سال خدمت نداشته باشد یا 60 سال سن نداشته باشد بیاید الان حقوق تقاعد بگیرد و حقوق تقاعدش برابر یک سى‌ام باشد این ظلم به آن کسانى است که الان سى سال است خدمت کرده و تدریجاً بالا آمده‌اند و ترفیع گرفته‌اند توضیح عرض کردم خود بنده وقتى وارد خدمت دولت بودم 7 سال تمام ترفیع نگرفتم با این که به تصدیق همین آقایان که هم قطار بودیم شاید در آن موقع هم بیکار نبودم ولى حالا طورى شده که گذشتن دو سال در یک رتبه ایجاد حق ترفیع می‌کند در صورتی ‌که قانون می‌گوید اگر دو سال گذشت بعد هم لیاقت ترفیع داشت در مقابل ترفیع هم محل داشت ترفیع بهش می‌دهند اگر هم محل پیدا نشد بعد از شش سال ترفیع افتخارى بهش می‌دهند ترفیع افتخارى یعنى ترفیع بهش می‌دهند حقوق بهش نمی‌دهند حالا طورى شده است که هنوز مستخدمین سه سال در یک رتبه نمانده ده روز که به سه سالشان مانده است می‌آید می‌گوید که آقا ترفیع من را بدهید با یک بى‌انضباطی‌هایى که در قانون استخدام شده است به نظر بنده آقایان موافقت بفرمایند که کارمندان مجلس هم از حیث تقاعد مثل سایر کارمندان باشند و این ماده 11 اینجا ضرورت ندارد توضیحات مفصلى هم در موقع آن قانون داده شد آقایان قانع شدند و تصویب فرمودند اگر امروز بخواهند تبعیضى بفرمایند من خیال می‌کنم براى آقایان خوب نباشد که براى مستخدمین مجلس یک مقامى بالاتر از سایر مستخدمین قایل بشوند و آن قسمتى که عرض کردم فقط ایرادى که داشتند کارمندان که ما صحبت کردیم که آن را لایحه‌اش را ما خواهیم آورد در مجلس و آن این است که اگر 30 سال خدمت داشت یا 29 سال خدمت داشت و هنوز سنش بشصت نرسیده بود و فوت کرد براى ورثه‌اش حقوق تقاعد قایل شویم البته این دقت هست که باید مطالعه شود البته این یک حرفى است باید برایش راه پیدا کرد و طرحى هم تهیه شده که اشخاصى که با داشتن سى سال خدمت قبل از رسیدن به سن شصت سال فوت کردند به آنها تمام حقوق تقاعد پرداخت شود و بنده تصور می‌کنم آن صدمه‌اى که مستخدم از این جهت می‌خورد دیگر نخواهد خورد به این جهت با آن لایحه‌اى که ما خواهیم آورد و لایحه‌اى که از مجلس شوراى ملى گذشته است استدعا می‌کنم که توجه بفرمایید که مستخدمین مجلس هم مثل تمام مستخدمین کشور باشند و این را از این بودجه بردارید.

نایب رئیس - البته آقاى وزیر دارایی اطلاع دارند که قانون استخدام مجلس یک قانون خاصى بوده است براى اعضاى مجلس قانون بازنشستگى آن هم یک قانون خاصى خواهد بود و بر طبق تمایل مجلس بوده است تا امروز هم همیشه و طیره بر این اصول بوده که قانون خاصى براى اعضاء مجلس شوراى ملى بوده است (صحیح است) آقاى مشایخى بفرمایید

امیر تیمو ر- بنده در ماده قبل اجازه خواستم بودم که راجع به ماده 11 صحبت کنم‏

مشایخى - موضوع بازنشستگى کارمندان دولت یکى از مسایلى است که مورد توجه مجلس شورای ملی است و مستخدمین کشورى به طور کلى نسبت به این موضوع از نمایندگان مجلس شوراى ملى متوقع بودند که امعان نظر و توجه بیشترى مبذول بشود جناب آقاى وزیر دارایی در موقع تصویب آن قانون یعنى بعد از تصویب آن قانون و همچنین در یکى دو جلسه و امروز فرمودند از دو نقطه نظر قانونى که در سابق تصویب شده است قابل اجرا است و به مصلحت کشور است اولاً از نقطه نظر این که وجوهى که در صندوق بازنشستگى است تکافو نمی‌کند که اگر تعداد بازنشستگان زیاد شود بتوانیم حقوق بازنشستگى آنهارا پرداخت کنیم به این اضافه فرمودند که در همه سازمان‌هاى اقتصادى که در دستگاه وزارت دارایی پیدا شده یک عده‌ای به مستخدمین وزارت دارایی اضافه شدند که امروز از صاحب‌منصبان رتبه‌هاى 7 و 8 هستند و تذکر دادند که این مستخدمین بعد از وقایع شهریور وارد شده‌اند بنده می‌خواستم توجه جناب آقاى وزیر دارایی را جلب کنم که این طبقه مستخدمین جدیدالورود به خدمت به هیچ وجه من الوجوه مشمول قانون بازنشستگى مصوب نشده یا قانونى که امروز مورد نظر یک عده‌ای هست نخواهد شد زیرا مدت خدمت اینها هنوز به اندازه بازنشستگى نرسیده است اگر چنان چه یک کسى از پشت میز پارچه فروشى وارد خدمت شده باشد یعنى بعد از واقعه شهریور وارد خدمت شده باشد تمام مدت خدمت این هشت سال است در صورتی ‌که در این قانون شرط دو چیز بود 25 سال خدمت متوالى یا سى سال خدمت متناوب یا شصت سال عمر بنابر‌این به عقیده بنده اگر جناب آقاى وزیر دارایی توجه بفرمایید این طبقه از مستخدمین سربار صندوق بازنشستگى نخواهند شد که پول صندوق تکافوى حقوق آنها را می‌کند ثانیاً یک فرق بین نظر من و نظر جناب آقاى وزیر دارایی هست که باید روشن شود آقاى وزیر دارایی دو شرط قایل شده‌اند براى تقاعد داشتن شصت سال عمر با 25 سال خدمت متوالى یا سى سال خدمت متناوب در صورتی ‌که اکثریت نمایندگان مجلس شورای ملی معتقد هستند براى بازنشسته شدن سنین خدمت را باید بیشتر اهمیت داد نه سنین عمر را یک کسى که سى سال خدمت کرده متناوباً یا بیست و پنج سال متوالى بایستى براى او حق قایل شد و به خودش یا بازماندگانش چیزى داده شود حالا اگر این شخص که بیست و پنج

+++

سال یا سى سال خدمت کرده به سن شصت نرسید تقصیر بازماندگان او چیست؟ من می‌خواهم توجه جناب آقاى وزیر دارایی را جلب کنم این موضوع مورد توجه کلیه مستخدمین دولت قرار گرفته است اکثر مستخدمین با نمایندگان مجلس شورای ملی تماس گرفته تقاضا کردند تذکر دادند که این قانون منظور مستخدمین دولت را تأمین نمی‌کند تضییع حقى در آنجا کرده و اضافه کردند که در قانون سابق حق ما بیشتر تأمین بود این است که نسبت به این موضوع، جنابعالى که خودتان همیشه طرفدار مستخدمین بوده‌اید و همیشه در نظر داشته‌اید که حقوق مستخدمین را بایستى حفظ کرد توجه بیشترى مبذول بفرمایید که یکى از این دو شرط بازنشسته شدن باشد و از این نقطه نظر بنده می‌خواهم عرض کنم که این ماده گزارش کمیسیون محاسبات مجلس شورای ملی براى بازنشسته شدن کارمندان مجلس شورای ملی گذاشته شده است این مو‌ضوعى است که اگر فعلاً هم آقاى وزیر دارایی موافقت بفرمایند که با مستخدمین کشورى به همین اساس برگذار بشود تصور می‌کنم که به عدالت بهتر عمل شده است حالا اگر مصلحتى نمی‌دانید که به این نحو در اینجا تصویب بشود لایحه جامع‌الاطرافى که مشمول کلیه مستخدمین کشورى و کارمندان مجلس شورای ملی شود و در آن لایحه بالاخص سنین خدمت مورد توجه واقع بشود از طرف دولت تنظیم و تقدیم بشود.

نایب رئیس - آقاى اردلان.

اردلان - بنده خواستم به جناب آقاى وزیر دارایی عرض کنم که کارمندان مجلس از آن کارمندانى نبودند که در زمان فترت یا در موقعى که دولت کارهاى بازرگانى را اداره کرد یک عده‌ای را بیاورد و از تصویب‌نامه‌هاى قوام‌السلطنه مشمول بشوند بنابر‌این یک عده مستخدمین بودند و به تدریج آمدند همین طوری که فرمودید آمدند سال‌هاى متمادى خدمت کردند و به درجاتى رسیده‌اند عده‌شان که بسیار کم است آنها که مشمول این قانون می‌شوند حضرتعالى خودتان و‌عده فرمودید که این قانون بازنشستگى را اصلاح بفرمایید و به مجلس شورای ملی بیاورید از آن روز تا حالا نیاورده‌اید بنابر این کمیسیون محاسبات مجلس وظیفه‌اش این بود که اگر دولت نسبت به سایر مستخدمین این کار را نکرد نسبت به کارمندان مجلس شورای ملی این کار را بکند و من از آقایان نمایندگان استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید.

نایب رئیس - آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور - بنده فکر می‌کنم که جناب آقاى وزیر دارایی دوست ندارند که مقید به قیود باشند زیرا همان طور که مقام ریاست توضیح فرمودند سیره بر این بوده است که مجلس شورای ملی که در بودجه خودش و هم در قوانینى که مربوط به امور داخلى خودش بود یک شکل خاصى را همیشه ایجاد می‌کرده و دولت نه در بودجه و نه در تصمیمات داخلى مجلس اظهار نظر کرده و نه حق اظهار نظر داشته بنابر‌این یک قانونى که می‌گذرد از نظر مستخدمین مجلس و هیئت کارپردازى این طور توافق داشتند که از نظر تقاعد مستخدمین مجلس شورای ملی یک وضع خاصى را ابراز کند این به هیچ وجه ارتباطى با وضع کلى مملکت ندارد اما موضوع دیگرى را که می‌خواستم عرض کنم یک مستخدمینى داریم که اگر به سن تقاعد هم برسند به اعتقاد بنده مجلس شورای ملی نمی‌تواند از آنها صرف‌نظر بکند فرض بفرمایید آقا سید کمال به عقیده بنده اگر دویست سال هم عمر بکند نباید گذاشت متقاعد شود براى این که سى نفر آدم هم کار سید کمال را نمی‌توانند انجام دهند و همچنین چند نفر دیگر داریم که بنده شدیداً با تقاعد آنها مخالف هستم و اینها دایم‌العمر باید در مجلس باشند.

نایب رئیس - آقاى مسعود ثابتى‏

مسعود ثابتى - عرض کنم چون این باب جدیدى بوده که البته جناب آقاى وزیر دارایی در مورد بودجه مجلس اینجا مطالبى فرمودند به این جهت به ما حق می‌دهند که برگردیم راجع به لایحه‌اى که قبلاً داده بودند و سراپا اشتباه بود در اینجا عرایضى بکنیم. این که در اینجا نوشته است به این صورت در واقع اصلاح اشتباهى است که در آنجا نوشته شده بود راجع به کارمندان کشورى زیرا این یکى از قوانینى بود که هر کس ما دیدیم ناراضى بود 25 سال خدمت، با 60 سال عمر ، با 70 سال عمر ، چه چیز در صورتى که اگر کسى در 18 سالگى وارد خدمت شده باشد در 60 سالگى بخواهد متقاعد بشود یعنى 42 سال کار کرده باشد و چه مانعى داشت که اشخاصى که 25 سال کار کرده باشند و هنوز انرژى کار داشته باشند بتوانند متقاعد باشند و من معتقدم آقاى وزیر دارایی خوب بود به این لایحه مجلس که کاملاً رویش بحث شده در اینجا دقت می‌فرمودند و اصلاحى براى همان قانون دوباره پیشنهاد می‌کردند و از آن صورت خارج می‌کردند و ضمن توضیحاتشان یادم است اینجا گفتند که یک عده شاگرد بزاز به مناسبت وقایع شهریور و بعد از آن وارد خدمت شدند و حالا اگر ما بخواهیم آنها را متقاعد کنیم خیلى زیاد خواهند بود بهتر آقا به شاگرد بزاز که چهار سال است آمده است یک حقوق مختصر من باب تقاعد داده شود و ولشان کنید بروند چه کار دارید که 60 سال نگهدارید اما این که فرمودید این موضوع اخلاقاً خوب نیست بنده عرض می‌کنم کاش اخلاقاً این قضایا رعایت می‌شد اما اخلاقاً این قضایا رعایت نمی‌شود در موقعى که ما تمام مستخدمین دولت را براى سال 28 محروم می‌کنیم از ترفیع هیئت وزراء، حقوقشان دو برابر می‌شود و این اخلاقاً رعایت نمی‌شود بنابراین نمی‌شود گفت اخلاقاً درست نیست.

نایب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است که قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى فولاد‌وند به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات را می‌نمایم.

نایب رئیس - آقاى فولادوند.

فولادوند - عرض کنم این ماده راجع به تقاعد است بعضى از آقایان راجع به این که قائم مقام هیئت رئیسه در غیاب هیئت رئیسه اقداماتى بکنند پیشنهاد حذف کرده‌اند بعضى از آقایان در مورد آقاى آقا سید کمال پیشنهاد داده‌اند که ایشان را نشود متقاعد کرد خلاصه راجع به هر موردى که آقایان نظر دارند پیشنهاد شده است راجع به این که مستخدمین مجلس مثل مستخدمین کشور باشند باز جناب آقاى عامرى پیشنهاد داده‌اند و بنده این نکته را می‌خواهم عرض کنم اشخاصى که 70 سال دارند که این مفروق عله است که نمی‌توانند کار کنند آنهایى که 60 سال دارند که یا هیئت رئیسه می‌تواند متقاعد بکند یا خودشان هیئت رئیسه اگر یک عضوى را واقعاً غیر مفید دید در 60 سالگى متقاعدش می‌کند بهتر و بنده قول می‌دهم خود مستخدمین تقاضاى تقاعد نکنند و از این صندلى‌ها نگذرند.

نایب رئیس - آقاى فرامرزى.

فرامرزى - یک ماده‌اى مطرح است که اهمیت دارد یعنى هر دو طرفش فکر می‌خواهد و شور می‌خواهد البته من خودم با این ماده مخالف هستم براى این که من عقیده ندارم که کسانى که از خزانه دولت پول می‌گیرند و کار می‌کنند دو قانون داشته باشند اساساً غلط است اسم اشخاصى را هم بردند که البته قانون براى شخص نباید گذراند این است که باید مطالعه بشود و بحث رویش بشود و شور بشود من خودم جزء مخالفین این ماده هستم و می‌خواهم حرف بزنم و و‌کلاى دیگرى هم هستند که می‌خواهند حرف بزنند می‌ترسم با یک قیام و قعود رأى داده بشود که مثل همان تقاعد که الان رأى داده شده و همه هم می‌گویند غلط است یک دفعه کار بگذرد این است که استدعا می‌کنم آقایان به کفایت مذاکرات رأى ندهند بگذارند ما حرفمان را بزنیم.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به پیشنهاد کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد. پیشنهادات قرائت می‌شود

(پیشنهاد آقاى نورالدین امامى به شرح زیر قرائت شد)

استخدام جدید در کلیه سازمان مجلس شوراى ملى ممنوع است.

نایب رئیس - آقاى نورالدین امامى.

نورالدین امامى - عرض کنم که آقایان خیلى خسته شده‌اند از آقاى رئیس استدعا کردم که بقیه مذاکرات را براى جلسه بعد بگذارند این بودجه‌هاى ادوار گذشته مجلس شوراى ملى را ملاحضه کنید و تعداد کارمندان را مجلس شوراى ملى مطابق قانون اساسى بهترین کارى که دارد نظارت در دخل و خرج کشور است ما اول خودمان تکلیف مجلس را معین می‌کنیم تا بتوانیم به خارج از محوطه مجلس برسیم 13 هزار و پانصد تومان براى آبدارخانه مجلس سالیانه بودجه گذاشته‌اند ده آبدار گذاشته‌اند روزى 40 تومان بودجه ده تا آبدار حالا من کارى ندارم که اینها پیرند و عائله دارند و چه هستند لااقل کارى کنید که در آتیه نظایر پیدا نکند اگر خداى نکرده اینها رفتند و متقاعد شدند دیگر به جایشان نیاوریم اگر می‌خواهیم از پولش هم صرف‌جویى کنیم به همین کور‌کچل‌هاى باقیمانده اضافه کنیم که شب گرسنه نخوابند

نایب رئیس - آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى - آقاى امامى متأسفانه دوره اولى است که به مجلس تشریف آورده‌اند امیدوارم مثل بعضى‌ها هفت هشت دوره دیگر بگذرد و آزموده بشوند تا سوابق خدمتگزارى مستخدمین مجلس در پیش ایشان بهتر روشن بشود (امامى - بنده منکر نیستم) کارمندان و خدمتگذاران که اصطلاح جدید است یعنى کارمندان و مستخدمین جزء به اصطلاح سابق در مجلس شورای ملی آنها از بهترین مستخدمین و کارمندان کشور هستند در نهایت صداقت و صمیمیت کار می‌کنند و اگر در آبدارخانه مجلس هم یک اشخاصى هستند که می‌فرمایید تعدادشان زیاد است این نگرانى ندارد چون بنده می‌دانم جنابعالى از اشخاصى هستید که پدر بزرگوارتان هم در مجلس بوده و این مستخدمین یک عده‌شان از دوره اول مجلس تا الان در مجلس هستند بنابر‌این پیشنهاد خودتان

+++

را مسترد بفرمایید.

نورالدین امامى - یک بار دیگر قرائت بفرمایید. (مجدداً قرائت شد)

نایب رئیس - آقایانی که با پیشنهاد آقاى نورالدین امامى موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد (نورالدین امامى - کسى متوجه نشد) سه دفعه خواندند پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(پیشنهاد دیگر آقاى نورالدین امامى - به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم جمله قائم مقام از ماده 11 حذف شود.

نایب رئیس - آقاى امامى.

امامى - اینجا نوشته هیئت رئیسه مجلس یا قائم مقام ایشان اگر مقصود در موقع فترت است آن چند نفری که انتخاب می‌شوند براى اداره مجلس آنها که صلاحیت قانونى ندارد مستخدمین مجلس را متقاعد کنند این است که بنده پیشنهاد کردم قائم‌مقام از بین برود و هیئت رئیسه قانونى باشد

مخبر - صحیح است بنده هم موافقم.

نایب رئیس - آقاى مخبر هم موافقند رأى می‌گیریم بپیشنهاد آقاى امامى آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى دکتر آشتیانی‌زاده به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم آقاى آقا سید کمال به علت سوابق ممتدى که از آغاز تأسیس مجلس شورای ملی داشته و خدمات شایانی که به مشروطیت ایران نموده از این تاریخ مستثنى در صورتی ‌که خود مایل باشند مشمول قانون تقاعد خواهد شد.

نایب رئیس - آقاى آشتیانی‌زاده (آشتیانی‌زاده - توضیحى ندارند) آقاى مسعود ثابتى‏

مسعود ثابتى - بنده این پیشنهاد را غیر لازم می‌دانم زیرا در اینجا نوشته شده است با تشخیص هیئت رئیسه (فولادوند - 70 سال امر است) اجازه بفرمایید بنابر‌این وقتی که خودش تقاضا نکرد هیئت رئیسه هم تشخیص نداد دیگر لزومى ندارد.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم پیشنهاد آقاى آشتیانی‌زاده آقایانى که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

(پیشنهاد آقاى جواد عامرى به شرح زیرقرائت شد) پیشنهاد می‌کنم کارمندان و خدمتگزاران مجلس از حیث تقاعد و بازنشستگى تابع مقررات عمومى باز نشستگى مربوط به مستخدمین دولت باشند.

نایب رئیس - آقاى عامرى.

عامرى - عرض کنم که اینجا مذاکره شد بنده خیال می‌کنم که سوء‌تفاهم شده است یک موقعى بود که مستخدمین مجلس تابع استخدام کشورى نبودند ولى بعد آمدند آنها را تابع مقررات استخدام کشورى کردند وقتی که تابع مقررات استخدام کشورى کردند بنده هم معتقدم و به نظرم می‌آید که نمی‌شود از نقطه نظر مقررات قانون استخدام کشورى از حیث پایه و رتبه باشند ولى از حیث بازنشستگى نباشند منتهى به نظر بنده می‌آید اگر یک چیزى هم اضافه بکنیم نسبت به مستخدمینى که وجودشان لازم نیست آن یک موضوعى است ولى اگر بیاییم بگوییم مستخدمین مجلس تابع قانون استخدامى کشورى باشند ولى از حیث تقاعد تابع نباشند بنده هم مطابق توضیح آقاى فرامرزى مخالف این هستم که در یک قسمتى تابع قوانین باشند ولى در یک قسمت تابع نباشد و جدا باشد بنده هم خواستم عرض کنم که واقعاً مصلحت نیست اگر تغییر می‌کند نسبت به تمام مستخدمین باشد واگر تغییر نمی‌کند که مستخدمین مجلس هم مستثنى نباشند و بنده راجع به تمام مستخدمین مجلس عرض کنم که از حیث پاکى و درستیشان مورد احترام هستند ولى نباید حاضر بشوند که از حیث تقاعدشان تابع قانون خاصى باشند و آنها نباشند آنچه را که بنده اصولاً راجع به امر بازنشستگى همان طور که آقاى وزیر دارایی توضیح دادند این مذاکراتى که می‌شود روى نظر یک عده از مستخدمین هم که باشد ولى در هیچ جاى دنیا معمول نیست که بگویند حتى مدت خدمت فرض بفرمایید اشخاصى را داریم که در 14 سالگى وارد خدمت شده‌اند و تازه سى سال هم که خدمت کرده باشند سنشان 44 سال می‌شود 44 ساله را نمی‌باید متقاعد بکنند بنابر‌این همان طوری که آقاى وزیر دارایی گفتند باید واجد دو شرط باشد.

نایب رئیس - آقاى سزاوار.

سزاوار - البته مجلس شوراى ملى مرکز ثقل مملکت است جایگاه هیئت حاکمه است اول باید به نظر بنده دستگاه خودش را اصلاح بکند بعد راجع به تمام دستگاه مملکت اصلاحاتى بکند راجع به تقاعد که اینجا توضیح داده شد تمام مستخدمین نسبت به آن معترضند و می‌گویند از حق و عدالت دور است در کمیسیون محاسبات بحث شد این مطلب را باید بنده عرض کنم که در مجلس شوراى ملى با این سوابق چند دوره اى که بنده دارم و همچنین آقایانى که سوابق دارند مستخدمینى هستند که بنده باید عرض کنم که واقعاً ذی‌قیمت هستند مثل جنگ هستند هر قسمت اطلاعاتى را که آدم می‌خواهد فوراً در دسترس اشخاص می‌گذارند اینها یک افرادى نیستند که اگر به خدمتشان خاتمه دادند یا رفتند بتوان نعم البدلى برایشان پیدا کرد و از نظر این که مبادا بهانه‌اى دستشان باشد و خودشان را متقاعد بکنند تقاعد اینها را منوط کردیم به تصویب هیئت رئیسه مجلس شورای ملی هر وقت اینها در خواست تقاعد کردند آنهایى که به وجودشان احتیاج است البته هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى موافقت نخواهد کرد آنهایى که زائد هستند و به وجودشان احتیاج نیست و داراى یکى از این شرایط بودند با ایشان موافقت می‌شود متقاعد می‌شوند بنابر‌این تبعیض نیست و نسبت به یک عده از مستخدمین هم از نظر تشویقشان بهتر این است که آقایان موافقت بکنند همین طور که جناب آقاى وزیر دارایی وعده دادند نسبت به مستخدمین کشورى هم مطالعه‌اى در قانون تقاعدشان می‌شود که آنها هم این نظرشان تأمین شود.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى عامرى آقایانی که موافقند قیام کنند (عده‌ای برخاستند) تصویب نشد، پیشنهادى آقاى ضیاء ابراهیمى کرده‌اند که به عنوان ماده‌الحاقیه است بعد از تصویبى این ماده و آقاى فرامرزى پیشنهاد حذف ماده نموده‌اند رأ‌ى که گرفتیم اگر رد شد پیشنهاد آقا تأمین می‌شود در آئین‌نامه جدید می‌نویسد که پیشنهاد حذف نمی‌شود رأى می‌گیریم به ماده 11 با تبصره‌ها آقایانى که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده‌الحاقى هست که قرائت می‌شود.

(ماده‌الحاقیه پیشنهادى آقاى ضیاء ابراهیمى و یمین اسفندیارى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده ذیل به عنوان ماده 12 اضافه شود حقوق و مزایاى آقاى سید محمد هاشمى مدیر روزنامه رسمى کشور شاهنشاهى از مرداد 325 به بعد از مأخذ دریافتى ایشان از فروردین همان سال قابل پرداخت خواهد بود مشروط بر این که از حدود اعتبارات مربوطه در همان سال تجاوز نکند.

نایب رئیس - این پیشنهاد کاملاً پیشنهاد خرج است و قابل طرح نیست پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى مکى به شرح زیر قرائت شد) از تاریخ تصویب این قانون مسئولین شعب فنى چاپخانه مجلس شوراى ملى که داراى مشاغل ثابت فنى هستند مشروط بر این که از بودجه مصوبه چاپخانه مجلس استفاده حقوق نموده و تاریخ انتصاب آنها به مسئولیت شعب فنى قبل از فروردین 1322 باشد در ردیف کارمندان رسمى محسوب شده و مشمول قوانین استخدام کشورى خواهند شد و سوابق خدمت آنان از تاریخ خدمت در چاپخانه مجلس محسوب خواهد شد به شرط این که از همان تاریخ کسور بازنشستگى خود را به صندوق بازنشستگى پرداخت نمایند پس از تشخیص رتبه مطابق مقررات قانون استخدام کشورى حقوقى که به این افراد پرداخته می‌شود برابر حقوق رتبه اعطایى خواهد بود و نسبت به آنهایى که حقوق ثابتشان در موقع اجراى این قانون کمتر از رتبه‌اى است که جهت آنها تشخیص می‌شود رتبه آنها بر طبق آخرین حقوق دریافتى تعیین خواهد شد و در صورتی ‌که حقوق ثابت آنها از حداکثر پایه‌اى که به او تعلق می‌گیرد تجاوز کند حداکثر همان پایه را دریافت خواهند داشت نوع کسور بازنشستگى مشمولین این قانون و طرز بازنشستگى آنان طبق مقررات قانون استخدام کشورى و قوانین اصلاحى آن خواهد بود و پس از تشخیص پایه حقوق ثابت یک ماهه اول آن پایه به اقساط از حقوقشان در ظرف شش ماه کسر خواهد شد.

نایب رئیس - این پیشنهاد خرج است حالا توضیح بدهید که مجلس بفهمد چرا پیشنهاد خرج است ولى رأى گرفته نمی‌شود.

حسین مکى - پیشنهاد خرج نیست عین حقوقى است که می‌گیرند در چاپخانه مجلس شوراى ملى که یکى از چاپخانه‌هاى بزرگ کشور ایران است یک دسته از کارمندان فنى که شعب فنى چاپخانه را اداره می‌کنند مدت‌ها است به طور کنترات کار می‌کنند ما می‌خواهیم کنترات آنها را تبدیل به استخدام رسمى کرده باشیم که این حقوقى که اینها می‌گیرند مطابق همان قانون بازنشستگى اینها بتوانند داراى رتبه استحقاقى بشوند که اگر پیر شدند بتوانند استفاده کنند.

نایب رئیس - آقاى ضیاء ابراهیمى توضیح راجع پیشنهادتان مربوط به آقاى هاشمى بدهید ولى چون این هم خرج است نمی‌شود رأى گرفت.

ضیاء ابراهیمى - عرض کنم پیشنهاد خرج آن چنان چیزى است که تازه درآمده باشد یک چیزى که در حدود اعتبارات است به نظر من پیشنهاد خرج نیست و اما در موضوع می‌خواستم به عنوان تبصره پیشنهاد کنم چون دیدیم 11 ماده است براى تبرک و تیمن به عنوان 12 پیشنهاد کردم موضوع این است که آقاى هاشمى چه بسیار اشخاصى بدست ایشان تعلیم و تربیت یافته‌اند و حالا در اثر همان تعلیمات حقوق‌هایى می‌گیرند خودشان الان مأیوس شده‌اند ایشان در سال 25 در حدود 910 تومان حقوق به عنوان

+++

مدیرى مجله رسمى می‌گرفتند بعدش هم در هر سال که بودجه تصویب شده است گرفته‌اند حالا تصویب‌نامه‌اى که مورد ایراد اغلب آقایان هست خواسته‌اند اجرا بکنند صرف‌نظر از خدمات فرهنگى ایشان، ایشان را رتبه هفت تشخیص دادند در نتیجه می‌شود ششصد و خورده‌اى جمع حقوق و مزایاى ایشان 300 تومان کم می‌شود کسی که چندین سال نماینده مجلس بوده و همه جور خدمات فرهنگى کرده 13- 14 نفر اولاد دارد که باید متکفل خرج آنها باشد این را ما نوشتیم در حدود اعتبارات همان بودجه قبل ایشان هم هیچ مایل نیستند صاحب رتبه‌اى باشند من استدعا می‌کنم آقایان موافقت بفرمایند با این ماده پیشنهادى من که ایشان مادامى که سر این کار هستند همان حقوق که می‌گرفتند بگیرند.

نایب رئیس - عرض کنم این موضوع در هیئت رئیسه مطرح شد همان جا هم صحبت شد که در هیئت رئیسه مطرح بشود و یک راهى پیدا بکنند ولى حالا به عنوان پیشنهاد خرج بنده نمی‌توانم بپذیرم ماده دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد) ماده‌الحاقیه امضاء‌کنندگان پیشنهاد می‌کنیم قسمت سه از ماده سوم بودجه سال 1326 مجلس منع بشود و در این خصوص رأى با ورقه گرفته شود صفوى - مسعودى - فرامرزى - دکتر متین دفترى - سلطانى.

نایب رئیس - اگر اجازه بفرمایید این موردش گذشته است این بایستى در ماده سوم باشد و الان در ماده 11 هستیم پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى مشایخى به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم دولت موظف است ظرف 15 روز قانون استخدام کشورى را تهیه و به مجلس شوراى ملى تقدیم نماید.

نایب رئیس - وارد نیست قابل طرح و مذاکره نیست پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود

(پیشنهاد آقاى دکتر معظمى به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم به هیئت رئیسه مجلس شورای ملی اجازه داده شود که به وضع استخدامى آقاى سید محمد هاشمى رسیدگى شود و با توجه به خدمات و سوابق ایشان رتبه استحقاقی را به ایشان بدهند.

نایب رئیس - آقاى دکتر معظمى.

دکتر معظمى - عرض کنم که این وضع آقاى هاشمى به طوری که آقاى ضیاء ابراهیمى فرمودند در نتیجه اجراى تصویب‌نامه‌هاى خلاف قانون در مجلس شورای ملی حقوق ایشان کم شده مدت چهار سال این حقوق را می‌گرفتند و حالا چه کار کرده‌اند از ایشان 12 هزار تومان مطالبه و از حقوقشان کم و سوابق فرهنگى که ایشان داشتند حساب نشده بنابر‌این ما به هیئت رئیسه اجازه می‌دهیم که به این وضع ایشان رسیدگى بشود و حقوق ایشان تضییع نشود.

نایب رئیس - آقاى امینى.

امینى - این موضوع آقاى دکتر معظمى روزها در هیئت رئیسه مطرح بود روزها در کمیسیون محاسبات مطرح شد چون در این مورد همه کارمندان مجلس به همین درد مبتلا هستند باید به طور اعم نسبت به همه این تصمیم را بگیرید یا از این ماده‌ای که شما پیشنهاد فرموده‌اید بنده اطمینان دارم در هیئت رئیسه چیزى در نمی‌آید ما این اجازه را در هیئت رئیسه داریم قانون نمی‌خواهد اما به فرض که این هم بگذرد و به ما اجازه بدهد نمی‌شود تصمیمى گرفت بنده اذعان دارم که نسبت به آقاى هاشمى اجحاف شده به سایرین هم شده ولى چه کنیم تصمیم کلى بگیرید.

نایب رئیس - این اجازه‌اى که مجلس به هیئت رئیسه می‌دهد هیئت رئیسه می‌تواند اقدام بکند هر تصمیمى که بگیرد خودش قانون است شرحى هم کمیسیون محاسبات به هیئت رئیسه مجلس نوشته که تصمیم مقتضى بگیرند.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى دکتر معظمى آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب بر‌خاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(پیشنهاد دیگر آقاى دکتر معظمى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم مبلغ 986 ر 317 ر 2 ریال از بودجه مجلس کسر شود.

نایب رئیس - آقاى دکترمعظمى.

دکتر معظمى - عرض کنم که در بودجه کل کشور مبلغى که ما پیش‌بینى کردیم از بودجه‌اى که آقایان تقدیم مجلس شوراى ملى کرده‌اند مبلغ دویست هزار تومان زیاد است و با توجه به صرفه‌جویى‌هایى که می‌شود بنده پیشنهاد کردم که این مبلغ کسر شود.

نایب رئیس - آقاى امیر تیمور.

امیر تیمور - بنده از پیشنهاد آقاى دکتر معظمى تعجب می‌کنم که می‌فرمایند از بودجه مبلغى کسر بشود مگر این بودجه روى تفنن نوشته شده است که حالا کسر بشود اما آنچه را که در کمیسیون بودجه براى مجلس در نظر گرفتند این اعتبارى است که به طور کلى دولت براى جمیع مؤسسات کشور یک رقمى منظور می‌کند مجلس شورای ملی که بودجه‌اش استقلال دارد دستگاه‌هاى محاسباتى مجلس مى‌نشینند دستگاه خرج و دخل و محاسبه مجلس عبارت از اداره حسابدارى مجلس است اداره کارپردازى مجلس است اینها نشسته‌اند جمیع احتیاجات مجلس را رقم به رقم جزء به جزء مورد توجه و دقت و رسیدگى قرار داده‌اند و تصویب کرده‌اند این از روى تفنن نوشته نشده است که شما فرض بفرمایید 5 تومان زیاد است یا 5 تومان کم است این ارقام ضرورت دارد و ابداً جاى این کار نیست‏

نایب رئیس - آقاى اردلان.

مخبر - آقاى دکتر معظمى می‌فرمایند که مبلغ 2 میلیون ریال کسر بشود شما ماده به ماده رأى داده‌اید از کجا کسر بشود این پیشنهاد درست نیست.

نایب رئیس - رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى دکتر معظمى آقایانی که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد شور در کلیات آخر است مخالفى نیست (گفته شد خیر) رأى می‌گیریم به کلیه مواد که 11 ماده است و ماده‌الحاقیه تبصره‌ها و پیشنهادهایى که تصویب شده است با ورقه آقایانی که موافقند ورقه سفید می‌دهند عده حاضر 77 نفر (اخذ و استخراج آراء به عمل آمد نتیجه به قرار زیر اعلام شد.)

نایب رئیس - با 61 رأى موافق بودجه سال 1328 مجلس شورای ملی تصویب شد.

اسامى رأى دهندگان :

موافقین آقایان : مرتضى شریف‌زاده - لیقوانى - کمال ماکویى - اردلان - یمین اسفندیارى - آصف - شریعت‌زاده - دهقان - هراتى - مهدى ارباب - دکتر آشتیانى - عزت‌الله بیات - مسعود ثابتى - ابوالحسن رضوى - کفایى - صاحب‌جمع - ملک مدنى - ابوالقاسم امینى - آشتیانی‌زاده - محمد ذوالفقارى - مشایخى - اخوان صاحبدیوانى - پالیزى - کشاورز صدر - ابواقاسم بهبهانى - محمود محمود - على‌محمد غضنفرى - ناصرالدین ناصرى - لاهوتى - نواب یزدى - نورالدین امامى - عبدالرحمن فرامرزى - سلطان العلما - احمد بهادرى - ضیاء ابراهیمى - سلطانى - محمد‌على دادور ، صادقى - هاشم وکیل - قهرمان - اسدى ، اعزاز نیک‌پى - بوداغیان - فتحعلى افشار - دکتر عبده - ارباب گیو - صفا امامى - دکتر بقایی - محسن گنابادى قوامى - گرگانى - احمد فرامرزى - برزین - نبوى - ملک‌پور - ظفرى - عباسى - دو ورقه مکرر

مخالف - آقاى سید حسن تقى‌زاده‏

6- موقع جلسه بعد - ختم جلسه

نایب رئیس - آقاى نخست وزیر یک تقاضا فرموده‌اند که جلسات همه از روزه شنبه تشکیل شود ولى چون این کار مربوط براى مجلس است طبق آئین‌نامه جلسه روز یک‌شنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور قانون انتخابات و لایحه دو فورى که آقاى وزیر دارایی دادند.

یکساعت و پنج دقیقه بعد از ظهر مجلس ختم شد.

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - امیر حسین ظفر بختیار

روز و دستور جلسه آینده‏

شماره 738-                           4/ 4/ 28

تاریخ تشکیل جلسه آتیه - و دستور آن براى درج در روزنامه رسمى کشور شاهنشاهى ذیلاً به استحضار می‌رسد.

تاریخ تشکیل جلسه آتیه - سه ساعت قبل از ظهر روز یک‌شنبه پنجم تیر ماه 1328 دستور جلسه :

1- بقیه شور در گزارش کمیسیون کشور راجع به اصلاح قانون انتخابات.

2- ماده واحده پیشنهادى دولت راجع به اختیارات کمیسیون کشور در خصوص لایحه استقلال شهرداری‌ها.

3- گزارش کمیسیون برنامه راجع به سازمان برنامه و اجازه اجراء موقت برنامه هفت ساله.

4- بودجه کل کشور.

5- گزارش راجع به آموزش و پرورش اجبارى و مجانى و عمومى.

6- گزارش راجع به اصلاح قانون تأسیس دانشگاه.

7- گزارش راجع به معافیت ماشین‌هاى کشاورزى از عوارض گمرکى.

8- گزارش راجع به مالیات‌هاى مستقیم.

9- گزارش راجع به تعویض املاک.

10- انتخاب دو نفر کسرى اعضاء دیوان محاسبات.

اداره دفتر مجلس شوراى ملى قوانین‏

 

قوانین

قانون بودجه سال یک هزار و سیصد و بیست و هشت مجلس شوراى ملى‏

ماده اول - براى مقررى و هزینه دوازده ماهه سال 1328 مجلس شوراى ملى مبلغ سى و دو میلیون و نهصد و یازده هزار و یکصد و هفتاد و هشت ریال (32911178) مطابق فقرات (1) تا (5) ضمیمه اعتبار به کارپردازى مجلس داده می‌شود.

تبصره - به کارپردازى مجلس اجازه داده می‌شود کمک هزینه مربوط به مجلس شوراى ملى و اداره چاپخانه مجلس و اداره روزنامه رسمى کشور را تا آخر سال 1328 از محل درآمد عمومى کشور از وزارت دارایی دریافت دارد.

ماده دوم - براى حقوق و هزینه دوازده ماهه سال 1328 اداره چاپخانه مجلس مبلغ ده میلیون و ششصد و سى و پنج هزار و ده ریال (10635010) مطابق فقرات 1 و 2 ضمیمه اعتبار به کار‌پردازى مجلس داده می‌شود.

تبصره - به کارپردازى مجلس اجازه داده می‌شود کمک هزینه کارگران فنى چاپخانه مجلس را تا آخر سال 1328 از محل در آمد چاپخانه مجلس بپردازد.

ماده سوم - براى حقوق دوازده ماهه سال 1328 اداره روزنامه رسمى کشور شاهنشاهى ایران مبلغ سه میلیون و سیصد و پنجاه هزار و سیصد و بیست ریال (3350320) مطابق فقرات 1 و 2 ضمیمه اعتبار به کارپردازى مجلس داده می‌شود.

تبصره - به کارپردازى مجلس اجازه داده می‌شود از محل صرفه‌جویى بودجه سال 1328 مجلس صورت مشروح مذاکرات مجلس از دوره سوم تا ششم را طبع و منتشر نماید.

ماده چهارم - اعتبارات منظوره در مواد 1 و 2 و 3 راحع به اضافات و تر‌فیعات و کمک اعاشه و غیره که در ضمن این بودجه منظور گردیده از تاریخ استحقاق قابل پرداخت می‌باشد. تبصره وجوه جرایم باید صدى پنجاه آن براى تأسیس بیمارستان اختصاص داده شود.

ماده پنجم - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ سه میلیون ریال براى خرید ماشین‌آلات و موتور برق و تکمیل لوازم چاپخانه مجلس برسم وام به کار‌پردازى مجلس بپردازد و وام مزبور را از سال 1328 در ظرف شش سال در پایان هر سال مبلغ پانصد هزار ریال از محل درآمد چاپخانه مجلس مسترد دارد.

ماده ششم - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ سه میلیون ریال از بابت خرید دستگاه تهویه براى مجلس شوراى ملى و هزینه نصب آن از محل درآمد عمومى کشور در وجه کارپردازى مجلس بپردازد.

ماده هفتم - به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود مبلغ یک میلیون و پانصد هزار ریال از محل درآمد عمومى کشور براى هزینه طبع یک ساله 1328 فرهنگ دهخدا به کارپردازى مجلس بپردازد و اعتبار با تصویب هیئت رئیسه مجلس از حیث حقوق متصدیان عمل و بهاى کاغذ و چاپ و غیره به مصرف خواهد رسید.

ماده هشتم - به کارپردازى مجلس اجازه داده می‌شود مبلغ یازده میلیون ریال در آمد پیش‌بینى شده اداره چاپخانه مجلس و باغ بهارستان و مبلغ چهار میلیون ریال درآمد پیش‌بینى شده اداره روزنامه رسمى کشور شاهنشاهى را در سال 1328 وصول و به خزانه‌دارى کل ایصال دارد.

ماده نهم - به کارپردازى مجلس اجازه داده می‌شود ماهى یک هزار ریال وظیفه به وراث مرحوم عباس نقیب لاهوتى و نیز ماهى یک هزار ریال وظیفه در وجه وراث قانونى مرحوم مهدى تائب و ماهى هفتصد ریال در وجه وراث مرحوم محمد ملهمى از اول سال 1328 و ماهى یک هزار و پانصد ریال وظیفه در وجه وراث مرحوم سید مرتضى طباطبایى‌زاده ناظر متوفى از زمان فوت بپردازد.

تبصره - این ماده مادام که لغو نشده با رعایت قانون وظیفه وراث به قوّت خود باقى خواهد بود.

ماده دهم - با کارپردازى مجلس شوراى ملى اجازه داده مى‌شود به خدمتگذارانى که پانزده سال به بالا سابقه خدمت دارند استثنائاً از اول سال 1328 بدون رعایت ماده 5 آئین‌نامه در حداقل یا حداکثر هر پایه‌اى هستند به حداقل یا حداکثر پایه بالاتر ترفیع و اضافه حقوق اعطاء نمایند

ماده یازدهم - کارمندان و خدمتگذاران مجلس شوراى ملى همین که به سن هفتاد سال تمام رسیدند اجباراً بازنشسته خواهند شد میزان حقوق بازنشستگى عبارت خواهد بود از یک سى ام (1.3) آخرین حقوق و کمک دریافتى ضرب در سنوات دریافتى که در هر حال از مجموع آخرین حقوق و کمک دریافتى تجاوز نخواهد نمود.

کارمندان و خدمتگذارانى که داراى شصت سال تمام سن و یا بیست و پنج سال خدمت متوالى و یا سى سال خدمت متناوب باشند می‌توانند با موافقت هیئت رئیسه مجلس تقاضاى بازنشستگى نموده و به ترتیب فوق بازنشسته شوند هئیت رئیسه مجلس نیز می‌توانند مستخدمى را که سنین عمرش از شصت سال تجاوز نموده است با دارا بودن یکى از شرایط مدت خدمت فوق بازنشسته نمایند.

تبصره 1- از این تاریخ کسور بازنشستگى از اصل حقوق و کمک اخذ می‌گردد.

تبصره 2- از این تاریخ به جمع وجوهی که به بازنشستگان فعلى پرداخت می‌شود صدى 25 علاوه خواهد شد.

تبصره 3 - آقاى آقا کمال به علت سوابق که از آغاز تأسیس مجلس شوراى ملى داشته و خدمات بسیارى به مشروطیت ایران نموده از این قانون مستثنى و در صورتی ‌که مشارالیه خود مایل باشد مشمول قانون تقاعد خواهد شد.

ماده دوازدهم - به هیئت رئیسه مجلس اجازه داده می‌شود که به وضع استخدامى آقاى محمد هاشمى رسیدگى نموده و با توجه به خدمات و سوابق ایشان رتبه استحقاقى را بدهند . این قانون که مشتمل بر دوازده ماده و صورت ضمیمه است در جلسه پنجشنبه دوم تیر ماه یک هزار و سیصد و بیست و هشت به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت

+++

صورت جزء قانون بودجه سال 1328 مجلس شورای ملی

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

تفصیل ماده اول

فقره (1)

مقرری ریاست محترم و آقایان نمایندگان (12) ماهه

کمک موقت آقایان نمایندگان (12 ماهه)

فقره (2)

قانونگذاری

معاون اداری ریاست مجلس

بازرس ویژه

بازرس ویژه

اداره دادستانی

دادستان و مشاور حقوقی (رتبه قضایی)

کارمند

اداره دفتر

رئیس

معاون

کارمند

کارمند

اداره دبیرخانه

رئیس

معاون

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

اداره بایگانی جاری

رئیس

معاون

کارمند

کارمند

کارمند

 

 

136

136

 

 

1

1

1

 

1

1

 

1

1

1

2

 

1

1

1

1

5

3

4

 

1

1

2

2

1

 

 

-

-

 

 

9

9

8

 

11

8

 

9

8

8

3

 

9

9

9

8

5

4

2

 

9

9

5

4

2

 

 

7797000

8160000

 

 

58800

58800

49050

 

72000

49050

 

58800

49050

49050

28800

 

58800

58800

58800

43800

113580

54240

42000

 

58800

58800

44160

35280

11760

 

 

 

15957000

 

 

 

 

 

1112220

15957000

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 19

اداره بایگانی راکد

رئیس

معاون

کارمند

کارمند

اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس

رئیس

معاون و رئیس دایره تندنویسی

مقطع و معاون دایره تندنویسی

تندنویس

تندنویس

تندنویس

تندنویس

رئیس دایره صورت مشروح مجلس

کارمند

رئیس دایره تصحیح

کارمند دایره تصحیح

کارمند دایره تصحیح

اداره قوانین

رئیس

معاون

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

 

 

 

1

1

1

1

 

1

1

1

4

3

2

2

1

1

1

1

1

 

1

1

2

1

1

1

1

 

 

9

8

7

4

 

9

9

8

6

5

4

3

9

5

9

5

4

 

9

9

9

8

6

4

3

1112220

 

58800

49050

40380

16320

 

58800

58800

49050

120480

75780

32640

24960

58800

25260

58800

25260

16320

 

58800

58800

111000

49050

28320

16320

14400

15957000

 

 

 

2218410

15957000

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 20

اداره مطبوعات و اطلاعات

رئیس

معاون

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

اداره کمیسیون‌ها و شعب

رئیس

کارمند

کارمند

اداره ثبت و اسال مراسلات

رئیس

کارمند

کارمند

کارمند

اعتبار خصوصی قانونگذاری

کمک هزینه معالجه آقای محمد تاج در خارجه

فقره (3)

کارپردازی

بازرسان ویژه

اداره دفتر

رئیس

مدیر دایره ثبت و ارسال مراسلات

کارمند

کارمند

اداره حسابداری کل

رئیس

معاون

 

 

 

1

1

2

1

1

1

 

1

1

1

 

1

1

1

1

-

-

 

 

9

8

8

5

4

3

 

9

5

4

 

8

5

4

3

-

-

2218410

 

58800

49050

92850

25260

18690

12480

 

58800

25260

16320

 

49050

22080

18960

12480

30000

30000

15957000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2738760

 

 

 

 

 

6

 

1

1

1

2

 

1

1

 

 

9

 

9

9

6

5

 

9

9

 

 

352800

 

58800

58800

28320

50520

 

58800

58800

 

 

666840

18695760

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 21

مدیر دایره رسیدگی به حساب‌ها

کارمند

معاون

مدیر دایره بایگانی

کارمند

مدیر دایره دفترداری

کارمند دفترداری و ماشین‌نویس

کارمند حسابداری

متصدی تهیه لیست

کارمند

اداره صندوق

رئیس

معاون

کارمند

اداره کتابخانه

رئیس

معاون

بازرس فنی

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

اعتبار هزینه امور فنی و فوق‌العاده اضافه کاری عصرهای کارمندان و خدمتگذاران کتابخانه

 

 

1

1

1

1

1

1

1

2

1

1

 

1

1

1

 

1

1

1

1

2

2

1

2

1

 

-

 

9

5

4

9

2

9

4

5

4

3

 

9

8

5

 

9

7

9

9

8

6

5

4

3

 

-

666840

58800

25260

16320

58800

11760

52200

18960

47340

18960

12480

 

58800

43800

25260

 

58800

40380

58800

58800

98100

63840

22080

32640

14400

 

120000

18695760

 

 

 

1683420

1869760

 

 

+++

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 22

اداره کارگزینی

رئیس

معاون

مدیر دایره بازنشستگان

مدیر دایره ترفیعات

مدیر دایره بایگانی

مدیر دایره ثبت و ارسال مراسلات

کارمند

مدیر تهیه لیست و درخواست

اداره ملزومات

رئیس

مدیر دایره اموال

کارمند

مدیر دایره ساختمان

مدیر دایره تشریفات

مدیر حسابداری

مدیر فنی برق و مکانیک

مسئول انبار

کارمند

اداره بازرسی

رئیس

معاون

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

 

 

 

1

1

1

1

1

1

1

1

 

1

1

1

1

1

1

1

1

1

 

1

1

1

1

1

3

 

 

9

9

9

7

5

8

5

6

 

9

9

5

7

8

5

6

9

4

 

9

7

8

6

5

4

1683420

 

58800

58800

58800

40380

22080

49050

22080

28320

 

58800

52200

22080

35520

49050

25260

31920

25260

16320

 

58800

35520

43800

31920

25260

51600

1869760

 

 

 

2585040

1869760

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 23

کارمند

اداره بهداری

رئیس

پزشک

پزشک

داروساز

پزشکیار

دایره پخش لوایح و حضور و غیاب و صندوق اندوخته

متصدی پخش لوایح

متصدی پخش لوایح

متصدی حضور و غیاب آقایان نمایندگان

مسئول حسابداری صندوق تعاون و اندوخته

اعتبار اضافات و ترفیعات فقرات 2 و 3

اعتبار برای اضافه کاری و حق لیسانس

فقره (4)

خدمتگذاران جزء

ناظر

تحصیلدار

مباشر ساختمان

کمک انباردار

سرمکانیک

مکانیک

راننده

تلفونچی‌باشی

تلفونچی

دربان‌باشی

دربان

پیشخدمت‌باشی

 

 

1

 

1

1

1

1

2

 

 

1

1

1

-

-

 

2

 

9

3

-

3

3

 

 

9

8

5

-

-

2585040

11760

 

58800

34500

84000

12480

27288

 

 

58800

49050

25260

250000

170000

18695760

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3366978

 

 

 

 

 

 

2

1

1

2

1

3

1

1

3

1

12

1

 

 

 

30840

20880

14640

23040

22200

45480

31200

20880

36360

20880

192960

20880

 

 

480240

2262738

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 24

پیشخدمت

سرایدارباشی

سرایدار

آبدارباشی

آبدار

فراشباشی

فراش

باغبان‌باشی

گلکار

باغبان

معمار پیمانی

فوق‌العاده مأمورین پست و تلگراف و دو نفر نامه‌رسان

کمک هزینه زمستانی خدمتگزاران جزء مطابق سال 1327

تفاوت حقوق بازنشستگان و وظیفه وراث خدمتگزاران و شهریه ورثه نعمت‌الله و عبدالله و غیره

وظیفه وراث مرحوم کیخسرو شاهرخ

اعتبار فوق‌العاده کارمندان و خدمتگزاران که بیش از سه اولاد دارند

کمک اعاشه کارمندان پایه 1 و 2 فقرات 2 و 3 و خدمتگزاران جزء مجلس نفری 200 ریال

پاداش کارمندان پر مسئولیت و با سابقه در پست‌های حساس

کمک اعاشه فقرات 2 و 3 و 4 به مأخذ حقوق اسفند 1326 و طبق تصمیم کمیسیون محاسبات مجلس

فوق‌العاده نگهبانی شبانه سرایدارها (شام شب)

حقوق ایام مرخصی درگذشتگان

اعتبار اضافات و ترفیعات

 

36

1

35

1

9

1

16

1

8

8

1

6

 

480240

443160

20880

357720

19320

101640

20880

108000

17760

108240

67200

42000

16800

170000

 

200000

36000

80000

 

380000

 

220000

 

3950000

33600

50000

100000

22062738

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7023440

 

 

 

 

29086178

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 25

فقره (5)

هزینه

روشنایی

آبدارخانه

تنظیف

نوشت‌افزار

چاپ لوایح

اعتبار کتابخانه برای خرید کتب و آبونمان جرائد و مجلات

پست و تلگراف و تلفن

ملبوس خدمتگزاران جزء نفری دو دست

سوخت زمستانی

جشن‌ها و پذیرایی‌ها

باغ بهارستان و قنات

هزینه اتومبیل

خرید و تعمیرات اثاثیه

هزینه ساختمان و تعمیرات ابنیه

حق بیمه

هزینه بهداری از خرید لوازم جراحی و دارو و غیره و دستمزد دندان‌پزشک

عیدی نوروزکارکنان مجلس

اعتبار هزینه پیش‌بینی نشده

اعتبار جبران کسر اقلام فقرات 2 تا 5

 

جمع کل ماده اول بودجه مجلس شورای ملی

 

 

 

 

 

 

70000

135000

40000

160000

100000

150000

40000

330000

140000

180000

60000

60000

300000

800000

35000

400000

 

675000

90000

60000

29086178

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3825000

 

 

 

32911178

 

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

 

تفصیل ماده دوم

اداره چاپخانه مجلس

فقره (1)

رئیس

رئیس حسابداری

معاون حسابداری

کارمند

کارمند

کارمند

کارمند

مدیر صندوق

رئیس ملزومات

کارمند

ناظر

رئیس بازرسی

معاون

کارمند

کارمند

رئیس کارگزینی فنی

رئیس سفارشات

کارمند

مترجم و ماشین‌نویس

مدیر بایگانی

مدیر تصحیح

رئیس گراورسازی

معاون گراورسازی و نقاش

رئیس فتولیتو

فوق‌العاده کسر صندوق و کرایه درشکه

فوق‌العاده اضافه کاری و حقوق ایام مرخصی

 

 

 

 

 

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

-

-

 

 

 

 

9

9

5

6

5

4

3

5

8

6

4

5

6

5

4

9

7

2

7

7

6

9

6

9

-

-

 

 

 

 

58800

58800

25260

28320

22080

16320

14400

22080

49050

28320

18960

25260

28320

22080

16320

52200

35520

10080

40380

35520

31920

58800

31920

58800

5400

150000

 

 

 

 

944910

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

 

نقل از صفحه 27

کمک اعاشه کارمندان و خدمتگزاران جزء

اعتبار اضافات و ترفیعات

خدمتگزاران جزء

تحصیلدار

انباردار و کمک انباردار

تلفونچی

دربان

آبدار

پیشخدمت و سرایدار و نامه‌رسان

فوق‌العاده کارمندان و خدمتگزاران که بیش از سه اولاد دارند

کمک هزینه زمستانی خدمتگزاران جزء

قسمت فنی

نقاش و رتوشه‌گر

معاون گراورسازی

کارگر

مسئول اشتروتیپی

معاون

کارگر

مسئول ماشین‌خانه

معاون

کارگر

مسئول افست

معاون

کارگر

مسئول فتورتو گراور

کارگر

کارگر فتولیتو

مسئول موتورخانه

 

 

 

 

 

944910

685000

40000

 

 

1669910

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

295900

 

 

 

 

2

3

2

2

1

11

-

 

-

 

 

 

 

 

 

 

 

-

 

-

 

 

35520

40500

20880

26640

10560

118800

21000

 

22000

 

1

1

6

1

1

3

1

1

39

1

1

13

1

4

1

1

 

 

 

 

 

 

60000

36000

81000

32400

14400

28200

63000

36000

589800

63000

33600

207800

37200

43800

18000

48000

 

 

1392200

1965810

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

 

نقل از صفحه 28

 

معاون موتورخانه

کارگر

مسئول حروف‌چینی

معاون

کارگر

مسئول فرم‌بندی

معاون

کارگر

مسئول صحافی

معاون

کارگر

مسئول اوراق بهادار

معاون

کارگر

مسئول حروف‌ریزی

کارگر

مامورین متفرقه

باربر

کارگران روزمزد موقت

اعتبار اضافه کاری کارگران و خدمتگزاران جزء و کمک اعاشه کارگران فنی

کمک هزینه زمستانی کارگران معادل یک ماه کمک هزینه

فوق‌العاده کارمندان قراردادی و رسمی در حدود پایه 1 و 2 و خدمتگزاران جزء و کارگران

جبران کسر اقلام

 

 

 

 

1

4

1

1

13

1

1

18

1

1

22

1

1

32

1

5

7

4

 

 

1392200

 

28800

50400

39600

21600

156600

39600

25200

258600

24000

19800

298800

36000

16800

370200

36000

61200

70200

42600

200000

 

1400000

180000

 

530000

25000

 

1965810

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5323200

 

 

 

 

7289010

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 29

فقره (2)

هزینه

خرید اثاثیه و یدکی ماشین‌آلات و تعمیرات و خرید موتور برق

خرید مرکب و دواجات و نفت و روغن و کالای متفرقه

هزینه اداری و مطبوعات و تلفن و آبدارخانه

روپوش کارگران و لباس خدمتگزاران جزء

هزینه سوخت زمستان (زغال سنگ و هیزم)

اعتبار کمک به وراث کارگران بی‌بضاعت

اعتبار بیمه کارگران

اعتبار صدی دو حق کارفرما برای صندوق تعاون کارگران

اعتبار فوق‌العاده تضمین صندوقدار و ناظر

اعتبار هزینه پیش‌بینی نشده

عیدی کارکنان چاپخانه

هزینه شیر برای کارگرانی که با سرب و اسید کار می‌کنند

جمع کل ماده دوم بودجه چاپخانه مجلس

 

 

 

 

 

 

 

 

700000

1800000

60000

100000

80000

50000

55000

70000

6000

20000

350000

55000

7289010

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3346000

 

 

 

 

10635010

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

تفصیل ماده سوم

اداره روزنامه‌ رسمی کشور شاهنشاهی

فقره (1)

رئیس

دبیر

اندیکاترنویس

اندیکاترنویس

مدیر بازرگانی

بایگان

بایگان

مدیر بایگانی راکد

ماشین‌نویس

متصدی ارسال مراسلات

مصحح

مصحح

مصحح

مصحح

بازرس

دایره آگهی‌ها

رئیس

معاون

کارمند

متصدی آگهی

کارمند

دایره حسابداری

رئیس

کارمند

کارمند

صندوقدار

متصدی توزیع

 

 

 

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

 

1

1

1

1

1

 

1

1

1

1

1

 

 

 

9

-

7

2

7

3

2

8

3

2

7

6

5

3

3

 

9

6

5

5

2

 

9

5

4

2

2

 

 

 

58800

42000

40380

10080

40380

14400

10080

43800

14400

11760

40380

31920

22080

12480

14400

 

58800

28320

25260

25260

10080

 

58800

25260

16320

11760

11760

 

 

 

 

678960

 

 

+++

 

 

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

نقل از صفحه 31

اعتبار اضافات و ترفیعات

خدمتگزاران

ناظر

تحصیلدار

آبدار

فراش و موزع

اعتبار اضافه‌کاری و کمک اعاشه و کسر صندوق و غیره

اعتبار کمک اعاشه‌ پایه‌های 1 و 2 و خدمتگزاران جزء و فوق‌العاده اولاد و کمک هزینه زمستانی خدمتگزاران جزء

فقره (2)

هزینه

خرید اثاثیه و تعمیرات

هزینه اداری و مطبوعات و آبدارخانه و سوخت زمستانی

لباس خدمتگزاران جزء سالی دو دست

عیدی نوروز

هزینه چاپ روزنامه و مجموعه قوانین

هزینه پیش‌بینی نشده و جبران کسر اقلام فقرات 1 و 2

جمع ماده سوم بودجه اداره روزنامه رسمی کشور

جمع ماده اول بودجه مجلس نقل از صفحه 10

جمع ماده دوم بودجه چاپخانه مجلس نقل از صفحه 14

جمع کل بودجه یک ساله 1328 مجلس شورای ملی

 

 

-

 

1

1

1

6

 

-

 

-

-

-

-

678960

40000

 

13080

13080

13080

58080

515000

 

70000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1450320

 

 

 

 

 

 

 

15000

45000

35000

75000

1700000

30000

 

 

 

 

 

 

 

1900000

 

 

3350320

32911178

10635010

 

46896508

 

 

مبلغ چهل و شش میلیون و هشتصد و نود و شش هزار و پانصد و هشت ریال بودجه سال 1328 مجلس شورای ملی است.

صورت فوق ضمیمه قانون بودجه سال 1328 مجلس شورای ملی بوده و صحیح است.

رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294493!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)