کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره ششم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره 6
[1396/05/01]

جلسه: 166 صورت‌مشرح مجلس یکشنبه 21 آبان ماه 1306 مطابق 18 جمادی‌الاول 1346  

فهرست مندرجات:

1-تقدیم لایحه استقرار پست هوایی در دفاتر بادکوبه و پهلوی از طرف آقای کفیل پست و تلگراف و طرح و تصویب آن

2- شروع به انتخاب کمیسیون‌های منتخبه از مجلس

3- شور ثانی نسبت به خبر کمیسیون بودجه راجع به واگذاری عایدات مستقلات بلدیه

4- قانون اجازه استقرار مبادله پستی هوایی در دفاتر بادکوبه و پهلوی

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏6

 

 

جلسه: 166

صورت‌مشرح مجلس یکشنبه 21 آبان ماه 1306 مطابق 18 جمادی‌الاول 1346

 

فهرست مندرجات:

1-تقدیم لایحه استقرار پست هوایی در دفاتر بادکوبه و پهلوی از طرف آقای کفیل پست و تلگراف و طرح و تصویب آن

2- شروع به انتخاب کمیسیون‌های منتخبه از مجلس

3- شور ثانی نسبت به خبر کمیسیون بودجه راجع به واگذاری عایدات مستقلات بلدیه

4- قانون اجازه استقرار مبادله پستی هوایی در دفاتر بادکوبه و پهلوی

 

(مجلس دو ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى پیرنیا تشکیل گردید)

 (صورت‌مجلس روز پنجشنبه هیجدهم آبان را آقاى بنى‌سلیمان قرائت نمودند)

غائبین با اجازه جلسه قبل‏

آقایان: حاج آقا رضارفیع- مرتضى‌قلى خان بیات- امام جمعه شیراز- دشتى- میرزا محمد‌تقى طباطبایى- پالیزى- غلامحسین میرزا مسعود- مخبر

+++

فرهمند- عصرانقلاب‏

غائبین بى‌اجازه جلسه قبل‏

آقایان: دکترسنگ- شیروانى- محمدولی‌خان اسدى- علیخان اعظمى- نظام‌مافى- دادگر- آقا على زارع- قوام شیرازى- عباس میرزا افسر- حاج حسن آقا ملک- جوانشیر- میرزا حسن‌خان وثوق- حاج غلامحسین ملک- آقا سید حسن تقى‌زاده‏

دیرآمدگان با اجازه جلسه قبل‏

آقایان: امیرحسین‌خان ایلخان- نوبخت- فرمند

دیرآمدگان بى‌اجازه جلسه قبل‏

آقایان: عراقى- دکترمصدق- میرزا محمد‌تقى خان- بهار- معتضد استرآبادى‏

رئیس- آقا عمادى‏

عمادى- بنده خواستم خاطرمحترم آقایان نمایندگان مخصوصاً اعضاء کمیسیون عرایض را متذکر سازم که آقاى دکترسنگ را در شمار اشخاص بى‌اجازه نوشته‌اند در صورتی که ایشان به واسطه خدمت به عموم وا هالى مازندران در این موقع که آقاى دکتر بهرامى رئیس کل صحیه تشریف می‌بردند به مازندران براى اطلاعات کاملى که ایشان در امراض مسریه داشتند برحسب خواهش آقاى دکتر بهرامى به مازندران تشریف برده‌اند و شرحى هم به مقام ریاست عرض کرده‌اند و این که بنده عرض کردم من باب تذکر بود

رئیس- آقاى حاج میرزا مرتضى‏

حاج میرزا مرتضى- اجازه ایشان هنوز به کمیسیون نیامده است و البته پس این که به کمیسیون آمد تصویب خواهد شد

رئیس- نسبت به صورت مجلس اعتراضى نیست؟

 (گفته شد- خیر)

رئیس- صورت‌مجلس تصویب شد

کفیل وزارت پست و تلگراف- راجع به تأسیس پست هوایى بین دولت ایران و روس یک لایحه تقدیم مجلس می‌کنم و چون نظریات مجلس را می‌دانم که با فوریت چندان موافقت نداشته‌اند ولى نظر به این که کمیسیون‌ها انتخاب نشده و نظربه این که مقدمات این کار از هر حیث فراهم است و نظر به این که یک احتیاج مبرمى داریم و یک قراردادهایى درخارج شده است لهذا به این نظرهایى که عرض کردم تقاضاى فوریت هم کرده‌ام‏

 (لایحه مذکور به شرح ذیل خوانده شد)

ساحت مقدس مجلس شوراى ملى شیدالله ارکانه‏

نظر به این که استقرار سرویس پست هوایى بین دولت ایران و روس مورخ 25 آوریل 1923 موکول به توافق نظر طرفین شده. و نظر به این که طیارات موجود مؤسسه هواپیمایى یونکرس براى اجراى این مقصود کافى است و حاضر است و براى رفع احتیاجات مبرم در تسریع مبادله مراسلات پستى ایران با خارجه ماده واحده ذیل پیشنهاد و تصویب آن به قید دو فوریت تقاضا می‌شود

ماده واحده- براى اجراى ماده سوم قرارداد پستى منعقد بین دولت ایران و جماهیر شوروى سوسیالیستى مجلس شوراى ملى به دولت اجازه می‌دهد که مبادله هوایى را در دفاتر بادکوبه و پهلوى مستقر و جزئیات آن را به موجب قرارداد مخصوص بین ادارات پست مملکتین مقرر دارد.

رئیس- مذاکرات راجع به فوریت است آقاى آقا سید یعقوب‏

آقا سید یعقوب- بنده اولاً خارج از موضوع از مقام ریاست تقاضا دارم امر بفرمایند که کمیسیون‌ها انتخاب شود چون دستور‌مان هم همین است. اما در این موضوع بنده از دو جهت مخالفم آقایان تشریف داشتند و می‌دانند که بنده کاملاً مخالفم با پست هوایى در ایران چرا براى خاطر این که بنده نمى‌خواهم مملکتم لوکس و تجملى باشد اما هنوز احتیاجات ارضى‌مان حاصل نشده است

+++

هنوز پست ما بین یزد و کرمان فریاد می‌زنند که با گاو می‌برند...

روحى- با اتومبیل است‏

آقا سید یعقوب- اجازه بفرمایید. بنده عقیده‌ام این است که ما اول ترتیبات ارضى‌مان را مرتب کنیم بعد بپردازیم به وانهایت چون بنده در اقلیت بودم البته محکوم اکثریت بوده و هستم حالا در اینجا بازتعجب همان است که بیان می‌کند همان قرارداد را یعنى همان ترتیبى که با یونکرس قرار داده شده است ترتیب داده شود بنده اطلاع ندارم از وقتى که این قانون گذشته است تا به حال دولت ایران چه انتقاعى از اینجا برده است و چه نتیجه و فایده به دستش آمده است به هر حال بنده مخالفم و تقاضا می‌کنم که الان کمیسیون‌ها تشکیل شود و مراجعه شود به کمیسیون پست و تلگراف و خارجه و بودجه که مسلماً نظر مالیه هم در این قسمت هست و بعد از آن که سیر نظامنامنه خودش را کرد آن وقت دوباره آقاى کفیل پست و تلگراف تشریف بیاورند در اینجا ولایحه را از تصویب مجلس بگذراند و ماها هم که در معرض ملت واقع شده‌ایم از موضوع اطلاع پیدا کنیم.

وزیر مالیه- در این موضوع بنده تصور می‌کنم چون البته ماده واحده باید مختصر باشد و مقدمه‌اش هم به طور اختصار نوشته شده نماینده محترم درست به اصل نکته ملتفت نشدند. در حقیقت ما هیچ تأسیس جدیدى از نقطه‌نظر هواپیمایى نمی‌خواهیم بکنیم حالا اگر ایشان از نقطه‌نظر مؤسسه یونکرس و امتیازى که مجلس به یونکرس داده است اعتراضى دارند و نظرى دارند این مطلب به جاى خودش است ولى عجالتاً شما کمپانى دارید، هواپیما دارید و کمپانى براى شما الان دارد کار می‌کند و دو خط پس از اینجا به پهلوى و از این جا به قصر را فعلاً دایر دارد و یک خط دیگر را هم در سمت جنوب مطابق قانون عنقریب دایر خواهدکرد. و به علاوه یک مطلب دیگر را هم می‌خواهم به آقایان تذکر بدهم و آن این است که ما یک قرارداد پستى با دولت روسیه داریم که این قرارداد پستى در مورد پنجم تصویب شده است، آن قرارداد یک ماده سومى دارد به ین ترتیب که در صورت دایرشدن یک سرویس پستى هواپیمایى با توافق نظر بین دو مملکت جزئیات آن به وسیله مقررات مخصوصى که بعد منعقد خواهد شد تعیین می‌گردد در قرار دادى که مصوب مجلس است ما پیش‌بینى تأسیس یک پست هوایى را کردیم و به علاوه اصل مقصودى را که ما فعلاً داریم چه چیز است؟ هواپیماى ما پست را تا پهلوى می‌برد و هواپیماى روس هم تا بادکوبه پست خودشان را می‌آورد ما می‌خواهیم این دو پست با هم مبادله کنند یعنى هواپیماى ما پست ما را ببرد در دفتر بادکوبه تحویل بدهد همان طور که در جلفاى تبریز گارى با اتومبیل ما پست ما را به جلفاى روس می‌برد و گارى با اتومبیل روس هم پست خود را در جلفاى ایران تحویل می‌دهد و این کار نه مستلزم یک خرجى است و نه مستلزم یک تأسیس جدیدى است و فقط این کار از نقطه‌نظر اجراى قرارداد پستى است. به علاوه یک نکته دیگرى است و یک منفعت بزرگى دارد که آقایان باید متذکر باشند که اگر ما برخلاف آنچه که آقاى آقا سید یعقوب نماینده محترم عقیده دارند و شاید ایشان شریک هم در این عقیده داشته باشند و البته مسائل نظرى است) عقیده داریم به این جهت است که امروز ما یک مؤسسه یونکرسى داریم و از آن یک استفاده‌هاى کافى می‌کنیم ولى بزرگترین استفاده‌ها این است که با این مؤسسه بتوانیم اتصال پستى با دنیاى آزاد داشته باشیم حتى این که در قانون امتیاز به یونکس معین شده است که موسسه یونکرس حتماً بایستى اتصال هوایى با یکى از خطوط دنیا پیدا کند. مؤسسه یونکرس تمام مقدمات این کار را و وسایل آن را فراهم کرده

+++

است ولى آمده است و به یک جایى برخورده است که اگر بخواهد این کار را عملى کند یک مبادله پستى بین دولت ایران و دولت شوروى بشود و مراجعه هم که به مجلس شده است از نقطه‌نظر این است که دولت مقید است در تمام این قبیل قضایا جلب نظر و توجه نمایندگان محترم را کرده باشد و وسیله ایجاد کرده باشد که آقایان نمایندگان محترم در این مسئله ابراز علاقه خودشان را کاملاً بتوانند بکنند در صورتی که مطابق آن ماده که در مجلس شوراى ملى تصویب شده است بعضى عقیده دارند که خود آن ماده کافى است براى این که بتوانیم این مبادله را بکنیم ولى براى این که ما خواستیم در تمام قضایا براى مجلس عمل کرده باشیم این مبادله را آوردیم که سابقه براى این قبیل قضایا پیدا نشود.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏

حق‌نویس- بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمایید.

حق‌نویس- نه مقدمه لایحه و نه بیانات منطقى آقاى وزیر مالیه هیچ کدام اشعار به فوریت نداشت در صورتی که فوریت مطرح بود و هیچ دلیلى به فوریت اقامه نشد و گفته می‌شود که مذاکرات کافى است در صورتی که دلیل بر عدم فوریت وجود دارد. پس خوب است در صورتی که براى فوریت گفته نشده است آقایان اجازه بدهند که مخالفین دلایل خودشان را بگویند

رئیس- آقاى شریعت‌زاده‏

شریعت‌زاده- به نظر بنده تقاضاى آقاى وزیر پست و تلگراف و توضیحات ایشان متضمن دلایل فوریت بود یعنى با چند نظر که اظهار کردند دلایل فوریت معلوم شد. آقاى وزیر مالیه هم در ضمن توضیحاتشان صریحاً راجع به فوریت توضیحات دادند و فرمودند که موسسه یونکرس نظر به ماده سوم عهدنامه و نظر به ماده دوم قرارداد خودش تمام مقدمات برقرارى پست هوایى را فراهم کرده است و فعلاً بر طبق ماده سوم قرارداد اجازه مجلس لازم است. بنابراین و نظر به فوایدى که تصویب این لایحه آناً براى مملکت دارد به دلایلى که ذکر کردند تمام جهات فوریتش موجود است و مذاکرات هم کافى است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات آقایان موافقین قیام فرمایند

 (اغلب قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. رأى گرفته می‌شود به فوریت قسم اول آقایانی که تصویب می‌کنند قیام فرمایند

 (عده کثیرى برخاستند)

رئیس- اکثریت است. مذاکرات راجع به فوریت قسم دوم است. آقاى شریعت‌زاده‏

شریعت‌زاده- موافقم‏

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- موافقم‏

رئیس- آقاى عدل‏

میرزا یوسف‌خان عدل- بنده همان طورکه به آقاى کفیل وزارت پست عرض می‌کردم با این لایحه کاملاً موافقم و این مبادله هواپیمایى براى ما کاملاً لازم است و گذشته از آن با خود ایشان هم کاملاً موافقم و میل دارم که لایحه‌شان زودتر بگذرد ولى عقیده بنده این است که از نظامات مجلس هم نمى‌شود اغماض کرد و همان طور که آقایان نمایندگان نظامات را مراعات می‌کنند دولت هم نباید آن نظامات را زیر پا بگذارد براى این که ممکن است یک روزى دچار محظوراتى بشود. امروز که کمیسیون‌هاى مجلس دایر نیست نمى‌شود این کار را کرد کمیسیون‌ها امروز انتخاب می‌شود و این لایحه به کمیسیون پست و تلگراف می‌رود و در یک جلسه، دو جلسه به تصویب مجلس می‌رسد. این طور که اخیراً معمول شده است که لوایح به کمیسیون نرود ممکن است در آتیه یک مشکلاتى هم براى مجلس و هم براى خود دولت

+++

فراهم کند. این است که من استدعا دارم که از فوریت دوم صرف نظر فرمایند، امروز کمیسیون‌ها تشکیل مى‌شود و این لایحه به کمیسیون می‌رود و در جلسه آتیه به مجلس می‌آید و تصویب مى‌شود.

رئیس- آقاى شریعت‌زاده‏

شریعت‌زاده- از توضیحات نماینده محترم معلوم می‌شود که مخالفت ایشان از حیث مخالفت با لایحه نبوده است فقط نظر به اعتقادى که به لزوم رعایت نظامات داخلى مجلس داشتند این تذکر را دادند و بنده این تذکر را مخالفت نمى‌توانم تشخیص بدهم ولى ضمناً براى جلب توجه ایشان می‌خواهم عرض کنم که تقاضاى فوریت مستلزم عدم مراعات نظامات مجلس نیست بلکه فوریت یک دلایلى دارد که اگر آن دلایل موجود شود نظامات مجلس هم الزام می‌کند که باید به فوریت تصویب شود. این جا تمام مقدمات استفاده از پست هوایى تصویب شده است، قرارداد با کمپانى یونکرس تصویب شده، قرارداد پستى تصویب شده و آنچه که باید در کمیسیون مطالعه شود شده است فقط معطلى که دارد راجع به موضوع همین لایحه است که مجلس باید اجازه بدهد و محل توجه قراردهد که براى یک چیز جزیى این قدر معطل نشویم. این است که بنده تقاضا می‌کنم به فوریت قسم دوم هم رأى داده شود.

رئیس- آقاى حق‌نویس‏

حق‌نویس- بنده هرچه می‌شنوم راجع به اصل قضیه است و یک دلایلى بر این که این مسئله احتیاج به فوریت دارد گفته نشد، فوریت یعنى این لایحه اگر زود اجرا نشود یک ضررى به مملکت می‌خورد، اگر فایده نبردن ضرر است پس دائماً ضرر به مملکت می‌خورد و براى این که به مملکت ضررى نرسد باید تمام قضایایى که به مجلس می‌آید با فوریت تصویب شود زیرا هرچیزى که در مجلس طرح می‌شود راجع به مسائل حیاتى مملکت و از مسائلى است که مملکت به آن احتیاج دارد و اگر به آن احتیاج نداشت دولت مبادرت به طرح آن قانون نمی‌کرد. پس اینها که گفته شد هیچ یک دلیل فوریت نیست و هیچ کدام فوریت مطلب را اثبات نمی‌کند و من نمى‌دانم چرا این قدر در این گونه قضایا اصرار به فوریت می‌شود در صورتی که عدم فورتیش هم هیچ اهمیتى ندارد

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- گویا نماینده محترم به بیانات آقاى وزیر مالیه متذکر نبودند که الان ما پست هوایى داریم و مبلغى هم در ماه پول می‌دهیم بدون این که از این پست هوایى استفاده کنیم. این اجازه را آقایان باید بدهند که از راه بندر پهلوى یک ارتباط پستى با دنیا پیدا کنیم. این استدلال منطقى را من نمى‌دانم شما چرا قبول نمى‌کنید؟ الان پست هوایى که داریم یک روزه میر‌ود به بندر پهلوى برمی‌گردد در صورتی که اتومبیل در ظرف چهل و هشت ساعت می‌رود. این نتیجه‌اش چیست؟ نتیجه‌اش این است که ما بیشتر می‌توانیم به وسیله هوایى از این راه استفاده کنیم. دولت هم این موضوع را در نظر گرفته است و می‌خواهد این کار را با تمام دنیا بکند. اگر امروز این پست هوایى را نداشتیم من حق به جانب شما می‌دادم ولى وقتى که داریم و مخارج آن داده می‌شود چرا این استفاده را نکنیم؟

بعضى از نمانیدگان- مذاکرات کافى است.

آقا سید یعقوب- بنده مخالفم.

رئیس- بفرمایید

آقا سید یعقوب- مخالفتى را که بنده می‌خواهم به عرض آقایان برسانم نه این است که مخالف باشم ما به دنیا متصل بشویم بلکه عرض می‌کنم خیر زمینمان متصل است هوامان هم باید متصل بشود افرادمان هم متصل است. کلام در این بودکه این لایحه را که ما پارسال به عشق بعضى از جوان‌ها گذراندیم و ماهى هفت هزار و پانصد تومان پول می‌دهیم خواستم صورتش به کمیسیون‌ها بیاید و این لایحه را هم آقایان موافقت کنند که به کمیسیون

+++

برود که ما از این مسئله مطلع شویم مخالفت بنده از این جهت است.

رئیس- رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانی که مذاکرات را کافى می‌دانند قیام فرمایند

 (اغلب نمایندگان قیام نمودند)

رئیس- اکثریت است. رأى گرفته می‌شود به فوریت قسم دوم آقایانی که تصویب می‌کنند قیام فرمایند.

 (عده کثیرى برخاستند)

رئیس- تصویب شد. انتخاب کمیسیون‌ها شروع می‌شود آقایان زعیم و افخمى تشریف ببرند بیرون. ماده واحده قرائت می‌شود

 (به مضمون ذیل قرائت شد)

ماده واحده- براى اجراى ماده سوم قرارداد پستى منعقد بین دولت ایران و جماهیرشوروى سوسیالیستى مجلس شوراى ملى به دولت اجازه می‌د‌هدکه مبادله پستى هوایى را در دفاتر بادکوبه و پهلوى مستقر و جزئیات آن را به موجب قرارداد مخصوصى بین ادارات پست مملکتین مقرر دارد.

رئیس- چیزى را که بنده می‌خواهم عرض کنم راجع به توضیح یک مطلبى است که می‌خواهم واضح شود اگرچه این جا صریحاً نوشته شده است که مقصود مبادله پستى است ولى در ضمن این مطلب این نتیجه حاصل خواهد شد که طیاره‌هاى روس وارد ایران بشود و در پهلوى فرود بیاید و طیاره‌هاى ایران هم (یونکرس) به نام ایران) برود درخاک روسیه. حالا وقتى که میان دو مملکت مبادله طیاره با کشتى یا طیاره یا راه آهن مى‌شود مثلاً فرض کنیم که ما از جلفا به خاک روسیه متصلیم یک ماده پیشنهاد می‌شود که راه‌آهن‌هاى روس تا تبریز بیاید و مال ما هم از ایران تا نخجوان برود این راه‌آهن در ضمن آدم هم مى‌آورد در صورتی که خود راه‌آهن را اجازه داده‌اید حالا بنده نمی‌خواهم عرض کنم که در پهلوى طیاره بیاید و مسافر نیاورد و فقط مبادله کاغذ بشود ولى می‌خواهم مطلب واضح بشود که آیا بعد از این اجازه که مجلس می‌دهد و تصویب می‌شود براى حرکت مسافرین و بردن مال‌التجاره و سایر چیزها یک قواعد دیگرى و یک قانونى دیگر پیشنهاد خواهد شد با این که در ضمن این که گفته شد طیاره آنجا خواهد رفت و کاغذ می‌برد چیزهاى دیگر را هم می‌تواند ببرد؟ وباید اینرامتوجه باشیم که درضمن این مبادله اشیاء هم می‌برد اشخاص را هم مى‌آورد اوراق چاپى هم مبادله می‌شود پس بنده می‌خواهم که نماینده دولت توضیح بدهد که آیا در بندر پهلوى تدابیرى که براى معاینه و مراقبت و مواظبتى که در سرحدات مملکت براى مسافرین و براى مال‌التجاره و اوراق لازم است بشود اتخاذ شده است؟ و چه نظامنامه براى این کار نوشته شده است خواستم این مطلب را متذکر شوم زیرا که یک طیاره براى بردن چند عدد پاکت یا یک کیلو کاغذ نیست و یک طیاره که می‌رود نمی‌شود گفت که فقط کاغذ ببرد و آدم و مال‌التجاره را نبرد. بنده می‌دانم که اگر مسافر از این جا یک سره برود به اروپا خیلى خوب است و از اروپا هم مسافر یک سره اینجا بیاید مستحسن است من آن را مخالف نیستم ولى می‌خواهم نماینده دولت توضیح بدهدکه همان طور که براى راه‌آهن یا کشتى یا اتومبیل یک قواعدى هست براى مسافرت با طیاره هم یک قوانینى در نظرگرفته شده است و ترتیبات مسافرین طیاره در سرحد دقیقاً منظور می‌شود و براى این کار فکرى شده است یا نه؟ و الّا بنده مخالف نیستم‏

وزیر مالیه- البته همان طورى که نماینده محترم فرمودند پست و مبادله پستى منحصر به بردن کاغذ و پاکت نیست امانت هم ممکن است ببرد، خوشبختانه نماینده محترم خودشان هم انکارى نداشتند که وقتى ما یک مبادله هواپیما داشته باشیم این بهتر است که البته مسافرها را هم ببرد. مسافر دیگران را هم بیاورد. فقط خواستند بدانند که چه اقداماتى

+++

براى اجراى مقررات لازمه به عمل آمده است. البته خاطر محترمشان مستحضر است که پهلوى یکى از بنادر این مملکت است کشتى که به آنجا وارد می‌شود مال‌التجاره هم می‌آورد، مسافر هم مى‌آورد پست را هم می‌آورد. ما در پهلوى هم گمرک داریم و هم مؤسسات دیگر داریم و نسبت به بارهایى که با کشتى می‌آید و مسافرینى که با کشتى می‌آیند و پست‌هایى که با کشتى می‌آید فعلاً یک مقرراتى هست و به موجب آن مقررات با آنها رفتار می‌شود و البته تمام آن مقررات در حدود معمول و در حدودى که مشمول این قسمت خواهد برد رفتار خواهد شد چون هیچ تفاوتى ندارد که یک مسافرى با هواپیما بیاید یا با کشتى بیاید البته وقتى که به آنجا وارد شده باید نسبت به مسافر هواپیما همان طور رفتار شود که با مسافریک کشتى رفتار می‌شود و اگریک موارد مخصوصى براى هواپیما لازم باشد آن را تکمیل می‌کنند و به همان ادارات گمرک و به آن ادارات موجوده دستور می‌دهند که آن مختصات را در نظر بگیرند

رئیس- آقاى فهیمى‏

فهیمى- بنده مخالفتم با این ماده از این حیث است که تصور می‌کنم اصلاً این ماده محتاج به تصویب مجلس نباشد به جهت این که در این پیشنهاد ایجاد سرویس پست هوایى خواسته نشده است، پست هوایى علیحده به موجب یک قانون مخصوصى اجازه داده شده است و یک مقرراتى هم براى پست هوایى در تمام عالم معین شده است. و البته یک محمولى اگر با کشتى حمل شود و وارد سرحد بشود یا این که با پست هوایى تفاوت نمی‌کند. دولت در اینجا پیشنهاد کرده است که بتواند مبادرت کند به این که کاغذ پست و غیره را به وسیله طیاره حمل کند، این لایحه را لازم نداشت. تا چند سال قبل پست ما به وسیله اسب حمل و نقل می‌شد بعد تبدیل شد به گارى اخیراً کارى هم به اتومبیل مبدل شد آیا در موقع تغییر هر یک از این وسایط نقلیه اجازه از مجلس خواسته شد خیر هیچ وقت اجازه مجلس براى این قسم چیزها لازم نیست، پس ترا تا به حال با گارى و اتومبیل می‌بردند و در سرحدات به موجب یک قراردادهاى مخصوصى که هست مبادله می‌کردند حالا هم که طیاره حمل می‌کند در سرحد مثل سابق مبادله می‌کنند، اگر‌ قانون مبادله پستى بود البته اجازه مجلس لازم داشت ولى فعلاً که می‌خواهند وسیله نقلیه را تغییر بدهند دیگر اجازه مجلس لازم ندارد همان طور که مطابق مقررات پستى سابقاً مبادله می‌کردند حالیه هم مبادله می‌کنند، تمام جزئیات را از این قبیل به مجلس آوردن بنده زیاد می‌دانم. و الّا با این لایحه مخالفتى ندارم.

رئیس- آقاى عمادى‏

عمادى- بنده عرضى ندارم فقط می‌خواستم عرض کنم حالا که دولت یک نظریه را که مصالح مملکت را تضمن دارد به مجلس آورده است یک نکاتى و دقایقى را لابد در نظر گرفته پس خوب است امرش را خاتمه بدهید و رأى بگیرید و تمام شود

رئیس- آقاى شریعت‌زاده موافقند؟

شریعت‌زاده- بلى موافقم‏

رئیس- آقاى آقا سید یعقوب‏

آقا سید یعقوب- بنده خیلى تعجب کردم از فرمایش آقاى فهیمى که فرمودند آوردن این مسئله به مجلس لازم نبود در صورتی که اگر نیاورده بودند بنده ورقه کبود در هر چیزشان می‌دادم. من خیلى تعجب می‌کنم از فرمایش آقاى فهیمى که چهار دوره است وکیل هستند و تازه می‌گویند لازم نیست و دولت نباید بیاورد. خبر دولت باید تمام چیزها را به مجلس بیاورد و از این جا اجازه بگیرد و از جمله کارهایى که گاهى من به دولت عقیده پیدا می‌کنم این است که تمام کارهایش را به مجلس مى‌آورد و به قول آقاى مدرس رساله عملش قانون اساسى است دولت اختیارى ندارد شما گاهى خیلى تند می‌روید

+++

اما این که آقاى وزیر مالیه فرمودند که دولت ملاحظه کرد و به مجلس آورد خیر دولت ملاحظه نکرد قانون پشت سرش زد و آورد به مجلس و باید هم بیاورد و البته یک دولتى که در پیشگاه مجلس مسئول است باید بیاورد و نباید گفته شود که چرا دولت این موضوع را به مجلس آورده است، خیر دولت عمل به وظیفه کرده است و بنده هم طرفدار یک دولتى هستم که این طور به وظیفه عمل کند اختیار ایجاد قانون. انشاء‌الله قانون، مداخله کردن در شئونات اجتماعى بدون اجازه مجلس ممکن نمی‌شود (نمایندگان- صحیح است) و اگر دولت بخواهد در شئونات ملت مداخله کند این مجلس معنى ندارد. اما راجع به این موضوع یک فرمایشاتى آقاى تقى‌زاده فرمودند که چطور این واقع می‌شود. این با کشتى چه فرق می‌کند همان طورى که کشتى می‌آید و می‌رود طیاره هم می‌آید. اما اساس مسئله آن چیزى که بنده در سه جاى مخالفت خودم عرض کردم این است که بنده در دوره پنجم در اقلیت بودم و مسلماً هر کس داراى یک عقیده شد راجع به یک سلسله عقیده‌اش مثل هوا نمی‌آید و برود. مادام که این عقیده در من هست و یک برهانى مرا قانع نکرده است هر کجا راه پیدا کنم براى اظهار عقیده خودم عقایدم را عرض می‌کنم. بنده برخلاف ایجاد یونکرس بودم که طیران مرغ دیدى هست چرا به علت این که هنوز ما نمی‌توانیم راه برویم باید توى هوا بپریم! مکرر هم در مجلس عرض کردم که ما باید قدم به قدم رو به ترقى برویم. همین طور که فلاسفه گفتند در موجودات طفره محال است یک دفعه نمی‌شود طفره زد. این است که غالب جلوگیرى که ما می‌خواهیم در عملیاتمان بکنیم طفره است. طفره محال است. امر محال موجود نمی‌شود. گفتیم قدم به قدم ما راه‌هایمان را شوسه می‌کنیم، اتومبیل راه می‌اندازیم، راه‌آهن درست می‌کنیم، همین جور که ملل راقیه به یک ترتیب منظمى، با یک سعادتى به تمدن داخل شدند به یک جنت ترتیبى داخل شدند ما هم باید قدم به قدم برویم می‌گویند خیر باید تند برویم می‌خوریم زمین کله‌مان خورد می‌شود بنده عرض می‌کنم که این براى ما منافع ندارد می‌گویند خیر ایجاد یونکرس براى ما منافع دارد ماهى هفت هزار و پانصد بیا بده سالى چهل و هشت هزار تومان بیا بده آن وقت هم حساب می‌کنیم چهارده تا پاکت برده است پهلوى پانزده تا پاکت آورده است به طهران رویهمرفته پاکتى سیصد دینار آن هم این خرجش این دخلش ماها که امانت این ملت هستیم و بایدجواب این ملت را بدهیم این خرج و دخلى است که در این تأسیس کرده‌ایم حالا چون بنده برخلاف به او بودم و الان موردى است که باز تعقیب عقیده خودم را باید بکنم عرض می‌کنم که باید این برگردد به کمیسیون. به کمیسیون پست و تلگراف برود. به کمیسیون بودجه برود، به کمیسیون خارجه هم برود در آنجا حالا منافع اقتصادى نداریم منافع سیاسى داریم منافع سیاسیتش در کمیسیون‌ها گفته شود مطلب حل و تصفیه شود بیاید به مجلس اصلاً آقایان خوب است کم کم موافقت کنند با عقیده بنده. یک مسائلى که مثل مسئله قراردادها بزرگ و خیلى براى ماها نافع بود و بنده طرفدار فوریتش بودم این آن طور نیست. کارى نکنیم که در دوره ششم تمام چیزها به قید دو فوریت نباید در مجلس بگذرد بنده عرض می‌کنم که با تمام منافعى که شما تصور می‌کنید این منافع پس فردا روز سه شنبه در نظر گرفته شود تا روز پنج شنبه عقب بیفند. اگر ایران دو روز در استقلال و تمدن عقب افتاده است در ترقى و تمدن دو روز عقب‌تر هیچ اهمیت ندارد. ما می‌گوییم این تاریخ افتخار و ارتقاء که آقاى کفیل پست و تلگراف و تلگراف ایران را داخل یک نقشه جدیدى کردند تاریخ این افتخار را ازروز پنجشنبه قرار می‌دهیم برود در کمیسیون منافع این گفته شود. چه اهمیت دارد؟ مخالفت بنده از این نقطه‌نظر است که منافعى که ما را ملزم کند برأى دادن ذکر شود.

رئیس- عده براى مذاکره کافى نیست

+++

بعضى از نمایندگان- تنفس‏

رئیس- عرض کردم عده براى مذاکره کافى نیست دو نفر دو نفر که می‌روند کفایت می‌کند بیش از دو نفر که می‌روند عده کافى نمی‌شود. پس چند دقیقه تعطیل مى‌شود

یک نفر از نمایندگان- مشغول رأى دادن هستند

رئیس- پس چاره چه چیز است رأى را من بعد از این باید در خود مجلس بدهند

آقا سید یعقوب- اجازه می‌فرمایید‌

رئیس- بفرمایید

آقا سید یعقوب- این که می‌فرمایید در خود مجلس همان طورى که می‌آیند رأى با اوراق را می‌گیرند بنده موافقم که همین که مقام ریاست نشستند و مجلس رسمى شد از یکى یکى رأى بگیرند.

رئیس- این ترتیب که مخالفى ندارد،

 (گفته شد- خیر)

 (در این موقع جلسه براى تنفس تعطیل و به فاصله نیم ساعت مجدداً تشکیل گردید)

رئیس- آقاى شریعت‌زاده‏

شریعت‌زاده- فرمایشاتى که آقاى آقا سید یعقوب فرمودند می‌توان دو قسمت کرد یک قست راجع به نکاتى بود که مربوط به وظایف هیئت وزرا‌ در احترام به قوانین و اختیارات مجلس بود و البته همه آقایان نمایندگان و خود وزرا‌ هم با نظر ایشان موافق هستند. قسمت دیگر راجع بود به اتصال پست هوایى از ایران به دنیا. در این قسمت نظر به این بود که باید دید منافعى عاید می‌شود یا نه- بنده در این باب براى جلب توجه ایشان می‌خواهم عرض کنم در مسائل مربوطه به پست و تلگراف بیشتر منافع عمومى مملکت و سرعت در معاملات و امتیازات مدخلیت دارد و از این نقطه‌نظر نمى‌توان دولت را به منزله یک تاجرى قرارداد که اگر محاسبه کردو نفع نبرد و متضرر شد دست از این کار بردارد. به این مناسبت و نظر به این که عملاً معلوم شد که این مؤسسه منافع مخصوص معین و مشخص و معلومى نسبت به مملکت دارد و مخصوصاً از نقطه‌نظر ارتباطات تجارتى به حال مردم خیلى مؤثر است باید طرفدار این عقیده باشیم که هر قدر در مسائل پستى سرعت عمل در کار باشد مصلحت عمومى و منافع عمومى بیشتر محفوظ است این است که در این باب بنده تصور می‌کنم اگر بر خود ایشان هم معلوم شود که منافع دارد قانع خواهند شد و امیدوار هستم که این توضیح بنده راجع به منافع عمومى که عاید مملکت می‌شود ایشان را هم قانع کرده باشد و موافقت بفرمایند

رئیس- آقاى دکترمصدق‏

دکتر مصدق- بنده عرضى نداشتم‏

رئیس- آقاى فیروزآبادى‏

فیروزآبادى- بنده همین قدر خواستم سوال کنم که آیا پست هوایى که می‌خواهند تشکیل بدهند بر بودجه مملکتى چیزى افزوده می‌شود یا نه. اگر چیزى بر بودجه مملکتى می‌افزاید بنده تکلیف خودم را بدانم و اگر نمی‌افزاید او را هم بدانم. مقصود این سؤال بود

کفیل وزارت پست و تلگراف- این مسئله در بودجه مملکتى اثر جدید ندارد. قراردادهایى که سابقاً با کمپانى یونکرس بسته شده است آنها کاملاً همیشه پرداخته می‌شود و از براى این لایحه هیچ خرج جدیدى تولید نخواهد شد

رئیس- آقاى احتشام‌زاده‏

احتشام‌زاده- موافقم‏

رئیس- آقاى کازرونى‏

 (گفته شد- نیستند)

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏

رئیس- گفته شد مذاکرات کافى است؟

جمعى از نمایندگان- کافى است

+++

رئیس- پیشنهادى رسیده است قرائت می‌شود.

 (به مضمون ذیل قرائت شد)

تبصره ذیل را پیشنهاد می‌نمایم‏

تبصره- کلیه طیاراتى که به موجب این اجازه از خاک دولت شوروى وارد ایران می‌شود باید تابع مقررات مملکتى بده و محمولات آن کاملاً تفتیش شود. روحى‏

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- بنده تصور می‌کنم یک پیشنهاد خیلى به موقعى کرده‌ام و موافقت با آن گمان می‌کنم لازم باشد. اصلاً یک دولت اجنبى بدون تفتیش معینى حق ندارد هیچ نوع طیاره وارد مملکت ما بکند و ما مخصوصاً باید از نقطه‌نظر بین‌المللى ادویه مخدره و تمام محمولات خارجه را تفتیش کنیم. گرچه اگر این پیشنهاد را هم بنده نمی‌کردم شاید دولت به وظیفه خودش عمل میک‌رد ولى بهتر این است که در قانون قید شود که هر گونه طیاره که می‌آید محمولاتش تفتیش شود که اگر برخلاف مقررات مملکتى باشد جلوگیرى شود

کفیل وزارت پست و تلگراف- این مسئله گمان می‌کنم اینجا توضیح داده شد خود نماینده محترم هم متوجه هستند که هیچ کشتى و طیاره و هیچ وسیله پستى وارد نمی‌شود مگر این که تابع مقررات داخلى باشد از حیث مسافر و از حیث محمول کلیه تفتیش می‌شود چون تابع مقررات داخلى است به این مناسبت بنده عقیده‌ام این است که اگر اجازه بفرمایند پیشنهاد را مسترد بفرمایند

روحى- چون توضیحات آقا اقناع‌کننده بود و نظر بنده تأمین می‌شود بنده مسترد می‌دارم‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده واحده آقایانی که ماده واحده را تصویب می‌کنند قیام فرمایند

 (اکثر نمایندگان قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد. لایحه واگذارى عایدات مستغلات به بلدیه حاضراست- جزء دستور بشود یا نه؟

 (اظهار مخالفتى نشد)

رئیس- آقاى یاسایى‏

یاسایى- موافقم‏

رئیس- آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى- بنده هم موافقم‏

رئیس- آقاى زوار

زوار- بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمائید

زوار- اینجا یک چراى دور و درازى داریم از کمیسیون می‌پرسم علت این که طهران از 1306 باشد وسایر ولایات منتفع نشوند چیست. اگر بگوییم مالیات نمی‌دهند که می‌دهند اگر بگوییم که عواید دولتى راحاضر نیستند بپردازند که می‌پردازند. بنده به سهم خودم این قسمت را از ترشیز که حوزه انتخابیه خودم است دفاع خواهم کرد و البته این دفاع بنده سایر ایالات و ولایات را هم شامل خواهدشد. ترشیز سالى صد و پنجاه هزار تومان مالیات مستقیم و غیرمستقیم می‌دهد نه بلدیه دارد، نه یک صحیه دارد، و هیچ چیز هم ایجاب نمی‌کند که مابین طهرانى و خراسانى و ترشیزى فرق بگذاریم و بنده هیچ فلسفه براى این نمى‌بینم که طهران آباد باشد. اهالى طهران در نهایت نظافت زندگانى کنند ولى اهالى ایالات و ولایات هیچ استفاده نکنند آقاى مخبر هم اگر می‌خواهند جواب بدهند بنده نمی‌دانم چه جوابى خواهند داد بنده عرض مى‌کنم چه فرق است بین طهران و سایر ایالات و ولایات اگر سایر ایالات و ولایات را ایرانى نمی‌دانید این که نمی‌شود...

بعضى از نمایندگان- همه جا یکسان است و هیچ فرقى نیست.

زوار- حالا که فرق نیست پس به چه مناسبت در زندگانى آنها فرق قائل هستید. براى چه در 1306

+++

بنده از ترشیز پول بردارم بیاورم اینجا طهران آباد شود و ترشیزى از کثافت بمیرد به این ملاحظه بنده جداً مخالف هستم با این ترتیب.

وزیر مالیه- در موضوع این لایحه این تخصیص که داده شده است لازم است خاطر آقایان مستحضر باشد روزى که بنده این لایحه را دادم اینجا یک توضیحى عرض کردم اولاً مالیات مستغلات طهران همیشه جزء عواید بلدیه طهران بوده و جزء عواید بلدیه طهران محسوب می‌شود و پرداخت هم می‌شود. بنده براى این که از نقطه‌نظر صرف قانونى این مطلب یک ایرادى نداشته باشد این لایحه را پیشنهاد کردم که ازطرف مجلس تصریح شده باشد- چون عواید 1304 را مجلس براى بلدیه‌ها تصویب کرده است. در عوائد 1304 بلدیه طهران تمام این عوا‌رضات درش موجود بوده چون یک قانون جدایى هم هست قانون مستغلات بنده خواستم این تحکیم از طرف مجلس به موجب یک رأى مجدد مخصوصى بشود، اولاً این تفاوتى که هست که چرا این از 1306 نوشته شده و در جاهاى دیگراز 1307 منظور کرده‌اند براى این است که ملاحظه می‌فرمایید الان چهار پنج ماه بیشتر به آخر سال باقى نمانده است در عواید سال 1306 عواید مستغلات ولایات کلیه جزء جمع بودجه عمومى محسوب شده اگر امروز ما بخواهیم اینها را تغییر بدهیم یک اختلالى در محاسبات و در کار بودجه مملکتى حاصل خواهد شد این علت دومش است ولى همان روزى که در کمیسیون بودجه این مطلب پیشنهاد شد و دولت هم موافقت کرد براى این بود که مالیات مستغلات البته سنخاً و نوعاً یک مالیاتى است که بایستى به بلدیه‌ها برسد و در 1307 هم تعمیم دادنش را به تمام نقاط مملکت مخالف نیستم. وضعیت بلدیه طهران یک وضعیتى پیدا کرده است خیلى عجیب. این مطلب به واسطه یک قوانین و تصمیمات مختلفى که گرفته شده است هر روز ما را دچار یک اشکالاتى می‌کند مثلاً ملاحظه بفرمایید در 1304 بلدیه طهران چهل و دو هزار تومان بودجه داشته بعد قانون‌هایى گذشته و مالیات‌هایى الغاء شده است و مقررشده است که در عوض این مالیات‌ها از عایدات راه به بلدیه‌ها تخصیص داده شود حساب که کردند چهل و دو هزار تومان در 1304 بلدیه طهران جمع داشته است. حالا آقایان می‌دانند که بلدیه طهران مطابق آن قانون چقدر از ما باید بگیرد. ده هزار تومان کمتر از عایدات بودجه 304 هیج این اتفاق براى هیچ بلدیه در هیچ نقطه نیفتاده که از عایدات 304 کسرشده باشد اگر بلدیه‌هاى دیگر علاوه نشده هیچ کسر نشده است هر کس میل داشته باشد بنده حاضرم با دفتر و رقم صورت این مسئله را ارائه بدهم. در طهران چرا این طور شده براى این که مالیات ذبایح جزء عواید بلدیه طهران بوده است یک قانون مخصوصى آمده است و ذبایح را الغاء کرده است این ذبایح که به موجب یک قانون مخصوصى ملغى شده است از آن جمع کسر می‌شود و ما نمی‌توانیم این اصلاحات قانونى را بکنیم. حقاً مطابق آن قانون باید عوضش را از مجلس بخواهیم زیرا وقتى که یک قوانین مخصوصى می‌گذرد و بعد به موجب یک قوانینى یک قسمت از آن ملغى می‌شود مجبوریم براى این که آن قانون اولیه کاملاً صورت قانونى داشته باشد. یک قوانین مخصوصى براى یک قضایایى بگذرانیم و با این تصویب عواید مستغلات هم باز اداره بلدیه عایداتش مساوى با عایدات 304 نمی‌شود و این کسرش باز باید تسویه شود به این ملاحظه بنده یک توضیحات بیشترى براى آقایان نمایندگان در ضمن یک لایحه مفصلى گفته‌ام نوشته‌اند و معین کرده‌اند که این عواید چه جور چه موقع از بین رفته و براى این که ما بتوانیم عوض آنها را بپردازیم یک تصمیمات خاصى لازم دارد ولى در هر حال این را آقایان باید مستحضر باشند که چیزى اضافه از 304 بلدیه طهران نخواهند داد حالا اگر تصدیق می‌فرمایند که بلدیه

+++

طهران باید یک قدم‌هاى قهقرایى بردارد عوض این که ترقى کند، عوض این که عایدات داشته باشد عقب باید برود، و در 306 و 307 بودجه‌اش از 304 هم کمتر باشد این یک چیزى است ملاحظه بفرمایید راجع به بلدیه‌هاى ولایات ما موافقت کردیم که از 307 این پیش‌بینى بشود براى این‌ که چهار ماه به آخر سال باقى مانده و اختلال پیدا می‌کند. این اختلال را آقایان راضى نشوند و تصدیق بفرمایند که در این چهار ماه کارى نمى‌شود کرد حالا بنده تقاضا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند این لایحه بگذرد و بعد هم آن لایحه مفصلى که بنده تمام جزئیاتش را در آن نوشته‌ام ملاحظه خواهید فرمود رقم به رقم تمام جزئیات و گرفتاری‌هایى که هست در آنجا ذکرشده. آقایان باید مساعدت بفرمایند همراهى بفرمایند بلدیه طهران حرکت قهقرایى نباید بکند. بودجه‌اش از 304 نباید کمتر بشود. اگر در سال یک اضافاتى ندهیم اقلاً نگذارید از 304 کمتر باشد

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏

زوار- بنده با کفایت مذاکرات مخالفم‏

رئیس- بفرمایید

زوار- بنده در مقابل نطق ناطق محترم که حقیقه به زیردستى در نطق معروفند نمی‌توانم عرض اندام کنم ولى چیزى که هست بنده نمی‌توانم قانع بشوم علت این که طهران را به سایر ایالات و ولایات ترجیح می‌دهند چه چیز است؟ آقایان باید مواظب باشند...

 (صداى زنگ)

رئیس- آقا راجع به کفایت مذاکرات بفرمایید

زوار- همان را می‌خواهم عرض کنم. زنگ هم با بنده عقد اتحاد بسته است.

 (خنده نمایندگان)

رئیس- تمام شد؟

زوار- بلى مخالفم‏

رئیس- آقاى شریعت‌زاده‏

شریعت‌زاده- اگرچه بیانات آقاى زوار قابل تقدیر است ولى توضیحات ایشان راجع به کفایت مذاکرات نبود...

زوار- زنگ نگذاشت.

شریعت‌زاده- به نظربنده مذاکرات به قدرکافى شده و توضیحاتى که لازم بوده داده شد آقایان موافقت بفرمایند که لایحه تصویب شود و امیدواریم که مجلس شوراى ملى قدم به قدم به ولایات دیگر هم بپردازد و منظور آقایان حاصل شود

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات.

آقایانی که مذاکرات را کافى می د‌‌انند قیام فرمایند

 (عده قلیلى قیام نمودند)

رئیس- تصویب نشد.

وزیر مالیه- در این صورت بنده تقاضا می‌کنم که مخبر محترم کمیسیون با بنده موافقت بفرمایند که این لایحه حالا بماند و بعد تواماً با آن توضیحات و آن لایحه دیگرى که مى‌باید مطرح بشود با هم بیاید تا این که آقایان کاملاً قضایا را ببینند و رأى بدهند

بعضى از نمایندگان- (باهمهمه) علت ندارد از دستور خارج شود.

آقا سید یعقوب- بنده مخالفم‏

رئیس- آقاى شریعت‌زاده‏

شریعت‌زاده- موافقم‏

رئیس- آقاى حاج میرزا مرتضى‏

حاج میرزا مرتضى- مخالفم‏

رئیس- بفرمایید

حاج میرزا مرتضى- راجع به پیشنهاد حضرت شاهزاده است یا راجع به اصل موضوع‏

رئیس- (خطاب به آقاى وزیر مالیه) می‌فرمایید آن پیشنهاد بشود یا خیر  

+++

وزیر مالیه- بنده نظرى داشتم اظهار کردم بسته به نظر مخبر کمیسیون است و آقایان بنده عرض کردم اگر نظر مخالفت آقایان براى این است که توضیحات بیشترى لازم دارند بماند تا توضیحات داده شود

رئیس- (خطاب به آقاى حاج میرزا مرتضى) در اصل مطلب بفرمایید

حاج میرزا مرتضى- راجع به اصل مطلب بنده از حضرت والا تشکر می‌کنم که این اقدامات را راجع به بلدیه طهران فرموده‌اند ولى بیشتر متشکر می‌شدیم اگر همین اقدامات را راجع به بلدیه‌هاى ایالات و ولایات هم می‌فرمودند، بلدیه طهران را مى‌فرمایند ده هزار تومان کسر عایدى دارد از 1304 این سبب نمی‌شود که هرچه هست مستغلات این جا و سایرجاها را تخصیص بدهند به طهران. مستغلات اینجا و سایر جاها مختص به خود محل است و جزء مالیات عمومى نمی‌شود. همین طور که بلدیه طهران احتیاج دارد بلدیه‌هاى ایالات و ولایات بیشتر از همه جا احتیاج دارند. در طهران بحمدالله از همه حیث اسباب اسایش و راحتى و صحیه و دکتر و همه چیزشان فراهم است ولى ولایات ابداً از این چیزها بو نکرده‌اند و به کلى محروم هستند نه دکتر دارند، نه آب خوردن دارند، نه تمیزى دارند، و به هیچ‌وجه این ملاحظات براى ایالات و ولایات نشده آنها که مقصر نیستند. همان طورکه از اول 1306 این قانون را براى طهران تصویب می‌فرمایید براى ایالات و ولایات هم تصویب بفرمایید. می‌فرمایید این عواید جزء بودجه شده. ممکن است این عواید را مجدداً از بودجه مجزا بکنندو هیچ زحمتى هم وارد نمی‌شود. لااقل اگر این کار را نمی‌کنند بقیه سال را یعنى این سه ماه چهار ماه را اختصاص بدهند به ولایات که آنها هم بگیرند. بنابراین بنده هیچ دلیلى نمى‌بینم که طهران را ترجیح بدهند به ایالات و ولایات. همان چیزى که طهرانی‌ها مى‌خواهند آنها هم مى‌خواهند عقیده بنده این است که خوب است حضرت والا و آقایان هم موافقت بفرمایند و همین طورى که در 306 مستغلات را تخصیص به بلدیه طهران داده‌اند به سایر ایالات و ولایات هم تخصیص بدهند و الّا با این ترتیب ما وکلاى ایالات و ولایات حاضر نیستیم.

مخبر- اولاً لازم است عرض کنم که بنده هم خودم نماینده ولایات هستم. کمیسیون بودجه که هیجده نفر عضو دارد شانزده نفرش نماینده ولایات هستند دو نفر هم که آقاى آشتیانى و آقاى بهبهانى هستند در تمام قضایا با نمایندگان ولایات موافقند و کمیسیون بودجه هم مثل این است که خود آقایان آنجا تشریف دارند ولى احساسات ر‌ا در قضایاى مملکتى نمی‌شود صرفاً حکم قرار داد.

بعضى از نمایندگان- (باهمهمه) دفاع است احساسات نیست‏

مخبر- استدعا می‌کنم به عرایض بنده توجه بفرمایید آن وقت بعد هر چه می‌خواهید بفرمایید. اصل شرح این لایحه این است که دولت از نقطه‌نظر احتیاجات بلدیه طهران و به طورى که آقاى وزیر مالیه اظهار کردند که عایداتش نسبت به سیصد و چهار کسر شده است و حقاً هم عواید مستغلات باید ضمیمه عایدات بلدیه شود یک لایحه را مجلس تقدیم کرده است که عایدات مستغلات طهران جزء بودجه بلدیه طهران شود. کمیسیون بودجه متفقاً تعرض کردند که چرا اسم ولایات را نیاوردید و حقاً باید عواید مستغلات ولایات هم ضمیمه بودجه بلدیه خودش بشود. دولت اساس این نظر را قبول کرد ولى وقتى مراجعه به نتیجه کردیم دیدیم سیصد هزار و کسرى کسر بودجه ایجاد می‌کند و اگر اول سال بود ممکن بود بگوییم یک مخارجى را حذف می‌کنیم ولى هفت ماه از سال گذشته و بر طبق تصویبات مجلس که دو دوازدهم‌ها تصویب گردیده آن پول‌هایى که گرفته شده به مخارج مملکتى رسیده‏...

زوار- در بودجه‌ها این قضیه اصلاح شود

مخبر- بودجه‌ها هم که هنوز از مجلس نگذشته است وهمینطور بطور دودوازدهم پول ها خرج شده است کمیسیون بودجه که ناظر تعدیل بودجه بود نمی‌توانست

+++

این کسر را قبول کند که دفعه بر بودجه وارد شود از این نقطه‌نظر این تبصره که در این لایحه است در کمیسیون بودجه تنظیم شد و دولت هم موافقت کرد که عواید مستغلات طهران از 1306 جزء بودجه بلدیه طهران شود و از سیصد و هفت هم در ولایات به بلدیه‌هاى همان جاها تخصیص داده شود. در مجلس که مطرح شد نظریه آقایان معلوم شد و پیشنهادات هم در کمیسیون مطرح گردید و به طوری که در مقدمه خبر عرض شد دو قسمت را حائز بود یک قسمت این بود که در تمام مملکت عواید مستغلات از 1306 ضمیمه بلدیه شود. یک قسمتى هم مفادش این بود که از سیصد و هفت عواید مستغلات طهران و ولایات تماماً جزء بلدیه شود پیشنهادات بین این دو قسمت بود. اما قسمت اول که تمام مستغلات مملکتى از 1306 عوایدش ضمیمه بلدیه‌هاى هر شهرى بشود از نقطه‌نظرى که عرض کردم نمی‌شود چون این پول‌ها قبلاً به مصرف رسیده و اگر بعد از هفت ماه بخواهند بگویند که از اول سیصد و شش مستغلات هر شهرى ضمیمه بلدیه‌اش بشود این پول‌ها باید پس گرفته شود و این هم ممکن نیست. زیرا جزء عواید مملکتى شده و به مصرف رسیده است علاوه بر این یک کسر مهمى هم بر بودجه وارد می‌شود که دولت حاضر نیست قبول کند و این لایحه را پس مى‌گیرد آن وقت نه به نفع بلدیه طهران است و نه به سایر ولایات چیزى می‌رسد. اگر دولت این لایحه را نیاورده بود در مجلس که کسى از آقایان این پیشنهاد را نکرده بود از این نقطه‌نظر کمیسیون صلاح ندانست و نتوانست آن پیشنهادها را قبول بکند. یک فرض دیگر می‌ماند و آن این است که از اول سیصد و هفت عواید مستغلات هم مال طهران و هم مال ولایات ضمیمه بلدیه‌هاشود. و این فقط نیتجه‌اش محروم کردن بلدیه طهران است از این پنجاه هزارتومان و ما که نماینده ولایات هستیم در عین این که می‌خواهیم به بلدیه‌هاى ولایات هم مساعدتى شود مخالفتى نداریم که به بلدیه طهران هم مساعدتى بشود بنابراین کمیسیون دید همان نظریه اول جامع است و به علاوه چهار ماه بیشتر به آخرسال نمانده است و طهران اگر هیچ مزیتى نداشته باشد به اندازه چهار ماه که بودجه بلدیه‌اش جلوتر پرداخته شود مزیت دارد و از چهار ماه دیگر هم که ازاول سیصد و هفت باشد عواید مستغلات ولایات هم ضمیمه بلدیه‌هایش می‌شود و مال طهران را هم که از امسال رأى بدهیم ضررى به بلدیه‌هایى ولایات وارد نمی‌آورد. ما اگر می‌خواستیم از سیصد و شش این را قبول کنیم چون یک کسر بودجه زیادى وارد می‌آمد نمی‌شد. این بود که همین طور قبول کردیم و بنده تصور مى‌کنم نمایندگان ولایات هم که همان نظر مارادارند (چون آخر ماها هم نماینده ولایات بودیم که این را تصویب کردیم) بهتر این است موافقت بفرمایند و همین ترتیبى که کمیسیون راپورت داده است تصویب بشود و تا سه چهار ماه دیگر هم عوائد مستغلات ولایات ضمیمه بلدیه‌ها می‌شود.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏

رئیس- پیشنهاد آقاى یاسایى قرائت می‌شود

 (به شرح ذیل خوانده شد)

بنده تقاضا می‌کنم راپورت کمیسیون راجع به واگذارى عایدات مستغلات به بلدیه‌ها از دستور امروزخارج شود

رئیس- بفرمایید

یاسایى- بنده کمتر نظرم مى‌آید که یک لایحه به مجلس بیاید و به واسطه الحاق یک تبصره که در کمیسیون شده است از نقطه‌نظر واگذارى عایدات مستغلات در سیصد و هفت به بلدیه‌ها هم مجلس مخالف باشد و هم دولت. دولت بعد از این که با پیشنهاد ما در کمیسیون بودجه موافقت کرد که عواید مستغلات را در ولایات به بلدیه‌ها بدهند وقتى رفتند حساب کردند دیدند در حدود سیصد چهارصد هزار تومان می‌شود بنابراین دولت شاید از خدا بخواهدکه لایحه قبول نشود آقایان هم که نمی‌دانم چرا این طور می‌کنند. چیز غربى است آقایان برخلاف

+++

میلشان مخالفت می‌کنند. بر‌خلاف میل طبیعى خودتان با بلدیه‌هاى ولایات مخالفت می‌کنید. بنابراین بنده به نظرم آمد که فعلاً از دستور خارج شود تا با دولت مذاکره بشود و یک راه حلى پیدا شود زیرا یا باید به این لایحه رأى بدهند یا این که دولت لایحه را پس بگیرد.

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- عرض کنم بنده تصور می‌کنم که این پیشنهاد آقاى یاسایى از این نقطه‌نظر بود که نمایندگان ولایات را متذکر کنند که اگر این لایحه برود سال سیصد و هفت هم به کلى از بین می‌رود. بنده خودم هم از آقاى عدل و هم از آقاى زوار در این مورد بیشتر متعصب بودم و طرفدار این بودم که براى ولایات هم از همین امسال رأى داده شود ولى چون چیز عملى نیست بنده خواهش می‌کنم که آقا پیشنهادشان را مسترد دارند تمام نمایندگان ولایات هم به این لایحه رأى می‌دهند

یاسایى- استرداد می‌کنم.

رئیس- آقاى روحى پیشنهاد کرده‌اند که مذاکرات کافى است‏

زوار- بنده مخالفم‏

رئیس- آقاى روحى‏

روحى- بنده خواهش می‌کنم از این لجاجت‌ها و مخالفت‌هاى کوچک کوچک صرف نظر کنند زیرا به این لایحه صدمه می‌زند و فرمایشات آقاى زوار هم اقناع‌کننده نبود زیرا بر فرض که مال ترشیز را هم بخواهند بدهند یازده تومان مستغلات ترشیز است.

رئیس- آقاى زوار

زوار- عرض کنم بنده میل ندارم با رفیق محترم معارضه به مثل بکنم ولى عرض می‌کنم که ایالات و ولایات به چه مناسبت مستثنى می‌شود؟ بنده نمى‌فهمم چرا اشتباه می‌کنید؟! این احساسات نیست‏...

رئیس- آقا راجع به کفایت مذاکرات بفرمایید

زوار- بله آقا؟ عرض کنم چون این پیشنهاد آقاى روحى سلب حق می‌کند از تمام ایالات و ولایات و صحت و نظافت عموم ایالات و ولایات را به معرض تلف مى‌اندازد لهذا بنده با کفایت مذاکرات مخالفم و باید آقایان در اطراف این لایحه مذاکرات بکنند تا این که نسبت به ایالات و ولایات بیشتر از این ملاحظه شود

رئیس- آقایانى که مذاکرات را کافى می‌دانند قیام فرمایند

 (اغلب قیام نمودند)

رئیس- اکثریت است- پیشنهادها قرائت می‌شود

 (به مضمون ذیل خوانده شد)

پیشنهاد آقاى تقى‌زاده- پیشنهاد می‌کنم ماده این طور اصلاح شود؛ مالیات مستغلات در تمام بلاد ایران از سال جارى تا سنه 1310 به بلدیه‌ها اختصاص داده شود و بلدیه‌ها مکلفند که عایدى این محل را فقط به اصلاح مجارى آب‌ها صرف کنند

رئیس- بفرمایید

تقى‌زاده- این مسئله تخصیص عایدات مستغلات به بلدیه و بعضى مسائل دیگر در خود قانون بلدیه هم که اینجا مطرح بود منظور شده بود و این را دوباره مراجعه کردند به کمیسیون داخله و بعضى‌ها را هم دعوت کردند و در آنجا مشورت شد مذاکره شد و اتفاق حاصل شده یک میزانى از آن چیزهایى که مالیات مملکتى برآن تعلق می‌گیرد به بلدیه‌ها واگذار شود و گفته شد فقط مالیاتى را که می‌شود به بلدیه اختصاص داد و واقعاً می‌شود آن مالیات را جزء عواید بلدى کرد و جزء مالیات مملکتى نیاورد مالیات مستغلات است مستغلات یک عنوانى است که بعضى از آقایان در جلسات گذشته اینجا اشتباهاً اظهار کردند که این مستغلات طبعاً مال بلدیه است. این طور نیست.

+++

مستغلات هم یکى از منابع عایدات مملکتى است که بلدیه می‌تواند یک چیزى صد پنج صد ده بلکه صدى پنجاه هم در یک مواقعى براى احتیاجات شهرى بگیرد و چون عجالتاً مالیات مستغلات یک مبلغ هنگفتى نیست که از آن یک صدى پنج یا صدى دهى به بلدیه‌ها اختصاص داده شود این است که بنده پیشنهاد کردم تا پنج سال اختصاص داده شود به بلدیه‌ها و بعد البته اگر باز دست دولت ومملکت باز بود و خواستند در آینده هم مجدداً یک مقدارى تخصیص بدهند می‌توانند و این را نباید فراموش کرد که فقط منبع عایدات بلدیه همین مستغلات نیست و بلدیه‌ها فعلاً عایدات دیگرى هم از قبیل عایدات راه و حق‌الثبت و غیره تا یک میزان معینى دارند و ما می‌خواهیم یک چیزى به آنها بیفزاییم و نمی‌خواهیم تمام مالیات و مستغلات را براى همیشگى به بلدیه بدهیم لهذا بنده عقیده‌ام این است که تا پنج سال کافی است و چون مدافعین لایحه و خصوصاً نماینده دولت اغلب بیاناتى که می‌کردند راجع به محسنات دادن این مالیات بود که مخصوصاً مجارى آب‌ها به اصلاح لازم دارد تنظیف لازم دارد و کثافت مجارى باعث ناخوشى می‌شود ما که این جا نشسته‌ایم مادام که انجمن قانونى بلدى تشکیل نشده این مالیات‌هایى را که خودمان تصویب می‌کنیم و می‌دهیم به دست بعضى بلدیه‌ها نمی‌دانم به چه خرجى می‌رسد و ممکن است بلدیه‌ها بر مطالب معوقه و مختلفه خرج کنند که بعضى مهم و بعضى غیر مهم و کمتر اهمیت دارد و وقتى ما این را تصویب می‌کنیم نمی‌دهیم به دست انجمن بلدیه می‌دهیم به دست ادارات که انجمن و قانون ندارند و ممکن است که آنها به چیزهاى خیلى کم اهمیت صرف کنند این است که بنده پیشنهاد کردم این پولى که به بلدیه می‌دهیم یعنى مجلس شوراى ملى می‌دهد محل مصرفش یکى از مهمترین محل مصرف‌هاى بلدیه باشد یعنى تخصیص بدهیم به اصلاح مجارى آب‌ها زیرا بنده هیچ چیزى را مهمتر از اصلاح مجارى آب‌ها نمی‌دانم و خود نماینده دولت هم از آن دفاع می‌کرد و این که در عایدات مستغلات خیلى صحبت می‌شود و آقایان گفتند (که عایدات مستغلات در طهران مهم است و مال ولایات رویهمرفته چیز مهمى نیست و حالا که بنا است مال طهران را بدهند مال ولایات را هم که چیز کمى است اگر ممکن است بدهند و اگر نمی‌شود مال همه جا را از اول سال آینده بدهند) عرض می‌کنم که بنده عقیده‌ام این بود که این موضوع را خوب بود در قانون بلدى می‌نوشتند یعنى در آنجا تصویب می‌کردند که از این منبع مالیاتى صدى چند اخذ شود و در آنجاتصریح می‌شد ولى حالا که لایحه مستقله آورده‌‌اند عقیده بنده این است که هم مدتش را معین کنند و هم محل مصرفش را

مخبر- پیشنهاد نماینده محترم اصولش مبتنى بر دو چیزبود یکى موقت بودن قانون و یکى هم تعیین مصرف اولاً قوانینى که وضع می‌شود به عقیده بنده هر وقت مجلس خواست تغییر بدهد ممکن است و می‌تواند. اگر یک موقعى لازم شد که تمام این عواید خرج نشود دو مرتبه تغییر می‌دهد. اما راجع به مصرف همان طورى که خودشان هم اشاره فرمودند قانون بلدیه قریباً می‌گذرد و بعد از تصویب آن قانون بلدیه‌هاهم قانونى می‌شود و وظایفشان هم در قانون معین است در این صورت بنده خیال نمی‌کنم که لازم باشد ما این قانون را موقت قرار بدهیم دیگر بسته است رأى مجلس.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به قابل توجه بودن این پیشنهاد آقایانی که تصویب می‌کنند قیام فرمایند

 (عده قلیلى قیام نمودند)

رئیس- قابل توجه نشد. پیشنهاد آقاى عدل‏

 (به مضمون ذیل خوانده شد)

بنده پیشنهاد مى‌کنم ماده واحده به قرار ذیل نوشته شود:

مجلس شوراى ملى به وزارت مالیه اجازه می‌دهد عایدات خالص مالیات مستغلات مصوبه 13 سنبله 1333 قمرى

+++

را در پایتخت از اول فروردین 306 ودرولایات و ایالات از تاریخ اول آبان 306 علاوه بر مبلغى که از محل مالیات راه و حق‌الثبت عاید می‌گردد به بلدیه طهران و سایر بلدیه‌ها بپردازد

مدرس- پیشنهاد خرج است‏

عدل- توضیح عرض کنم‏

رئیس- بفرمایید

عدل- عرض می‌شود بنده اگر مطمئن بودم که آقایان نمایندگان ولایات و حال اسف اشمال آنها را فراموش نکرده‌اند و خاطرشان می‌آید که بلدیه‌هاى آنجا چقدر پریشان هستند (مثلاً خراسان را عرض می کنم که سالى چهل هزار تومان بودجه بلدیه‌اش است و فقط سالى چهار صد تومان بودجه براى تعمیرات آنجا منظور شده) این پیشنهاد را بر عکس می‌کردم یعنى پیشنهاد می‌کردم که به طهران از 307 بدهند و در ولایات از 306 ولى چون نگرانم و می‌ترسم که پیشنهادم قبول نشود این است که می‌خواهم کدخدا منشى و ریش سفیدى کرده باشم و عرض می‌کنم که مال طهران را از ابتداى 306 بدهند و ولایات را از اول آبان که رفع نگرانى ولایات هم بشود حالا اگر پیشنهاد خرج است و تصویب نمی‌شود چه عرض کنم‏

مخبر- اولاً به طورى که عرض کردم به واسطه این که این مالیا‌ت‌ها متدرجاً وصول می‌شود اگر بخواهند این دو سه ماه تجزیه کنند اسباب یک زحمتى می‌شود و ثانیاً همان طور که عرض شد کسر بودجه ایجاد می‌شود و ثالثاً به طورى که آقاى مدرس هم اظهار کردند این پیشنهاد خرج است براى این که مؤسسه بلدیه از  موسسات ملى است و مستغلات هم جزء عواید مملکتى است این پیشنهادى که فرمودند از اول آبان قسمت ولایات را بپردازند این خودش یک خرجى است که پیشنهاد شده و بنده نمی‌دانم ممکن است رأى گرفت یا خیر در هر حال کمیسیون به عقیده خود باقی است و نمی‌تواند این پیشنهاد را بپذیرد

رئیس- رأى گرفته می‌شود به قابل توجه بودن این پیشنهاد آقایانی که تصویب می‌کنند قیام فرمایند

 (عده مختصرى قیام نمودند)

رئیس- قابل توجه نشد. پیشنهاد آقاى آقا سید یعقوب‏

 (به شرح آن خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم که به لایحه دولت رأى گرفته شود.

رئیس- به لایحه دولت یعنى بدون تبصره.

آقا سید یعقوب- بله عرض می‌کنم بنده این پیشنهاد را کردم و می‌دانم الان به قدرى هو و جنجال بر بنده خواهند کرد که بنده مابین هو و جنجال مخفى خواهم شد ولى براى خاطر این که یک قدرى آقایان وارد قضیه بشوند و بدانند که زحمات مرکز زیاد است و در تمام جزئیات در تمام صدمات مرکز مقدم بوده است‏

 (همهمه نمایندگان- این طور نیست)

 (زنگ رئیس)

آقا سید یعقوب- اجازه بفرمایید. یک مسئله علمى را که نباید از دست داد آقا قلب مقدم است بر سایر اعضاء مملکت قلب است. آذربایجان را می‌گفتیم دست راست. خراسان دست چپ. فارس سینه البته قلب مقدم است‏

آقاى عدل: شما که به من حمله می‌کنید اگر زحمات مرکز نبود جنابعالى وکیل ملت نبودید

 (همهمه نمایندگان- زنگ زئیس)

عدل- این طور نیست‏

آقا سید یعقوب- بلى به واسطه زحمات مرکز است که شما وکیل هستید، آذربایجان هم زحمات خودش را کشیده است ولى بنده می‌خواهم این عنوان ولایات و مرکز از بین برود، ما وکیل همه جاهستیم، همان جورى که وکیل ولایات هستیم وکیل مرکز هم هستیم، مرکز و ایالات و ولایات در نظرما على‌السویه است آقاى ثابت می‌گویند در فلان قسمت چرا صحبت نکردید من فریاد می‌زنم شما بیایید مشغول انتخاب کمیسیون داخله بشوید که لااقل قانون بلدیه

+++

را بگذرانیم واقایان طفره می‌زنند ولى حالا مى‌خواهند مرا بکشند. بنده استدعا می‌کنم که این روح وحدت و یگانگى که در ما هست به عنوان ایالات و مرکز از دست ندهیم و با یک روح واحد به مملکت خدمت کنیم ما هم به همین نظرى که شما دارید در کمیسیون وقتى که دولت لایحه را آورد این تبصره را اضافه کردیم و از این گذشته بنده در موقعى که قانون بلدیه مطرح بود پشت همین تریبون پیشنهاد کردم که عایدات مستغلات شهرها جزء بلدیه باشد این یک چیزى نیست که بنده بخواهم برخلاف میل آقایان حرف زده باشم، ولى بنده نمی‌گویم که شیراز را بیشتر دوست دارم، ما همه از یک پدر و از یک مادریم، پدر ما اسلام است و مادر ما ایران است، همه از اهل یک خاک و اولاد این پدر و مادر هستیم و نباید این همه عنوان کنیم که مرکز چطور و ولایات چطور اولاً هر قدر مرکز ترقى کند و قوت داشته باشد ایلات هم ترقى می‌کنند، هر وقت مرکز قوى بود‌ه است ایالات و ولایات هم قوى بوده است و هر وقت ضعفى در مرکز بوده است در ولایات هم بوده است، پس باید این عناوین از بین برود و با یک روح واحد و یگانگى به مملکت خدمت کنیم، هر روز نباید به مرکز حمله کرد، ما براى مرکز چه کرد‌ه‌ایم که هر روز حمله به مرکز می‌کنیم؟!

بنده از این نقطه‌نظر بود که پیشنهاد کردم که به لایحه دولت بدون تبصره که در کمیسیون اضافه شده است رأى گرفته می‌شود و قانون بلدیه چند روز دیگر در مجلس طرح می‌شود و این نظر آقایان عملى می‌شود

مخبر- بنده یک مسئله را می‌خواهم به آقایان عرض کنم که این مذاکرات نمایندگان ولایات ممکن است بر ضرر مرکز تمام شود ولى مسلماً به نفع ولایات نخواهد بود این لایحه از بین می‌رود قضایا به صورت اول برمی‌گردد پس باید حالا که دولت با تبصره این لایحه و موافقت کرده است ما قدر بدانیم از این جهت بنده استدعا می‌کنم که خود آقا هم که از نمایندگان ولایات هستند موافقت بفرمایند که این لایحه همان طور که تنظیم شده است بگذرد و تا سه ماه دیگر هم مال ولایات داده می‌شود

آقا سید یعقوب- بنده استرداد می‌کنم‏

رئیس- آقایان فیروزآبادى و عدل و یاسایى پیشنهاد کرده‌اند که جلسه ختم شود مخالفى نیست؟

 (گفته شد- خیر)

رئیس- جلسه ختم می‌شود بقیه مذاکرات می‌ماند براى روز یکشنبه‏

 (مجلس سه ربع ساعت بعد از ظهرختم شد)

+++

قانون‏

اجازه استقرار مبادله پستى هوایى در دفاتر بادکوبه و پهلوى‏

مصوب 21 آبان ماه 1306 شمسى‏

ماده واحده براى اجراى ماده سوم قرارداد پستى منعقد بین دولت ایران و جماهیر شوروى سوسیالیستى مجلس شوراى ملى به دولت اجازه می‌دهد که مبادله پستى هوایى را در دفاتر بادکوبه و پهلوى مستقر و جزئیات آن را به موجب قرارداد مخصوص بین ادارات پست مملکتین مقرر دارد

این قانون که مشتمل بریک ماده است در جلسه بیست و یکم آبان ماه یک هزار و سیصد و شش شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید

رئیس مجلس شوراى ملى- حسین پیرنیا

+++

یادداشت ها
Parameter:292890!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)