کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره دوم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏2
[1396/04/27]

جلسه: 223 صورت مشروح روز سه¬شنبه 12 شهر ربیع الاولى 1329  

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏2

 

 

جلسه: 223

صورت مشروح روز سه­شنبه 12 شهر ربیع الاولى 1329

 

مجلس سه ساعت قبل از غروب آفتاب به ریاست آقاى مؤتمن‌الملک تشکیل شد.

صورت مجلس روز شنبه را آقاى معاضد‌الملک قرائت نمود.

غائبین روز شنبه حسنعلى خان بدون اجازه غائب.

حاج وکیل‌الرعایا- آقا سید حسین اردبیلى- حاج آقا- ضیاء‌الممالک- سردار اسعد- به موقع مقرره حاضر نشده- آقاى آقا سید محمد باقر ادیب مریض بودند.

+++

رئیس- آقاى ارباب در صورت مجلس ایرادى دارید؟

ارباب کیخسرو- در این جا که معرفى هیئت وزراء را نوشته‌اند راجع به آن عرض داشتم و همان وقت که معرفى شدند اجازه خواستم و حالا چون در صورت مجلس قید شده است لازم دانستم عرض کنم که آن روز در ضمن استعفائى که آقاى ممتازالدوله از ریاست داده بودند که صندلى وکالت خود را محفوظ مى‌دارم و حالا مى‌خواستم سئوال کنم که این چند نفرى که از وکلاء وزیر شدند استعفاشان به هیئت رئیسه رسیده است یا خیر.

رئیس- نرسیده است ولى همین قدر که شغل وزارت را قبول کردند بالطبع از وکالت منفصل مى‌شوند.

حاج امام جمعه- روز سه شنبه در باب ماده (2) اظهارى کرده بودم که چون در کمیسیون اطلاع نداده بودند بنده در موقع گذشتن آن از کمیسیون حاضر نبودم این است که این ماده به نظر بنده درست صاف نمى‌آید از این جهت اظهارى در آن نکردم.

لواء‌الدوله- بنده هم یک پیشنهادى کرده بودم هیچ رأى در آن گرفته نشده و در صورت مجلس هم قیدى نشده.

رئیس- تصحیح مى‌شود.

ادیب‌التجار- بنده هم در موقع دستور مجلس تقاضا کرده بودم در دستور گذاشتن قانون منع احتکار و مخصوصاً انتخاب کسر اعضاء کمیسیون تفتیش مالیه را و در صورت مجلس نوشته شده است.

رئیس- در جلسه گذشته بنده خاطر ندارم که چنین اظهارى کرده باشید بنده خودم اظهارى کردم که قانون منع احتکار تقاضا شده است جزء دستور گذاشته شود ولى چون دستور خیلى مفصل است مى‌ماند براى جلسه آتیه و در دستور گذاشته شود چنان چه در صورت مجلس نوشته شده است مطلب اول که باید مطرح مذاکره شود پروگرام هیئت وزراء است ولى چون تشریف نیاورده‌اند و گمان هم نمى‌کنم که امروز بتوانند حاضر شوند مى‌ماند براى جلسه دیگر حالا لایحه تجدید تریاک را که در تمام موادش رأى داده‌ایم و به واسطه یک اصلاحى که آقاى مدرس در جلسه قبل پیشنهاد کرده بودند رجوع شد به کمیسیون راپورت آن از کمیسیون داده شده است اگر نمایندگان تصویب مى‌کنند آن را بخوانند که رأى بگیریم و بعد در مجموعه آن هم رأى بگیریم که این مطلب تمام شود.

(ماده الحاقیه به عبارت ذیل قرائت شد)

در نقاطى که ترتیب ضبط سوخته قبل از وضع این قانون معمول بوده است مدلول ماده دوم از تاریخ وضع این قانون به موقع اجرا گذاشته مى‌شود و در نقاطى که هنوز جارى نشده است سه ماه بعد از تاریخ وضع این قانون مجرى خواهد شد.

رئیس- در این باب مخالفى هست (اظهارى نشد) رأى مى‌گیریم آقایانى که با این ماده الحاقیه به ترتیبى که خوانده شد موافق هستند قیام نمایند (اغلب قیام کردند).

رئیس- به ا‌کثریت 60 رأى تصویب شد.

شش ماده لایحه تحدید تریاک به ترتیبى که خوانده شد و آقایان در هر یک آن رأى دادند تمام شده است و حالا باید یک رأى همگى در تمام آن گرفته شود آقایانى که به طور کلى در این قانون اظهاراتى دارند ممکن است بفرمایند.

حاج شیخ على- البته خاطر آقایان مسبوق است که در سنه اول شش شاهى مالیات بر هر یک مثقالى تحمیل مى‌شود و بعد از سه سال باید به هر مثقالى سه شاهى دیگر اضافه شود و همین طور در سال‌هاى بعد هم اضافه خواهد شد تا برسد به آن اندازه که معین شده است و این مطلب در یک محظورى واقع خواهد شد که در این جا به هیچ وجه کمیسیون و مجلس متعرض آن نشده‌اند و آن این است که در اول آن سنه که مى‌خواهند سه شاهى بر هر یک مثقالى اضافه بکنند لابد یک مقدارى تریاک موجود خواهد بود که آن ها در سال قبل 6 شاهى مالیات داده‌اند و باندرل هم شده است آن وقت آیا تحدید خواهند کرد و آن سه شاهى اضافه را خواهند گرفت یا این که آن نفع تجارتى براى تجار خواهد بود و مالیاتى که در سنه بعد وضع مى‌شود به تریاکى هاى قدیمى که مالیات آن ها را در سال قبل داده‌اند تعلق نمى‌گیرد اگر این طور است خوب است یک ماده وضع و به این قانون اضافه بشود که هر تریاکى که مالیات خود را داده است در سال بعد که مالیات افزوده مى‌شود در ثانى از آن مالیات گرفته نخواهد شد و اگر مجلس رأى دارد به این که در سال بعد هم از این قسم تریاک مثقالى سه شاهى را که اضافه مى‌شود بگیرند پس در این خصوص یک ماده وضع بکنند که هر مقدار تریاکى که در رأس سال موجود است مجدداً سه شاهى بعد را باید بدهند و تا یک ماه یا دو ماه یا سه ماه مهلت آن اشخاصى باشد که تریاک خودشان را بیاورند و باندرلش را تجدید بکنند در هر صورت این را باید توضیح کرد که در موقع عمل دچار اشکالات خواهیم شد و اسباب زحمت براى تجار فراهم مى‌آید.

فهیم‌الملک- نظر آقاى حاج شیخ على اساساً صحیح است ولیکن ربطى باز به قانون ندارد این را باید در نظامنامه که در این قانون شده است که وزارت مالیه و وزارت داخله مرتب مى‌نماید ترتیبش را معین کرد زیرا که تریاک یک چیزى نیست که در تمام سال حاصل بشود بلکه در یک موقع معین به دست مى‌آید و آن را لوله و باندرل مى‌کنند و هر تریاکى را که یک مرتبه مالیات داد مسلم است که در ثانى از او مالیات گرفته نمى‌شود براى این که مالیات خودش را در آن موقع داده است و ثانیاً نباید تحمیلى بر آن بشود بلکه تریاک جدیدى که به دست مى‌آید او باید این مالیات جدید را بدهد حالا چه باید بکنند که مأمورین مالیات نتوانند اجحافى بکنند و اسباب زحمت تجار و غیر تجار نشوند این یک ترتیبى است که راجع است به وزارت مالیه و از وظیفه او است که ترتیبى در این خصوص بدهند و از طرف وزارت داخله اعلان بشود تا این که تعدى به آن ها نکنند والا اگر ما بخواهیم بگوییم که مالیات سال بعد شامل تریاک هایى که در سال قبل موجود بوده و باندرل نشده‌اند هم مى باشد این مثل این است که بگوییم قانون شامل ما قبل خودش هم باشد و این امرى است محال.

رئیس- آقاى حاج امام جمعه مخالف هستند؟

حاج امام جمعه- توضیحى داشتم مى‌خواستم عرض کنم.

رئیس- نسبتى به سر کار داده شده است که مى‌خواهید توضیح بدهید.

حاج امام جمعه- حالا یا مخالف یا موافق بنده مقصودم این است که این قانون صحیح است ولى شرط دارد اگر اجازه بفرمایید که دیگر مثل آقاى مدرس نشود که عرض کنم.

رئیس- بعد از یک مخالف بفرمایید.

حاج شیخ اسدالله- در جلسه قبل در ضمن یک ماده این قانون یک عرضى کردم که حالا نسبت به تمام این مواد است و به همه بر مى‌خورد و حالا اول همان اظهارات خودم و جوابى را که آقاى مخبر دادند عرض مى‌کنم و بعد هم مقصود خودم را عرض مى‌کنم و آن این است که بنده عرض کردم که غرض از وضع این قانون جلوگیرى از استعمال این سم مهلک است که مندرجاً ترک شود و آن روز عرض کردم که به این ترتیبى که این جا نوشته شده است که مثقالى سیصد دینار اضافه شود تا هفت سال و بعد از آن به کلى ترک شود که تریاک به کسى ندهند این که بعد از هفت سال یک مرتبه جلوگیرى بکنند هیچ فرقى با الان نخواهد داشت بلکه طریق ترک این سم مهلک به این طریق باید بشود که در ظرف شش سال یا هفت سال یا هشت سال یا ده سال باید صورت اسامى اشخاصى را که سوخته تریاک مى‌کشند بردارند و داشته باشند و را هم که آن ها استعمال مى‌کنند باید بدانند آن وقت در هر سال نسبت به آن اشخاص یا ربع یا ثمن یا عشر کم بکنند و به آن ها بفروشند تا این که در سال هفتم بالطبع ترک بشود آقاى مخبر در جواب بنده فرمودند که این طور ممکن نیست و همین زیادى مالیات خودش اسباب این مى‌شود که مردم کمتر استعمال کنند مثل این که در همین چند وقت صدى هشتاد از شیره کش ها کم شده است بنده عرض مى‌کنم که در فقرا همین طور است ولى در اشخاصى که دارا هستند ممکن نیست براى این که کسى که مبتلاى به این مرض شد مگر این که بمیرد والّا هر چه دارد مى‌فروشد و پول مى‌کند و مى‌دهد این را مى‌گیرد و مى‌کشد و براى این آدم هیچ علاجى نیست مگر این که از آن مقدار سال به سال کم بکنند والّا فرضاً در مدت این هفت سال فقرا مجبور بشوند که رفته رفته کم بکنند و مجبورند که به هر قیمتى هست بخرند و استعمال بکنند و به همان کیفیت مبتلا هستند و در سال هشم که در همین قانون مى‌نویسد یک مرتبه باید ترک بشود در مورد این اشخاص همین محظورات امروزه را خواهید داشت و باز هم چندین هزار نفس تلف مى‌شود پس باید به قسمى که عرض کردم یک قرارى داد که رفع این اشکال بشود والّا به گرانى قیمت امکان ندارد که آن قسم اشخاص که عرض کردم شیره کشى را ترک بکنند هر چه دارد مى‌دهد شیره مى‌گیرد و مى‌کشد مگر این که همان طور که عرض کردم هر سال یک مقدارى از آن را کم بکنند تا این که مندرجاً ترک بکنند و الان مقصودى را که از این قانون داریم ممکن نیست حاصل بشود.

حاج امام جمعه- خاطر محترم آقایان مسبوق است که روز اولى که وزیر مالیه این لایحه

+++

 مالیات تحدید تریاک را آورد این جا این را در مقابل بعضى مالیات‌هاى خلاف قانون که گرفته مى‌شد قرار داد که این مالیات را مجلس رأى بدهد و معمول بشود و آن مالیات هاى خلاف قانون برداشته شود و حالا همین قدر عرض مى‌کنم که مجلس این را که رأى داد باید هیئت وزراء از آن مالیات هایى که معلوم است و مى‌خواهم عرض کنم جلوگیرى بکنند و آقایان وکلاء هم صدد جلوگیرى آن برآیند.

حاج آقا- همان طورى که گفته شد بنده تصور مى‌کنم ...

رئیس- مخالف هستید یا موافق؟

حاج آقا- اگر به آن ترتیبى که مخبر کمیسیون فرمودند مجلس هم تصویب مى‌کند بنده مخالفم.

رئیس- حالا در کلیه این قانون که شش ماده است باید رأى بگیریم چون مختصر است مجدداً یک مرتبه خوانده مى‌شود و بعد از آن رأى مى‌گیریم.

 (به عبارت ذیل قرائت شد).

ماده (1) از تاریخ وضع این قانون از هر مثقالى تریاک مالیده سیصد دینار دریافت مى‌شود.

ماده (2) محض جلوگیرى از مضار استعمال شیره سوخته تریاک اولًا در تمام نقاط مملکت کلیه سوخته تریاک به مأمورین وزارت مالیه تسلیم مى‌شود که ضبط نمایند و فقط به عنوان حق‌الزحمه براى مثقال سه شاهى به کسانى که سوخته را به مأمورین مزبور تسلیم مى‌نمایند داده مى‌شود و هر گاه کسى از تسلیم سوخته امتناع نماید و یا مخفى بدارد سوخته او ضبط و با حضور همان شخص تلف مى‌شود ثانیاً مأمورین مزبور در هر فقط عده اسامى اشخاصى را که شیره استعمال مى‌کنند یا مقدار شیره که در هر محل مصرف مى‌شود معین نموده و از سوخته ضبط شده به قدر ضرورت نقاط مزبوره شیره تهیه کرده به آن اشخاص مى‌دهند ودر عوض هر مثقال سه عباسى حق الزحمه دریافت مى‌دارند و در آخر سال آن چه باقى مى‌ماند به اطلاع وزارت مالیه تلف خواهند نمود.

ماده 3- در نقاطى که ترتیب ضبط سوخته تریاک قبل از وضع این قانون معمول بوده است مدلول ماده 2 از تاریخ وضع این قانون به موقع اجرا گذاشته مى‌شود و در نقاطى که هنوز جارى نشده است 3 ماه بعد از تاریخ وضع این قانون مجرى خواهد شد.

ماده 4- از اول سال سیم تا آخر سال هفتم بعد از وضع این قانون هر سال به هر مثقال تریاک مالیده یک صد و پنجاه دینار بر مالیات سال قبل و به هر مثقال شیره سوخته یک صد و پنجاه دینار بر مبلغ سال قبل افزوده مى‌شود واز اول سال هشتم استعمال شیره کلیتاً و استعمال تریاک غیر از آن چه براى دوا لازم است ممنوع خواهد بود.

ماده 5- تریاکى که به عنوان تجارت از مملکت خارج مى‌شود از اداى این مالیات معاف خواهد بود.

ماده 6- ترتیب اجراى این قانون و جلوگیرى از قاچاق و تفتیش ترتیبات ادارى آن موافق نظامنامه‌ای است که به اتفاق وزارت مالیه و داخله مدون مى‌شود.

رئیس- رأى مى‌گیریم در کلیه این 6 ماده به ترتیبى که خوانده شد آقایانى که موافقند ورقه سفید خواهند انداخت و آقایانى که مخالفند ورقه آبى (اوراق رأى اخذ و آقاى حاج میرزا رضا خان از قرار ذیل استخراج نمود).

ورقه سفید (52) ورقه آبى (2).

رئیس- به ا‌کثریت 52 رأى تصویب شد کسانى که تصویب کرده‌اند سلیمان میرزا- آدینه محمد خان- دکتر اسماعیل خان- شیبانى- ذکاء‌الملک- حاج سید نصرالله- حاج مصدق‌الممالک- انتظام‌الحکماء- معاضد‌السلطنه- وحید‌الملک- دکتر حیدر میرزا- دکتر حاج رضا خان- متین‌السلطنه- آقا محمد بروجردى- دکتر على خان- دکتر امیر خان- آقا سید محمد رضا- على زاده- آقا میرزا داود خان- آقا سید جلیل- حاج محمد کریم خان- آقا میرزا احمد- افتخار‌الواعظین- آقا سید حسین اردبیلى- حاج معین‌الرعایا- آقا شیخ ابراهیم- لسان‌الحکماء- مشیر حضور- منتصر‌السلطان- مرتضى قلى خان- ارباب‌کیخسرو- ابوالقاسم میرزا- آقا میرزا اسدالله خان- حاج میرزا رضا خان- آقا میرزا ابراهیم قمى- آقا شیخ غلامحسین- آقا عبدالحسین- ضیاء‌الممالک- نیر‌السطان- تربیت- آقا سید حسین کزازى- معاضد‌الملک- فهیم‌الملک- معزز‌الملک- حاج سید ابراهیم- حاج عز‌الممالک- معتمد‌التجار- ادیب‌التجار- دهخدا- آقا شیخ رضا- محمد هاشم میرزا- آقا میرزا ابراهیم خان- کسانى که رد کرده‌اند کاشف- آقا شیخ على.

رئیس- راپورت کمیسیون بودجه است در باب اعتبار دادن مبلغ دو هزار سیصد تومان به وزارت معارف براى تکمیل بنائى و قسمت اثاثیه مدرسه نقاشى خوانده مى‌شود.

 (راپورت مزبور به عبارت ذیل قرائت شد).

کمیسیون بودجه دو ساعت به ظهر مانده به ریاست آقاى آقا میرزا مرتضى قلى خان تشکیل و لایحه وزارت معارف راجع به تقاضاى دو هزار سیصد تومان براى تکمیل مدرسه نقاشى و قیمت اثاثیه آن قرائت شد نظر به اهمیت مدرسه نقاشى و لزوم تکمیل آن و این که وجود کمال‌الملک در این موقع براى پیشرفت صنعت نقاشى کمال اهمیت را دارد کمیسیون بودجه پس از مذاکرات لازمه به ا‌کثریت مبلغ دو هزار و سیصد تومان براى تکمیل بنائى مدرسه و تهیه اثاثیه آن اعتبار به وزارت معارف را تصویب مى‌نماید به شرط این که تکمیل مدرسه به این مبلغ شده و اثاثیه آن تهیه شده و دیگر اعتبارى خواسته نشود.

ارباب کیخسرو- بنده مخالف دو فقره این راپورت هستم یکى این که اسم کمال‌الملک را این جا آورده‌اند و این جا خودش یک شرطى شده است که این است که اگر خداى نخواسته فردا کمال‌الملک فوت بشود این کار نخواهد شد و یکى دیگر این که این شرطى است که این جا کرده‌اند که به شرط این که به این مبلغ تکمیل بشود و دیگر اعتبارى را نخواهد نمى‌دانم چه طور مى‌شود یک هم چو شرطى را کرد.

رئیس- سرکار عالى با اصل مطلب مخالف نبودید بلکه راجع به عبارت راپورت فرمایش کردید که به طور صحیح نوشته نشده است.

متین‌السلطنه- آن دفعه اولى که این لایحه به مجلس آمد اگر نظر نمایندگان باشد تقاضاى یک وجهى کرده بودند که دو هزار تومان یا بیشتر بود درست در نظرم نیست و در آن موقع بنده عرض کردم که این کار باید برآورد شود از براى این که ببینم که خرج صحیح این مدرسه از حیث اثاثیه و بنیان چه قدر است اگر دو هزار تومان است داده شود اگر زیادتر است زیادتر و اگر کمتر است کمتر و مخصوصاً اشاره کردم که در تأسیسات جدید رسم نیست که یک برآورد تخمینى از کار نمایند بهتر این است که مخارج این کار را صحیحاً معین بکنند تا این که مجلس یک مرتبه تصویب بکند اغلب از نمایندگان محترم چون آن وقت درست به عرایض بنده التفات نفرموده بودند هم چو تصور کردند که بنده اساساً با این موضوع مخالف هستم در اصل موضوع و بایستى این کار به خاتمه برسد ولى در اصل خواستن این اعتبار آن هم به این شکلى که راپورت داده شده است که به شرط آن که دیگر اعتبارى خواسته نشود مخالف هستم و مخصوصاً آقاى ارباب هم به آن اشاره کردند تصور مى‌کنم که این دو هزار و سیصد تومان که داده شده باز هم شاید یک اعتبارى لازم بشود که از طرف مجلس داده شود و این ترتیب صحیحى نخواهد بود بلکه باید تحقیقاً معین بشود که چه قدر وجه لازم است اگر دو هزار تومان اعتبار داده شود و اگر زیادتر است که زیادتر والّا به عقیده بنده این لایحه به این شکلى که آمده است ناقص است و بنده یک نفر که نمى‌توانم در آن رأى بدهم.

معاون وزارت معارف- آن روزى که آن لایحه پیشنهاد شد فقط نظر به ساختمان مدرسه بود و معلوم است که شاید یک قدرى کوتاهى شده است و درست برآورد شده است ولیکن در هر مخارجى از این قبیل البته نمى‌شود تا اشیاء آخر را بازدید کرد که دیگر محتاج به مخارج دیگرى نباشد ولى البته با این مبلغى که پیشنهاد نشده است تکمیل ساختمان و اثاثیه آن از هر قبیل و هر قسم خواهد شد و دیگر تجدید تقاضائى نخواهد شد براى این که بعد از تکمیل بنائى و تهیه اثاثیه مخارج دیگرى خواهد داشت از قبیل کاغذ و قلم و سایر مخارج یومیه مدرسه که آن ها جزء بودجه وزارت معارف منظور شده است و به مجلس خواهد آمد که تصویب بشود ولى با این مبلغ گمان مى‌کنم کار مدرسه از هر حیث از تکمیل بنائى و تهیه اثاثیه تکمیل خواهد شد و دیگر محتاج به چیز دیگرى نخواهد بود و اشکالى هم نخواهد داشت.

حاج شیخ على- بنده در اصل این گونه تأسیسات امروزه مخالفم و آن روز هم که آن دو هزار تومان و دو هزار زرع زمین را خواستند و تصویب شد بنده عقیده نداشتم خوب است اول ما یک نظرى به حال حالیه خودمان بکنیم آن وقت در صدد این گونه تأسیسات برآییم این تأسیسات را نمى‌گویم بد است خیلى خوب است مثلًا اگر الان شروع بکنیم به ساختن راه آهن و کشتى‌هاى جنگى بهتر این کارها است ولى در این موقع که ما دست تنگ هستیم و مالیه کم است مدرسه نقاشى بسازیم بنده که خیلى خجالت مى‌کشم بنده خودم بى ربط از علم نقاشى نیستم پرده دو کرور و سه کرور را هم اگر این جا ندیده باشم در سایر جاها دیده‌ام اما این ربطى به امروز و حال حالیه ما ندارد و صریح عرض مى‌کنم که در صورتى که قشون ما در فلان جا براى مواجب در تلگرافخانه متحصن مى‌شوند تأسیس مدرسه نقاشى

+++

 را صلاح نمى‌دانم و کلیه با این گونه تأسیسات مخالف هستم و عقیده ندارم و یک دینار هم تصویب نخواهم کرد حالا آقایان دیگر مختارند.

سلیمان میرزا- آقاى حاج آقا شیخ على این طور که اظهار فرمودند اگر با نوع این تأسیسات مخالف هستند بنده نمى‌دانم نظرشان به چه چیز است ولى لازم است این را عرض کنم که در هر مملکتى مقدم از هر تأسیس تأسیس مدارس است و امیدوارى که براى مملکت هست فقط از راه ترویج ازدیاد معارف است و ما هر قدر زودتر که شروع به این کار بکنیم دیر است و بهترین پولى که در مجلس تصویب شود پولى است که براى صرف معارف تصویب بشود براى این که تمام کارها بسته به معارف است اگر قشون بخواهید تشکیل بکنید راهش معارف است راه بخواهید تشکیل بسازید راهش معارف است و بالاخره این ها مثل بود هر کاى را بخواهید در مملکت اقدام بکنید راهش معارف است و براى مخارج یک مدرسه که ما یک قسمت از مخارج آن را تصویب کرده‌ایم و ساخته شده است و امروز یک مختصر وجه دیگرى لازم دارد که از هر جهت تمام بشود و به کار بیفتد و شروع بکنند شاگردها در آن جا به تحصیل کردن بنده نمى دانم این چه نظرى است که مى‌فرمایند نباید داده شود که آن مخارجى را که دولت کرده است از بین برود و البته همان طورى که هستند این هم یک عقیده‌ای است و عقیده مقدس است ولى بنده عرض مى‌کنم که از براى معارف هیچ زود نیست و تصویب خواهند فرمود.

رئیس- گمان مى‌کنم که مذاکرات در این موضوع کافى است (گفتند صحیح است).

رأى مى‌گیریم آقایانى که موافق هستند با راپورت کمیسیون بودجه در این که دو هزار و سیصد تومان براى تکمیل بنائى و تهیه اثاثیه مدرسه نقاشى اعتبار به وزارت معارف داده شود ورقه سید و آقایانى که مخالف هستند ورقه آبى خواهند انداخت.

‌(اوراق رأى اخذ شد آقاى حاج میرزا رضا خان از قرار ذیل استخراج نمود ورقه سفید 54 ورقه آبى 3).

رئیس- از 71 نفر به ا‌کثریت 54 رأى تصویب شد.

کسانى که تصویب کرده‌اند: آقا شیخ رضا- سلیمان میرزا- نجات- حاج شیخ‌الرئیس- معتمد‌التجار- آدینه محمد خان- کاشف- ذکاء‌الملک- معاضد‌السلطنه- دکتر اسماعیل خان- حاج سید نصرالله- شیبانى- حاج مصدق‌الممالک- حاج محمد کریم خان- انتظام‌الحکماء- دکتر حاج رضا خان- رکن‌الممالک- لسان‌الحکماء- دکتر حیدر میرزا- على زاده- آقا سید محمد رضا- دکتر امیر خان- آقا میرزا احمد- آقا میرزا مرتضى قلى خان- آقا‌شیخ‌ابراهیم زنجانى- آقا سید حسین کزازى- آقا سید حسین اردبیلى- دکتر على خان- وحید‌الملک- آقا میرزا داود خان- آقا سید جلیل- ابوالقاسم‌میرزا- سردار اسعد- منتصر السلطان- مشیر حضور- افتخار‌الواعظین- آقا عبدالحسین- دهخدا- محمد هاشم میرزا- میرزا مرتضى قلى خان- حاج معین‌الرعایا- حاج سید ابراهیم- حاج آقا- حاج میرزا رضا خان- ارباب کیخسرو- میرزا اسدالله خان- معزز‌الملک- آقا شیخ غلامحسین- تربیت- معاضد‌الملک- فهیم‌الملک- آقا میرزا ابراهیم خان- ضیاء‌الممالک- آقا میرزا ابراهیم قمى- آقا شیخ مهدى نجم آبادى- حاج عز‌الممالک.

کسانى که رد کرده‌اند آقا سید حسن مدرس- حاج شیخ خراسانى.

رئیس- راپورت کمیسیون معارف راجع به اعزام 30 نفر شاگرد به خارجه شامل 3 ماه بوده در ماده دوم رأى گرفته شد ولى ماده اول و سیم بر حسب پیشنهاد میرزا یانس و آقاى آقا شیخ ابراهیم و ارباب کیخسرو رجوع شده بود به کمیسیون حالا از کمیسیون راپورت داده شده است خوانده مى‌شود (به عبارت ذیل قرائت شد).

کمیسیون معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه در جلسه روز سه شنبه 5 ربیع الاولى و ماده اول لایحه اعزام شاگردان به خارجه را که به انضمام پیشنهاد ارباب کیخسرو و آقا شیخ ابراهیم و میرزا یانس به کمیسیون عودت داده شده بود مطرح مذاکره قرار داده بعد از مذاکرات لازمه ماده مزبوره را با انشاء ذیل به مجلس تقدیم مى دارد.

ماده (1) در سنه تنگوزئیل 1329- 30 نفر شاگرد ایرانى از طرف دلت علیه براى تحصیلات ذیل به خارجه فرستاده مى‌شود.

15 نفر براى تحصیل اصول ضروریه معلمى هشت نفر براى تحصیل نظام 2 نفر پیاده نظام دو نفر سواره نظام 2 نفر توپ چى یک نفر مهندس یک نفر صاحب منصب اداره 2 نفر براى مهندسى فلاحت که فن یکى از آن ها مخصوص ابریشم و فن یکى فلاحت عمومى باشد یک نفر شیمیست شاگردان مزبور از اشخاصى انتخاب مى‌شود که بضاعت تحصیل در خارجه را ندارند انتخاب آن ها به موجب امتحان مخصوص خواهد بود و هیئت ممتحنین و ترتیبات آن در تحت نظارت شوراى معارف صورت داده خواهد شد.

رئیس- مخالفى نیست (گفتند خیر) رأى مى‌گیریم آقایانى که موافق با راپورت کمیسیون به ترتیباتى که خوانده شد ورقه سفید خواهند انداخت و آقایانى که مخالفند ورقه آبى (اوراق رأى اخذ شده آقاى حاج میرزا رضا خان از قرار ذیل استخراج نمود) ورقه سفید 59.

رئیس- به ا‌کثریت 59 رأى از 71 نفر تصویب شد.

تصویب کنندگان: فهیم‌الملک- حاج شیخ‌الرئیس- معتمد‌التجار- آدینه محمد خان- دکتر اسماعیل خان- آقا شیخ على- ذکاء‌الملک- حاج سید نصرالله- حاج محمد کریم خان- انتظام‌الحکماء- متین‌السلطنه- معاضد‌السلطنه- ادیب‌التجار- آقا میرزا ابراهیم- دکتر حاج رضا خان- دکتر امیر خان- آقا میرزا داود خان- على زاده- لواء‌الدوله- آقا میرزا رضا مستوفى- لسان‌الحکماء- رکن‌الممالک- آقا سید حسین کزازى- آقا سید حسین اردبیلى- حاج شیخ على- آقا سید جلیل- آقا میرزا اسدالله خان- مشیر حضور- وحید‌الملک- افتخار‌الواعظین- آقا میرزا احمد- آقا سید محمد رضا- منتصر‌السلطان- ابوالقاسم میرزا- ارباب کیخسرو- طباطبائى- آقا میرزا مرتضى قلى خان- آقا میرزا ابراهیم خان- حاج آقا- حاج سید ابراهیم- معین‌الرعایا- حاج عز‌الممالک- نیر‌‌السلطان- آقا شیخ مهدى- آقا شیخ غلامحسین- سلیمان میرزا- تربیت- دکتر على خان- حاج میرزا رضا خان- معاضد‌الملک- ضیاء‌الممالک- شیبانى- معزز‌الملک- نجات- آقا شیخ ابراهیم- آقا شیخ رضا- محمد هاشم میرزا- دهخدا.

رئیس- آقاى معزز‌الملک اجازه خواسته بودید چون در موقع رأى گرفتن بود اجازه داده نشد حالا ممکن است بفرمایید.

معزز‌الملک- عرض بنده راجع به طرز رأى گرفتن بود مى‌خواستم عرض کنم که با قیام و قعود مى‌بایستى رأى گرفته شود.

رئیس- به طورى که ملاحظه مى‌فرمایید فرستادن شاگرد به فرنگ مستلزم خرج است حالا این که در راپورت مى نویسند که 9 نفر 6 نفر براى فلان کار و چند نفرش را براى فلان کار این یک چیزى است که اختراعى این مملکت است در هر حال بنده در نظامنامه داخلى همین قدر مى بینم که نوشته است در مواردى که مستلزم خرج است باید رأى با اوراق گرفته شود و چیز دیگرى نمى‌بینم که بتوانم از روى آن ترتیب عمل بکنم.

معزز‌الملک- این نکته را که فرمودند صحیح است ولى در خصوص خرجش چون در ماده دیگر معین شده است ممکن بود با قیام و قعود ...

رئیس- از این قبیل چند مسئله است که در نظامنامه مختلف قید است و چندین مرتبه دیدم که در موقع رأى گرفتن اعتراض مى‌شود در صورتى که در هر جائى گویا رسم این است که هیئت رئیسه باید در این باب رسیدگى کنند ولى در این جا بنده مى‌خواستم از مجلس تقاضا کنم که یک کمیسیونى معین بشود و این مواد نظامنامه را که تصریح شده است در این جا معین بکند و تصویب بشود که بعد از این این قبیل اعتراضات و اتلاف وقت نشود و این مطلب هم از آن مطالبى است که تصریح شده است براى این که نظامنامه همین قدر مى‌نویسد که در مورد تقاضاى خرج باید با ورقه رأى گرفت و چون تصریح نشده است اگر مقادیر یک مطلبى که تقاضاى خرج در آن شده است در ضمن 5 ماده یا 6 ماده نوشته شده باشد مکرراً در هر یک از آن ها باید با ورقه رأى گرفت مگر این که آن کمیسیونى که عرض کردم تشکیل بشود و آن مواد را تصریح بکنند تا این که هیئت رئیسه تکلیف خودش را بداند والّا تا وقتى که توضیح نشده است و هر مطلبى که مى‌بینم تقاضاى خرجى شده است ولو این که تکرار باشد مجبوریم با ورقه رأى بگیریم.

ماده سوم- براى این که شاگردان مزبور به درستى مشغول تحصیل شده از حدود وظایف مقرره خود خارج نشوند یک نفر سرپرست به اروپا اعزام مى‌شود که مراقب اعمال و تحصیلات آن ها باشد تصویب مخارج تحصیل و اعزام شاگردان و سرپرست آن ها با کمیسیون بودجه است و کمیسیون مزبور وظیفه خود را در این باب به جا آورده است.

+++

رئیس- ملاحظه مى‌فرمایید این هم یک مطلبى است که هیچ قانونى نیست در مجلس هیچ وقت نباید نخوانند که یک نفر سرپرست بفرستیم یا نفرستیم باید در ضمن همان تقاضائى که کرده است وزارت معارف مثلًا 30 هزار تومان براى اعزام شاگردان مى‌بایست یک تخمین هم بزنند براى سرپرست و روى هم رفته پیشنهاد مجلس کنند.

حاج عز‌الممالک- عرض مى‌کنم این مطلب تقریباً همان طورى که فرموده‌اند شده است وزارت معارف غیر از اعتبارى که براى اعزام شاگردها خواسته یک اعتبارى هم براى سرپرست خواسته است و کمیسیون بودجه آن را رد کرده حالا باید به راپورت کمیسیون بودجه رأى گرفت.

رئیس- پس این مطلب را مطرح مذاکره قرار نمى دهیم همان راپورت کمیسیون بودجه را مطرح مى کنیم اگر قبول شد فبها والّا رد مى‌شود راپورت کمیسیون بودجه را بخوانند (به عبارت ذیل قرائت شد).

به تاریخ 23 محرم الحرام 1329 کمیسیون بودجه دو ساعت به ظهر مانده به ریاست آقاى مرتضى قلى خان منعقد گردید لایحه وزارت معارف در خصوص اعزام 30 نفر شاگرد براى تحصیلات متفرقه از نظام و معلمى و علوم فلاحت و مهندسى به اروپا قرائت گردید وزارت معارف تقاضا کرده بودند 16500 تومان براى مصارف سالیانه 30 نفر شاگرد که 15 نفر براى معلمى و 8 نفر براى علوم نظامى و 7 نفر براى مهندسى و حرف و صنایع و فلاحت باشد و 2 هزار تومان براى مخارج یک نفر سرپرست آن ها تصویب شود کمیسیون بودجه به ا‌کثریت تصویب مى‌نماید که مبلغ 6500 تومان علاوه بر ده هزار تومان که سابقاً تصویب شده اعتبار به وزارت معارف داده شود که جملتان براى اعزام 30 نفر شاگرد 16500 تومان تصویب شده ولى پروگرام تحصیلات شاگردان را کمیسیون معارف تعیین کرده راپورت خود را به مجلس خواهد داد در خصوص 2 هزار تومان براى مخارج سرپرست کمیسیون با کثریت این تقاضا را رد کرد و سرپرست را لازم نمى‌داند سفارت خانه هاى دولت علیه براى سرپرستى کافى است.

دکتر على خان- مى‌خواستم عرض کنم در دفعه گذشته در مسئله سرپرست مذاکرات زیاد شد در این جا و بنده هم از طرف کمیسیون معارف مدافعه زیاد کردم که لازم مى دانم وجود سرپرست را بعد از آن مذاکرات زیاد ارباب کیخسرو پیشنهادى کردند و قابل توجه شد (ارباب کیخسرو قابل توجه نشد) خوب نشد در هر حال اگر صلاح بدانید آن پیشنهاد را کمیسیون معارف قبول دارد و قرار شده بود وزارت علوم باز تجدید نظرى بکند و ببینند که سرپرست لازم خواهد بود یا خیر موافق ترتیبى که خواهد داد یا لازم نخواهد بود.

رئیس- حالا اگر شما بخواهید این ماده را مسترد کنید که به کمیسیون برگردد البته چون مخبر هستید مى توانید.

حاج سید ابراهیم- در کمیسیون بودجه در این باب خیلى مذاکرات شد اگر چه مخبر اشاره فرمودند که در آن روز در این باب خیلى مذاکرات شد و دلیل کمیسیون هم یکى این بود که سفارتخانه‌هایى که در خارج داریم یکى از تکالیف مهمه شان رسیدگى به همین مطلب است خصوصاً با این که این لایحه قسمى معین کرده است که تمام این ها به یک مرکز فرستاده نمى‌شوند و هر چند نفرى را به یک نقطه مى‌فرستند بعد از تمام ملاحظات کمیسیون لازم ندانست کمیسیون این سرپرست و این مخارج را کافى مى‌دانست از براى این شاگردان و این دو هزار تومان خرج را زائد مى‌داند.

معاون وزارت علوم- آن دفعه هم در این موضوع خیلى صحبت شد وزارت معارف وجود یک نفر سرپرست را خیلى لازم مى داند به جهت این که پاره وظایف دارد این سرپرست که ربطى به رسیدگى و اقدامات سفارتخانه‌ها ندارد و کارهائى را باید بکند که غیر از یک نفر سرپرست دیگرى نمى‌تواند بکند انواع سفارش‌ها و رسیدگى‌ها مى‌کند به حال شاگردان که سفارتخانه‌ها نمى توانند بکنند به علاوه این شخص باید واسطه مستقیم آن ها با وزارت معارف باشد و همیشه راپورت احوالات آن ها را بدهد و جمع و خرج آن ها را راپورت بدهد در هر حال چه این شاگردها در یک جا باشد چه در ممالک مرکزى اروپا فرستاده شوند در هر حال یک نفر سرپرست براى تمام آن ها لازم است و این یک نفر نماینده مرکزى خواهد بود در یک شهرى اقامت دارد و هر جا مى رود برود و همه قسم به حالات آن ها رسیدگى کرده راپورت بدهد به وزارت معارف و این که از این شهر به آن شهر و از این محل به آن محل برود براى رسیدگى این در خارجه کار مشکلى نیست و البته مى تواند کاملًا اقدامات خودش را بکند.

رئیس- در این خصوص در کلیاتش سابقاً خیلى مذاکرات شده است گمان نمى‌کنم دیگر محتاج به مذاکره باشد (گفته شد رأى بگیرید).

رئیس- رأى مى‌گیریم ولى به راپورت کمیسیون بودجه نه به لایحه وزارت معارف به جهت این که راپورت کمیسیون بودجه در واقع اصلاحى است به لایحه وزیر و مجبور هستیم اولًا به اصلاح رأى بگیریم پس رأى مى‌گیریم به راپورت کمیسیون بودجه که تصویب نمى‌کنند دادن وجهى را براى یک نفر سرپرست کسانى که تصویب مى‌کنند راپورت کمیسیون بودجه را ورقه سفید بیندازند و کسانى که تصویب نمى‌کنند راپورت کمیسیون بودجه را یعنى لازم مى دانند وجود سرپرست را ورقه آبى خواهند انداخت.

متین‌السلطنه- بنده مخالف هستم و به یک مخالف اجازه داده نشد گفته شد مجدداً تقریر بفرمایید کیفیت دادن رأى را.

رئیس- اگر بنده این طور عرض کردم تقصیر بنده نیست در نظامنامه این طور نوشته شده است اگر اصلاحى در یک مطلبى پیشنهاد شود حق تقدم دارد در اخذ رأى اول در اصلاح باید رأى گرفت بعد به اصل ماده چون راپورت کمیسیون بودجه اصلاحى است به لایحه وزیر اول باید به اصلاح رأى گرفت پس اشخاصى که موافقند با راپورت کمیسیون بودجه یعنى تصویب نمى‌کنند دادن وجهى را براى سرپرست ورقه سفید خواهند انداخت و اشخاصى که مخالفند با راپورت کمیسیون بودجه یعنى لازم مى دانند وجود سرپرست را و دادن وجهى را با ورقه آبى خواهند انداخت (رأى گرفته شد و حاج میرزا رضا خان اوراق رأى را استخراج نمود).

معاضد‌الملک- ورقه سفید 31 ورقه آبى 25.

رئیس- این هم یکى از مسائل لاینحل شد و تکلیف این را نمى‌شود امروز معین کرد از یک طرف آن مسئله 16500 تومان خرجى که براى شاگردان تقاضا کرده‌اند آن هم به ترتیب قانونى پیشنهاد نشده است و چون این مسئله امروز نمى‌گذرد اگر تصویب مى‌فرمایید این دو ماده بماند و این دو ماده که راجع به خرج است آن را ماده بندى کنند و در جلسه دیگر مطرح شود حالا شروع مى‌کنیم به قانون ثبت اسناد.

دکتر على خان- در لایحه وزیر علاوه بر مخارج شاگردها پیشنهاد کرده بود سه هزار تومان براى مخارج ذهاب و ایاب شاگردها و آن را کمیسیون معارف در ضمن راپورت خودش تصویب کرده بود ولى گویا کمیسیون بودجه از قرار راپورت شان فراموش کرده‌اند آن را هم مقرر بفرمایید کمیسیون بودجه نظرى بفرمایند و در ضمن راپورت آتیه خودشان که مى‌دهند تکلیف آن را هم معین نمایند.

رئیس- صحیح است به کمیسیون ارجاع مى‌شود هر دو را مى‌گوییم اصلاح بکنند و راپورت بدهند.

سلیمان میرزا- کمیسیون بودجه فراموش نکرده است 15 هزار تومان از براى مخارج ذهاب آن ها از قرار نفرى پنجاه تومان تصویب کرده و آن دو هزار تومان را که از براى یک نفر سرپرست خواسته بودند به ا‌کثریت رد کرد پس جمعاً تصویبى کمیسیون بودجه از مخارج سالیانه و مخارج ذهاب 16500 تومان است.

رئیس- حالا این رجوع مى‌شود به آن جا اصلاحات لازم مى‌شود شروع مى‌کنیم به قانون ثبت اسناد از ماده 30 خوانده مى‌شود و ماده به ماده چون شور دوم است رأى گرفته مى‌شود (شروع شد به قرائت قانون ثبت اسناد).

ماده 35 لایحه وزیر- مرخصى مباشرین ثبت موافق قانون مرخصى با اجازه رئیس محکمه ابتدائى است ولى بدواً باید مباشر ثبت شخص درست کارى را که در زمان غیبت او قائم مقام او خواهد بود معرفى نموده و مألا مسئولیت صحت عمل او را به عهده بگیرد قائم مقام مباشر ثبت باید اوصاف و شرایطى را که به موجب این نظامنامه براى مباشر ثبت مقرر است دارا باشد.

ماده 36- ماده قبل در صورت مرض سخت یا متمادى مباشر نیز رعایت خواهد شد.

 (ماده 30 کمیسیون) مرخصى مباشر ثبت موافق قانون مرخصى مستخدمین دولت و به اجازه رئیس

+++

 محکمه ابتدائى به عمل مى‌آید ولى بدواً باید مباشر ثبت شخص درست کارى به جاى خود معرفى نموده و مألا مسئولیت صحت او را به عهده بگیرد و قائم مقام مباشر ثبت باید اوصاف و شرایطى را که به موجب این قانون براى مباشر ثبت مقرر است دارا باشد.

مفاد این ماده در صورت ابتلاء مباشر ثبت به مرضى که مانع تصدى شغل است مراعات مى‌شود در صورت فوت مباشر ثبت یا انفصال و یا عزل او رئیس محکمه ابتدائى فوراً دفاتر را توقیف کرده به دفتر راکد مى‌فرستد و روى مهر مباشر با سوهان دو خطى که هم دیگر را به طور عمودى تقاطع مى‌کند کشیده آن را از اعتبار مى‌اندازند.

مرتضى قلى خان- بنده عرض مى‌کنم که دو ماده از لایحه وزیر حذف شده است باید آن ها خوانده و رأى گرفته شود در حذف آن.

رئیس- آن دو ماده را بخوانند نمى‌شود پیشنهاد کرد به حذف باید خود ماده خوانده شود رأى گرفته شود آن ها که لازم مى‌دانند رأى مى‌دهند و آن‌ها که لازم نمى‌دانند رأى نمى‌دهند.

(ماده 33 و 34 از پیشنهاد وزیر به عبارت ذیل قرائت شد).

ماده 33- مباشر ثبت باید اولًا روزى 6 ساعت در سر شغل خود حاضر باشد و ساعات کار با تصدیق محکمه ابتدائى معین و اعلان خواهد شد.

معزز‌الملک- بنده مخالفم با این که این ماده حذف شود.

رئیس- موافق هستید با خود ماده در خود ماده رأى خواهیم گرفت.

آقا شیخ ابراهیم- البته این داخل قانون نیست دیگر این که 6 ساعت الان هیچ مأخذى ندارد بعد از این که اداره تشکیل شد آن وقت ترتیب این امور را جزء نظامنامه ادارى مى‌دهند حالا باید به موقع مقتضى نوشت به جهت این که بعد از آن که اداره تأسیس شد ممکن است صلاح باشد هفته چند روز روزى از چه ساعت تا چه ساعت و چند ساعت این ها از ترتیبات نظامنامه است مع هذا این ماده به کلى ناقص است باید بماند در نظامنامه داخلى آن ها کاملًا نوشته شود.

معزز‌الملک- بنده با اظهارات آقاى مخبر محترم مخالفم و لازم نیست که همین که یک کلمه 6 ساعت آن جا باشد ما آن را قانونى ندانیم همین که 6 ساعت گفتیم کافى است پیش از وقت نمى‌توانیم وقتش را معین کنیم و همین که نتوانستیم وقتش را معین کنیم بگوییم ماده حذف شود ممکن است بگوییم ترتیبى که رئیس محکمه ابتدائى معین مى‌کند و این باید باشد تا این که به عنوان این که کارى نداریم درب اداره را مدیر ثبت نبندد و برود ممکن است ما مطابق یک ماده قانونى آن ها را مکلف بکنیم که همه روزه روزى چند ساعت در اداره خودشان باشند که اسباب تعطیل کارهاى مردم نشوند ممکن است در این ماده که در این جا مى‌گذرانیم معین کنیم که تعیین وقت با رئیس محکمه ابتدائى باشد.

رئیس- گمان مى‌کنم که مذاکره در این ماده کافى است حالا رأى مى‌گیریم به ماده 33 لایحه وزیر به طورى که قرائت شد آقایانى که موافقند با لایحه وزیر قیام نمایند (تصویب نشد- رد شد).

ماده 34 را بخوانند (ماده 34 قرائت شد).

ماده 34- مباشر ثبت حق ندارد بدون اجازه مرخصى به ترتیبى که قانون براى مستخدمین دولتى معین مى‌کند از اقامتگاه خودشان غیبت نمایند.

آقا شیخ ابراهیم زنجانى- آن ماده بعدى که نوشته شده است کافى است از این ماده گفته شد رأى به حذف این ماده بگیرند.

رئیس- رأى گرفتن به حذف رأى منفى است و رأى به منفى نمى‌شود داد باید آراء مثبت باشد وقتى که رأى ندادند به ماده خودش طبعاً حذف مى‌شود حالا رأى مى‌گیریم به ماده 34 مطابق لایحه وزیر به طورى که خوانده شد آقایانى که موافقند با این ماده قیام نمایند (ماده 34 وزیر هم رد شد).

مى‌رسیم به ماده 35 بخوانید (ماده 35 لایحه وزیر به عبارت ذیل قرائت گردید).

ماده 35- مرخصى مباشرین ثبت موافق قانون مرخصى با اجازه رئیس محکمه ابتدائى است ولى بدواً باید مباشر ثبت شخص درست کارى را که در زمان غیبت او قائم مقام او خواهد بود معرفى کرده و مألا مسئولیت صحت عمل او را به عهده بگیرد قائم مقام مباشر ثبت باید اوصاف و شرایطى را که به موجب این نظامنامه براى مباشرین ثبت مقرر است دارا باشد.

ماده 36- ماده قبل در صورت مرض سخت یا متمادى مباشر ثبت نیز رعایت خواهد شد.

‌(ماده 30 از پیشنهاد کمیسیون) مرخصى مباشرین ثبت موافق قانون مرخصى مستخدمین دولت و به اجازه رئیس محکمه ابتدائى به عمل مى‌آید ولى بدواً باید مباشر ثبت شخص درست کارى به جاى خود معرفى نموده و مألا مسئولیت صحت او را به عهده بگیرد و قائم مقام مباشر ثبت باید اوصاف و شرایطى را که به موجب این قانون براى مباشرین ثبت مقرر است دارا باشد مفاد این ماده در صورت ابقاء مباشر ثبت به مرضى که مانع تصدى شغل است مراعات مى‌شود.

محمد هاشم میرزا- این عبارت الان محل اختلاف شده است یعنى واسطه لفظ بدواً که در اول ماده نوشته شده است این کلمه مألا خوانده مى‌شود و حال این که آن روز توضیح شد که مألا است اگر این طور است خوب است که بنویسند از حیث مأل و اگر مألا است به طورى که بعضى مى‌خوانند و با بنده مخالفند این را به یک عبارت دیگر توضیح نمایند به جهت این که حالا که مجلس در مقام قانون گذارى است این اختلاف هست و بر آقایان اشتباه مى‌شود در صورتى که مدتى بگذرد خیلى اسباب اختلاف خواهد بود لازم است این توضیح بشود.

آقا شیخ ابراهیم زنجانى- ماده تمام است و این لفظ مألا نظر به آن ضمانتى است که در آخر نوشته شده است.

وزیر عدلیه- این جا مقصود مألا است چون اشاره است به وجه الضمانه چون یک وجه‌الضمانه مى‌دهند به صندوق مباشر ثبت باید یک وجه‌الضمانه تودیع بکند در صندوق محکمه که اگر از او خطائى سر زد که وجه نقدى بر او تعلق و مستوجب این شد که جریمه نقدى بدهد از آن وجه‌الضمانه بگیرند این لفظ مألا اشاره به آن است و مقدار آن تمامش معین شده است چون نخواسته است در این جا تکرار بکند آن وجه‌الضمانه را این است که اشاره کرده است به این لفظ که مألا به عهده بگیرد یعنى از آن وجه‌الضمانه که تودیع کرده است در صندوق محکمه از آن داده شود.

آقا شیخ ابراهیم زنجانى- چون آن ماده وجه الضمانه رفته است به کمیسیون و هنوز برنگشته است خوب است آن ماده هم بماند والّا نمى‌شود که آن ماده بماند و به این ماده رأى داده شود.

حاج سید ابراهیم- عرض بنده این است که نوشته شود از حیث مال که رفع شبهه شود.

رئیس- همین طورى که فرمودند نوشته شود چون مخبر تقاضا کردند که برود به کمیسیون مى‌رود به کمیسیون (مواد ذیل خوانده شد).

پیشنهاد وزیر ماده 37- در صورت فوت مباشر ثبت یا انفصال و یا عزل او تمام دفاتر را حاکم صلح محل فوراً توقیف کرده به دفتر راکد تسلیم مى‌کند و روى مهر با اره دو خطى که هم دیگر را به طور عمودى تقاطع مى‌کنند کشیده مهر را از اعتبار مى‌اندازد.

پیشنهاد کمیسیون ماده 31- در صورت فوت مباشر ثبت یا انفصال و یا عزل او رئیس محکمه ابتدائى فوراً دفاتر را توقیف کرده به دفتر راکد مى‌فرستد و روى مهر مباشر با سوهان دو خطى که هم دیگر را به طور عمودى تقاطع مى‌کند کشیده آن را از اعتبار مى‌اندازد.

حاج سید ابراهیم- عرض مى‌کنم چون انفصال دو قسم است یکى موقتى و یکى دائمى در موقع انفصال موقتى هیچ لازم نیست که مهر او را بشکنند و او را از اعتبار بیندازند خوب است نوشته شود مهر او را ضبط مى‌کنند و در انفصال دائمى خط کشیدن لازم ندارد بشکنند به جهت این که در انفصال موقتى ممکن است که این مباشر برگردد پس لازم است که آن مهر را نگاه بدارند تا ببینند بر مى‌گردد یا بر نمى‌گردد.

آقا شیخ ابراهیم زنجانى- مراد از این انفصال موقتى نیست فوت یا انفصال یعنى انفصال ابدى و انفصال استعفاء را هم شامل است وقتى که فرضاً به واسطه یک خطائى که او کرده است و دید ملتفت شدند خودش استعفاء داد رئیس محکمه هم تصدیق کرد که باید او تغییر بکند آن وقت وزیر هم حکم عزل او را صادر مى‌کند در این صورت رئیس محکمه مهر او را باطل بکند.

رئیس- براى این که سوء تفاهى نشود مى‌شود لفظ دائمى را هم ضمیمه بکنیم بعد از انفصال (ماده مزبور به ضمیمه لفظ دائمى مجدداً قرائت گردید).

رئیس- حالا رأى مى‌گیریم به ماده 31 پیشنهاد کمیسیون به ضمیمه لفظ دائمى چنان چه خوانده شد آقایانى که موافقند با این ماده قیام نمایند به ا‌کثریت 53 رأى تصویب شد ده دقیقه تنفس است (بعد از تنفس مجدداً جلسه تشکیل گردید).

+++

رئیس- قانون ثبت اسناد فصل 3 و ماده 38 از لایحه وزیر قرائت مى‌شود.

(فهیم‌الملک ماده 38 لایحه وزیر را به مضمون ذیل قرائت نمود).

ماده 38- وزیر دفتر راکد که در تحت نظارت مدیر ثبت است در نزد هر محکمه ابتدائى تأسیس مى‌شود و مقصود از تشکیل آن حفظ دفاتر ثبت و مهرهاى و نمونه‌هاى امضاهاى مباشرین ثبت و اسناد اوراق راجعه به اداره ثبت است.

‌(ماده 32 کمیسیون) دفتر راکد که در تحت نظارت مدیر ثبت است در نزد هر محکمه ابتدائى تأسیس مى‌شود و مقصود از تشکیل آن حفظ از نسخه دفاتر ثبت و نمونه‌هاى مهر و امضاهاى مباشرین و اسناد و اوراق راجعه به دائره ثبت اسناد است.

حاج شیخ على خراسانى- در ماده قبل ذکر است که مهرها را ما خط باطله مى‌کشیم و از اعتبار مى‌اندازیم تکلیف آن مهرها معلوم نشد در این جا که مى‌نویسند وظیفه دفتر راکد این است که دفاتر ثبت و نمونه‌هاى مهر و امضاها را حفظ مى‌کند خوب است یک جمله اضافه شود و مهرهایى که باطل شده است که آن ها را هم ضبط بکنند و همیشه در ضبط باشد.

آقا شیخ ابراهیم زنجانى- مقصود آن نمونه مهرهایى است که اعتبار دارد آن مهرى که از اعتبار افتاده مى‌اندازند دور چه فایده دارد ولى مهرهایى که اعتبار دارد مى‌فرستند در آن جا ضبط مى‌شود تا این که اگر یک کاغذى را لازم شد معاینه مى‌کنند نمونه آن را مى‌خواهند که این مهر آن مهر است یا نه مطابقه مى‌کنند.

مشیر‌الدوله- این جا غلط حساب شده است یکى این که نسخه از دفاتر فهرست یکى هم نمونه و نقش مهر خود مهر را نمى‌فرستند نقش آن را مى‌فرستند آن لفظ نقش را انداخته‌اند در این جا.

افتخار‌الواعظین- این جا دفاتر فهرستى که اسم برده شده است گویا دفاتر فهرست این طور باشد که نوشته خواهد شد مثلًا اجاره گیرنده فلان و اجاره دهنده فلان و آن چه را اجاره داده است فلان و تاریخ فلان و خانه یا ملک هر چه را که به اجازه مى‌دهند در کمال اختصار یادداشت مى‌کند اگر غیر از این باشد دفتر فهرست نخواهد بود دفاتر فهرست باید فهرست بکنند مطالبى را که بنده عرض کردم و دفاتر فهرست هم در مواد قبل گفته شدکه یکى را به دفتر راکد کل مى‌فرستند و یکى از آن دفاتر فهرست در خود آن محل ضبط خواهد شد بنده گمان مى‌کنم از خود این دفاتر فهرست که خیلى چیزهاى مجمل مختصرى خواهد بود در وقتى که بخواهند مطابقه بکنند یک سند ثبت شده را چیزى معلوم نشود به جز تاریخ و اسم طرفین و اصل مطلب و وجهى که در آن جا بوده است چیزى فهمیده نمى‌شود اگر آن دفتر فهرست را مبدل کنند به این که دفتر ثبت را دو نسخه کنند یکى در محل باشد و یکى به مرکز فرستاده شود گمان مى‌کنم بهتر باشد زیرا از این فهرست چیزى فهمیده نمى‌شود.

آقا شیخ ابراهیم- این همان مسئله بود که در این جا مطرح شد و رأى داده شد که دفتر ثبت باید به پایتخت بیاید همان یک نسخه دفتر فهرست در محل باشد پس باید عبارت درست بشود و حفظ یک نسخه از دفتر فهرست اسناد ثبت شده و نمونه از مهر و نقش هاى او.

وزیر عدلیه- دفاتر ثبت شده لازم نیست براى این که در آن جایی که مذاکره مى‌شود اسمش را گذاشته‌ایم دفاتر فهرست و در این جا همین قدر اسم برده مى‌شود دفتر معلوم مى‌شود چون فقط منحصر نیست به ثبت بعضى تصدیقات هم آن جا نوشته مى‌شود.

رئیس- رأى مى‌گیریم به این ماده به ترتیبى که اصلاح شد یک مرتبه دیگر خوانده مى‌شود و رأى مى‌گیریم (مجدداً ماده مزبور قرائت گردید).

رئیس- کسانى که موافقند قیام نمایند (به ا‌کثریت 52 رأى از 68 رأى تصویب شد).

 (ماده 39 وزیر و 33 کمیسیون به مضمون ذیل قرائت شد).

ماده 39 وزیر- مدیر ثبت در خدمت دولتى کاملًا محسوب و از حیث رتبه و مقام و حقوق خدمتى و وظیفه و عزل و نصب با عضو محکمه ابتدائى مساوى است.

ماده 33 کمیسیون- مدیر ثبت در خدمت دولتى محسوب و از حیث رتبه و مقام و حقوق و تکالیف خدمتى و عزل و نصب با عضو محکمه ابتدائى مساوى است.

حاج سید ابراهیم- در آن ماده که ذکرى از شرایط مباشر ثبت مى‌شد ذکرى از مدیر نشد و آقاى مخبر گفتند که در ماده دیگر ذکر مى‌شود در کمیسیون که مذاکره شد آقاى آقا شیخ ابراهیم تشریف داشتند فرمودند شرایطش شرایط عضو محکمه ابتدائى است خوب است حالا اوصاف و شرایط هم زیاد شود.

آقا شیخ ابراهیم- بنده هم عرض مى‌کنم در آن جا از حیث اوصاف و شرایط نوشته شود یک اوصاف و شرایط زیاد شود عیب ندارد.

وزیر عدلیه- بنده عقیده‌ام این است که ذکر شرایط در این جا زیادى است براى این که وقتى که گفتیم در مقام و رتبه مساوى با عضو محکمه ابتدائى است معلوم است البته شرایط اوصافى دارند هر کسى عضو محکمه ابتدائى نخواهد شد باید مراتبى را طى بکند تا آن که داخل در محکمه ابتدائى بشود و این لفظ مساوى این را مستغنى است از این که ذکر شود حالا اگر براى توضیح مى‌خواهند عیب ندارد.

آقا میرزا احمد- در خدمت دولتى محسوب را باید از مستخدمین دولت محسوب نوشته شود براى این که این عبارت از مستخدمین دولت محسوب بودن را نمى‌رساند.

رئیس- آقاى مخبر با این اصلاح همراه است؟

آقا شیخ ابراهیم- ضرر ندارد (مجدداً آماده اصلاح شده به مضمون ذیل قرائت شد).

ماده 33- مدیر ثبت از مستخدمین دولت محسوب و از حیث رتبه و مقام و حقوق و تکالیف و شرایط و اوصاف خدمت عزل و نصب با عضو محکمه ابتدائى مساوى است.

رئیس- رأى مى‌گیریم به این ماده به طریقى که خوانده شد.

آقایانى که موافقند قیام نمایند.

رئیس- به ا‌کثریت 58 رأى از 47 نفر تصویب شد.

ماده 40 وزیر و ماده 34- کمیسیون به مضامین ذیل قرائت شد.

ماده 40 وزیر- در جاهایى که کثرت کار اقتضا کند مدیر ثبت معاون داشته باشد معاونین مذکور نیز در خدمت دولتى بوده از حیث رتبه و مقام و حقوق خدمتى و غیره مساوى خواهند بود با منشى هاى محکمه ابتدائى.

ماده 34 کمیسیون- در جاهایى که کثرت کار اقتضا مى‌کند مدیر ثبت معاون داشته باشد معاون او نیز از مستخدمین دولت محسوب و از حیث درجه و مقام و تکالیف و اوصاف و شرایط خدمتى و غیره با منشى‌هاى دفتردارهاى محکمه ابتدائى مساوى است.

رئیس- همان اصلاحى که در قبل شد در این جا هم شد.

رأى مى‌گیریم کسانى که با این ماده به ترتیبى که قرائت شد موافقند قیام نمایند.

(به ا‌کثریت 61 رأى از 70 نفر تصویب شد).

(ماده 41 وزیر و ماده 35 کمیسیون به مضامین ذیل قرائت شد)

ماده 41 وزیر- در صورتى که مدیر ثبت معاون نداشته باشد وظایف او را در صورت مرض یا غیبت او موقتاً یکى از منشى‌هاى محکمه ابتدائى انجام خواهد داد.

ماده 35 کمیسیون- هر گاه مدیر ثبت معاون نداشته باشد وظایف او را در صورت مرض یا غیبت او موقتاً یکى از منشى‌هاى محکمه ابتدائى به انتخاب رئیس محکمه ابتدائى انجام مى‌دهد.

رئیس- مخالفى نیست رأى مى‌گیریم آقایانى که با این ماده به ترتیبى که خوانده شد موافقند قیام نمایند (به ا‌کثریت شصت رأى از هفتاد نفر تصویب شد).

 (ماده 42 وزیر و ماده 43 وزیر با ماده 36 کمیسیون به مضامین ذیل قرائت شد).

ماده 42 وزیر- مدیر ثبت مهر مخصوصى خواهد داشت و مهر مزبور علامت شیر و خورشید را دارا و در زیر آن نوشته خواهد بود دفتر راکد فلان شهر.

ماده 43 وزیر- نمونه امضاى مدیر ثبت و هم چنین نمونه تفتیش مهر او باید به کلیه دفاتر راکد ثبت اسناد فرستاده شود که در موقع تطبیق اسناد حاضر باشد.

ماده 36 کمیسیون- مدیر ثبت داراى مهر مخصوص با علامت شیر و خورشید بوده و در زیر آن علامت نوشته خواهد بود دفتر راکد فلان شهر نمونه امضاى هر مدیر ثبت و هم چنین نمونه نقش مهر دفتر راکد باید به کلیه دفاتر راکد ثبت اسناد و دفتر راکد کل فرستاده شود که در موقع تطبیق مهر و امضاى اسناد حاضر باشد.

+++

حاج سید ابراهیم- یک کلمه لازم است زیاد شود که در زیر آن علامت نوشته خواهد بود دفتر راکد ثبت اسناد آن شهر.

آقا شیخ ابراهیم- مهر را نمى‌خواهد مبدل بکنند به محل ممکن است شهر نباشد بنویسند دفتر راکد فلان محل.

حاج عز‌الممالک- بنده فرق مباشر ثبت و مدیر ثبت را نمى‌دانم چیست در این جا در ماده مباشر نوشته‌اند که اسم مباشر ثبت در مهر قید باشد ولى در مدیر ثبت هم چو چیزى قید نشده است باید قید شود.

آقا شیخ ابراهیم- این اداره است و آن شخص است آن باید اسم خودش را ثبت کند و این اسم اداره را.

رئیس- رأى مى‌گیریم به ماده 36 کمیسیون به ترتیبى که خوانده شد با آن اصلاح آقایانى که موافقند قیام نمایند (به ا‌کثریت 65 رأى از 70 نفر تصویب شد).

 (ماده 44 و 45 و 46 وزیر با ماده 37 کمیسیون به مضامین ذیل قرائت گردید)

ماده 44 وزیر- مدیر ثبت علاوه بر دفاترى که در ماده 28 مقید است باید دفتر مخصوصى هم براى ثبت املاک موقوفه که در قلمرو محکمه ابتدائى واقعند به ترتیب حروف تهجى مرتب نماید و نیز موادهاى اسناد ثبت شده را که از دفتر راکد به اشخاص لازم مى‌دهد باید در دفتر مخصوص ثبت نماید.

ماده 45 وزیر- دفاتر ثبت باید قیطان کشیده و صفحاتش نمره دار باشد عده صفحات را منشى محکمه ابتدائى شمرده در خود دفتر قید مى‌کند و به امضاى عضو محکمه ابتدائى مى‌رساند.

ماده 46 وزیر- ترتیب دفاتر عایدات اداره ثبت و محاسبات آن طرزى که از براى کلیه محاسبات دولتى معین شده است.

ماده 27 کمیسیون- علاوه بر تنظیم دفتر راکد دفاتر مفصه الذیل در دفتر مزبور باید ترتیب شود اولًا دفتر صورت هائى که از ثبت دفاتر فهرست به اشخاص لازم از دفتر راکد داده مى‌شود ثانیاً دفتر مخصوص براى ثبت املاک موقوفه که در حوزه محکمه ابتدائى واقع است به ترتیب حروف تهجى ثالثاً دفتر فهرست امور جاریه رابعاً دفتر عایدات در باب ترتیب و طرز دفاتر مدیر ثبت به اجراى مقررات ماده 23 و 27 این قانون مکلف است.

حاج سید ابراهیم- در این دویمش که مى گوید ثانیاً براى ثبت املاک موقوفه این اگر مراد ثبت اسناد اسامى املاک موقوفه است عرضى ندارم و اگر مقصود ثبت اسناد داله به وفیت است که آن را در قانون اوقاف نوشتیم و تصویب صورت صحیح را به عهده اداره اوقاف گذاردیم پس باید نوشته شود که پس از تصویب اداره اوقاف.

آقا شیخ ابراهیم- این براى ثبت اسناد نیست براى این است که یک صورتى داشته باشد از موقوفات و باید معلوم شود این حوزه کجا موقوفه دارد تا کسى نفروشد و دخل و تصرف نکند.

رئیس- یک لفظ اسامى اضافه مى‌شود و خوانده مى‌شود (مجدداً قرائت شد).

رئیس- رأى مى‌گیریم آقایانى که با این ماده به ترتیبى که خوانده شد موافقند قیام نمایند (با کثریت 62 رأى از 71 نفر تصویب شد) و چون آخر فصل دوم است این جا ختم مى کنیم باقى شور را مى‌گذاریم براى جلسه آتیه دستور جلسه آتیه و دو جلسه بعد را از حالا معین مى‌کنیم که آقایان وقت مطالعه را داشته باشند دستور روز 5 شنبه شور دوم در قانون اساسى معارف شور دوم در قانون ثبت اسناد- دستور روز سه شنبه قانون ادارى وزارت فوائد عامه قانون ثبت اسناد- در باب پروگرام وزراء را هم بنده ننوشتم- به جهت این که نمى دانم روز پنج شنبه خواهند آمد یا روز شنبه اگر روز پنج شنبه آمدند قبل از شور در قانون اساسى معارف جزء دستور مى‌گذاریم و اگر روز شنبه آمدند که قبل از قانون ثبت اسناد در دستور خواهد بود.

حاج شیخ اسدالله- در باب اعتبار‌نامه معدل‌الدوله نماینده قاینات و سیستان راپورت او هم طبع و توزیع شده تقاضا مى‌کنم که این را هم در دستور جلسه پنج شنبه بگذارید که زیاد از پنج ماه اعتبار‌نامه یک نماینده به مجلس نماند.

رئیس- اگر بخواهید که این مسئله جزء دستور شود خواهش مى‌کنم در هیئت رئیسه یک ملاقاتى بفرمایید مذاکره مى کنیم تکلیف او را معین مى‌کنیم و این لایحه که این جا خوانده مى‌شود بنده مجبورم که آن شخص که مى‌گوید من مخالفم ر هر ماده اول اسم او را ببرم و حال آن که این صحیح نیست عرض مى‌کنم وقتى که آقایان بنویسند موافقند یا مخالف ماده را هم معین کنند به ترتیبى که نوشته‌اند تا این که بنده تکلیف خودم را بدانم.

آقا میرزا احمد- اگر بعضى مطالب در مجلس مطرح شود و مخالف باشد آن وقت تکلیف چیست؟

رئیس- بنده عرض نکردم حق اجازه گرفتن فقط در خارج دارند بنده عرض کردم موافق نظامنامه هم در خارج حق دارند هم در داخل ولى اشخاصى که در خارج اجازه گرفته‌اند نسبت به داخل مقدم هستند.

حاج آقا- چون فرمودید که موافق و مخالف باید معلوم شود بدیهى است به موجب نظامنامه داخلى مخالف و موافق باید معلوم شود یک وقت مخالفى مخالف راپورت نیست ولى یک نماینده در ضمن صحبت یک بیانى کردند که آن مخالف نطق یک نماینده‌ای است که نطق کرده است بدیهى است در ضمن شور در قوانین روزنامه رسمى نطق وکلاء را که مى‌نویسد یک سندیتى دارد که در خارج توضیح قوانینى است امروز مثل همین قانون تریاک که گذشت یک نفر نماینده بیان کردند بعد از دو سال آن مالیاتى که افزوده مى‌شود لابد راجع به آن تریاک هایى است که مالیات از آن ها گرفته شده است و بنده با این که با اصل لایحه موافق بودم و مجلس هم همه موافق بودند ولى بدیهى است و طبیعى بود و در کمیسیون و در مجلس که آن وقت رأى دادند راجع به این مطلب بود که در سال سیم (زنگ زده شد).

رئیس- سرکار مى‌خواستید آن نطقى را که آن وقت مى‌خواستید بکنید حالا در این ضمن بکنید جواب شما را عرض کردم آن وقت و اشخاصى که در خارج قبل از وقت اجازه خواسته‌اند مقدم هستند و یکى هم در نظامنامه چیزى نوشته نشده است نوشته است اشخاصى که موافق یا مخالف هستند باید این ترتیب حرف بزنند حالا اگر توضیح دارید آن را هم نظامنامه معین کرده است گفته است اگر به یکى از نمایندگان محترم نسبتى داده شود حق دارد که در موقع آن توضیحى بدهد این هم ربطى به آن مسئله ندارد.

سلیمان میرزا- نمى‌دانم که کنترات کمپانى خالصه‌جات که داده شده است و در آن شرط شده است که باید به امضاى مجلس برسد و وقتى که مجلس آن را امضاء کرد کمپانى است و این کمپانى خالصه‌جات را چند مرتبه در کمیسیون داخله و یکى دو دفعه هم که در مجلس مطرح شد به جایى نرسید چون باعث شکایت یک جماعتى بدبخت از رعایا شده است و همه در زحمت و در گرفتارى ارزاق هستند با این که غیر رسمى هستند این کمپانى خالصه و گوشت باعث تعدى به مردم شده‌اند بنده تقاضا مى‌کنم که اگر ممکن باشد و آقایان تصویب بفرمایند یادم هست که در مجلس هم آمده آن را جزء دستور قرار بدهند تا ترتیبى در آن داده شود که جمعى رعایاى بیچاره آسوده شوند.

حاج سید ابراهیم- بلى در آن مسئله که فرمودید در اجازه خواستن بنده بودم و در چند ماده مخالف بودم ولى اسم و عدد او را ننوشتم نظرم نبود البته بعد از این مراعات مى‌شود در دستور هم مى‌خواستم عرض کنم که بعضى از قوانین هست که نصفه شور اول است و خیلى اهمیت دارد مثل قانون سوار گیرى از ایلات با وجود آن اهمیتى که همه آقایان تصدیق کرده بودند مطرح شد و حالا ابداً جزء مذاکرات نیست تقاضا مى‌کنم که جزء دستور شود که شور اولش بگذرد گمانم این است که هر چه زودتر بگذرد بهتر است.

محمد هاشم میرزا- بنده تقریباً اوایل مجلس اجازه کتبى خواسته بودم.

رئیس- به بنده نرسیده است بفرمایید.

محمد هاشم میرزا- عرض مى‌کنم به واسطه این که یکى از وکلاء فوت شده و چهار نفر وزیر شده‌اند و از عده نمایندگان کم شده اسباب معطلى به واسطه کافى شدن عده مى‌شود مثل امروز که آقاى رئیس که سه ساعت و نیم به غروب حاضر شدند نیم ساعت مجلس معطل شد و منتظر بودند به جهت کمى وکلاء به عقیده بنده تعیین و عوض 6 نفر وکلاء در جلسه دیگر جزء دستور شود که در این هفته انجام این مطلب اقلًا بشود که هم کسرى وکلاء تکمیل شود و هم دو ساعت وقت مجلس به هدر نرود و دیگر در خصوص کمیسیون انتخابات است بعد از این که سه ماه است انتخاب شده‌اند اعضاء آن و سه نفر هم استعفاء داده‌اند و عاقبت وقت مى گذرد و هیچ کارى صورت داده نشده است و مردم هم منتظرند و وقتى هم باقى نمانده است چیزى به آخر دوره نمانده است و خیلى از مواد این نظامنامه انتخابات محل نظر بوده و پیشنهاد کرده بودند این ها باید مطرح مذاکره بشود و چندین قانون از مجلس گذشته است و هیچ اهمیتى نداشته است اگر به همین

+++

طور بگذرد اسباب تعطیل وقت بشود و به آخر نخواهد رسید و باز مجدداً محتاج شویم خوب است عوض سه نفر را بفرمایید معین بکنند تا این که آن کمیسیون بتواند کار خود را انجام داده راپورت بدهد.

رئیس- 3 فقره تقاضا شده است راجع به دستور ولى چون عده کافى نیست براى رأى گرفتن نمى‌توانیم داخل در مذاکره شویم و آن دستور را که بنده عرض کردم عده آن وقت کافى بود قبول کردند و به مدلول ماده نظامنامه ممکن است که مجلس هر وقت بخواهد دستورش را تغییر بدهد مى‌دهد همان آقایانى که تقاضا کرده‌اند مى‌توانند تقاضاى خودشان را تکرار بکنند تا رأى گرفته شود و جزء دستور شود.

(مجلس مقارن مغرب ختم گردید).

+++

 

یادداشت ها
Parameter:292439!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)