صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره ششم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره 6
[1396/05/01]

جلسه: 140 صورت‌مشروح مجلس پنجشنبه شانزدهم شهریور ماه 1306 مطابق 11 ربیع‌الاول 1346  

فهرست مندرجات:

1-اعلام استرداد لایحه بودجه آهن ذوب کنی از طرف دولت

2-ارجاع لایحه دولت راجع به تفویض حق انتخاب نماینده به کلدانیان به کمیسیون داخله

3-مطالعه در اطراف لایحه قانونی اعتبار برای جلوگیری از مرض وبا و تصویب آن

4-مذاکره نسبت به خبر کمیسیون بودجه راجع به استخدام دو نفر معلم برای مدرسه صنعتی و دو نفر معلم برای مدرسه حقوق و تصویب آن

5- مذاکره نسبت به خبر کمیسیون بودجه راجع به استخدام دکتر هاری اشترنک و تصویب آن

6- مذاکره نسبت به خبر کمیسون بودجه راجع به تجدید کنترات مسیو پاپاریان و تصویب آن

7- قانون اجازه پرداخت نود هزار تومان به صحیه کل مملکتی برای جلوگیری و دفع مرض وبا

8- قانون استخدام دکتر هاری اشترنک تبعه دولت آلمان برای مدیری مدرسی صنعتی

9- قانون تجدید کنترات مسیو پاپاریان معلم دواسازی

10- قانون استخدام دو نفر معلم برای مدرسه صنعتی از آلمان و دو نفر معلم برای مدرسه حقوق و سیاسی از فرانسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏6

 

 

جلسه: 140

صورت‌مشروح مجلس پنجشنبه شانزدهم شهریور ماه 1306 مطابق 11 ربیع‌الاول 1346

 

فهرست مندرجات:

1-اعلام استرداد لایحه بودجه آهن ذوب کنی از طرف دولت

2-ارجاع لایحه دولت راجع به تفویض حق انتخاب نماینده به کلدانیان به کمیسیون داخله

3-مطالعه در اطراف لایحه قانونی اعتبار برای جلوگیری از مرض وبا و تصویب آن

4-مذاکره نسبت به خبر کمیسیون بودجه راجع به استخدام دو نفر معلم برای مدرسه صنعتی و دو نفر معلم برای مدرسه حقوق و تصویب آن

5- مذاکره نسبت به خبر کمیسیون بودجه راجع به استخدام دکتر هاری اشترنک و تصویب آن

6- مذاکره نسبت به خبر کمیسون بودجه راجع به تجدید کنترات مسیو پاپاریان و تصویب آن

7- قانون اجازه پرداخت نود هزار تومان به صحیه کل مملکتی برای جلوگیری و دفع مرض وبا

8- قانون استخدام دکتر هاری اشترنک تبعه دولت آلمان برای مدیری مدرسی صنعتی

9- قانون تجدید کنترات مسیو پاپاریان معلم دواسازی

10- قانون استخدام دو نفر معلم برای مدرسه صنعتی از آلمان و دو نفر معلم برای مدرسه حقوق و سیاسی از فرانسه

 

(مجلس سه ساعت قبل از ظهر به ریاست آقاى پیرنیا تشکیل گردید)

 (صورت‌مشروح روز سه‌شنبه چهاردهم شهریور را آقاى بنى‌سلیمان قرائت نمودند)

غائبین با اجازه جلسه قبل‏

آقایان: سهراب‌خان- دکتر سنگ- عراقى- امام جمعه شیراز- خطیبى- افشار- ضیاء- آقا على زارع- مهدوى- عباس‌میرزا- غلامحسین میرزا- فرمند-

+++

احتشام‌زاده- وزیرى- طباطبایى وکیلى- ثقةالاسلامى- اسکندرى- محمد‌ولى میرزا- عدل- جوانشیر- میرزا ابراهیم آشتیانى- میرزا حسن خان وثوق- حاج شیخ عبدالرحمن صالحى- آیت‌الله‌زاده اصفهانى- میر‌ممتاز- مخبر فرهمند.

غائبین بى‌اجازه جلسه قبل‏

آقایان: حاج آقا رضا رفیع- اسدى- على‌خان اعظمى- نظام‌مافى- حشمتى- محمد آخوند- حاج حسن آقا ملک- فرشى- زعیم- روحى- یاسایى- قوام شیرازى- افسر- آقازاده سبزوارى- سید حسن آقایان- حاج میرزا مرتضى- میرزا عبدالحسین- حاج غلامحسین ملک- امیر‌اسد‌الله خان عامرى- حاج آقا حسین زنجانى- مولوى.

دیر‌آمدگان با اجازه جلسه قبل‏

آقایان: ملک مدنى- محمود‌رضا- اعتبار- تقى‌زاده‏

دیر آمدگان بى‌اجازه جلسه قبل‏

آقایان: امیر‌حسین خان- مرتضى‌قلیخان بیات- شریعت‌زاده- دکتر مصدق- جهانشاهى.

رئیس- صورت‌مجلس ایرادى دارد یا نه؟

 (اظهارى نشد)

رئیس- صورت‌مجلس تصویب شد.

رئیس- براى اطلاع خاطر آقایان عرض می‌کنم که در چندى قبل لایحه از طرف دولت راجع به آهن ذوب‌کنى و اکتشاف معادن داده شده بود فعلاً شرحى نوشته‌اند و لایحه را مسترد کرده‌اند که اصلاح کنند و بعد تقدیم کنند یک فقره لایحه هم از طرف آقاى وزیر داخله در چندى قبل راجع به تخصیص یک نفر نماینده براى جماعت کلدانیان پیشنهاد شده بود ولى تکلیفش معلوم نشده است خوب است کمیسیونی که باید به آنجا مراجعه شود معین بفرمایید.

آقا سید یعقوب- اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید.

آقا سید یعقوب- در این موضوعى که فرمودید در دوره چهارم و پنجم یک کمیسیونى بود براى تجدید‌نظر در قانون انتخابات ولى در این دوره هنوز همچو کمیسیونى وجود ندارد بنابراین بنده عقیده‌ام این است که اگر این مسئله لازم باشد به کمیسیون داخله مراجعه شود.

رئیس- آقاى دادگر.

دادگر- انتخابات و مراجعه به قانون انتخابات براى تأمین یک حقى است ولى این براى تأمین یک مصلحتى است و بنده این را بر حسب رتبه از اول که پیشنهاد شده بود لازم‌تر از سایر مسائل می‌دانستم و مرجع این کار هم چنانچه خودتان هم سابقه دارید کمیسیون داخله است در هر حال مقصود بنده این بود که باید به کمیسیون داخله مراجعه شود و نسبت به قانون انتخابات هم این مسئله یک قدرى از آن قضایا سرعتش بیشتر است.

رئیس- آقاى مدرس.

مدرس- عرض می‌شود که قضیه چند جهت دارد یک جهتش همان است که فرمودید شاید مناسبتى با کمیسیون داخله داشته باشد ولیکن اصولش باید در کمیسیون انتخابات درست شود و باید براى همین مسئله و سایر مطالب دیگرى که تجربه کرده‌ایم و باید در قانون اصلاح شود یک کمیسیونى براى تجدید نظر در قانون انتخابات مجلس تشکیل شود و این مسئله هم در آن جا مطرح و رسیدگى شود این عقیده من بود بلى با کمیسیون داخله هم یک مناسبت‌هایى دارد ولى انتخابات کمیسیونى را براى تجدید‌نظر در قانون انتخابات که به تجربه معلوم شده یک نواقصى دارد و باید به تدریج درست شود بنده خیلى لازم می‌دانم و اگر مجلس صلاح می‌داند آن کمیسیون را تشکیل بدهد.

رئیس- عجالتاً رأى گرفته می‌شود به کمیسیون داخله اگر تصویب شد به آنجا مراجعه می‌شود و الّا به کمیسیون

+++

انتخابات آقایانى که تصویب مى‌کنند به کمیسیون داخله مراجعه شود قیام فرمایند

 (عده از آقایان نمایندگان قیام نمودند)

رئیس- آقایان بعضى بر می‌خیزند و بعضى می‌نشینند.

کى‌استوان- منشى‌ها در شماره طول می‌دهند.

رئیس- حالا ننشینید تا یک مرتبه دیگر شماره شود

 (مجدداً شماره شد)

رئیس- اکثریت است تصویب شد.

رئیس کل صحیحه- خاطر آقایان نمایندگان مستحضر است که مرض کل را قریب چهل پنجاه روز است در ایران طلوع کرده است و صحیه کل مملکتى با نهایت جدیت با این دشمن نوع بشر مشغول مبارزه بوده است لایحه‌ای است مربوط به جلوگیرى از کل را که تقدیم مقام محترم ریاست می‌کنم و تقاضاى فوریت هم می‌کنم.

 (لایحه فوق را تقدیم نمودند و به شرح ذیل قرائت شد)

ساحت محترم مجلس شوراى ملى.

بر خاطر پوشیده نیست به روز مرض وبا در حدود جنوب باعث نگرانى کلى شده و دولت لازم می‌داند با هر وسایلى که ممکن باشد براى جلوگیرى آن اقدام عاجلى بنماید تا به حال آنچه مقدور بوده از اعتبارات صحیه کل مملکتى به عنوان قرض به مصرف رسیده و حتى ضرورت و احتیاج الزام تهیه اعتبارات دیگرى هم نموده است و چون مرض مزبور در نواحى جنوب هنوز باقى و حیات مردم را تهدید می‌نماید دولت مقتضى می‌داند که براى ادامه عملیات و جلوگیرى شیوع مرض مزبور و استرداد وجوهى که از اعتبارات دیگر براى این منظور صرف شده تدارک اعتبار نماید چنان که خاطر نمایندگان محترم مستحضر است مبلغ نود هزار تومان از اضافه عایدات 1305 براى خشکانیدن باطلاق‌ها در نظر گرفته شده بود و فقط از نقطه‌نظر الاهم فالاهم مصرف نمودن مبلغ فوق‌الذکر را براى جلوگیرى از شیوع مرض وبا دولت لازم دانسته و ماده واحده ذیل را پیشنهاد و تصویب آن را به قید فوریت تقاضا می‌نماید.

ماده واحده- وزارت مالیه مجاز است مبلغ نود هزار تومان از محل اضافه عایدات 1305 براى جلوگیرى و دفع مرض و یا اعم از فوق‌العاده اطباى اعزامى مطابق تشخیص صحیه و تهیه واکسن از خارجه و سایر مخارج مربوطه به جلوگیرى از وبا و توسعه مؤسسه پاستور طهران براى واکسن و سرم سازى به اختیار صحیه کل مملکتى واگذار نماید.

رئیس- آقاى دادگر.

دادگر- موافقم.

رئیس- آقاى دشتى.

دشتى- موافقم.

رئیس- آقاى عمادى.

عمادى- موافقم.

رئیس- مخالفى دارد.

آقا سید یعقوب- بلى بنده مخالفم.

رئیس- اسمتان که اینجا نیست.

آقا سید یعقوب- خوب چه کار کنم ننوشته‌اند.

رئیس- بفرمایید.

آقا سید یعقوب- آقایان خیلى تعجب مى‌کنند که چرا بنده مخالفت کردم بنده مخالف نیستم در این موضوع صحیه کل مملکتى حقیقتاً خدمت بزرگى کرده است و خیلى هم بنده این جا شکرگذارى می‌کنم لیکن یک نکته‌ای است که عرض می‌کنم بنده عضو کمیسیون بودجه هستم و ناچارم در یک لایحه مالى که به مجلس می‌آید نکته را عرض کنم و نظریاتم را بگویم تا آقاى رئیس و آقایان نمایندگان و آقاى وزیر معارف که تشریف دارند مستحضر شوند که دولت براى بودجه‌اش نمی‌آید به مجلس و هر وقت که یک یک پول نقدى می‌خواهد فورى مى‌آید این جا و

+++

پولش را می‌گیرد و پا می‌شود و می‌رود کمیسیون بودجه الان مدتى است که کارش را تمام کرده است التماس کرده است که آقاى دولت پاشو بیا بودجه‌ات را بنویس و تمام کن نمى‌آید بنده ناچار شدم حالا که یک لایحه آمده است به مجلس و عنوان مالى دارد عرض کنم و مجلس را مستحضر کنم که دولت براى بودجه‌اش نمى‌آید این لایحه مالى را بنده مخالف نیستم ولى از این جهت در تحت عنوان مخالفت خواستم عرض کنم که دولت براى بودجه‌اش به مجلس نمى‌آید و مى‌خواهد مستقل باشد و اعتبار بگیرد و برود خودش بودجه را تقسیم کند.

رئیس- آقاى دادگر.

دادگر- ملاحظاتى که آقاى آقا سید یعقوب کردند به جاى خود صحیح است ولى جاى این که درباره لایحه راجع به جلوگیرى از وبا این مهلت و عظمت دارد پیش می‌آید این حرف زده شود نیست اگر عملى باید بشود و جلوگیرى باید نسبت به بودجه بشود موقعش در دو دوازدهم و یک دوازدهم است آن جا بفرمایید ولى این قضیه یک قضیه‌ای است که تأخیرش موجب انتشار آن است و سلامت عامه را در مملکت تهدید می‌کند ما باید به جاى قدردانى و حق‌شناسى از دکتر بهرامى (احیاء‌السلطنه) و خدمات او (واقعاً بنده معتقد به حق‌شناسى که از لفظ ناشى می‌شود نیستم و عملاً باید از یک نفر مباشر خدمت قدرشناسى کرد) این لایحه را که مفید به حال اهالى مملکت است تصویب کرد در این مدت چهل پنجاه روزه ایشان آمده‌اند رفته‌اند این طرف آن طرف دویده‌اند بنده خودم ایشان را جندین مرتبه در این گرماى شدید تابستان دیده‌ام که عرق مى‌ریخته‌اند و کار مى‌کرده‌اند و تلاش مى‌کردند و قضیه را تعقیب مى‌کردند که بتوانند فورى با آئروپلان و وسایل سریعه سرم و واکسن به اطراف برسانند که مصرف شود تاکنون هم دولت از اعتبارات و از جیب شخص خودش یک استقراضى کرده است و قضیه هم هنوز تمام نشده است و به نظر بنده باید این قضیه را تصویب کرد که بروند مشغول ادامه کارشان باشند و البته آن نظرى هم که آقاى آقا سید یعقوب دارند جایش در دوازدهم است ممکن است آن جا جلویش را بگیرند و دولت را ملزم کنند که بیاید و بودجه‌اش را اصلاح کند.

وزیر معارف- نسبت به فوریت این لایحه همان طور که آقایان محترم علاقه‌مندند دولت هم کمال علاقه‌مندى را باین قسمت داشته است و این پیشنهاد را تقدیم مجلس شوراى ملى کرده است نسبت به قسمت‌هاى دیگرى که آقاى آقا سید یعقوب اظهار فرمودند دولت حاضر نمی‌شود در کمیسیون بودجه که بودجه‌هایش را بگذراند این طور نیست الان مدتى است یعنى یک ماه است که مجلس تعطیل بوده و بعد از تعطیل هم مکرر خود آقایان ذکر کردند که تا تکلیف آن دو لایحه اضافى که یکى راجع به وزارت امور خارجه و دیگرى راجع به وزارت فوائد عامه بود معلوم نشود تکلیف بودجه معلوم و معین نمی‌شود ولى در عین این حال بنده خودم حاضر شده بودم که در کمیسیون محترم بودجه بیایم و بودجه معارف را اصلاح کنیم مثل این که قبل از تعطیل مجلس هم چند جلسه در کمیسیون مطرح بود ولى بعد از انقضاء تعطیل مجلس و تشکیل کمیسیون بودجه وزارت معارف دچار یک اشکالاتى شده است که اغلب آقایان نمایندگان محترم شاید مسبوق باشند و آن اشکال این است که: وزارت مالیه اظهار کرده است که صد و شصت هزار تومان عواید صدى نیم ممیزى امسال تقریباً بلامحل است اگر چه وزارت معارف در این باب متقاعد نشده است و با وزارت مالیه داخل در مذاکره است ولى اصلاحاتى که بنده در بودجه معارف کرده‌ام به طوری که خاطر نمایندگان محترم مستحضر است مبتنى بر این صد و شصت هزار تومان صدى نیم است و این که بنده این چند روزه در کمیسیون حاضر نشدم منحصراً علتش این بوده است و الّا هر وقت بفرمایید دولت و افراد وزرا‌ همه حاضر هستیم که بیاییم در

+++

کمیسیون بودجه و خود وزرا‌ بیشتر علاقه‌مندند به گذشتن بودجه و معین شدن تکلیف آنها.

رئیس- رأى می‌گیریم به فوریت ...

دهستانى- بنده مخالفم.

عده از آقایان نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- یک نفر مخالف بیشتر نیست اجازه بفرمایید حرف‌شان را بزنند.

 (خطاب به دهستانى) بفرمایید.

دهستانى- اجازه که بنده بدواً خواسته بودم از نقطه‌نظر موافقت بود ولى متأسفانه مسئله خشکانیدن باطلاق‌ها و صحبت نود هزار تومان را که مى‌شنوم تعجب می‌کنم از آن طرف مى‌بینم که دولت یک میلیون و نیم پول داشته و یک مخارج معینى هم براى آن در نظر گرفته است حالا التفات بفرمایید که حق‌کشى تا چه درجه است یک موضوعى که راجع به خشکانیدن باطلاق‌ها است و از براى زندگانى یک عده مردم بدبخت شهریار که حق حیات در این مملکت دارند پیش‌بینى شده همین نود هزار تومان است که از محل این یک میلیون و نیم معین شده است حالا عدلاً و انصافاً سزاوار است که این نود هزار تومان اختصاص براى وبا داشته باشد بنده راجع به این لایحه موافقم ولى نگاه کنید ببینید این یک میلیون و نیم که اضافه دارند چه مخارجى برایش معین کرده‌اند و اگر بخواهیم الاهم فى‌الاهم را...

یک نفر از نمایندگان- الاهم فالاهم.

دهستانى- در نظر بگیریم مى‌بینیم باز رعایت ملت شهریار مقدم است بنده تقاضا می‌کنم در صورتی که محل هست و سال‌هاى متوالى است که مردم بدبخت شهریار مبتلا به مرض هستند از این نود هزار تومان خوب بود صرف‌نظر مى‌فرمودند و از یک محل دیگرى که در لایحه جداگانه معین شده چندان ضرورى هم نیست براى این کار جداگانه معین شده چندان ضرورى هم نیست براى این کار تخصیص بدهند حالا دیگر بسته است به وجدان آقایان نمایندگان.

رئیس- رأى می‌گیریم به فوریت آقایانی که تصویب می‌کنند قیام فرمایند

 (اغلب بر‌‌خاستند)

رئیس- تصویب شد ماده واحده قرائت می‌شود

 (به مضمون سابق قرائت شد)

رئیس- آقاى آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب- اولاً خواستم توجه بدهم آقاى دهستانى را که الاهم فی‌الا‌هم است مسئله دیگرى را که خواستم عرض کنم این است که آقاى دادگر را خواستم متوجه‌ این نکته بکنم که در مقام سؤال و جواب ناطقین متذکر باشند که تصور خلاف نشود بنده بر ضد و خلاف این لایحه نبودم و مخالف نیستم که یک پولى خرج یک مرض مهلکى بشود ولى حضرتعالى همچو اظهار فرمودید که مسلماً تصور می‌شود که فلانى با این که ناخوشى و مرض وبا در جنوب پیدا شده بود مخالفت کرد ولى این طور نیست بنده اولاً تشکر کردم از اقدام صحیه که حقیقتاً متوجه شده‌اند و جلوگیرى کرده‌اند از این مرض در صفحات جنوب ولى نظر بنده این بود که به دولت تذکرى راجع به بودجه‌شان بدهم و الّا حمل بر چیز دیگر نفرمایید بنده چون بر‌خلاف واقع تعبیر شده بود این عرض را کردم اگر چه حق داشتم مطابق نظامنامه توضیح بدهم ولى براى این که وقت مجلس تلف نشود به عنوان مخالفت این عرض را کردم‏

رئیس- آقاى دادگر.

دادگر- بنده حرف آقاى آقا سید یعقوب را سوء ترجمه نکردم عرض کردم که تذکر غیر موردى بوده است.

رئیس- آقاى دشتى.

دشتى- موافقم.

+++

رئیس- آقاى شریعت‌زاده.

شریعت‌زاده- موافقم.

رئیس- آقاى حق‌نویس.

حق‌‌نویس- بنده هم موافقم.

رئیس- آقاى امامى.

امامى- موافقم.

رئیس- آقاى عمادى.

عمادى- موافقم.

رئیس- آقاى کازرونى.

کازرونى- موافقم.

رئیس- آقاى شیروانى.

شیروانى- بنده مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

شیروانى- عرض کنم موضوعى را که آقاى دهستانى تذکر دادند تصور می‌کنم که درست است منتهى شاید نتوانستند مطلب را درست بیان کنند در این لایحه پیشنهاد شده است که نود هزار تومان از اضافه عایدات یک میلیون و نیم که در آن لایحه دولت اختصاص داده شده بود براى خشکانیدن باطلاق‌ها (و در کمیسیون بودجه هم تصویب شده است و شاید خبرش در تحت تنظیم یا در ضمن تقدیم باشد) به مصرف جلوگیرى از وبا برسانند تذکرى که بنده می‌خواستم بدهم این است که موضوع وبا که در سرحدات پیدا شده است البته مسئله مهمى است و باید یک پولى از محل کلیه وجوه مملکتى و از متن بودجه مملکتى یا از انقدر وجوه برداشته شود و جلوگیرى شود ولى موضوع مالاریا عجالتاً در این مملکت یک وباى دائمى شده است و در سرتا‌سر مملکت وجود دارد در شهریار تنها هم نیست بنده سابق بر این هر کس را که می‌دیدم مبتلا به مالاریا است (چون تجربه کرده بودم) مى‌گفتم که یک مسافرتى به اصفهان بکن و هواى آنجا طورى است که بواسطه نبودن پشه و آب‌هاى راکد و اعتدال هوا معالجه می‌شوید و بالاخره چون خود بنده این امتحان را کرده بودم دیگران هم این پیشنهاد بنده را قبول می‌کردند و می‌دیدم که عملى هم می‌شود ولى امسال که بنده رفتم به اصفهان در محترم ترین خانواده‌ها در خانوادهایى که طبیب مخصوص دارند در خانواده‌هایى که تمام جزئیات حفظ‌الصحه را رعایت مى‌کنند یک نفر وجود نداشت مگر این که مالاریا داشته باشد سر تا سر اصفهان مالاریا گرفته است عرض کنم که لنجان اصفهان که اغلب آقایان می‌دانند آنجا برنج کارى است و غالباً آب راکد دارد قریب صد هزار نفوس دارد تمام آنها مالاریا دارند مسئله شهریار تنها هم نیست مالاریا الان دارد مثل سیل در این مملکت آدم مى‌کشد نود هزار تومان از اضافه عایدات مملکت تخصیص داده شده بود که شروع نمایند به جلوگیرى این مرض آن هم نه تنها براى شهریار و در لایحه هم شهریار ذکر نشده بود و ما مخصوصاً تذکر دادیم که متناسب با وضعیات مملکت در سایر نقاط هم خرج شود این نود هزار تومان را حالا که مى‌خواهند به این مصرف فورى برسانند باز قضیه جلوگیرى از مالاریا یک موضوعى می‌شود که دفن می‌شود در مجلس و کمیسیون بنده مخصوصاً این را تذکر می‌دهم و پیشنهاد می‌کنم که این نود هزار تومان از متن بودجه مملکتى به مصرف برسد و آن نود هزار تومان اعتبار خشکانیدن باطلاق‌ها به مصرف خودش برسد.

رئیس کل صحیه- بنده از روز اول تصدى امور صحیه مملکت یکى از چیزهایى را که فوق‌العاده طرف توجه و اهمیت قرار می‌دادم موضوع مالاریا بوده است و یکى از مواد مرام بنده مبارزه با مالاریا بوده است چنانچه تحقیقات عمیقه کردم و به غالب از نقاط این مملکت خودم رفتم و مشاهدات محلى کردم وضعیات را دیدم مالاریا در تمام این مملکت حکمفرما است در تمام سواحل بحر خزر در تمام جنوب در شهر طهران تمام مزاج‌ها مالاریایى و مستعد گرفتن غالب امراض هستند ولى متأسفانه کلرا مافوق آن است

+++

اگر مالاریا خیلى صدمه به این مملکت زده و می‌زند بنده کاملاً تصدیق دارم و بنده شب و روز کوشیدم متخصصان نقاط مخصوص در نظر گرفتم که استخدام شوند و به دنیا مراجعه کردم زحمت کشیدم که جلوى این مرض مهلک گرفته شود و بالاخره در نتیجه زحمات بنده و توجه نمایندگان محترم بود که لایحه نود هزار تومان از طرف دولت فرستاده شد به مجلس ولى موضوع کلرا غیر از اینها است کلرا اگر جلوگیرى نشود غارت می‌کند مملکت را و هیچ نمی‌شود انتظارش را کشید که چه مى‌کند و چه معالمه با ما خواهد کرد زیرا اگر به تواریخ گذشته مراجعه فرمایید دو سه متبه در زمان زندگانى خود ماها کلرا آمده است و میلیون‌ها نفوس مملکت را تلف کرده است در آن روزى که کلرا در هندوستان بروز کرد و ما فهمیدیم جلوگیرى کردیم و متوجه سر‌حداتمان شدیم بالاخره رسید به بمبئى و از بمبئى آمد به طرف سر‌حدات مملکت ما و آن موقع هم تصادف کرد یا تعطیل مجلس و بودجه قلیل صحیه هم البته اقتضا نمى‌کرد به آن مصارف برسانند لایحه چهل هزار تومانى اعتبارى هم که از مجلس براى فرستادن اطباء به ولایات گذشته بود بالغ بر بیست و پنج هزار تومان از آن محل بالاجبار قرض کردیم و به مصرف کلرا رساندیم و بعد اطبایى را هم تعهد کردیم و از این محل به ولایات فرستادیم تقریباً چهل پنجاه نفر و باز اگر آخر ماه بشود و ما یک محلى نداشته باشیم آن تعهداتى را که کرده‌ایم عمل کنیم آنها نمى توانند کار کنند در هر حال بنده به هئیت دولت فشار آورده‌ام و هیئت دولت هم در موقعى که مجلس شوراى ملى تعطیل بود از اعتبار شخصى خودشان یا از بانک پهلوى پولى استقراض کرده و باز یک کمکى به صحیه کردند و این پول‌ها یک مقدارى به مصرف خرید واکسن رسیده است که به اروپا فرستاده شده و یک مقدارى مخارج طیاره و اتومبیل شده است و شاید یک مقدار قلیلى هم فوق‌العاده اطبایى بوده است که از هیچ چیز مضایقه نکرده اند و در قلب‌الاسد تابستان در سواحل خلیج فارس در آن گرماى شدید جلوى کلرا را می‌گرفته‌اند حالا این فوق‌العاده به هر عنوان بوده است باشد به اسم بیمه جان بوده است یا چیز دیگر در هر حال یک فوق‌العاده به اطبا داده شده است و حالا دیگر ما محلى نداریم در صورتی که صحیه مجبور است از براى این که کلرا کانونى براى خودش نسازد و از براى این که مبادا گاهگاهى یک بروزاتى بدهد که در سال آتیه مملکت را دچار مخاطره بکند چنانچه در سایر جاها است صحیه با تبادل نظر اعضاء کمیسیون دفاع صحى که از اجله علماء طب تشکیل شده است و همه روزه تشکیل است می‌خواهد تلقیح اجبارى را شروع کند و این تلقیح اجبارى در سواحل خلیج فارس باید بشود و همچنین در جاهایى که آلوده است یعنى آلوده بوده است و بحمد‌الله فعلاً رو به خاموشى رفته است در خوزستان که هیچ نیست و در اطراف شوشتر و ده بید جدیداً طلوع کرده است آنجا را هم اطباء فوراً اطرافش را گرفته اند و تلقیح اجبارى کرده اند و خفه‌اش کردند و در اطراف دزفول رفت یک بروزاتى بدهد آنرا هم رفع کردند در هر حال در سواحل خلیج فارس و جنوب بالاخره تلقیح اجبارى باید دوام پیدا کند در تمام نقاط آلوده و نقاطی که مجاور با راه‌هاى مهم خلیج فارس است نه تنها در سرحد جنوب بلکه در سرحد شرق هم باید همین طور شود زیرا اطلاع داریم در اسکندر‌آباد هند کلرا سخت شایع است و اسکندر‌آباد واقع است در سر راه خط آهنى که به دزداب می‌آید البته دزداب هم مورد تهدید است و چند روز است که دستور داده شده است معاینه طبى می‌کنند و مقدار زیادى هم واکسن فرستاده شده‏ است و همچنین در سرحدات غرب که به مناسبت مجاورت با بصره باید جلوگیرى کامل بشود البته جلوگیرى از مالاریا هم واجب و بنده استدعا می‌کنم از دولت که با توجهات مجلس شوراى ملى یک توجهى بکنند و یک فکر اساسى بفرمایند براى جلوگیرى

+++

از مالاریا باید این باطلاق‌ها بخشکد که این مض دارد نژاد ایران را منقرض می‌کند البته باید توجه عاجلى کرد ولى از نقطه‌نظر الاهم فالاهم جلوگیرى از کلرا لازم است بنده تنها به جلوگیرى از مالاریا هم قانع نمی‌شوم بلکه این مملکت از نقطه‌نظر صحى احتیاجات دیگر هم دارد.

رئیس- آقاى دهستانى.

دهستانى- از آقایان استدعا مى‌کنم که اگر موافقت نمی‌فرمایند لااقل به عرایض بنده یک تفقدى بفرمایند یک لایحه از طرف دولت به مقام مجلس تقدیم شده بود براى مصارف یک میلیون و نیم اضافه بودجه 1305 از روى انصاف و مروت می‌خواهم ببینیم کدام قلمى را امروز برداریم و براى جلوگیرى از این مرض در جنوب ایران حادث شده است مصرف کنیم؟ اگر انصافاً دیدیم چیزهاى دیگر ضرورى است البته بنده با کمال خوشوقتى با این لایحه موافقت می‌کنم براى این که بنده دشمن جان جنوبی‌ها که نیستم جنوبى هم با شمال به نظر بنده هیچ فرقى ندارد ...

کازرونى- چرا.

دهستانى- اگر قسم خورده‌ام وجدان دارم می‌گویم هیچ فرق ندارد بنده این مسئله را از نقطه نظر این عرض می‌کنم که سال‌ها است اهالى شهریار (این جا هم اختصاص به شهریار نمی‌دهم) اهالى طهران شکایت به مقام محترم مجلس کرده‌اند و بالاخره دولت موافقت کرده است و این نود هزار تومان را اختصاص به این کار دادند حالا می‌خواهم از روى انصاف و عدالت و مروت (تمام مردم هم بشنوند) سؤال کنم ببینید اگر سایر مخارج از خرج خشکانیدن باطلاق‌ها مقدم است بنده هم موافق می‌شوم و عرضى ندارم ولى اگر این کار مقدم است آقایان لطف بفرمایند و این مبلغ را براى این مصرف بگذارند که بیش از این اهالى شهریار بدبخت یا طهران یا مازندران دچار مرض مالاریا نشوند و همه ساله تلفات ندهند و تفقدى به آنها بشود شما وکیل همه جا هستید وکیل طهران یا مازندران نیستید بنده هم همین طور می‌خواهیم مخارجى را که دولت براى یک میلیون و نیم معین کرده ملاحظه کنیم صد هزار تومان براى کمک به کارخانه نساجى اصفهان براى جبران کسر عایدات سجل احوال در سنه 1304 و 1305 صد هزار تومان براى مخارج ساختمان و تعمیر مقدماتى تأسیس مدارس مطابق قانون 20 دى 1304 و لایحه قانون تعلیمات ابتدایى عمومى مورخه 11 دى 1305 شصت هزار تومان براى مخارج غیر جارى اداره صحیه کل مملکت چهل هزار تومان براى خرید یک باب عمارت با اثاثیه که به دولت افغانستان جهت سفارتخانه آن دولت اهدا شود سى و دو هزار تومان در این جا صحبت جان است؟! قیمت چراغ‌هاى دریاى بحر خزر دوازده هزار تومان این کار در چهار روز دیگر هم ممکن است براى مخارج ابتدایى و غیر‌جارى مربوط به تلگراف بى‌سیم چهل و هشت هزار و دویست تومان براى ساختمان محبس به طور جدید در طهران و ایالات و ولایات دویست هزار تومان انصاف بدهید چهار روز دیگر بسازید مردم دارند می‌میرند نود هزار تومان را از این محل بردارید براى بناى عمارت جهت وزارت عدلیه در طهران صد هزار تومان تبریک باید گفت این عدلیه است؟! ...

آقا سید یعقوب- این جا دیگر با آقاى شیروانى مخالفت مى‌کنید.

شیروانى- افتخار می‌کنم.

دهستانى- براى ساختمان (نمی‌دانم این زبان کجا است؟) و خرید زمین یک باب مدرسه متوسطه على‌الحساب صد و چهل هزار تومان ...

کازرونى- کى اینها را تصویب می‌کنید؟

دهستانى- همان کسى که نود هزار تومان را تصویب

+++

می‌کند آقا جان من امروز دعوا و نزاعى با کسى ندارم این لایحه را قلم به قلم براى آقایان قرائت می‌کنم هر طورى که اجازه بدهید همان طور می‌شود شهریارى معلوم نیست که موکین بنده تنها باشد خیر من مى‌گویم محل‌هاى دیگر داریم که اگر آن را دست بزنیم طورى نمى‌شود براى ساختمان سد را مجرد در فارس و حفر انهار مربوطه هفتاد هزار تومان براى قنوات قزوین لابد یک چیز ضرورى بود و رأى دادیم براى تعمیر و ساختمان ضرورى‌ترین راه‌ها مطابق نظریه وزارت فوائد عامه صد و هفتاد و هشت هزار تومان از این محل بدهید آن را دو روز دیرتر بدهید آدم که نمی‌میرد براى تشویق صنعت قالى بیست و پنج هزار تومان ...

یک نفر از نمایندگان- این قلم در کمیسیون رد شده است.

دهستانى- خیلى خوب براى رفع مالاریا به واسطه خشکانیدن مرداب‌ها و سایر وسایل نود هزار تومان ..

آقا سید یعقوب- باید از این محل داد (خنده نمایندگان)

دهستانى- بدهید جنابعالى اگر می‌خندید بنده گریه می‌کنم و خیلى متأسفم عرض کنم براى تهیه مصالح و لوازم کارخانه مدرسه صنعتى ده هزار تومان براى جبران کسر عایدى بلدیه طهران صد و بیست و پنجهزار تومان براى دار‌الترجمه‌هاى وزارت معارف بیست و دو هزار تومان تعمیر ابنیه حکومتى در ولایات سى و سه هزار تومان حالا انصاف بدهید این اقلامى را که بنده خواندم ملاحظه کنید که غیر ضرورى‌تر از این اعتبار رفع مالاریا نبود و باید این نود هزار تومان را داد؟ خود دانید و وجدان خودتان بنده عرضى ندارم.

رئیس- آقاى دادگر.

دادگر- عرض کنم به نظر بنده این جور فکرها را خیلى زود باید کرد مالاریا البته یک مرض خطرناک و مهمى است ولى کلرا سریع‌السیر است و مثل صاعقه انسان را از بین می‌برد مالاریا یک مسئله بطنى‌الاثر است این موضوع را در نظر بگیرید که اگر انسان واقع شود بین دو امرى یکى سریع‌الاثر و دیگرى بطئى‌الاثر حق آن است آن که سریع است اول از بین بر دارد فرمایشات آقا کاملاً صحیح است مسئله مالاریا هم یک مسئله‌ای است که باید توجه مجلس شوراى ملى به آن معطوف باشد خود بنده احساس می‌کنم که بسیارى از اشخاص که گله‌مندى از بعضى می‌کنند که چرا کار نمی‌کنند من مى‌بینم آنهایی که کار نمى‌کنند مقصر نیستند علت به واسطه همین مرض مالاریا است که آنها را از کار باز داشته است ولى در این قضیه بخصوص مسئله وبا به نظر بنده هر چیزى و هر پولى را می‌توان مقدم داشت و خود آقاى دکتر بهرامى هم در مسئله مالاریا متوجه‌اند و ساعى هستند براى خشکانیدن باطلاق‌ها و جلب متخصص و این یک مدتى زمان لازم دارد و آن زمان را که در نظر بگیریم البته محلش را هم در نظر می‌گیرند به عقیده بنده حالا این قضیه را نباید معطل و معوق کرد.

رئیس- آقاى عمادى موافقید؟

عمادى- موافقم.

رئیس- آقاى آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب- موافقم.

رئیس- آقاى تقى‌زاده.

تقى‌زاده- بنده عقیده دارم که یک چیزى در مباحثاتى که مى‌شود و هم در این پیشنهاد که شده است بر‌خلاف ترتیب است و آن مسئله چنانچه خود بنده چندین بار مذاکره کرده ام این است که حقوق مجلس در باب مالیه مملکت به تدریج منتقل مى‌شود به کمیسیون بودجه بنده به کلى عقیده‌ام این است که مجلس در این باب باید مبارزه کند و این حق را کاملاً به دست بیاورد.

+++

الان دولت یک لایحه پیشنهاد و در ضمن اشاره می‌کند به یک چیزى که آنرا بردارند و این مسئله را سر جایش بگذارند که ابداً به مجلس نیامده است و مجلس تصویب نکرده است و مجلس در باب همین انتقال محل یک ساعت مذاکره می‌کند و اقلام را می‌خوانند در صورتى که مجلس من حیث انه مجلس از اقلام این لایحه اطلاع ندارد مثل این که چندى قبل دولت یک لایحه به مجلس شوراى ملى پیشنهاد کرده و حالا می‌گوید آن محلى را که براى چیز دیگر معین کرده بودم براى این کار می‌خواهم صرف کنم در صورتی که این طور نیست و نباید این مصرف از یک محل بخصوص باشد بلکه باید از اصل یک میلیون و نیم تصویب شود و الّا مثل این است که یک چیز مسلم قانونى را می‌خواهد تغییر دهد و می‌گوید یک چیزى را که شما رأى داده‌اید می‌خواهیم برداریم و فلان چیز را جایش بگذاریم این هیچ معنى ندارد چون که مجلس هیچوقت تصویب نکرده است و آن لایحه ابداً به مجلس شوراى ملى نیامده است و ما خودمان کم کم داریم تصدیق می‌کنیم که آنچه در کمیسیون بودجه تصدیق شده است مثل قانون است.

رئیس- آقاى دشتى.

دشتى- بنده خیلى تعجب می‌کنم از انتقادى که آقاى تقى‌زاده فرمودند یک لایحه دولت به مجلس آورده است این لایحه رفته به کمیسیون بودجه و به تصویب رسیده یعنى در حقیقت نصف کارش شده است کمیسیون بودجه براى چیست؟ براى تفقح لوایحى است که به مجلس مى‌آید و در حقیقت این یک کار مقدماتى است براى لوایحى که به مجلس مى‌آید که بعد از تصویب در کمیسیون بودجه به مجلس بیاید حالا دولت می‌خواهد که نود هزار تومان به صحیه بدهد براى جلوگیرى از وبا محلش را از کجا معین می‌کند؟ محلش را از آن یک ملیون و نیم و این که نوشته است از محل خشکانیدن باطلاق‌ها یعنى آن ماده که در آنجا نوشته شده است من حذف می‌کنم و پس می‌گیرم بنده تصور می‌کنم که هیچ اشکال قانونى نداشته باشد دولت می‌خواهد یک مقدارى یعنى نود هزار تومان تخصیص بدهد براى جلوگیرى از وبا البته باید محلش را معین کند محلش را از یک میلیون و نیم اضافه معین کرده محل یک میلیون و نیم چندین قلم بوده باید معین کند که کدام یک از آنها است چون این لایحه به تصویب کمیسیون بودجه رسیده باید معلوم کند که از فلان محل است و الّا بر‌خلاف اصول پارلمانى است و بنده تصور می‌کنم اگر دولت بر خلاف این کرده بود آن وقت برخلاف اصول پارلمانى بود و الّا این ترتیب کاملاً مطابق اصول پارلمانى است مسئله دیگرى که باید این جا گفته شود این است که این لایحه که به تصویب کمیسیون بودجه رسیده است از این جهت به مجلس نیامده است که وزارت مالیه تردید کرد که عین این مبلغ در خزانه موجود باشد و از این جهت ما نمی‌توانیم بگوییم این قلم حذف شود و از قلم‌هاى دیگر صرف این کار بکند براى این که شاید آن اقلام دیگرى که در آنجا هست دولت بیاید و بگوید مسکوت بگذارید حالا می‌گوید که چون مخارج خشکانیدن باطلاق‌ها و جلوگیرى از مالاریا لازم بوده و باید خرج شود ولى جلوگیرى از وبا لازم‌تر است این نود هزار تومان را صرف این کار لازم بکنید پس بنابراین تعمیر وزارت دربار مثلاً اگر لایحه قید شده است معلوم نیست که حتماً این مبلغ فوراً خرج مى‌شود و آنچه که از وزارت مالیه اطلاع رسیده از این مبلغ شاید ششصد هفتصد هزار تومان بیشتر موجود نباشد پس باید این مبلغ صرف یک کار‌هاى مهمى بشود از قبیل جلوگیرى از وبا و مرض مالاریا و حالا ملاحظه کنید که جلوگیرى از کلرا را اگر در مقابل خشکانیدن چمن کمال آباد بگذاریم به تصدیق خود آقاى دهستانى و تمام آقایان مخالفین بطور حتم جلوگیرى از مرض کلرا واجب‌تر است..

+++

دهستانى- از دویست هزار تومان مدرسه چطور؟

دشتى- آن که هنوز تصویب نشده است در این لایحه مثلاً صد هزار تومان براى کمک به کارخانه صنعتى اصفهان تخصیص داده شده یا شصت هزار تومان براى مصارف تعلیمات اجبارى و همچنین بعضى از اقلام دیگر این لایحه که یک چیزهایى است که در مجلس تصویب شده و دولت محلش را در آن لایحه یک میلیون و نیم معین کرده است اینها را که دیگر نمی‌توانیم زیرش بزنیم.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- مذاکرات کافى است؟

حق‌نویس- بنده مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

حق‌نویس- بنده با اصل قضیه موافق هستم ولى این موضوع به نظر بنده باید حل شود این وضع مذاکره که شد قضیه را حل نکرد قضیه خیلى مهم و در درجه اول ضرورت است و وقتى حل نشد بنده می‌ترسم نتیجه مطلوبه را ندهد بنابراین لازم است بیشتر حرف زده شود که موضوع بیشتر حل شود که نتیجه مطلوبه گرفته شود.

رئیس- آقایانیکه کفایت مذاکرات را تصویب می‌کنند قیام فرمایند.

 (اغلب قیام نمودند)

رئیس- اکثریت است پیشنهاد آقاى فیروز‌آبادى‏

 (به مضمون ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که چهل هزار تومان از این نود هزار تومان را تخصیص به صحیه براى جلوگیرى از مرض وبا بدهند.

رئیس- آقاى فیروز‌آبادى.

فیروز‌آبادى- بنده اولاً خیلى می‌خواهم تشکر کنم از رئیس صحیه که الحق در صدد جلوگیرى از این امورات برآمده‌اند و امیدوارم که باز هم موفق بشوند ولى در ضمن این را خواستم عرض کنم که اسباب وحشت مردم نشود که این وبا چندان مثل آن وباهاى سال‌هاى سابق نیست در جراید هم می‌خوانیم که در فلان شهر یک نفر یا دو نفر یا در فلان شهر سه نفر یا پنج نفر مبتلا بوده‌اند این را اول عرض می‌کنم که رفع وحشت از مردم شود آن وباى سخت نیست وضعیت است و الحمدالله موقع زمستان هم نزدیک شده و انشاء‌الله موقوف خواهد شد این را مقدمتاً عرض کردم به جهت رفع وحشت مردم و حالا عرض می‌کنم چون موقع گذشته و نزدیک زمستان شده و مخارج هم زیاد داریم از قبیل مخارج خشکانیدن باطلاق‌ها براى جلوگیرى از مرض نوبه که آن هم خیلى لازم است ولى این مهم است به این ملاحظه بنده پیشنهاد کردم که چهل هزار تومان تخصیص داده شود براى جلوگیرى از مرض وبا که با وضعیت بودجه ما هم موافق است و هم براى سایر مخارج لازم محل باقى است و چون زمستان هم نزدیک است انشاء‌الله به همین مبلغ رفع مرض می‌شود و هم سایر مخارجى را که در نظر داریم موقوف نمى‌شود به این نظر بود که بنده این پیشنهاد را کردم و امیدوارم که آقاى رئیس صحیه هم موافقت بفرمایند.

رئیس کل صحیه- زهى سعادت و افتخار از براى یک مستخدم دولت که در مجلس شوراى ملى از او اظهار قدردانى می‌کنند بنده خیلى متشکرم و نهایت افتخار را دارم ولى از قضا آقاى فیروز‌آبادى در ضمن تشویقاتى که فرمودند اضافه فرمودند که این وبا یک وباى خیلى خفیفى بوده است و اهمیت ندارد چهل هزار تومان هم بیشتر لازم نیست این طور نیست وبا وباى آسیایى است و مستقیماً از مرکز وبا از بمبئى و هندوستان آمده است در قلب‌الاسد تابستان و هواى گرم سواحل خلیج فارس بنده ادعا می‌کنم که اگر زحمات و خدمات کارکنان صحیه مملکتى نبود الان در طهران در مشهد در تبریز در رشت همه جا قتل عام می‌کرد و از براى این گونه مواقع سخت نباید هیچ وقت

+++

فکر چهل هزار تومان و نود هزار تومان چهارصد هزار تومان را کرد مملکت نفوس می‌خواهد نوع بشر بیش از اینها قیمت دارد خوب است اجازه بفرمایید این لایحه زودتر بگذرد که صحیه تکلیف خودش را بداند طبیب باید بفرستند استدعا می‌کنم پیشنهاد‌ها را یک قدرى کمتر بفرمایید بلکه زودتر ما بتوانیم اقدام و الّا کلرا از آن کلراهاى شدید خیلى سختى است که اگر جلوش گرفته نمی‌شد امروز در شهر طهران قتل عام کرده بود.

رئیس- آقایانی که این پیشنهاد را ...

فیروز‌آبادى- پس می‌گیرم.

رئیس- این را باید عرض کنم که دو روز قبل آقاى وزیر مالیه شرحى نوشته بودند و خواهش کرده بودند لوایحى که راجع بیک میلیون و نیم اضافات است عجالتاً در مجلس مطرح نشود گویا کسر بودجه دارند و می‌خواهند این لوایح را اصلاح کنند و در ثانى لایحه ترتیب دهند و پیشنهاداتى که شده است با آن خواهشى که از طرف دولت شده است منافات دارد.

 (دو فقره پیشنهاد از طرف آقایان دهستانى و تقى‌زاده به مضمون ذیل قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم که نود هزار تومان از یک میلیون و نیم اضافه عایدات داده شود.

ید‌‌الله دهستانى.

پیشنهاد می‌کنم به جاى قلم از محل خشکانیدن باطلاق‌ها نوشته شود از محل اضافه عایدات سال 1305.

حسن تقى‌زاده.

شیروانى- ماده همین طور است.

رئیس- آقاى دهستانى.

دهستانى- چون پیشنهاد آقاى تقى‌زاده تقریباً مقصود بنده را تأمین می‌کند بنده با پیشنهاد ایشان موافقت می‌کنم.

رئیس- آقاى تقى‌زاده.

تقى‌زاده- بنده توضیح مفصلى ندارم همان است که عرض کردم چون مسئله باطلاق‌ها در مجلس رأى داده نشده است به عقیده بنده صحیح نمی‌شود که در مجلس یک قانونى بگذرد و در آن قانون نوشته شود که این عوض فلان چیزى است که هیچ وقت رأى نداده‌ایم و آنچه در باب کمیسیون بودجه فرمودند بنده تصدیق مى‌کنم ولى راپورت‌هاى کمیسیون بودجه باید به مجلس بیاید مقصود بنده این است که ما همیشه باید متوجه این نکته باشیم که تا چیزى از مجلس نگذرد قانونیت ندارد تصویب کمیسیون از اعمال مقدماتى است بنده یک میلیون و نیم را هم در پیشنهادم ننوشتم و چون این مبلغ را می‌خواهند از اضافه عایدات سال گذشته بدهند با آن خواهش آقاى وزیر مالیه هم منافاتى ندارد.

رئیس کل صحیه- بنده تصور می‌کنم ماده پیشنهادى تقریباً عین فرمایشات آقاى تقى‌زاده است ممکن است بفرمایید یک مرتبه دیگر قرائت شود

 (ماده واحده مجدداً قرائت شد)

تقى‌زاده- چون در متن ماده مسطور نیست و در مقدمه بود بنده مسترد می‌دارم.

دهستانى- پس مقدمه چه چیز است؟

آقا سید یعقوب- آن مقدمه است و جزء ماده نیست.

دهستانى- پس مقدمه اساس ندارد.

رئیس- پس می‌گیرید؟

دهستانى- بلى پس می‌گیرم.

رئیس- یک پیشنهاد دیگر هم داده‌اید.

دهستانى- آن را هم پس می‌گیرم.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده واحده با اوراق آقایان موافقین اوراق سفید می‌دهند.

 (اخذ آراء به عمل آمده 57 ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حضار 72 با 57 رأى تصویب شد

 (اسامى رأى‌دهندگان)

آقایان: جلایى- محمد‌آخوند- حق‌نویس- ملک

+++

ایرج پور تیمور- زوار- اسفندیارى- معتضد‌استر آبادى- شریعت‌زاده- عصر‌انقلاب- حیدرى- محمد‌تقیخان اسعد- معظمى- دکتر رفیع امین پالیزى- اعظمى- ملک‌آرایى- تقى‌زاده- فرهمند- طاهرى- نجومى- کى‌استوان- امیر‌تیمور کلالى- افخمى- دیوان‌بیگى- بنى‌سلیمان- دکتر مصدق- دادگر- سلطان‌محمد‌خان عامرى- دکتر لقمان- فهیمى- آقا سید کاظم یزدى- ابراهیمى- دشتى- شیروانى- نوبخت- عمادى- بهبهانى- امیر‌حسینخان ایلخان- میرزا حسن آیت‌الله‌زاده- بدر- ملک مدنى- محمود‌رضا- آقا سید یعقوب- میرزا حسن خان وثوق- نگهبان- ثقةالاسلام بروجردى- خویى- اسکندرخان مقدم- امام جمعه اهر- لیقوانى- فومنى- طباطبایى- دیبا- موقر- دولتشاهى- میرزا عبد‌الله خان وثوق- مرتضى‌قلیخان بیات.

رئیس- خبر کمیسیون بودجه راجع باستخدام دو نفر براى مدرسه حقوق و یک نفر براى مدرسه صنعتى مطرح است مذاکرات راجع به کلیات است آقاى فیرو‌زآبادى در کلیات مخالفید؟

فیروز‌آبادى- بنده در کلیات یک عرضى دارم و آن این است که البته آقایان مسبوقند سال‌ها است ما استخدام خارجى می‌کنیم و از خارجه همه ساله یک مستشارهایى می‌آوریم اما متأسفانه غالباً بواسطه بى‌علاقه‌گى یا بى‌فرصتى دولت‌هاى وقت یا به جهات دیگر که نمی‌دانم هیچ قسم استفاده غالباً از آنها نمی‌شود اینها را می‌آوریم را بیست هزار تومان سى هزار تومان صد هزار تومان و کرایه منزل و خرج سفر و غیر ذلک هم می‌دهیم و هیچ قسم استفاده از آنها نمی‌شود مثلاً در مالیه یک مسیو بژو نمی‌دانم چه بود آوردند و چند مدت هم آنجا بود می‌خواستم ببینم استفاده که از وجود او کردند چه بود؟ از آن طرف دو سال است مستشار و مستخدم به جهت ذوب‌آهن آورده‌ایم از او چه فایده بردیم؟ همین طور مستشار فلاحتى آوردیم کدام یک شاهى را از وجود این آدم فایده بردیم؟ مستشار عدلیه آوردیم مسیو پرلى مدت‌ها اینجا بود فایده که ما از وجود او بردیم چیست؟ اگر غرض از این مستشار و مستخدم آوردن این است که ما رأى بدهیم و یک عده را استخدام کنیم و یک وجوه گزافى که زیاده از طاقت ما است به آنها بدهیم و فایده هم نبریم خوب است به کلى از استخدام متخصص خارجى صرف‌نظر کنیم اما اگر دولت باین استخدام‌ها اهمیت بدهد و مستخدمین را که می‌آورد از وجود آنها می‌تواند استفاده کند و به ملت حالى می‌کند که من فلان مستخدم ذوب‌آهن یا فلاحت یا مالیه یا عدلیه که آورده‌ام فلان استفاده را در مقابل حقوقى که به او دادم کردم اگر این طریق بشود ثمر دارد و اگر این طریق نشود و مثل گذشته‌ها بشود بنده عقیده‌ام این است که هیچ مستشار مستخدم از خارجه نیاوریم غرضم از این عرض این است که ما مستشار که از خارجه می‌آوریم دولت به وجود آنها اهمیت بدهد و در مقابل وجوهى که به آنها می‌دهد استفاده ببرد نه این که یک مستشار و مستخدم که می‌آوریم یک پول‌هایى به آنها بدهیم اتومبیل و سایر مخارج هم که هست دست آخر هم پولش را بگیرد برود غالباً هم ملت ملتفت نشود که این جور مستشار در مملکتش آمده به این نظرهایى که عرض کردم بنده با این قبیل مستشار و مستخدم گرفتن‌ها مخالفم.

شیروانى مخبر کمیسیون بودجه- فرضى را که نماینده محترم فرمودند و بر روى فرض خودشان مخالفت کردند شاید در یک قسمت بنده هم با ایشان هم عقیده باشم یعنى شرحى را که فرمودند تمام در اطراف مستشار بود البته همان طور که فرمودند بعضى از مستخدمین را آن طورى که باید استفاده از وجودشان کرده باشیم نکرده‌ایم و البته باید در موقع استخدام مستشار و مستخدم خارجى دقت‌هایى بشود که از روى یک اصول و ترتیب صحیحى استخدام شوند که

+++

آن استفاده را که ما می‌خواهیم از وجودشان بکنیم‏ رویهمرفته تا به حال این رعایت شده است و یک استفاده‌هایى هم کرده‌ایم و امیدوارم در آتیه هم بکنیم ولى موضوع این لایحه نه مستشار است نه مستخدم آن چیزى است که مخصوصاً آقا مایل هستند و آن معلم است معلم ما می‌خواهیم استخدام کنیم که در نتیجه گرفتن یک تعلیماتى از مستشار بى‌نیاز شویم دو نفر معلم استخدام می‌کنیم براى مدرسه صنعتى مدرسه صنعتى هم تصدیق می‌فرمایید نه اداره است و نه آن ترتیباتى که آقا می‌فرمایند که استفاده ازش نمی‌شود در آنجا هست مدرسه صنعتى یگانه مدرسه‌ای است در این مملکت که اگر ما بتوانیم استفاده کنیم اول باید از این مؤسسه استفاده کنیم و این را خود آقا همیشه می‌فرمودند که براى کارهاى اقتصادى و صنعت معلم باید بیاوریم ولى از آنجایى که مایل هستید در تمام لوایح مخالفت فرموده باشید با این لایحه هم که اتفاقاً مطابق سلیقه و ذوق خودتان است مخالفت می‌فرمایید معلم براى مدرسه حقوق مى‌آوریم که از وجود مستشار براى فلان وزارتخانه بى‌نیاز شویم و براى مدرسه صنعتى می‌آوریم که از وجود متخصص ذوب‌آهن یا متخصص فلان کار بى‌‌نیاز شویم و بنده معتقدم که باید تماماً در این قبیل لوایح موافقت کنیم که در آتیه از آوردن مستشار بى‌نیاز بشویم.

بعضى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- مذاکرات در کلیات کافى است؟

 (گفته شد- کافى است)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به شور در مواد آقایانی که تصویب می‌کنند قیام فرمایند

 (اغلب نمایندگان قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد ماده اول‏

 (به شرح آتى قرائت شد)

ماده اول- وزارت معارف مجاز است یک نفر معلم براى تدریس مهندس ماشین‌آلات ...

 (وزیر معارف- مهندسى است. اصلاح کنید)

و ریاضیات عالیه مدرسه صنعتى و یک نفر استاد کار براى معاونت معلم آهنگرى مدرسه صنعتى و دو نفر معلم از فرانسه براى مدرسه حقوق و سیاسى که تخصص آنها را دولت‌هاى متبوعه آنها تصدیق کرده باشند از پانزدهم شهریور 1306 براى مدت دو سال و نه ماه و نیم استخدام کند.

رئیس- آقاى معتضد استرآبادى.

معتضد‌استرآبادى- بنده در آن دو نفر اول مخالفت ندارم یعنى آن یک نفر معلم و یک نفر استاد کار براى مدرسه صنعتى را کاملاً موافقم ولى نسبت به آن دو نفر براى تدریس حقوق بنده تصور می‌کنم آقایان تصدیق می‌کنند مادامى که ما قدرت داشته باشیم از افراد داخلى استفاده کنیم حتى‌الامکان از خارج نیاوریم بهتر است در موضوع حقوق بنده تصور می‌کنم که کلمه دکتر البته بیک کسى اطلاق می‌شود که تخصص کامل در یک فنى داشته باشد و ما خودمان معلم حقوق که در تحت عنوان کلمه دکتر مخصوصاً به تمام عالم معرفى شده باشد در داخله داریم آقاى دکتر مصدق که لفظ دکتر در جلو اسمشان است البته همه می‌دانیم دکتر در طب نیستند دکتر حقوقند بنابراین بنده معتقدم مادامى که از وجود آقاى دکتر مصدق و امثال ایشان ممکن است استفاده کنیم نباید معلم از خارج بیاوریم چون اقلاً یک کیلیون بلکه متجاوز خرج یک نفر دکتر مصدق شده است تا دکتر در حقوق شده است البته باید از وجود ایشان استفاده کرد.

مخبر- حسن ظن آقا را راجع به متخصصین داخلى باید تقدیس کرد ولى این را آقا باید بدانند که مجتهد یک علم غیر از معلم است البته ایشان یک نفر دکتر حقوق هستند و ما استفادات بزرگ می‌توانیم از وجودشان بکنیم کما این که الان استفاده می‌کنیم از وجود ایشان شاید باز هم در آتیه مملکت و وزارتخانه‌ها از وجودشان استفاده

+++

کنند وجود امثال ایشان هم البته آقا تصدیق می‌فرمایند در مملکت خیلى لازم است ولى معلم اساساً غیر از متخصص در یک علم است اشخاصى که باید تدریس کنند در مدارس مخصوصاً باید متخصص در علم معلمى آن فن باشند این است که فعلاً ما مجبوریم معلم از اروپا بیاوریم زیرا در مملکت خودمان یا نداریم یا اگر داریم خیلى کم است.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- کافى است؟

 (گفتند- بلى)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده اول آقایان موافقین قیام فرمایند

 (اکثر قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد ماده دوم‏

 (به شرح ذیل قرائت شد)

ماده دوم- حقوق هر یک از معلمین مذکور در سال چهار هزار تومان و حقوق استاد کار یک هزار و هشتصد تومان خواهد بود که به اقساط ماهیانه دریافت خواهند کرد.

رئیس- مخالفى ندارد؟

 (گفتند- خیر)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده دوم آقایان موافقین قیام فرمایند

 (اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد ماده سوم‏

 (به این مضمون قرائت شد)

ماده سوم- در موقع عزیمت به ایران مبلغ سیصد تومان به هر یک از معلمین و مبلغ دویست و پنجاه تومان به استاد‌کار به عنوان خرج سفر داده خواهد شد و در ختم قرارداد نیز مشار‌الیهم معادل مذکور را براى عودت به وطن خود دریافت خواهند کرد.

رئیس- مخالفى ندارد؟

 (اظهارى نشد)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده سوم آقایان موافقین قیام فرمایند

 (عده کثیرى قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد ماده چهارم‏

 (به این نهج خوانده شد)

ماده چهارم- مستخدمین مذکور در موقع تعطیل تابستانى مدارس سالى یک ماه حق مرخصى با استفاده از حقوق خواهند داشت.

رئیس- آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب- این مسئله که می‌خواهم عرض کنم اگر چه متعلق به این ماده است لکن خواستم در مجلس به عرض آقایان برسانم که آقاى وزیر معارف هم از این عقیده استفاده کنند مستخدمین ما این یک ماه که مرخصى دارند جمعش می‌کنند و در آخر یک مرتبه استفاده می‌کنند در صورتی که این مرخصى را که می‌دهند براى این است که مستخدمین کسالتى پیدا نکنند یک ماه مرخصى بگیرند که یک نشاط دماغى بر ایشان پیدا شود که با یک میل تازه و نشاطى کار کنند اینها می‌آیند و قناعت اقتصاد می‌کنند جمع می‌کنند در آخر می‌خواهند خواستم آقاى وزیر معارف را توجه بدهم که این نظر محفوظ باشد که اگر استفاده نکردند در موقع خودش بعد حق استفاده ندارند.

وزیر معارف- تصور می‌کنم عبارتى که در این ماده نوشته شده است کاملاً مقصود آقاى آقا سید یعقوب را تأمین کند ولى بیشتر اطمینان می‌دهم که آنچه که مورد رأى مجلس واقع شده است یعنى عین این لایحه بعد از تصویب به موقع اجرا گذارده خواهد شد بدون این که چیزى اضافه شود.

رئیس- آقاى بامداد

+++

بامداد- بنده موافقم و همان طوری که توضیح دادند براى این که جمع نکنند و یک وقتى استفاده کنند در کمیسیون این طور ماده بندى شده و نظر آقا را هم تأمین می‌کند.

رئیس- رأى می‌گیریم به ماده چهارم آقایان موافقین قیام فرمایند

 (اکثر قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد ماده پنجم‏

 (به شرح ذیل قرائت شد)

ماده پنجم- وزارت معارف مجاز است سایر شرایط استخدام معلمین و استاد‌کار مزبور را بر طبق قانون سایر اتباع خارجه مصوبه 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد آنها را امضاء نماید.

رئیس- آقاى فیروز‌آبادى.

فیروز‌آبادى- بنده همین قدر خواستم سؤال کنم سواى این حقوقى که در این جا منظور شده باز هم از بابت خرج اتومبیل و منزل و این چیزها که در واقع مضر به حال ما است حقوق دیگرى هست یا نه؟ خوب است توضیح داده شود که حقوق دیگرى غیر از این نیست و حق مطالبه ندارند چون درباره مستخدمین و مستشاران دیگر این چیزها منظور شده بود عقیده‌ام این است که این جا یک تبصره الحاق شود که این قبیل حقوقات دیگر درباره آنها منظور نیست.

رئیس- ماده پنجم عجالتاً مطرح است.

فیروز‌آبادى- پس بعد پیشنهاد می‌کنم.

رئیس- عجالتاً چون ماده پنجم مخالفى ندارد رأى می‌گیریم آقایان موافقین قیام فرمایند.

 (اغلب قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد مذاکرات راجع به کلیات است آقاى آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب- بنده استفاده می‌کنم از شور در کلیات و از مخبر کمیسیون خارجه سؤال می‌کنم در اینجا نوشته شده است: کمیسیون امور خارجه در جلسه چندم راجع به استخدام یک نفر استادکار آلمانى براى فلان مدرسه موافقت کرده است (آقاى تقى‌زاده تشریف ندارند) باقى دیگر را ذکر نکرده‌اند ...

کى‌استوان- راپورت آنها جداگانه داده شده است.

آقا سید یعقوب- خواستم ببینم درباره آنها هم نظرى اتخاذ شده است یا خیر؟ حالا هم که نه خبرش حاضر است و نه منشى خواستم ببینم خبرش به عرض مجلس رسیده است یا خیر؟

رئیس- خبر کمیسیون خارجه امروز صبح رسید الان قرائت می‌شود

 (به مضمون ذیل خوانده شد)

کمیسیون امور خارجه در جلسه خود منعقد در 16 شهریور ماه 1306 لایحه دولت نمره 3712 را راجع به استخدام یک نفر استاد کار و یک نفر آلمانى براى مدرسه صنعتى و دو صنعتى و دو نفر معلم حقوق از فرانسه مطرح شور قرار داده و به اتفاق آراء تصویب کرد.

رئیس- کلیات مخالفى ندارد؟

 (بعضى گفتند- خیر)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به خبر کمیسیون با اوراق آقایانی که تصویب می‌کنند اوراق سفید می‌دهند

 (اخذ و استخراج آراء به عمل آمده 66 ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حضار 74 با 66 رأى تصویب شد

 (اسامى رأى‌دهندگان)

آقایان: شیروانى- امیر‌تیمور کلالى- جلایى- اعظمى- محمود‌رضا- آقا سید یعقوب- عصر‌انقلاب- کى‌استوان- دادگر- میرزا حسن آیت‌الله‌زاده- عمادى- ملک‌مدنى- میرزا هاشم آشتیانى- مدرس- میرزا سید مهدى معتمد- بهبهانى- بامداد- نگهبان- ثقةالاسلام بروجردى- شیخ‌الاسلام ملایرى- میرزا ابراهیم امام جمعه اهر- طباطبایى دیبا-

+++

فومنى- اسفندیارى- موقر- دو لتشاهى- شریعت‌زاده- مرتضى‌قلیخان بیات- فرهمند- خواجوى- حیدرى- محمد آخوند- ملک‌ایرج پور تیمور- دهستانى- میرزا عبدالله خان وثوق- زوار- محمد‌تقى خان اسعد- معظمى- لیقوانى- میرزا حسن خان وثوق- میرزا جواد خان خویى- اسکندر خان مقدم- ابراهیمى- مفتى- ثابت- دکتر رفیع امین- بدر- ذوالقدر- امیر‌حسین خان ایلخان- حاج میرزا حبیب‌الله امین- آقا سید کاظم یزدى- جهانشاهى- ملک‌آرایى- پالیزى- حق‌نویس- نجومى- سلطان‌محمد خان عامرى- طاهرى- فهیمى- آقا سید جواد محقق- افخمى- دکتر لقمان- بنی‌سلیمان- دیوان‌بیگى.

جمعى از نمایندگان- تنفس.

 (در این موقع جلسه براى تنفس تعطیل و پس از نیم ساعت مجدداً تشکیل گردید)

وزیر مالیه- چند فقره لایحه است براى تقدیم به ساحت محترم مجلس لایحه بودجه عمومى کل 1306 است لایحه‌ای است راجع به تقاضاى تغییر یک ماده از قانونى که براى یونکرس گذشته و مؤثر در قسمت معافیت‌هاى گمرکى است دو فقره لایحه راجع به دیون تصدیق شده یک فقره لایحه راجع به تکمیل قانون مستغلات مصوب 9 سنبله 1303 که مؤسسات عام‌المنفعه را از قانون معاف کرده است یک فقره لایحه هم هست که تقاضاى اعتبارى شده است از براى راهنمایى و دستگیرى هموطنان در عراق که به واسطه قانون سنخیت که در آنجا گذشته است دچار یک زحماتى شده‌اند.

رئیس- تماماً به کمیسیون بودجه ارجاع مى‌شود

خبر کمیسیون بودجه راجع به دکتر اشترانگ مطرح است در کلیات مخالف هست یا نه؟

 (گفتند- خیر)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به شور در ماد آقایان موافقین قیام فرمایند.

 (عده کثیرى برخاستند)

رئیس- تصویب شد ماده اول‏

 (به این مضمون خوانده شد)

ماده اول- دولت مجاز است دکتر هانرى اشترنگ تبعه آلمان را براى مدت سه سال از اول تیر ماه 1306 براى مدیرى و معلمى مدرسه صنعتى استخدام نماید.

رئیس- آقاى بامداد.

بامداد- موافقم.

رئیس- مخالفى که ندارد رأى گرفته می‌شود به این ماده آقایانی که تصویب می‌کنند قیام فرمایند.

 (اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد ماده دوم‏

 (این نحو قرائت شد)

ماده دوم- حقوق دکتر اشترانگ سالى چهار هزار تومان و هشت صد تومان است که به اقساط ماهیانه به مشار‌الیه تأدیه خواهد شد.

رئیس- آقایانى که با این ماده موافقند قیام فرمایند

 (اغلب قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد ماده سوم.

 (به این ترتیب خوانده شد)

ماده سوم- در موقع ختم این قرارداد چنانچه کنترات دکتر اشترانگ تجدید نشود مبلغ چهارصد تومان به عنوان خرج سفر براى معاودت به آلمان به مشار الیه پرداخت خواهد شد.

رئیس- آقاى دشتى.

دشتى- بنده اشکال زیادى در این ماده ندارم فقط خرج سفر دکتر را خیلى زیاد نوشته‌اند براى این که چهارصد تومان لازم نیست زیرا از این جا تا پاریس خرج سفر تقریباً در حدود صد و ده تومان یا صدو بیست تومان و حداکثرش صد و پنجاه تومان است فرضاً این جا

+++

خیلى زیاد بنویسند دویست تومان- دویست تومان کافى است و چهار صد تومان لزومى ندارد.

وزیر معارف- در 1303 که کنترات دکتر اشترنگ را مجلس تصویب کرده است در آنجا تصویب شده است که در موقع آمدن به ایران و مراجعت از ایران به آلمان چهارصد تومان باید خرج سفر به او بدهند در روز اول که آمده است چهارصد تومان گرفته است براى آمدن به ایران و حالا چون کنتراتش تجدید شده است البته آن چهار‌صد تومان دیگر مورد ندارد و این چهارصد تومانى که این جا قید شده است همان چهارصد تومانى است که مجلس در کنتراتش تصویب کرده است و با زحماتى که دکتر اشترنگ کشیده است و وزارت معارف هم از او راضى است و در سابق هم چهارصد تومان تصویب کرده است البته تصدیق می‌فرمایند اگر امروز ما بخواهیم یک چیزى را کم کنیم شاید اخلاقاً مقتضى نباشد على اى حال این مبلغ همان مبلغى است که در کنترات سابقش قید شده است.

رئیس- آقاى آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب- عرضى ندارم.

رئیس- پیشنهاد آقاى دشتى.

 (به مضمون ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به جاى چهارصد تومان به دویست تومان تقلیل یابد.

رئیس- آقاى دشتى توضیحى دارید؟

دشتى- همان طور که عرض کردم چهارصد تومان زیاد است و توضیحاتى که آقاى وزیر معارف دادند که در موقع آمدن چهارصد تومان به او داده شده است بنده عرض می کنم که براى آمدن زیاد داده‌اند دلیل نمی‌شود که بعد هم زیاد بدهند البته از خدمات دکتر اشترونگ خیلى باید قدردانى کرد و خیلى هم آدم خوبى است و وزارت معارف هم از او راضى است ولى این را ممکن است بگویید حقوقش را زیاد کنند لیکن چهارصد تومان لازم نیست حداکثرش صد و پنجاه یا دویست تومان است سابقه هم دلیل نمی‌شود که حالا چهارصد تومان بگیرد به قول مثل معروف حساب حساب است کاکا برادر) اغلب آقایانی که به فرنگ رفته‌اند می‌دانند که صد صد و بیست الى صد و پنجاه تومان بیشتر خرج رفتن به آلمان نیست.

رئیس- آقاى آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب- بنده توجه می‌دهم آقاى دشتى را به این که همین لایحه را که الان براى معلمین گذراندیم خرج سفر سیصد تومان بوده و همین طور که آقاى وزیر معارف اظهار کردند ما این را سابق گذرانده‌ایم و کنترات هم بین‌الطرفین است و ما محتاج هستیم به این معلم و بینى و بین‌الله بنده در این موقع خیلى مته به خشخاش می‌گذارم عقیده‌ام این است که در این جا باید سهل‌انگارى کنیم و در جاهاى دیگر جبران کنیم.

رئیس- رأى می‌گیریم به قابل توجه بودن این پیشنهاد آقایانی که قابل توجه می‌دانند قیام فرمایند

 (عده قلیلى قیام نمودند)

رئیس- قابل توجه نشد رأى می‌گیریم به ماده سوم آقایانی که تصویب می‌کنند قیام فرمایند.

 (اغلب نمایندگان قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد ماده چهارم‏

 (این طور خوانده شد)

ماده چهارم- در صورتی که دکتر اشترنگ شخصاً کنترات خودش را فسخ نماید حق اخذ مخارج مراجعت را نخواهد داشت.

رئیس- آقاى آقا سید یعقوب‏

آقا سید یعقوب- در اینجا به اصطلاح مجازاتى را که در نظر گرفته است در صورت فسخ کنترات این است که فقط حق گرفتن خرج سفر را نداشته باشد بنده در

+++

این مسئله مخالفم اگر چه این شخص محل اطمینان است و این کارها را نمی‌کند ولى دولت یا پولى می‌دهد و یک شخص را از خارجه مى‌آورد و یک کارى را به او می‌سپارد آن وقت ما به او اختیار بدهیم که هر وقت بخواهد فسخ کند نهایت چیزى که بر این فسخش مترتب می‌شود این است که حق اخذ خرج مراجعت را ندارد بنده این را کافى نمی‌دانم و با اجازه که او مطلقاً دارد مخالفم زیرا کنترات اجازه است و اجازه عقد لازم است همان طور که ما باید تا آخر به تعهد خود باقى بمانیم نباید براى او هم اختیار فسخ قائل شویم که بگوییم مختار است که در واقع هر وقت خواست فسخ کند مثلاً الان که ما دولت را تعقیب کرده‌ایم که متخصص براى مالیه بیاورد و مخارجش را هم بدهد بیاید طهران در این جا یک مدتى که ماند اگر اختیار فسخ با خود او باشد مبالغى براى ما ضرر وارد مى‌آورد بنده می‌خواهم به دولت و مجلس عرض کنم که با اجازه دادن و جایز دانستن که هر وقت او بخواهد فصخ کند مخالفم و این عقیده را ندارم که فقط در ازاى این کار مخارج برگشت را نگیرد چطور از طرف ما الزام است و از طرف او اجازه است؟ مثلاً یک مستخدمینى آمده‌اند و در وسط جنگ گفته‌اند ما می‌توانیم فسخ کنیم و رفته‌اند و ما را دچار یک مضیقه کرده‌اند این نکات را ملاحظه بفرمایید نگاه به سوابق بکنید بنده با این کنترات‌ها که در هر حینى بخواهند فسخ کنند مخالفم.

رئیس- آقاى دشتى.

دشتى- بنده هم مخالفم.

رئیس- آقاى بامداد.

بامداد- عرض کنم که ما مستخدم مى‌آوریم بنده نمی‌خریم چون این شخص اجنبى است و قوانین ما مشمول او نیست اسمش را کنترات می‌گذاریم یعنى یک اجنبى را که به او احتیاج داریم به عنوان کنترات استخدام می‌کنیم و در تمام مواقعى که ما مستشار آورده‌ایم فقط در یک مورد این اتفاق افتاده است وقتى که جنگ بین‌المللى شروع شد اینها به قول خودشان به حکم الزام و اجبار سرباز بودند و رفتند و دیگر نظیر ندارد علاوه ما یک نفر مستخدمى را که آوردیم او خودش داوطلب است و هرگز نخواهد رفت اما اگر آب و هوا بهش نساخت ناخوش شد و رفت و ما که نمی‌توانیم او را محبوس کنیم منتها شما می‌توانید در اینجا پیشنهاد کنید که اگر احساس کرده که نمی‌تواند بماند براى این که کارش تعطیل نشود دو ماه یک ماه قبلاً اطلاع بدهد ولى اگر ما بخواهیم او را ملزم کنیم این نمی‌شود و سوابق تمام کنترات‌ها هم همین طور است ملاحظه بفرمایید و این یک چیز تازه ایست که در مورد کنترات دکتر اشترونگ که به عقیده بنده بهترین مستشارها است یعنى براى وضع امروزه ایران او بیشتر به درد می‌خورد زیرا به ماها علم صنعت یاد می‌دهد بنابراین این بنده تصور می‌کنم که اشکالى نباشد و دکتر اشترونگ هم نمی‌رود و آلمان هم امثال او را زیاد دارد و محتاج هم نیستند به این که دکتر اشترونگ در بین کار کنتراتش را فسخ کند و برود.

رئیس- آقاى دشتى.

دشتى- این ماده که آقاى بامداد فرمودند در اغل کنترات‌ها هست و این نکته را باید همیشه در نظر داشته باشیم که قوانین ورویه دولت‌هاى ما باید کم کم در طى عمل باشد و این که فرمودند در تمام کنترات‌ها هست این مجوز نیست که این ماده در این کنترات هم باید باشد باید کم کم از معایبى که پى برده‌اند و مطلع هستند جلوگیرى کنند و ننویسند فرمودند که ما مستشار مى‌آوریم نه بنده و در مقابل هم می‌شود گفت که ما مستخدم مى‌آوریم نه آقا بالا سر و بالاخره ما مستخدم مى‌آوریم که از او استفاده کنیم فرض بفرمایید ما یک شخصى را از آلمان مى‌آوریم که این شخص بیکار است مى‌‌آید در اینجا و هر ماهى چهارصد تومان ما به او می‌دهیم یک مرتبه از آلمان به او تلگراف کردند که تو بیا آلمان و ماهى پانصد تومان به تو داده می‌شود این به کنترات خودش خاتمه

+++

بدهد و مدرسه ما را به زمین بزند؟ یک دلیلى دیگر که آقا فرمودند در خوبى دکتر اشترنگ است در این مسئله هیچ اختلافى نیست ما هم می‌گوییم مستخدم خوى است اما براى این که بهتر از او استفاده کنیم باید شرایط را طورى کنیم که او بیشتر دلبستگى به ما داشته باشد بنابراین خوب است که اگر بخواهد برود سه ماه قبل به ما اطلاع بدهد که ما موفق شویم کسى دیگر را به جاى او استخدام کنیم.

رئیس- پیشنهاد آقاى آقا سید یعقوب‏

 (این طور خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده پنج به جاى ماده چهار رأى گرفته شود.

رئیس- مقصود حذف است؟

آقا سید یعقوب- بلى چون فرمودید که پیشنهاد حذف نمی‌شود کرد لهذا این طور پیشنهاد کردم.

رئیس- چرا؟

آقا سید یعقوب- این جا غالباً صحبت شده است که چیزى را نمی‌شود حذف کرد این بود که بنده پیشنهاد کردم که ماده پنج به جاى ماده چهار باشد حالا به چه دلیل همان طوری که آقاى وزیر معارف فرمودند یک چیزهایى هست که در نظامنامه نوشته می‌شود ما نباید در قانون این چیزها را بنویسیم و البته در نظامنامه هم این طرف را ملاحظه می‌کند و هم آنطرف را ملاحظه می‌کند می‌فرمایند سابقه این طور بوده است خوب مگر ما از اول کامل بودیم و از اول مشروطه بودیم ما کم کم ملتفت نواقص می‌شویم و اصالح می‌کنیم قانون بشرى هم همین است ناقص است و روز به روز تکمیل می‌شود ملاحظه بفرمایید این شخص که تبعه ایران نیست یک قدرى که سیاست مقتضى شد زنجیر هم پایش بگذارند نمی‌ماند بنده البته فوق‌العاده میل دارم که این شخص بماند و مدرسه را اداره کند بنابراین جاى این قیود در نظامنامه است و بهتر این است که در قانون ننویسیم.

رئیس- این که می‌فرمایند نمی‌شود حذف کرد براى این است که دو رتبه رأى گرفته نشود یک مرتبه رأى می‌گیرند به حذف و دوباره به خود ماده رأى می‌گیرند ولى وقتى رأى بگیریم بماده ضمناً آنهایى که معتقد هستند که حذف شود رأى نمی‌دهند و آنهایى که معتقد نیستند رأى می‌دهند و یک مرتبه تکلیفش معلوم می‌شود آقاى امیر‌حسینخان ایلخان.

امیر‌حسینخان ایلخان- بنده خیلى تعجب کردم از این پیشنهاد آقاى آقا سید یعقوب که چندین دوره است در مجلس هستند اصلاً این الزام را نمی‌شود قائل شد براى این که اگر ما بگوییم که حتماً در اینجا بماند این عملى نیست اگر چنانچه یک مستخدمى نخواست بماند و در وسط کنتراتش خواست برود ما نمی‌توانیم او را مجبور کنیم به کار کردن چنانچه او نخواست بماند ما یک تنبیهى براى او قائل شویم و بنده معتقدم که این هیچ عملى نیست و عقیده‌ام این است که آقاى آقا سید یعقوب هم از پیشنهاد خودشان صرف‌نظر نمایند و اینکه فرمودند خوب است در نظامنامه که بعد تدوین می‌شود نوشته شود به عقیده بنده مضر است و بهتر این است که این ماده سر جاى خودش بماند و مجلس تکلیفش را معین کند.

رئیس- پیشنهاد آقاى آقا سید یعقوب در موقع رأى تکلیفش معلوم می‌شود پیشنهاد آقاى دشتى‏

 (این طور قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده چهار این طور نوشته شود در صورتی که دکتر اشترنگ بخواهد کنترات خود را فسخ کند بایستى سه ماه قبل اطلاع بدهد و از حق گرفتن خرج سفر محروم خواهد بود.

رئیس- آقاى دشتى.

دشتى- بنده یک قسمت از توضیحات خود را عرض کرده‌ام و خواستم آقاى امیر‌حسینخان را متذکر کنم

+++

که کنترات معنیش چه چیز است...

امیر‌حسینخان- بنده خودم می‌دانم کنترات یعنى چه.

دشتى- معنى کنترات این است که بنده یک شرایطى را قرار می‌دهم که هر کس که مستخدم من است بدان شرایط رفتار کند او هم اگر قبول کرد استخدام را قبول می‌کند و الّا اگر قرار بگذاریم که هر وقت نخواست خدمت کند آزاد باشد این معنى کنترات نیست کنترات باید براى هر دو طرف داراى شرایط باشد که هر دوازدهم استفاده کنند او از ما استفاده می‌کند حقوقى می‌گیرد خرج سفر می‌گیرد ما هم باید از او استفاده کنیم و تا آخر مدت خدمت کند ما معلم استخدام می‌کنیم که برود در مدارس ما درس بدهد و باید یک شرطى قائل شویم که او نتواند به معاذیرى متشبث و کارمان را به زمین بزند و برود ولى اگر معاذیرى داشت که متوجه بود قبلاً اطلاع بدهد که دولت بتواند عوض او را استخدام کند البته به طور حتم هم ما نباید او را الزام کنیم که تا آخر مدت بماند ولى ممکن است قرار بگذاریم که مثلاً سه ماه قبل از رفتن اطلاع بدهد که ما بتوانیم یک کسى دیگر را استخدام کنیم و الّا هر وقت دلش خواست برود بنده این را عملى نمی‌دانم و کار از پیش نمی‌رود و اسباب زحمت است.

وزیر معارف- اصولاً صحیح است که باید دقت‌هاى لازم بشود که مستخدمى که کنترات شده است به میل و سلیقه خودش به طور دلخواه کنترات خودش را فسخ نکند و البته دقت‌هاى لازمه در این باب در شرایط فرعیه که بین طرفین مبادله می‌شود خواهد شد آن ماده اخیر که سایر شرایط فرعیه را دولت با طرف قرار خواهد داد یکى از شرایط فرعیه هم همین است که اگر خواست کنترات خودش را فسخ کند این باید موجه باشد مدلل باشد و قبلاً اطلاع بدهد و از طرفى چنانچه ما بخواهیم این را قانونى کنیم و سه ماه را به طور معین و محدود ذکر کنیم تصدیق بفرمایید که ممکن است یک مواردى پیش بیاید که کمتر از سه ماه مدت لازم داشته باشد فرض بفرمایید یک اجبارى حقیقتاً براى او پیش آید نه این که عامد در فسخ کنترات باشد یک محظورات و موانعى براى او ایجاد شده است که مجبور است بدون میل خودش براى انجام آن محظورات به کنترات خودش خاتمه بدهد و این محظورات و حوایج هم روز قبل اتفاق افتاده است چطور می‌شود گفت که تو از حالا باید اظهار کنى که سه ماه دیگر حق فسخ کنترات خود را داشته باشى این عمل به نظر نمى‌آید بنده عقیده‌ام این است همان طور که معمول است در شرایط فرعیه این دقت‌ها بین طرفین می‌شود و به همان جا هم اکتفا شود بهتر است تا این که در قانون قید شود.

دشتى- اگر در شرایط فرعیه این نظریات تأمین شود بنده پى می‌گیرم.

رئیس- پیشنهاد آقاى فیروز‌آبادى‏

 (به مضمون ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم در صورتی که خودش بخواهد کنترات را فسخ کند حق استفاده از دو ماه حقوق گذشته‌اش را نداشته باشد.

رئیس- آقاى فیروز‌آبادى.

فیروز‌آبادى- در اینجا شرط می‌کنیم که اگر ما بخواهیم کنترات او را فسخ بکنیم باید حقوق تا آخر مدت کنتراتش را به او بدهیم اما او اگر آمد و دو ماه در اینجا خدمت کرد و خواست کنترات خودش را فسخ کند ما بدون هیچ شرط و قیدى به او بگوییم مختار هستى فسخ کن و برو پس باید یک شرایطى قرارداد که او هر ساعت که خواست برود آزاد نباشد از آن طرف هم ما نمی‌توانیم کلیتاً او را ممنوع کنیم از فسخ کنترات خودش به جهت این که اگر ممنوع شد شاید کار نکند به این جهت این شرط را می‌کنیم که اگر بخواهد کنترات خودش را فسخ کند و برود حق استفاده از دو ماه حقوق ندارد

+++

مخبر- بنده خیلى مسرور هستم از این که آقاى فیروز‌آبادى مصر هستند که مستخدم تا آخر مدت خدمت خودش کار کند و این اول مرتبه‌ای است که موافقت مى‌فرمایند با یک معلم خارجى ولى این نکته را هم باید بدانند که یک واهمه بى‌ربطى پیدا شده است که دکتر اشترنگ بى‌خود و بى‌جهت خدمت خودش را ول کند و برود از طرفى هم باید یک شرایطى باشد که خود‌سرانه کار نکند و همان طور که آقاى وزیر معارف مخصوصاً تصریح فرمودند که در شرایطى فرعى قید خواهد شد منتها البته باید یک عبارات وسیعترى باشد یعنى در صورتی که عذر موجه نداشته باشد و غیر اینها حالا ما بخواهیم این ها را در تحت یک جمله مبهم بنویسیم لزومى ندارد و البته آقا هم موافقت مى‌فرمایند که این جرم را آن بیچاره ندهد.

رئیس- آقایانی که این پیشنهاد را قابل توجه می‌دانند قیام فرمایند

 (دو نفر قیام نمودند)

رئیس- قابل توجه نشد رأى می‌گیریم به ماده چهار آقایانیکه تصویب می‌کنند قیام فرمایند

 (اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد

 (ماده پنج به شرح ذیل قرائت شد)

ماده پنجم- مستخدم مزبور در موقع تعطیل تابستانى مدارس سالى یک ماه حق مرخصى با استفاده از حقوق خواهد داشت.

رئیس- آقاى فیروز‌آبادى.

فیرو‌زآبادى- این مسئله یک سابقه شده است براى ما هر چند که می‌گویند در اروپا همچو چیزى نیست که سالى یک ماه دو ماه تعطیل کنند لیکن غالباً عرض کرده‌ام که هر چه آن جا باشد ما نباید آن را سرمشق براى خودمان قرار دهیم در اینجا مستشارى را که ما از خارج می‌آوریم در تمام دوازده ماه روزى دو ساعت سه ساعت کار می‌کند اگر تابستان است که می‌رود در شمیرانات اگر زمستان است که در اطاق‌هاى گرم کار خودش را می‌کند مرخصى چه علت دارد؟ لهذا بنده به این سوابق عقیده ندارم و از این جهت پیشنهاد می‌کنم حذف شود.

مخبر- تصور می‌کنم آقا لایحه را نداشته باشند اگر ماده را دقت فرموده باشند اساساً در تابستان مستحضر هستند که مدارس دو ماه و نیم تعطیل است دکتر اشترنگ هم مثل سایر معلمین به طور طبیعى می‌باید از این تعطیل استفاده کند منتها براى این که شاید وزارت معارف بخواهد در این دو ماه و نیم یک کارهایى براى تکمیل نواقص مدرسه بکند از این جهت نوشته شده است که بیش از یک ماه حق مرخصى ندارد و یک ماه و نیم دیگر وقت او را گرفته‌اند.

جمعى از نمایندگان- مذاکران کافى است.

رئیس- رأى می‌گیریم به ماده پنج آقایان موافقین قیام فرمایند

 (اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد ماده شش‏

 (به شرح آتى خوانده شد)

ماده ششم- دولت مجاز است سایر شرایط و مقررات استخدام دکتر اشترنگ را معین و مطابق قانون مصوب 23 عقرب 1301 کنترات مشار‌الیه را امضاء نماید.

رئیس- مخالفى ندارد.

 (گفتند- خیر)

رئیس- رأى می گیریم به ماده ششم آقایان موافقین قیام فرمایند

 (اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد مذاکرات راجع به کلیات است آقاى آقا سید یعقوب  

+++

سید یعقوب- بنده براى تعقیب نظریات خودم و فرمایشات آقاى امیر‌حسین‌ خان ناچارم در مورد کلیات عرایض خودم را تکرار کنم کنترات لفظى است فرانسه و آنچه که بنده فهمیده‌ام معنى آن اجازه است هم در بین ما مسلمان‌ها عقد لازم است و عقد لازم هم این است که طرفین التزام دارند که تا آخر نگاهدارند ولى اینجا براى یک طرف الزام است و براى یک طرف اجازه است که هر وقت بخواهد دست بردارد بردارد درست است که این شخص را وزارت معارف آورده است در سابق هم معلم بوده است و کسى نیست که در یک موقعى دچار مضیقه بشود و بنده این را که عرض کردم می‌خواستم توجه بدهم به دولت که بعد از این کنترات‌ها به این مسئله توجه داشته باشند و این قدر ارخاء عنان نسبت به مستخدمین خارجه نداشته باشند به این جهت بنده با این ماده مخالف بودم و ناچارم در کلیات هم رأى ندهم.

رئیس- آقاى شریعت‌زاده.

شریعت‌زاده- بنده تصور می‌کنم توضیحات آقا دفاع از اظهارات آقاى امیر‌حسین خان بوده است و نسبت به اصل لایحه مخالفتى نداشته باشد بنابراین عرض نمی‌کنم و تصور می‌کنم مذاکرات هم کافى باشد.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به خبر کمیسیون بودجه مشتمل بر شش ماده آقایان موافقین ورقه سفید می‌دهند

 (اخذ آراء به عمل آمده و شصت ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حضار 66 با 60 رأى تصویب شد

اسامى رأى‌دهندگان‏

آقایان: اسفندیارى- بیات- دولتشاهى- موقر- فومنى- دیبا- بروجردى- حق‌نویس- نگهبان- بدر- اسعد- جلایى- محقق- امام جمعه اهر- بهار- بامداد- معتمد‌التولیه- آشتیانى- عمادى- زوار- شیخ‌الاسلام ملایرى- امیر‌تیمور کلالى- آیت‌الله‌زاده- ذوالقدر- شریعت‌زاده- ملک‌مدنى- شیروانى- نوبخت- کى‌استوان- خواجوى- محمود‌رضا- میرزا عبدالله خان وثوق- حاج على‌اکبر امین- حیدرى- محمد آخوند- پورتیمور- معظمى- پالیزى- خویى- یحیى خان زنگنه- مفتى- دکتر رفیع امین- ثابت- ابراهیمى- مصدق- ملک‌آرایى- تقى‌زاده- سید کاظم یزدى- اسکندر خان مقدم- سلطان محمد‌خان عامرى- دکتر لقمان- خلیل فهیمى- طاهرى- نجومى- دهستانى- افخمى- ایلخان- دیوان‌بیگى- بنى‌سلیمان- عصر‌انقلاب.

رئیس- خبر کمیسیون بودجه راجع به پاپاریان مطرح است.

 (به شرح ذیل خوانده شد)

ماده واحده- مجلس شوراى ملى به وزارت مالیه اجازه میدهد که کنترات مسیو پاپاریان معلم دواسازی را از اول مهر ماه 1306 با همان مقررات و حقوق مصوب بیست و چهارم دی ماه 1304 براى مدت دو سال و سه ماه تجدید نماید.

رئیس- آقاى فیروز‌آبادى.

فیروز‌آبادى- این شخص شنیده‌ام معلم دوا‌سازى است و براى ساختن دوا استخدام می‌شود از آن طرف هم می‌شنویم در ایران دوا‌ساز خیلى داریم که همه قابل معلمى هم هستند و از ان گذشته ما مدرسه که اشخاص بروند در آنجا دوا‌سازى یاد بگیرند نمی‌دانیم داریم یا نداریم اگر مدرسه داشته باشیم بنده عرضى ندارم و الّا در صورتی که ما معلمى داشته باشیم که بتواند جاى این شخص کار بکند یا مدرسه نداشته باشیم بنده مخالفم.

مخبر- مدرسه دواسازى در جزء مدرسه طب است و چندین سال هم هست که تأسیس شده است پاپاریان هم در تمام ادوار در این مدرسه خدمت کرده و وزارت معارف هم همیشه از خدمات او راضى بوده

+++

است و یکى از معلیمن خوب است شاید یک عیب داشته باشد و ان ارزانیش است بنابراین بنده تصور می‌کنم که هنوز ما احتیاج به وجود این شخص داریم و باید این مدرسه توسعه پیدا کند منتها حالا بودجه ما اجازه نمی‌دهد و می‌خواستم استدعا کنم آنجا که نوشته شده است به وزارت مالیه اجازه داده می‌شود چون راجع به تجدید کنترات است باید نوشته شود به وزارت معارف اجازه داده می‌شود.

رئیس- آقاى بامداد.

بامداد- بنده موافقم.

رئیس- آقاى آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب- موافقم.

رئیس- آقاى حقنویس.

حق‌نویس- موافقم.

رئیس- آقاى دشتى.

دشتى- بنده فقط خواستم از آقاى وزیر معارف خواهش کنم که توضیحات کاملترى بدهند که پاپاریان براى چه کنترات می‌شود و کجا درس می‌دهند و عملیات سابق او چه بوده است اگر ممکن است یک توضیحاتى بدهند که اطلاعاتى در این باب پیدا کنیم.

وزیر معارف- مدرسه این است که شاید متجاوز از ده سال باشد تأسیس شده است و جزو مدرسه طب است به عنوان مدرسه دواسازى اگر چه اسم اینجا را گذاشته‌اند دواسازى و متبادر از این لفظ این است که شاید خود دوا را می‌سازند مثل این که در بعضى کارخانجات دوا را می‌سازند اینجا هم این طور است ولى این طور نیست مقصود این است که اشخاصى که در این جا می‌روند انواع و اقسام ادویه جدیده ایرانى و فرنگى را در اینجا خوب بشناسند و تمیز بدهند...

فیروز‌آبادى- در مدت ده سال نشناخته‌اند؟

وزیر معارف- و این مسئله یک قواعدى دارد و یک رشته از علوم متعلق به این قسمت است مقدارى فیزیک باید بخوانند و مقدارى شیمى باید بخوانند و بعد از این که شناختند ادویه را مقدار ترکیب ادویه و تناسب آن را هم باید تشخیص بدهند نتیجه‌اش این است که بعد از آن که رفت دکان دوا‌فروشى باز کرد و نسخه طبیب را بردند پهلوى او به قدرى مطلع از تناسب ترکیب ادویه باشد که چنانچه طبیب اشتباه کرده باشد در تناسب آن ادویه آن دوا‌فروش بداند و تشخیص بدهد که در واقع یک نظارتى هم در نسخه طبیب شده باشد در قوانین معمول است که همان طور که طبیب مسؤل است دوا‌فروش هم مسؤل است نهایت اسم این مدرسه دواسازى شده است و خیلى هم مملکت از وجودش استفاده کرده است و تمام آنهایى که امروز متصدى دوا‌فروشى هستند یا دیپلم از خارجه دارند یا از مدرسه بیرون آمده‌اند و این شخص هم یک کسى است که تحصیل کرده است و دیپلم هم از مدرسه دارالفنون شاهانه سابق عثمانى دارد چند ساعت درس می‌داد و بعد در سه سال قبل دو ساعت بر کار او افزوده شده و چون تبعه ترکیه و در داخله است حقوقش این طور است بنابراین این مدرسه خودش مدرسه مفید و نافعى است.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ماده واحده با ورقه آقایانی که تصویب می‌کنند اوراق سفید می‌دهند

 (اخذ اوراق رأى به عمل آمده پنجاه و هشت ورقه سفید تعداد شد)

رئیس- عده حضار 64 با 58 رأى تصویب شد

 (اسامى رأى‌دهندگان)

آقایان: دیوان‌بیگى- بنى‌سلیمان- نجومى- طاهرى- فهیمى- سید جواد محقق- ذوالقدر- دکتر لقمان- دکتر مصدق- تقى‌زاده- حق‌نویس- ابراهیمى- مفتى- دکتر رفیع امین- پالیزى- خویى- اعظمى- ملک‌ایرج پور‌تیمور- معظمى- میرزا عبدالله خان

+++

وثوق- محمد آخوند- محمد‌تقیخان اسعد- میرزا على‌اکبر امین- حیدرى- اسفندیارى- دولتشاهى- اسکندر خان مقدم- مرتضى‌قلیخان بیات- جلایى- دهستانى- فومنى- ثقةالاسلام بروجردى- شیخ‌الاسلام ملایرى- طباطبایى دیبا- موقر- مدرس- عمادى- زوار- خواجوى- محمود‌رضا- شریعت‌زاده- شیروانى- میرزا آیت‌الله‌زاده- میرزا هاشم آشتیانى- بامداد- ملک مدنى- بهار- آقا سید یعقوب- میرزا سید مهدى معتمد- نگهبان- عصر انقلاب- امیر‌حسینخان ایلخان- امام جمعه اهر- کلالى- بدر- افخمى- سلطان محمد‌خان عامرى- کى‌استوان.

رئیس- یک فقره خبر از کمیسیون مرخصى است قرائت می‌شود

 (به شرح ذیل قرائت شد)

آقاى حیدرى مکرى به علت کسالت مزاج تلگرافاً تمنى یازده روز دیگر مرخصى نموده‌اند کمیسیون عرایض تصویب و راپورت آن را تقدیم می‌نماید.

رئیس- آقاى آقا سید یعقوب.

آقا سید یعقوب- بنده چون تصمیم گرفته‌ام که بعد از این با خبرهاى کمیسیون مرخصى موافقت نکنم حالا ولو این که سالار مکرى هم همیشه حاضر بوده‌اند بنده نمی‌توانم محض حسنات ایشان از یک سیئاتى صرف‌نظر کنم زیرا به قدرى مرخصى داده شده است که حقیقتاً بنده خجالت می‌کشم این است که با این خبر هم مخالفت کردم.

رئیس- آقاى دادگر.

دادگر- عرض کنم این با نظر آقاى آقا سید یعقوب مخالف نیست زیرا آقاى آقا سید یعقوب مصرند که عده وکلا کم نشود و مجلس از اکثریت نیفتد ولى این مال گذشته است و ایشان براى خاطر کسالت اجازه خواسته‌اند.

رئیس- آقایانی که مرخصى یازده روزه آقاى حیدرى را تصویب می‌کند قیام فرمایند

 (اغلب برخاستند)

رئیس- تصویب شد چند فقره پیشنهاد راجع به دستور رسیده است اگر اجازه می‌فرمایید بماند براى جلسه بعد.

جمعى از نمایندگان- صحیح است.

 (مجلس نیم ساعت بعد از ظهر ختم شد)

+++

قانون‏

اجازه پرداخت نود هزار تومان بصحیه کل مملکتى براى جلوگیرى و دفع مرض وبا

مصوب 16 شهریور ماه 1306 شمسى‏

ماده واحده- وزارت مالیه مجاز است مبلغ نود هزار تومان از محل اضافه عایدات 1305 براى جلوگیرى و دفع مرض وبا اعم از فوق‌العاده اطباى اعزامى مطابق تشخیص صحیه و تهیه واکسن از خارجه و سایر مخارج مربوطه به جلوگیرى از وبا و توسعه پاستور طهران براى واکسن و سرم‌سازى به اختیار صحیه کل مملکتى واگذار نماید

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه شانزدهم شهریور ماه یک هزار و سیصد و شش شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

حسین پیر‌نیا: رئیس مجلس شوراى ملى.

قانون‏

استخدام دکتر هانرى اشترنگ تبعه دولت آلمان براى مدیرى مدرسه صنعتى‏

مصوب 16 شهریور ماه 1306 شمسى‏

ماده اول- دولت مجاز است دکتر هانرى اشترنگ تبعه دولت آلمان را براى مدت سه سال از اول تیر ماه 1306 براى مدیرى و معلمى مدرسه صنعتى دولتى استخدام کند.

ماده دوم- حقوق دکتر اشترنگ سالى چهار هزار و هشتصد تومان است که به اقساط ماهیانه به مشار‌الیه تأدیه خواهد شد.

ماده سوم- در موقع ختم این قرارداد چنانچه کنترات دکتر اشترنگ تجدید نشود مبلغ چهار صد تومان به عنوان خرج سفر براى معاودت به آلمان به مشار‌الیه پرداخت خواهد شد.

ماده چهارم- در صورتی که دکتر اشترنگ شخصاً کنترات خود را فسخ نماید حق اخذ مخارج مراجعت را نخواهد داشت.

ماده پنجم- مستخدم مزبور در موقع تعطیل تابستانى مدارس سالى یک ماه حق مرخصى با استفاده از حقوق خواهد داشت.

ماده ششم- دولت مجاز است سایر شرایط و مقررات استخدام دکتر اشترنگ را معین نماید و مطابق قانون مصوب 23 عقرب 1301 کنترات مشار‌الیه را امضاء نماید.

این قانون که مشتمل بر شش ماده است در جلسه شانزدهم شهریور ماه یک هزار و سیصد و شش شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

حسین پیر‌نیا: رئیس مجلس شوراى ملى ‏

+++

قانون

اجازه تجدید کنترات مسیو پاپاریان معلم دواسازى‏

مصوب 16 شهریور ماه 1306 شمسى‏

ماده واحده- مجلس شوراى ملى بوزارت معارف اجازه می‌دهد که کنترات مسیو پاپاریان معلم دواسازى را از اول مهر ماه 1306 با همان مقررات و حقوق مصوب بیست و چهارم دى ماه 1304 براى مدت دو سال و سه ماه تجدید نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه شانزدهم شهریور ماه یکهزار و سیصد و شش شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى برسد.

حسین پیر‌نیا: رئیس مجلس شوراى ملى.

قانون‏

استخدام دو نفر معلم براى مدرسه صنعتى از آلمان و دو نفر معلم براى حقوق و سیاسى از فرانسه‏

مصوب 16 شهریور ماه 1206 شمسى‏

ماده اول- وزارت معارف مجاز است یک نفر معلم براى تدریس مهندسى ماشین‌آلات و ریاضیات عالیه مدرسه صنعتى و یک نفر استادکار براى معاونت معلم آهنگرى مدرسه صنعتى و دو نفر معلم از فرانسه براى مدرسه حقوق و سیاسى که تخصص آنها را دولت‌هاى متبوعه آنها تصدیق کرده باشد از پانزدهم شهریور 1306 براى مدت دو سال و نه ماه و نیم استخدام کند.

ماده دوم- حقوق هر یک از معلمین مذکور در چهار هزار تومان و حقوق استادکار یکهزار و هشتصد تومان خواهد بود که به اقساط ماهیانه دریافت خواهند کرد.

ماده سیم- در موقع عزیمت به ایران مبلغ سیصد تومان به هر یک از معلمین و مبلغ دویست و پنجاه تومان به استادکار به عنوان خرج سفر داده خواهد شد و در ختم قرارداد نیز مشار‌الیهم معادل مبلغ مذکور را براى عودت به وطن خود دریافت خواهند کرد.

ماده چهارم- مستخدمین مذکور در موقع تعطیل تابستانى مدارس سالى یک ماه حق مرخصى با استفاده از حقوق خواهند داشت.

ماده پنجم- وزارت معارف مجاز است سایر شرایط استخدام معلمین و استادکار مزبور را بر طبق قانون استخدام اتباع خارجه مصوب 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد آنها را امضاء نماید

این قانون که مشتمل بر پنج ماده است در جلسه شانزدهم شهریور ماه یکهزار و سیصد و شش شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید

حسین پیرنیا: رئیس مجلس شوراى ملى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:292865!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)