29 مرداد 1396 12:00:07
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

جلسه: 183 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه سوم شهریور ماه 1330  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس جلسات 27 و 30 مرداد.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: جمال امامى - صدرى‏

3 - ختم جلسه به عنوان تنفس‏


مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 183

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه سوم شهریور ماه 1330

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس جلسات 27 و 30 مرداد.

2 - بیانات قبل از دستور آقایان: جمال امامى - صدرى‏

3 - ختم جلسه به عنوان تنفس‏

 

مجلس ساعت ده و ده دقیقه صبح به ریاست آقاى نورالدین امامى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس جلسات 27 و 30 مرداد.

نایب رئیس - صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

غایبین با اجازه - آقایان: شکرایى، امامى‌اهرى، بهادرى، دولت‌آبادى، فرهودى، اردلان. مکى، فقیه‌زاده، اسکندرى، سرتیپ‌زاده، ناظر‌زاده، دکتر مجتهدى، فتحعلى افشار، غلامرضا فولادوند، دکتر سیدامامى، قراگزلو، مخبرفرهمند، سلطان‌العلما، محسن طاهرى، طباطبایى، موقر، تیمورتاش، مهدوى، امیرقاسم فولادوند.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: خاکباز، دکتر مصباح‌زاده، عبدالحسین مجتهدى، تولیت، خسرو قشقایى، حاذقى، رضوى، سودآور، هراتى، محمد ذوالفقارى، امیر افشارى، جواد مسعودى. صدر میرحسینى، حسن اکبر.

دیر آمدگان با اجازه - آقایان: شوشترى آخر جلسه دو ساعت. منصف دو ساعت.

نایب رئیس - نسبت به صورت جلسه یکشنبه و 4 شنبه نظرى نیست؟ آقاى شوشترى‏

شوشترى - بسم الله الرحمن الرحیم. بنده با حالت بیمارى امروز ساعت 5 از 7 فرسخى حرکت کردم که عرایضى در قبل از دستور بکنم متأسفانه وقتى اینجا رسیدم که دیدم آقایان هستند و نوبت به من نمى‌رسد به این که امروز من در قبل از دستور عرایض لازمى داشتم که می‌خواستم عرض کنم البته گذاردم براى جلسه بعد زیرا هر قدر انسان در مقابل این مزدوران بیگانه و آنانی که تشکیل آنها با نظر توماس و غیر توماس است هر قدر با آنها و نسبت به آنها سکوت اختیار کند بر تجری‌شان افزوده مى‌شود و همه روزه یک بهانه یک عده از خادمین مملکت را به عنوان مزدور نفت و مخالف با ایران معرفى می‌کنند فعلاً خواستم عرض کنم بنده در جلسه چهارشنبه مریض بودم و اطلاع پیدا نکردم که بیایم بعد هم البته می‌آیم و اینجا می‌مانم و پرده‌ها را بالا می‌زنم و این دکان نفت بازى را این دکان را درش را می‌بندم این صورت را هم این سؤالات را هم از شخص جناب آقاى نخست‌وزیر که صد در صد آن 8 ماده را به صحت رد کرده آنها که گفته‌اند پیشنهاد آنها طبق فکر من بوده است این سؤالات را تقدیم می‌کنم که بیایند جواب بدهند اعتنا به من بکنند و اگر جواب ندادند می‌دانم که آن دو جمله در بیانات‌شان بر خلاف واقع و دروغ بوده است. باید بفهمند که من مزدور نفتم یا آنهایى که روزى ده هزار تومان پول می‌گیرند.

نایب رئیس - استدعا می‌کنم آقایان در موقع طرح صورت جلسه اگر نظریاتى در صورت جلسه دارند صحبت کنند مطالب دیگرى نگویند، آقاى پیراسته.‏

پیراسته - در اظهارات بنده یک اغلاط چاپى هست که اصلاح می‌کنم می‌دهم به تند نویسى‏

نایب رئیس - اگر در حدود بیانات‌تان باشد‌مانعى ندارد، آقاى صدرزاده‏

صدر‌زاده - در صورت جلسه روز یکشنبه 27 ضمن اظهارات بنده یک اغلاطى هست که تصحیح می‌کنم و می‌دهم به اداره تند نویسى.

نایب رئیس - آقاى کشاورزصدر

کشاورزصدر - درصورت جلسه یک جمله‌اى اشتباه چاپ شده که اصلاح می‌کنم و تقدیم می‌کنم‏

نایب رئیس - عرض کردم در حدود بیاناتى که شده اگر باشد اشکالى ندارد.

کشاورزصدر - عرض کردم در صورت جلسه یک جمله‌اى اشتباه شده اصلاح مى‌کنم می‌دهم به تند نویسى‏

نایب رئیس - دیگر اعتراضى به صورت جلسه‌ها نیست؟ (گفته شد: خیر) صورت جلسه‌ها با اصلاحى که شده است تصویب می‌شود.

2 - بیانات قبل ازدستور - آقایان: جمال امامى – صدرى.

نایب رئیس - با اجازه آقایان بیانات قبل از دستور شروع می‌شود آقاى شوشترى.‏

تیمورتاش - نفر اول بنده هستم.

نایب رئیس - ببخشید آقاى تیمورتاش بفرمایید

تیمورتاش - بنده وقتم را خدمت جناب آقاى جمال امامى دادم فقط سؤالى شده است از ایشان استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند

نایب رئیس - آقاى جمال امامى‏

جمال امامى - بنده از جناب آقاى تیمورتاش تشکر می‌کنم که لطف فرمودند و وقت‌شان را به بنده مرحمت فرمودند ولى به جان

+++

خود جناب آقاى تیمورتاش حالا که آمده‌ام اینجا نمی‌دانم چه بگویم و از کجا شروع بکنم و به قول شاعر معروف کشته از بس که فزون است کفن نتوان کرد ولى حالا یک عقده‌اى در دل دارم که خیلى دل مرا سوزانده از آنجا شروع می‌کنم بلکه بعد جملات به هم وصل بشود. آقایان نمایندگان محترم در این دو روزه البته در جراید ملاحظه فرمودید که یکى از اعضاى دولت مصاحبه‌اى داد و در ضمن مصاحبه خودشان فرموده‌اند که اگر استقلال مملکت هم از بین رفت رفت.

شوشترى - هر کس که مى‌گوید استقلال ایران از بین برود گه خورده است خائن بوده‏

سنندجى - گه خورده است که گفته است غلط کرده

فرهودى - نظر شخصیش بوده‏

شوشترى - نظر شخصى چیست گه خورده است‏

نایب رئیس - آقایان احترام مجلس را حفظ کنید استعمال کلمات زشت شایسته نیست.

شوشترى - خائن بوده و دزد بوده.

دکتر طبا - آقاى مهندس حسیبى یکى از وطن پرست‌ترین اشخاص است روى وطن پرستى شاید گفته‏

سنندجى - آقا این حرف‌ها را نزنید

شوشترى - استقلال ایران از بین برود؟

دکتر طبا – به مهندس حسیبى نباید اهانت بکنید

سنندجى - ساکت باشید.

دکتر طبا - شما نباید به من بگویید ساکت باشید مجلس رئیس دارد (زنگ رئیس)

نایب رئیس - آقایان خواهش می‌کنم نظم مجلس را رعایت کنید اگر نمى‌خواهید که ادامه پیدا کند بنده مجلس را ترک کنم.

شوشترى - باید بیاید تکذیب کند

نایب رئیس - آقاى شوشترى به شما تذکر مى‌دهم توجه بفرمایید فعلاً نطق قبل از دستور است بگذارید ایشان بیانات‌شان را بکنند.

جمال امامى - عرض کنم که این آقا عضو دولت ما است یعنى دولت که براى حفاظت مملکت و استقلال آن است آقا ما دل‌مان خوش است که دولت داریم حافظ مملکت داریم این آقا خیال کرده است که ایران ارث مرحوم پدر ایشان است نمی‌دانم پدر ایشان مرحوم شده یا نه؟ اگر مرحوم شده خدا بیامرزدش و اگر مرحوم نشده خدا اجرش بدهد که یک همچو فرزند برومندى تحویل به این جامعه و مملکت داده است.

صفى - اسم ببرید آقا

جمال امامى - آقایان اسم او را گفتند.

صفوى - گفتند که از وزرا نبوده.

جمال امامى - معاون دولت است نمی‌دانم در هر صورت عرض کردم خدا پدرش را اجر بدهد که یک چنین فرزند برومندى به جامعه و مملکت تقدیم کرده است (دکتر طبا - صحیح است) ما آقا نفت را ملى کردیم براى این که این مملکت بدبخت و این جامعه فلک‌زده طرفى ببندد و استفاده‌هایى بکند ولى اگر می‌دانستیم که این موضوع وسیله اضمحلال کشور خواهد شد ‌اى کاش دستمان بریده می‌شد و این کار را نمی‌کردیم.

کشاورزصدر - آقا این وسیله اضمحلال مملکت نمی‌شود این حرف‌ها چیست؟

جمال امامى – آقا جان این عضو دولت است یک فرد عادى که نیست.

نریمان - این حرف‌ها چیست که می‌زنید؟

جمال امامى - بنده این حرف‌ها را می‌زنم؟ (نریمان - وسیله اضمحلال مملکت می‌شود چیست؟) بلى حالا که به دست شماها افتاده دارد مى‌شود (کشاورزصدر - هیچ ایرانى نیست آقا که استقلال ایران را نخواهد.) عصبانى نشوید آقا (کشاورزصدر - شما عصبانى می‌کنید.) این وسیله اضمحلال نیست یک همچو حرف‌هایى زدند! (سنندجى - هر کس همچو حرف‌هایى زده است باید محاکمه‌اش کرد) اگر حرف‌هاى من درست نیست بیایید جواب بدهید من می‌گویم که عضو دولت یک همچو غلطى کرده است حالا شما نمى‌فهمید تقصیر من چیست آمدیم نفت را ملى کردیم براى این مملکت که ملت طرفى ببندند بدبختانه یک عده‌اى آمدند این را دکان استفاده قرار داده‌اند وسیله استفاده قرار داده‌اند و یک عده‌اى شیاد دیگر دور آنها گرد آمده‌اند و هر کس بگوید بابا بس است این دکان را ببندید نسبت به او فحاشى می‌کنند نسبت خیانت به او می‌دهند آن وقت چه کسانى؟ آن قارچ‌هاى مسموم و خودرویى که معلوم نیست از کجا روییده‌اند اینها می‌آیند به اشخاصى که تمام عمرشان را در این مملکت به خدمت گذارنده‌اند تهمت مى‌زنند (دکتر طبا - صحیح است) هر چه بنده می‌گویم صحیح است منتها گاهى به مذاق‌تان خوش مى‌آید گاهى نمی‌آید (دکتر طبا – این هم صحیح است) عرض کنم که کجا تشریف برده‌اند آقاى حائرى‌زاده من می‌خواستم از ایشان انصاف بخواهم شهادت بطلبم گو این که محتاج به شهادت نیست اگر آقاى حائرى‌زاده و آقاى صالح تشریف می‌داشتند از ایشان شهادت مى‌طلبیدم که ده دفعه به من خصوصى گفتند که نفت به دست تو ملى شد منتها حالا من رفتم کنار دیگران استفاده مى‌کنند، هم آقاى حائرى‌زاده و هم آقاى صالح هر دو تشریف داشتند (آشتیانى‌زاده - دولت را هم آقا آورده بودید) بلى دولت را هم بنده آوردم خیلى کارها کردم زیر جلى خیلى زیاد است، عرض کنم جناب آقاى دکتر مصدق هیچ وقت امیدى به ملى شدن نفت نداشت بنده به پشت پرده کارى ندارم نوشته‌ها و گفته‌هاى خودشان و مذاکرات کمیسیون نفت را براى شما می‌خوانم، در جلسه اول کمیسیون نفت وقتى که ایشان آقاى حسین مکى را کاندید مخبرى کمیسیون کردند بنده مخالفت کرده و گفتم که مخبر باید یک آدم بى‌طرفى باشد و ایشان چون اظهار عقیده کرده‌اند بهتر این است که مخبر نباشند، البته آقاى دکتر هدایتى که بودند می‌دانند، آقاى دکتر مصدق در جواب بنده چه گفتند؟ آقاى دکتر مصدق اظهار داشتند بنده گمان نمى‌کنم که کار نفت به آنجا برسد که مخبر اظهار عقیده بکند (کشاورزصدر - مقصود آن قرارداد گس - گلشاییان است که رد می‌شد) بنده عرض کردم آقا کوشش خواهید فرمود که به آنجا نرسد من نمى‌گویم ایشان دل‌شان نمی‌خواست عرض کردم امید نداشتند (کشاورزصدر - شما هم کمک کردید صحیح است) من کردم تمام طرح‌هایى که براى ملى شدن نفت بوده است من داده‌ام اگر یک طرح دیگر به امضاى کسى دیگر دارید تف بیندازید (بعضى از نمایندگان - پس ما چه کردیم) شما هم رأى دادید من در کمیسیون طرح تهیه کردم. (دکتر طبا - همه کردند) من کردم منتهى انصاف می‌خواهم آیا مى‌بایست دکان باز کنم و از این قضیه استفاده کنم؟ وقتى که من رزم‌آرا را وادار کردم استیضاح کردند آن پیشنهاد را من دادم که او را آوردیم سرطاس نشاندیم و گفتم آقا بیا حرف‌هایت را اینجا بزن، آقاى دکتر مصدق در آن جلسه به رزم‌آرا مى‌گویند (من از آقاى نخست‌وزیر خواهش می‌کنم که محافظه کارى را کنار بگذارید و صریح باشید و نظر خود را نسبت به دوره دوم قرارداد نفت بگویید زیرا نظر اساسى ما همین است و الا براى ده دوازده سال بعد همان طور که تا به حال عمل شده است این قدر‌ها اشکال ندارد که باز هم عمل شود و ما هم دندان روى جگر مى‌گذاریم و صبر می‌کنیم معنى این حرف این است که برگردیم به قرارداد دارسى و قرارداد 1933 را لغو کنیم من نمی‌گویم دکتر مصدق دلش نمی‌خواست نفت ملى شود عرض می‌کنم که امیدوار نبود این کتابى است که خودشان چاپ کرده‌اند مذاکراتش را ببینید ورق بزنید بیست جا از این چیزها پیدا می‌کنید بنده آمدم طرح رد قرارداد الحاقى را دادم آوردند در مجلس تصویب کردند طرح عودت موضوع را به کمیسیون نفت دادم در مجلس تصویب کردند بنده یک ماه به مسافرت رفتم شبى که برگشتم و آمدم به کمیسیون نفت این اظهار جناب آقاى دکتر مصدق است آقاى رئیس اظهار داشتند بنده می‌خواستم از جناب آقاى جمال امامى استدعا کنم که توجهات خودشان را مبذول بدارند و این دفعه هم طورى بشود که به اتفاق آرا تصمیم خودمان را بگیریم ‌این دفعه هم توجه بفرمایند یعنى آن دفعه طرح رد قرارداد الحاقى را ایشان دادند و به امضا رسانیدند این دفعه هم این کار را باید بکنید بنده جواب دادم انشاءالله ولى باید اطراف و جوانب کار را سنجید و یک کارى نکرد که خداى نکرده نتوانیم، بعد تمام شد رسیدیم به آخر جلسه 37 «در این موقع پیشنهادى از طرف آقاى جمال امامى تهیه و به شرح زیر قرائت و تصویب شد طرح ملى شدن نفت، نظر به این که ضمن پیشنهادات واصله به کمیسیون نفت پیشنهاد ملى شدن صنعت نفت در سراسر کشور مورد توجه و قبول کمیسیون قرار گرفته و از آن جایى که وقت کافى براى مطالعه در اطراف اجراى این اصل باقى نیست کمیسیون مخصوص نفت از مجلس شوراى ملى تقاضاى دو ماه تمدید می‌نماید به امضا آقایان جمال امامى، دکتر مصدق، دکتر شایگان الى آخر» این هم طرح ملى شدن بود که آمد به مجلس و تصویب شد بعداً سو کمیسیونى انتخاب شد براى تهیه طرز اجرا آقاى دکتر مصدق به بنده تلفن فرمودند که من می‌خواهم شما را ملاقات کنم می‌آیم آنجا بنده به ایشان عرض کردم که نه شما تشریف نیاورید بنده خودم مى‌آیم آنجا بنده رفتم خدمت ایشان فرمودند که تو بیا موافقت کنیم و من و تو یک طرحى تهیه کنیم آقایان دیگر هم موافقت می‌کنند.

بنده عرض کردم اگر یک طرح اجرایى که عملى باشد و فوراً عمل بشود ما موافقیم فرمود که طرح را تهیه کنید و بدهید به من اگر من نظر داشتم می‌گویم بنده آن هفت ماده اجرایى را تهیه کردم و دادم به ایشان که تقریباً با تفاوت دو ماده‌اى که یکى خلع ید بود یکى هم یک ماده دیگر است که ایشان گنجانیده‌اند آنجا و آورده‌اند

+++

و ما را گرفتار پیچ در پیچ این الفاظ کرده‌اند در صورتى که همان طرح من اجرا و تصویب شد طرح اولى خود آقایان را نگاه کنید ببینید چیست طرح اجرایى آقاى مهندس حسیبى را نگاه کنید ببینید چیست اینجا چاپ کرده‌اند بخوانید. بنابراین هر طرحى که داده شد به خط و امضاى من در مجلس تصویب شده است حالا این دیگر افتخارى براى من ندارد به من بارها گفته‌اند آقا این تظاهراتى که می‌شود شما چرا تظاهرى نمى‌کنید من آ‏قا دکاندار نیستم من وکیل ملتم من که نمی‌خواهم از تظاهرات سوء استفاده کنم کلاش زیاد است شیاد زیاد است من دکان باز نکردم که بیایم افتخار کنم که فلان وظیفه مملکتى خودم را انجام داده‌ام به زعم خودم من همیشه در زندگانى سیاس خودم تکلیف خودم را نسبت به مملکت انجام داده‌ام و هیچ وقت هم نهراسیده‌ام حالا هم نمی‌هراسم آن وقتى که بنده با مخالفین استقلال مملکت مبارزه مى‌کردم این آقایان خودرو کجا بودند جان دادم، مال دادم املاکم را غارت کردند خودم به حبس رفتم افرادم را کشتند و قاعدتاً خودم باید کشته مى‌شدم بعد هم بنده آمده‌ام راجع به نفت این اقدامات را کردم حالا راجع به این اقدامات هم عرضى ندارم و حالا چون دکان شده براى یک عده‌اى یک عده شیاد هم باید از آن استفاده کنند هر روز یک روزنامه یک قارچ مسمومى روى مى‌آورد به من و امثال من فحش می‌دهند این اشخاص معلوم نیست از کجا روییده‌اند اهل این مملکت هستند و یا از خارج آمده‌اند به من نسبت خیانت می‌دهند تف بر آنها من جمال امامى پسر حاج امام جمه خویى که 400 سال است در این مملکت خدمت کرده‌ایم من حالا خیانت مى‌کنم چه خوب گفت آقاى آزاد آن روز وقتى که آقاى دکتر مصدق فرمودند دو صنف هستند در این مملکت که اخلال مى‌کنند گفت اینها هر دو دور و بری‌هاى خود شما هستند راست گفت اینها رفته‌اند خودشان را زیر بال آقاى دکتر مصدق داده‌اند و با آتش نفت گرم مى‌شوند و بعد هم مى‌آیند و می‌گویند که استقلال مملکت اگر رفت رفت آقا من نفت را مى‌خواهم براى مملکت ارث باباشان را مى‌خواهند عجب اینها است من تعجب از آن کسى که این حرف را گفته است نمی‌کنم تعجب از این مجلس و از این جامعه مى‌کنم که مى‌نشینند و این حرف‌ها را گوش مى‌دهند از آقاى دکتر مصدق تعجب مى‌کنم که یک همچو عناصرى را در دولت خودش و اطراف خودش نگه می‌دارد آقایان عزیز چه بگویم؟

نایب رئیس - آقاى جمال امامى وقت شما آقا تمام شده.

جمال امامى - بنده عرایضى دارم چند دقیقه وقت مى‌خواهم‏

بعضى از نمایندگان - رأى می‌دهیم که صحبت کنند

نایب رئیس - چقدر وقت مى‌خواهید؟

جمال امامى - یک ربع کافى است.

نایب رئیس - آقایانى که با یک ربع ساعت اضافه صحبت کردن آقاى جمال امامى موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. بفرمایید.

جمال امامى - یک روزى به شهادت این آقاى دکتر فاطمى اوایل زمامدارى آقاى دکتر مصدق‌السلطنه ایشان فرمودند که شما چرا با آقاى دکتر مصدق ملاقات نمى‌کنید آن روزهایى بود که ایشان در مجلس متحصن بودند عرض کردم که بنده عرضى ندارم فرمودند ایشان با شما کار دارند اصرار کردند بنده هم رفتم زیارت‌شان کردم خیلى صحبت‌ها شد به ایشان عرض کردم که آقا شما نخست‌وزیر مملکت هستید حالا دیگر دکتر مصدق وکیل مجلس نیستید که از این وسایل استفاده بکنید آمدن و تحصن گزیدن در مجلس براى نخست‌وزیر خوب نیست آخر به جامعه چه مى‌گویید مردم چه می‌گویند مردم کجا بروند بنده کجا بروم پاشو برو خانه‌ات کارت را بکن فرمودند فلانى یک هفته به من مهلت بده گفتم چرا؟ فرمودند مثبت یا منفى من یک هفته دیگر استعفا می‌دهم می‌روم چه این عمل انجام شده باشد چه نشده باشد گفتم اگر خوب انجام فرموده باشید چرا تشریف ببرید بمانید و تاج سر ما باشید، فرمودند که فلانى من نمى‌خواهم قوام‌السلطنه بعد از قضیه آذربایجان بشوم اگر انجام هم دادم نمى‌مانم با این اوضاع دستگاه دولت خراب مى‌شود وقتى که انجام دادم می‌روم گفتم انجام بدهید ولى من عقیده‌ام این نیست که شما بروید در هر حال 4 ماه پیش از این امیدوار بودند که تا یک هفته مثبت یا منفى انجام شده باشد یا نشده باشد می‌روند ولى حالا 4 ماه از آن تاریخ مى‌گذرد هنوز اول عشق است تشریف مى‌آورند اینجا مى‌فرمایند که ما اگر نفت را به جریان بیندازیم قبل از این که دعاوى انگلیس‌ها را تصدیق کرده باشیم یا تصفیه کرده باشیم این براى ما فلان است آقا دعاوى انگلیس‌ها چهار سال دیگر هم تصفیه نخواهد شد و نفت ما این طور خواهد‌ماند و روزى سیصد هزار لیره به قول ایشان از جیب ملت ایران خواهد رفت. راجع به این سیصد هزار لیره یک موضوعى را عرض مى‌کنم این مردم بدبخت را ببینید چطور گول مى‌زنند یک نفر از رفقاى من آمد گفت من یک فکرى دارم آمد گفت آقا من را مرخص کنید گفتم چرا؟ گفت براى این که حالا که نفت ملى شده است روزى هفده تومان و نیم به هر کدام از ما خواهند داد به من و زنم روزى 35 تومان مى‌آورند در خانه‌مان مى‌دهند یک حساب کوچکى بکنیم هفده تومان و نیم ضرب در 18 میلیون جمعیت ایران مى‌شود 300 میلیون تومان در روز 112 میلیار تومان در سال به اینها گفته‌اند وقتى نفت ملى شد این پول را مى‌آورند در خانه‌تان مى‌دهند حالا آقاى دکتر مصدق روزى 300 هزار لیره حصاب کردند که قریب 120 میلیون لیره در سال مى‌شود و حال این که عواید نفت این طور نیست تمام آن عاید ما نیست که هیچ نصفش هم عاید ما نخواهد شد (دکتر طبا - انشاءالله خواهد شد) اگر تمام آن عاید شود به هر نفر یک ریال می‌رسد ولى تمام آن که عاید نمى‌شود به هر کس سه عباسى می‌رسد آن هم اگر لوطى خور نشود به جیب بنده و آقا و دیگرى ریخته نشود آن بیچاره پا برهنه خیال مى‌کند روزى هفده تومان و نیم مى‌دهند در خانه‌اش در صورتى که آن سه عباسى که مى‌رسد آن را هم ما خواهیم خورد و به او نخواهیم داد در آبادان شنیدم به این کارگران بیچاره آن قدر خوانده‌اند که وضعیت شما اله خواهد شد بله خواهد شد که من بعد اگر تمام عواید نفت مال ما باشد اگر تمام را هم صرف آنها بکنیم راضى نخواهند شد سه برابر حقوق‌شان را هم بدهیم راضى نخواهند شد اینها خیال مى‌کنند مدینه فاضله‌اى که وعده داده بودند برای‌شان آمده است. انشاءالله آماده مى‌شود. در هر صورت پریروز وقتى مجلس شوراى ملى به دولت آقاى دکتر مصدق رأى داد گو این که با آن سؤالى که بنده در جلسه خصوصى کردم و جوابى که ایشان مرحمت فرمودند و گفتند اطمینان به حل قضیه ندارم اگر مى‌گفت اطمینان دارم من خودم هم رأى می‌دادم ولى وقتی که ایشان فرمودند که من اطمینان ندارم من خیال نمى‌کردم که آقایان هم رأى بدهند رأى دادید که چه بشود ایشان آمدند یک 9 ماده‌اى را آوردند به تصویب رسانیدند هر چه هم به ایشان گفتیم که آقا تعجیل نکنید تسریع نکنید بگذارید در اطرافش یک مطالعه بیشترى بشود این طرح دست شما در پوست گردو می‌گذارد ایشان گفتند شما بگذرانید ما ارجاع می‌کنیم 4 ماه از آن تاریخ می‌گذرد و حالا بعد از چهار ماه مى‌آیند و می‌گویند من اطمینان ندارم شما هم می‌آیید رأى می‌دهید خوب می‌خواهید چه بشود؟ می‌خواستید دستگاه نفت‌تان بخوابد که خوابى اوضاع سیاسى اقتصادى و مالى مملکت همین طور است که شده و مى‌بینید این وضع ادارات است حال من از مفاسد دیگرش صحبت نمی‌کنم که این دولت است این مجلس است این مشروطه‌تان است این ادارات است این بلبشو است که مى‌بینید این ارعاب است آن مدینه فاضله‌اى که افلاطون وعده کرده همین است؟ باشد.‌ اى کاش مادام رلاند زنده می‌شد و می‌دید از آزادى چه استفاده‌اى مى‌کنند در هر صورت جلسه قبل آقاى نخست‌وزیر وقتى آمدند و تقاضاى رأى اعتماد کردند هم رئیس مجلس شوراى ملى و هم سایر نمایندگان هم جناب آقاى رفیع به ایشان تذکر دادند که ما این رأى را می‌دهیم به شرطى که مذاکرات را ادامه بدهید احترام قول مجلس و دستور مجلس همین است که ایشان کردند؟ (نریمان - دستور مجلس نبود نظر شخص خودشان بود)

فرامرزى - چه جور ادامه می‌دادند گفتند همین است و غیر از این من نمی‌کنم‏

اسلامى - استوکس گفته بود شب آقایان به من نسخه دادند این آقایان چه کسانى هستند ما باید بفهمیم‏

جمال امامى - آقاى دکتر طاهرى یک ریش براى ایشان بگیرید

نریمان - آقا باید مدیر عامل انگلیسى را پذیرفت؟ اگر شاهرگ مرا بزنید مدیر عامل انگلیس را قبول نمی‌کنم‏

جمال امامى - من یعنى جمال امامى از جانب انگلیس‌ها مأموریت دارم که بیایم اینجا و اخلال کنم. شاهرگ شما را کسى نمی‌زند فعلاً ما وارد ماهیت قضیه نمی‌شویم که چرا دعوت کردند چرا نشستند و چرا گفتند و چرا نکردند تمام اینها این ایرادها وارد است حالا نگذارید که وارد بشویم اگر وارد شوم به نفع‌تان نیست (نریمان - خیر خواهش می‌کنم بفرمایید همه را بفرمایید) (سنندجى - اصرار نکنید آقا) خدا حفظ‌تان کند آقاى نریمان ولى انصاف ندارید.

نایب رئیس - آقاى نریمان بین‌الاثنین صحبت نکنید ضمن نطق قبل از دستور هر کس نظر خودش را مى‌گوید

نریمان - با من صحبت مى‌کنند بنده جواب مى‌دهم.

جمال امامى - من جسارت نمی‌کنم هیچ وقت. حالا 8 ماده تنظیم بشود یا نشود این موضوع علیحده است که ما وارد آن جریان نمی‌شویم که 8 ماده چیست؟ و کى تهیه کرده چرا تنظیم شده؟ (اسلامى - بفرمایید کى تهیه کرده) نمی‌دانم شاید هم می‌دانید و تجاهل‌العارف می‌کنید ما هم می‌دانیم 8 ماه را تنظیم شد چرا رفت و چرا آمد و چرا اجرا نشد اینها را به موقعش مى‌آیم اینجا می‌گویم گفتم فعلاً من نمی‌خواهم پرده درى بکنم من اصل موضوع و ماهیت موضوع را در نظر می‌گیرم دکان درست نکرده‌ام که استفاده بکنم تا آنجایى که به اصل قضیه صدمه نخورد و ضرر وارد

+++

نشود می‌گویم آن روزى که قضیه حل شد خیلى چیزهاى گفتنى دارم که شما نمی‌دانید آن وقت مى‌آیم عرض می‌کنم فعلاً آقایان نمایندگان باید به آقاى دکتر مصدق و به دولت ایشان اخطار بکنند که وضعیت خودشان و وضعیت موضوع را روشن بکنند که چه مى‌خواهند و این زمزمه‌هاى شوم را از بین ببرند ما نمی‌خواهیم که این قضیه نفت موجب این گفتارها بشود ما نفت را براى مملکت مى‌خواهیم را براى رفاه مردم می‌خواهیم (صحیح است) بیش از این دردسر آقایان را فراهم نمى‌کنم حالا سؤالات آقاى تیمورتاش را می‌خوانم.

مقام ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

خواهشمند است مقرر فرمایید سؤالات زیرین هر چه زودتر به جناب آقاى نخست‌وزیر ابلاغ و در خواست شود براى پاسخ در اسرع وقت ممکن در جلسه علنى مجلس شوراى ملى حاضر شوند.

اولاً - با این که در پاسخ نامه اول حضرت ترومن رئیس جمهور ممالک متحده جناب آقاى دکتر مصدق اظهارنظر ایشان را نوعى مداخله در امور داخلى ایران تشخیص دادند چه موجب شد که چندى بعد خود درخواست وساطت در امر نفت از ایشان فرمایند

ثانیاً - پس از انتخاب جناب آقاى هریمن براى میانجیگرى اگر قصد عدول از 9 ماده مصوبه 11 اردیبهشت 30 را نداشتند چرا وساطت ایشان را پذیرفتند آیا تصور مى‌فرمودند تمام مفاد 9 ماده مورد قبول جناب ایشان واقع خواهد شد.

ثالثاً - چرا طبق گزارش جناب آقاى نخست‌وزیر در مجلس در موادى که به نام فرمول هریمن مشهور گردید از قانون اول ملى شدن نفت (مصوبه 29 اسفند 1329) ذکر گردید ولى از قانون اردیبهشت 1330 دایر به طرز اجراى آن اسمى برده نشده.

اینجانب با 9 ماده مذکوره مخالف بودم و به قانون اول ملى شدن صنعت نفت در سراسر ایران رأى دادم ولى جناب ایشان که مبتکر این فکر بوده و مدعى بوده و هستند از آن عدول نشده چرا قانون مذکور را پایه مذاکرات خود قرار ندادند.

رابعاً - شکست کنفرانس صاحبقرانیه و مداخله مستقیم یکى از برجسته‌ترین سیاستمداران آمریکا در این مذاکرات چه انعکاسى در افکار عمومى ملت امریکا که پیوسته طرفدار خواسته‌هاى حقه ملت ایران بوده آن خواهد داشت و نتیجه آن از نظر آتى چه خواهد بود.

خامساً - آیا اظهارات آقاى مهندس حسیبى در مصاحبه مطبوعاتى 31 مرداد خود که خلاصه آن از این قرار است (براى حفظ شرافت مملکت به عقیده بنده باید استقلال را فدا کرد) و فعالاً در یکى از حساس‌ترین و پر مسئولیت‌ترین پست‌هاى دولتى قرار گرفته صرفاً اظهارنظر شخصى است یا زبان حال دولت حاضر مى‌باشد.

منوچهر تیمورتاش‏

ناصر ذوالفقارى - بنده طبق ماده 90 اخطار نظامنامه‌اى دارم.

نایب رئیس - جناب آقاى جمال امامى به گفته یک نفر استقلال ایران از بین نمى‌رود (صحیح است) تا تمام افراد ایرانى زنده هستند ایران هم باقى و برقرار است.

نریمان - شرافت بالاتر از همه چیز است.

ناصر ذوالفقارى - بنده اخطار نظامنامه‌اى دارم‏

نایب رئیس - راجع به کمیسیون نفت هم جناب آقاى جمال امامى از افراد کمیسیون اسم نبردند. به شهادت تمام آقایان هیجده نفر آقایان اعضاى کمیسیون که اکنون چند نفرشان آقاى فرامرزى آقاى ذوالفقارى و آقاى دکتر هدایتى اینجا حاضرند این آقایان همگى زحمت کشیدند.

ناصر ذوالفقارى - اجازه بفرمایید یک توضیح مختصرى عرض کنم بنده طبق ماده 90 اخطار دارم و یک توضیحاتى لازم است که به عرض آقایان برسانم این نمى‌شود که هر کس دلش خواست اینجا بیاید و هوچى‌گرى بکند این که کار نشد که هر کس از جایش بلند شود و هوچى بازى کند که من کرده‌ام مگر ما آلت بودیم یک روز آقاى دکتر مصدق می‌گوید که من کرده‌ام و یک روز آقاى جمال امامى می‌گوید که من کرده‌ام و یک روز هم آقاى مکى مى‌گوید که من کرده‌ام پس ما چه‌ کاره بوده‌ایم ما که آلت نبوده‌ایم.

نایب رئیس - آقاى ذوالفقارى توجه بفرمایید اخطارتان را بگذارید براى وقتى که وارد دستور مى‌شویم.

سالار بهزادى - آقا مجلس کرد و رأى داد.

شوشترى – به اتفاق رأى دادیم.

ناصر ذوالفقارى - بعضى‌ها عادت دارند تظاهر بکنند و بعضى‌ها عادت ندارند

اسلامى - آقا امر بفرمایید آقا سید کمال خلعت‌ها را بیاورد.

نایب رئیس - آقاى صدرى.

صدرى - بدواً بایستى تأسف شدید خود را از وفقه‌اى که در جریان مذاکرات مربوط به نفت حاصل گردید ابراز داشته و متذکر کردم که ملت ایران همواره علاقمند و شایق است که مذاکرات مجدد شروع و این قضیه به نحوى که منافع طرفین را در حدود عدل و انصاف و قوانین مصوبه مجلسین ایران تأمین نماید خاتمه یابد ضمناً لازم است براى بار دوم از پشت این تریبون متذکر کردم که همواره کلیه منافع و جان و مال اتباع خارجه در کشور ایران از هر نوع تعضى مصون بوده و خواهد بود و لفظ حفظ جان اتباع نمی‌تواند مستمسکى قرار گیرد که مخالف کلیه شئون بین‌المللى و اصل رعایت آزادى و استقلال ملل بر علیه حق حاکمیت ملت ایران اقداماتى انجام گردد که بنده از ذکر آن هم حتى خوددارى می‌نمایم اخبار و شایعات این روزهاى اخیر حاکى است که گویا از طرف بعضى از وزراى کابینه انگلستان مذاکرات و پیشنهاداتى شده است که در صورت صحت براى عموم ملل آزاد جهان جاى منتهى تأسف خواهد بود

(در این موقع عده براى مذاکره کافى نبود و پس از چند دقیقه انتظار نیز اکثریت حاصل نگردید)

عده‌اى از نمایندگان - آقا تنفس بدهید.

3 - ختم جلسه به عنوان تنفس.

نایب رئیس - با اجازه آقایان چند دقیقه تنفس داده می‌شود و اسامى آقایانى که در خارج جلسه هستند ثبت خواهد شد و جریمه خواهند شد.

(جلسه یک ساعت قبل از ظهر به عنوان تنفس تعطیل و دیگر تشکیل نگردید)

نایب رئیس مجلس شورای ملى - نورالدین امامى

+++

قوانین‏

شماره 15054 31/5/30

وزارت دارایى‏

فرمان همایونى راجع به اجراى قانون اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت مرداد و شهریور ماه 330 و قانون مزبور که به تصویب مجلسین شوراى ملى و سنا رسیده است ذیلاً ابلاغ مى‌گردد.

 

با تأییدات خداوند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک ملوکانه‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم‏

ماده اول - قانون اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت مرداد و شهریور ماه یک هزار و سیصد و سى که در جلسه بیست و هفتم مرداد ماه 1330 به تصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده منضم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند.

به تاریخ 29 مرداد ماه 330

قانون اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت مرداد و شهریور ماه 330

ماده واحده – به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود حقوق و کمک و مزایاى کارمندان و خدمتگزاران و مصارف مستمر و غیر مستمر وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر مصارف کشور را در دو ماهه مرداد و شهریور ماه 330 مطابق قانون یک دوازدهم فروردین ماه سال جارى مصوب پنجم اردیبهشت ماه 1330 از محل درآمد عمومى کشور پرداخت نماید این قانون که مشتمل بر ماده واحده است در جلسه یکشنبه بیست و هفتم مرداد ماه یک هزار و سیصد و سى به تصویب مجلس شورای ملى رسید.

رئیس مجلس شورای ملى - رضا حکمت‏

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست‌وزیر است.

م 5333 نخست‌وزیر

شماره 15052 31/5/30

وزرات دارایى – بانک ملى ایران‏

فرمان همایونى راجع به اجراى قانون واگذارى چهارده میلیون لیره از ارز موجود در حساب پشتوانه به اختیار دولت و قانون مزبور که به تصویب مجلسین شوراى ملى و سنا رسیده است ذیلاً ابلاغ مى‌گردد.

با تأییدات خدواند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران

محل صحه مبارک ملوکانه‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم.

ماده اول - لایحه قانونى راجع به واگذارى چهارده میلیون لیره از ارز موجوده در حساب پشتوانه باختیار دولت که در جلسه بیست و یکم مرداد ماه یکهزار و سیصد و سى بتصویب مجلسین سنا وشوراى ملى رسیده و منضم باین دستخط است بموقع اجرا گذاشته شود

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند.

بتاریخ 29 مرداد ماه 330

لایحه قانونى راجع به واگذارى چهارده میلیون لیره از ارز موجود در حساب پشتوانه به اختیار دولت‏

ماده واحده – به هیأت نظارت ‌اندوخته نشر اسکناس اجازه داده می‌شود تا مبلغ چهارده میلیون لیره از ارزهاى موجود در حساب پشتوانه را در صورتى که ضرورت ایجاب کند جهت رفع مضیقه ارزى کشور که در نتیجه اجراى قانون ملى شدن صنعت نفت ممکن است ایجاد بشود در اختیار دولت بگذارد دولت مکلف است حداکثر در ظرف مدت یک سال آن مبلغ را از محل درآمدهاى ارزى دولت و شرکت نفت ملی ایران لیره تضمین شده بطلاً به حساب‌ اندوخته نشر اسکناس مسترد نماید.

تبصره 1 - از حاصل تبدیل ارز مذکور در ماده واحده به ریال مبلغ یک صد میلیون ریال از تاریخ تصویب لایحه در چهار قسط متساوى ماهیانه به بانک کشاورزى به عنوان ازدیاد سرمایه پرداخت خواهد گردید که منحصراً به مصرف وام‌هاى کشاورزى برسد.

تبصره 2 - ارز مزبور صرفاً براى احتیاجات عمومى و ضرورى واقعى کشور قابل استفاده خواهد بود که با تصویب هیأت وزیران فروخته خواهد شد.

تبصره 3 - از فروش ارزهاى مزبور پانصد میلیون ریال به سازمان برنامه به عنوان وام پرداخته خواهد شد که بر طبق بودجه مصوب بیست و هفت ماهه کمیسیون برنامه منحصراً به تناسب سهم هر شهرستان به مصرف برسد لایحه قانونى مندرج در فوق که مشتمل بر یک ماده و سه تبصره است در جلسه روز دوشنبه بیست و یک مرداد ماه جارى به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا. سید حسن تقى‌زاده.

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست‌وزیر است.

م 5337 نخست‌وزیر

شماره 15480 6/6/30

وزارت دارایى‏

فرمان همایونى راجع باجراى قانون کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران و قانون مزبور که بتصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده است ذیلا ابلاغ مى‌گردد.

با تأییدات خداوند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم.

ماده اول - قانون کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران که در جلسه دوازدهم خردادماه یک هزار و سیصد و سى به تصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده و منضم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند.

به تاریخ 16 خرداد ماه 1330

قانون کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگاران‏

ماده واحده – به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود کمک ترمیم حقوق دبیران و آموزگارانى که در دبستان‌ها و دبیرستان‌ها مشغول خدمت هستند و طبق تبصره یک ماده واحده مصوب نهم مهر ماه 1323 پرداخت نمى‌شود از تاریخ تصویب این قانون ‌مانند سایر کارمندان دولت از اعتبار مخصوص کمک هزینه پرداخت نماید و دبیران و آموزگاران شهرستان‌ها مقدم بر دبیران و آموزگارن مرکز مى‌باشند. این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه یکشنبه دوازدهم خرداد ماه یک هزار و سیصد و سى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى. رضا حکمت‏

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست‌وزیر است.

م 5354 نخست‌وزیر

شماره 15466 6/6/30 وزارت جنگ‏

فرمان همایونى راجع به اجراى قانون مربوط به اجازه تمدید حکومت نظامى براى مدت دو ماه در هفت محل از منطقه خوزستان و قانون مزبور که به تصویب مجلسین شوراى ملى و سنا رسیده است ذیلاً ابلااغ مى‌گردد.

با تأییدات خداوند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک‏

نظر اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم‏

ماده اول - لایحه قانونى مربوط به اجازه تمدید حکومت نظامى براى مدت دو ماه در هفت محل از منطقه خوزستان که در جلسه شانزدهم مرداد ماه یک هزار و سیصد و سى به تصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده و منضم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند

به تاریخ 23 مرداد ماه 1330

لایحه قانونى مربوط به اجازه تمدید حکومت نظامى براى مدت دو ماه در هفت محل از منطقه خوزستان‏

ماه واحده – به دولت اجازه داده مى‌شود که مقررات قانونى حکومت نظامى هفت نقطه از منطقه خوزستان: آبادان - گچساران - آغاجارى - بندر معشور - هفت گل - مسجد سلیمان - لالى - را براى حداکثر مدت دو ماه دیگر تا صبح پنجم مهر ماه تمدید نماید.

لایحه قانونى مندرج در فوق که مشتمل بر ماده واحده است در جلسه روز چهارشنبه شانزدهم مرداد یک هزار و سیصد و سى به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا. سید حسن تقى‌زاده‏

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست‌وزیر است.

م 5353 نخست‌وزیر

شماره 15666 7/6/30

وزارت دارایى‏

فرمان ملوکانه راجع به اجراى قانون اجازه اعطاى هشت میلیون ریال اعتبار جهت تکمیل ساختمان و تهیه مقدمات جشن هزاره حکیم ابو‌على ابن‌سینا و قانون مزبور که به تصویب مجلسین شورای ملى و سنا رسیده است ذیلاً ابلاغ می‌گردد:

با تأییدات خداوند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک ملوکانه‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم.

ماه اول - قانون اجازه اعطاى هشت میلیون ریال اعتبار جهت تکمیل ساختمان و تهیه مقدمات جشن هزاره حکیم ابوعلى سینا که در جلسه بیست و هفتم مرداد ماه

+++

1329 به تصویب مجلسین سنا و شوراى ملى رسیده و منضم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند.

به تاریخ 31 مرداد ماه 1330

قانون اجازه اعطاى هشت میلیون ریال اعتبار جهت تکمیل ساختمان و تهیه مقدمات جشن هزاره حکیم ابوعلى سینا.

ماده واحده - دولت مکلف است مبلغ هشت میلیون ریال از محل درآمد سال جارى کشور به شرح زیر براى تکمیل ساختمان آرامگاه و تهیه مقدمات و مراسم جشن هزاره حکیم ابوعلى ابن‌سینا تأمین پرداخت نماید. دوره عمل این اعتبار تا آخر سال 1331 ادامه خواهد داشت.

1 - براى تکمیل ساختمان آرامگاه سه میلیون ریال به توسط انجمن آثار ملى نظارت وزارت فرهنگ‏

2 - براى تهیه مقدمات و مخارج جشن و پذیرایى به توسط وزارت فرهنگ پنج میلیون ریال.

این قانون که مشتمل بر ماده واحده است در جلسه یکشنبه بیست و هفتم مرداد ماه یک هزار و سیصد و سى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شورای ملى. رضا حکمت.

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست‌وزیر است‏

م 5364 نخست‌وزیر

شماره 15664 7/6/30

وزارت دارایى‏

فرمان همایونى راجع به اجراى قانون مربوط به اجازه انتشار دو میلیارد ریال برگه‌هاى وام یکصد ریالى به دولت و قانون مزبور که به تصویب مجلسین شورای ملى و سنا رسیده است ذیلاً ابلاغ می‌گردد.

با تأییدات خداوند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک ملوکانه‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم.

ماده اول - لایحه قانونى مربوط به اجازه انتشار دو میلیارد ریال برگ‌هاى وام یکصد ریالى به دولت که در جلسه 26 مرداد ماه یک هزار و سیصد و سى به تصویب مجلسین سنا و شورای ملى رسیده و منضم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند.

به تاریخ دوم شهریور ماه 330

لایحه قانونى مربوط به اجازه انتشار دو میلیارد ریال برگ‌هاى وام یکصد ریالى به دولت‏

ماده واحده – به دولت اجازه داده می‌شود براى کلیه امور مربوط به اجراى قانون ملى شدن صنعت نفت در صورتى که ضرورت ایجاب نماید تا حدود دو میلیارد ریال به عنوان قرضه ملى به مدت دو سال برگ‌هاى وام یکصد ریالى بى‌اسم و قابل انتقال با جائزه سالیانه صدى 6 منتشر نماید.

تبصره 1 - اوراق قرضه در چهار ردیف هر ردیف پانصد میلیون ریال منتشر خواهد شد و مدت انتشار هر یک از ردیف‌ها حداکثر دو ماه خواهد بود.

تبصره 2 – کوپن‌هاى بهره اوراق قرضه مربوط به هر ردیف از ابتداى سال دوم در باجه‌هاى کلیه بانک‌ها به حساب دولت قابل پرداخت است.

تبصره 3 - از تاریخى که اوراق قرضه به موجب این قانون قابل پرداخت است دارندگان آنها مى‌توانند اوراق مزبور را از بابت مالیات و حقوق و عوارض و سایر دیون به دولت واگذار نمایند و مأمورین وصول مکلف به قبول این اوراق مى‌باشند.

تبصره 4 - وجوه پرداختى از بابت وام و جایزه آن از هر گونه مالیات و عوارض معاف خواهد بود.

تبصره 5 - دولت مجاز است تا معادل یک پنجم از قرضه را بارز منتشر و در مواعد استهلاک عیناً به همان ارز مسترد نماید.

تبصره 6 - استرداد اصل وام در انقضاى سال دوم و همچنین پرداخت جایزه سالیانه آن از محل درآمدهاى نفت صورت خواهد گرفت.

تبصره 7 – آیین‌نامه اجراى این قانون به وسیله هیأت دولت تنظیم و به موقع اجرا گذاشته خواهد شد.

لایحه قانونى مندرج در فوق که مشتمل بر یک ماده و هفت تبصره است در جلسه روز شنبه 26 مرداد 1330 به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا. سید حسن تقى‌زاده.

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست‌وزیر است.

م 5362 نخست‌وزیر

شماره 15662 7/6/30

وزارت دارایى - وزارت کشاورزى‏

وزارت امور خارجه - وزارت راه‏

فرمان همایونى راجع به اجراى قانون مربوط به تحصیل بیست و پنج میلیون دلار اعتبار از بانک صادرات و واردات واشنگتن و قانون مزبور که به تصویب مجلسین شوراى ملى و سنا سیده است ذیلاً ابلاغ مى‌گردد:

با تأییدات خداوند متعال‏

ما

پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک ملوکانه‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم.

ماده اول - لایحه قانونى مربوط به تحصیل بیست و پنج میلیون دلار اعتبار از بانک صادارت و واردات واشنگتن که در جلسه 26 مرداد ماه یک هزار و سیصد و سى به تصویب مجلسین سنا و شورای ملى رسیده و منضم به این دستخط است به موقع اجرا گذاشته شود

ماده دوم - هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند.

به تاریخ دوم شهریور ماه 1330

لایحه قانونى مربوط به تحصیل بیست و پنج میلیون دلار اعتبار از بانک صادارت و واردات واشنگتن‏

ماده واحده – به دولت اجازه داده می‌شود براى تأمین هزینه اجرایى طرح‌هاى کشاورزى و صنایع وابسته به کشاورزى و راه سازى و سایر طرح‌هاى عمرانى مندرج در قانون برنامه هفت ساله معادل بیست و پنج میلیون دلار از بانک صادرت و واردات واشنگتن تحصیل اعتبار نماید که حداکثر بهره آن در سال از سه و نیم درصد تجاوز نکند و مدت آن هم پانزده سال خواهد بود شرایط استفاده از این اعتبار به موجب قراردادى خواهد بود که با پیشنهاد دولت به تصویب کمیسیون‌هاى بودجه و خارجه مجلسین رسیده باشد. دولت مجاز است قرارداد تحصیل این اعتبار را پس از تصویب کمیسیون‌هاى مزبور با بانک صادرات و واردات واشنگتن امضا و مبادله نماید مفاد آن تعهد قانونى دولت خواهد بود

تبصره 1 - دولت مجاز است بدون رعایت تشریفات مناقصه ماشین آلات و مواد مورد لزوم را با استفاده از اعتبار فوق خریدارى نماید.

تبصره 2 - وزارت کشاورزى مکلف است برنامه عملى جامعى براى خرید و حمل و تحویل ماشین آلات مذکور تنظیم کند و پس از تصویب هیأت دولت به موقع اجرا بگذارد.

لایحه قانونى مندرج در فوق که مشتمل بر یک ماده و دو تبصره است در جلسه روز شنبه 26 مرداد ماه 1330 به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا. سید حسن تقى‌زاده‏

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست‌وزیر است‏

م 5363 نخست‌وزیر

آیین‌نامه‌ها

شماره 14280 22/5/30

وزارت دادگسترى‏

آیین‌نامه مجازات متخلفین از قانون کار که به موجب ماده 21 قانون کار مصوب 16 تیر ماه 1328 در تاریخ 19/ 4/ 30 به تصویب کمیسیون دادگسترى مجلس شورای ملى رسیده ذیلاً ابلاغ مى‌گردد.

آیین‌نامه مجازات متخلفین از قانون کار

ماده 1 - در کارگاه‌هاى مشمول قانون کار هر کارفرما یا مدیر یا متصدى مسئول کارگاه که برخلاف مقررات تبصره 3 ماه اول قانون کار و آیین‌نامه‌هاى مربوطه به آن کارگر بیگانه را به کار گمارد به حبس از دو الى ده روز تأدیه غرامت از از 70 الى 200 ریال محکوم خواهد شد و کارگر بیگانه نیز از کار اخراج مى‌شود و در صورت تکرار متخلف به حداکثر مجازات مذکور محکوم مى‌شود.

ماده 2 - متخلفین از مقررات مواد 2 و 4 قانون کار و آیین‌نامه مربوطه به حبس از 4 الى ده روز تأدیه غرامت از 40 الى 200 ریال نسبت به هر کارگرى محکوم مى‌گردند.

ماده 3 - تخلف از مقررات مواد 5 و 6 و تبصره‌هاى 1 و 2 از ماده 6 مستلزم محکومیت از 6 الى ده روز حبس و تأدیه غرامت از 50 الى 200 ریال خواهد بود.

ماده 4 - هر گاه ارجاع کارهاى سخت و خطرناک به زنان باردار یا اطفالى که کمتر از 26 سال دارند باعث بیمارى یا نقص عضوى و یا سقط جنین گردد متخلف به حداکثر مجازات مذکور در فوق محکوم مى‌گردد مگر این که عمل مشمول مقررات قانون مجازات عمومى باشد.

ماده 5 - متخلفین از اجراى مقررات مربوط به بهداشت و حفاظت کارگران و کارهاى سخت و خطرناک مذکور در ماده 9 قانون کار و آیین‌نامه‌هاى مربوطه به حبس از 6 الى ده روز و جزاى نقدى از 100 تا 200 ریال محکوم خواهد شد

ماده 6 - مجازات تخلف از ماده 12 قانون کار مستلزم محکومیت از 5 الى ده روز حبس و تأدیه غرامت از 80 تا 200 ریال خواهد بود.

ماده 7 - کارفرمایى که با وجود اخطار کتبى نماینده وزارت کار از پرداخت حقوق بیمه کارگران و یا صندوق تعاون

+++

خوددارى کند علاوه بر پرداخت حقوق مذکور به حبس از 6 الى ده روز تأدیه از 100 الى 200 ریال محکوم مى‌گردد.

ماده 8 - متخلفین از اجراى آرای قطعى شوراى توافق و هیئت حل اختلاف مذکور در ماده 13 قانون کار در هر مورد به تأدیه غرامت از 80 الى 200 ریال و حبس از 6 الى 10 روز محکوم مى‌شوند.

آیین‌نامه بالا که مشتمل بر 8 ماده و در تاریخ 19/4/30 به تصویب کمیسیون دادگسترى مجلس شورای ملى رسیده است به موجب ماده 21 قانون کار مصوب 16 تیر ماه 1328 قابل اجرا مى‌باشد.

رئیس مجلس شورای ملى - رضا حکمت‏

اصل آیین‌نامه در دفتر نخست‌وزیر است.

م 5307 نخست‌وزیر

 

اخبار مجلس‏

شماره 3 27/5/30

گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شورای ملى‏

کمیسیون نظام با حضور آقاى معاون وزارت جنگ به لایحه دولت راجع به تبدیل عنوان هیئت‌هاى رسیدگى به وضعیت مشمولین نظام وظیفه رسیدگى نموده و ماده واحده پیشنهادى را به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش شور اول آن را تقدیم مجلس شوراى ملى ‌مى‌نماید:

ماده واحده - از تاریخ تصویب این قانون هیئت‌هاى رسیدگى به وضعیت مشمولیت عبارت از دادگاه ادارى و تجدیدنظر مصرحه در ماده واحده اصلاحى قانون نظام وظیفه مصوب خرداد 1317 و قوانین مصوب 29 اسفند ماه 1321 و 22 آبان 1324 به شرح ذیل تغییر مى‌یابد

دادگاه ادارى به انجمن بدوى نظام وظیفه دادگاه تجدیدنظر به انجمن تجدیدنظر نظام وظیفه‏

تبصره 1 - مدت اعتراض مشمولین به آرا انجمن بدوى نظام وظیفه از تاریخ ابلاغ ذى قانونى الى شش ماه بوده و در صورت انقضا مدت آرا صادره از انجمن بدوى به استثناى مواردى که تغییر وضعیت روى دهد درباره آنها قاطع و نیز اداره نظام وظیفه می‌تواند تا مدت شش ماه نسبت به آرا مزبور معترض باشد.

تبصره 2 - در صورت وصول اعتراض از طرف اداره نظام وظیفه با خود مشمولین نسبت به آرا صادره از انجمن بدوى نظام وظیفه رسیدگى امر به انجمن تجدیدنظر نظام وظیفه مراجعه مى‌شود و انجمن مزبور مکلف است منتها در ظرف دو ماه وضعیت قانونى مشمول را روشن و رأى صادره را ابلاغ نماید. رأى صادره از انجمن مزبور قطعى و لازم‌الاجرا خواهد بود.

تبصره 3 - چنانچه پس از صدور رأى انجمن تجدیدنظر با دلایل مثبته معلوم گردد که نسبت به وضعیت مشمولین اعزامى به خدمت زیر پرچم دقت کافى به عمل نیامده و بدون جهت سربازى آماده به خدمت شناخته شده است اداره نظام وظیفه می‌تواند فقط براى یک مرتبه پرونده امر را به یک دادگاه تجدیدنظر دیگرى مراجعه نماید و رأى صادره براى دو طرف قطعى و حتمى‌الاجرا خواهد بود.

مخبر کمیسیون نظام - فقیه‌زاده‏

شماره 7

گزارش از کمیسیون دادگسترى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون دادگستر با حضور آقایان معاون وزارت جنگ و معاون وزارت دادگسترى به لایحه دولت راجع به تبدیل عنوان هیئت‌هاى رسیدگى به وضعیت مشمولین نظام وظیفه با توجه به گزارش کمیسیون نظام رسیدگى نموده در نتیجه گزارش کمیسیون نظام را تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس و شورای ملى مى‌نماید.

از طرف مخبر کمیسیون دادگسترى - جواد عامرى‏

شماره 8 27/5/30

گزارش از کمیسیون دادگسترى به مجلس شوراى ملى‏

نظر به این که یکى از تدابیر مؤثر در جلوگیرى از ارتکاب جرائم که تخفیف و تشدید مجازات هر دو را در بردارد تعلیق مجازات است که ماده 47 قانون مجازات عمومى ایران آن را پیش‌بینى نموده و در 16 بهمن 1307 بدون توجه به اهمیت این موضوع با وضع ماده 47 مکرر موارد آن بسیار محدود گشته و دست قضات و محاکم در اعطا تعلیق در مواردى که اوضاع و احوال مجرمین حقاً مقتضى تعلیق بوده بسته است علیهذا کمیسیون دادگسترى بعد از مداقه در لایحه پیشنهادى دولت آن را به طریق زیر اصلاح و براى تصویب به مجلس شورای ملى تقدیم مى‌نماید:

ماده 1 - کلیه محکومین به جنحه و جنایت که در تاریخ تصویب این قانون نصف از مدت مجازات معینه در حکم قطعى را در زندان به سر برده‌اند و همچنین محکومین به حبس ابد در غیر مورد قتل عمد که مدت ده سال از مجازات خود را دیده‌اند از بقیه مدت مجازات معاف می‌شوند.

ماده 2 - ماده 47 مکرر مصوب 16 بهمن 1307 که موارد تعلیق مجازات را محدود نموده است لغو می‌شود و مواد 57 و 58 قانون مجازات عمومى شامل اشخاصى نیز می‌شود که با الفصال ابد از خدمات دولتى محکوم شده‌اند

ماده 3 - دولت مکلف است وسائل ساختمان ده زندان در مرکز هر استان را با رعایت اصول بهداشتى و تناسب زندان‌ها با نوع محکومیت‌هاى جنایى و جنحه و دارالتأدیب فراهم ساخته لایحه قانونى آن را در ظرف یک ماه با پیش‌بینى اعتبارت الازم جهت تصویب به مجلس شورای ملى تقدیم دارد. وجوه حاصل از اموال مجهول‌المالک و بلا وارث و غایب مفقودالاثر و همچنین وجوه حاصل از جرائم به مصرف تکمیل اعتبارت لازم جهت ساختمان زندان‌هاى مذکور در فوق خواهد رسید.

رئیس کمیسیون دادگسترى - جواد عامرى‏

 

سؤالات نمایندگان‏

ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

خواهشمندم دستور فرمایید به آقاى وزیر امور خارجه اطلاع دهند براى پاسخ سؤال زیر هر چه زودتر در مجلس حاضر شوند

به طورى که اکثر نمایندگان مجلس شورای ملى حضور داشتند و استماع نموده بودند آقاى استوکس رئیس هیئت نمایندگى انگلیس در مجلس اظهار داشته بود که (این پیشنهاد را با خود از انگستان نیاورده بلکه با مذاکره و صلاحدید بعضى از نمایندگان مجلس و سناتورها با نظر هریمن در اینجا تهیه نموده است) خواهشمندم آقاى وزیر امور خارجه از مشارالیه بپرسد که این نمایندگان و سناتورها چه‌ اشخاصى بودند و در کجا این تماس‌ها حاصل شده مراتب را در جلسه علنى اعلام فرمایند تا اذهان عمومى روشن شود. عباس اسلامى‏

بسم الله الرحمن الرحیم.

ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

خواهشمند است مقرر فرمایید سؤال اینجانب را به وزارت جنگ ارسال دارند تا وزیر محترم جنگ شخصاً در مجلس حاضر شده پاسخ آن را بدهند

سؤال به طورى که در روزنامه‌ها تصریح شده و اطلاع یافته‌ایم اخیراً عده زیادى از افسران عالى رتبه امثال سرتیپ و سرهنگ و صاحبان درجات پایین رتبه به اتهام حیف و میل از اموال دولت در سررشته دارى ارتش تحت بازپرسى در آمده و توقیف گشته‌اند بعضى از آنها به قید کفیل آزاد و بعضى دیگر را بیش از 45 روز است در توقیف نگاه داشته‌اند اولاً معلوم فرمایند نام عده متهمین معین گرد و نیز اتهام هر یک تصریح گردد و در مرحله دوم معلوم گردد چرا بعضى‌ها به قید کفیل آزاد و بعضی دیگر را بیش از 45 روز است در توقیف‌ نگاه داشته‌اند اولاً معلوم فرمایند نام عده متهمین معین گردد و نیز اتهام هر یک تصریح گردد و در مرحله دوم معلوم گردد چرا بعضی‌ها به قید کفیل آزاد و دیگران در توقیف مانده‌اند سپس معین فرمایند که آیا در این اقدام و عمل تبعیضى به کار رفته یا خیر بدیهى است در موقع طرح سؤال توضیحات لازمه را به عرض خواهم رساند

شوشترى‏

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى‏

مجلس شوراى ملى و مجلس سنا با کمال حسن نیت آقاى دکتر مصدق به منظور اجرای قانون ملى شدن صنعت نفت به ریاست دولت انتخاب و از هر گونه پشتیبانى و دادن رأى اعتماد پیاپى دریغ ننموده و متأسفانه اکنون پس از گذشتن چهار ماه از تاریخ زمامدارى ایشان معلوم و محروم گردید نه تنها در اجرا اصل ملى شدن صنعت نفت نتوانسته‌اند راه صواب بپیمایند بلکه در طرز اجراى 9 ماده اجرایى مصوبه نهم اردیبهشت ماه 330 عملیاتى انجام شده که باعث وقفه در استخراج نفت و گسیختگى اوضاع عمومى و زیان‏. به قول خودشان روزانه بالغ بر سیصد هزار لیره است گردیده و از همه مهم‌تر آن است یکى از شخصیت‌هاى بین‌المللى را به عنوان میانجى دعوت و با او موافقت‌هایى کرد که منجر به دعوت نماینده انگلستان به تهران گردید ولى پس از 40 روز مذاکراه نتیجه آن شد که نمایندگان دولت انگلستان نماینده مخصوص شخص رئیس جمهور امریکا بدون توافقى ایران را ترک نمودند که به نظر اینجانب یکى از اشتباهات بزرگ آقاى دکتر مصدق به شمار می‌رود زیرا او نمى‌بایستى دعوت کرده باشند و در صورت دعوت نباید به این صورت به مذاکره خاتمه می‌دادند لذا براى توضیح این امور مقرر فرمایید آقاى نخست‌وزیر در مجلس شوراى ملى حضور به هم رسانیده و پاسخ پرسش‌هاى زیر را به عرض مجلس شورای ملى برسانند

1 - در صورتى که آقاى دکتر مصدق معتقد به اجراى قطعى 9 ماده اجرایى قانون ملى شدن صنعت نفت بوده‌اند چرا آقاى هریمن را دعوت و براى چه موافقت با آمدن آقاى استوکس نماینده دولت انگلستان نمودند که در نتیجه بدون هیچ گونه توافقى از ایران بروند و باعث تحریکات بین‌المللى و هیجان احساسات عمومى ملل آزاد دنیا بر علیه ایران بشوند؟

2 - از طرف آقاى هریمن و آقاى استوکس اعلام شده است که با دولت آقاى دکتر مصدق توافق شد که مذاکرا فقط روى اصل ملى شدن نفت به شرح زیر به عمل آید (منظور از اصل ملى شدن صنعت نفت در ایران پیشنهاد تقدیمى از طرف کمیسیون مخصوص نفت مجلس شورای ملى ایران است که به صورت قانون مصوبه 9 - اسفند ماه 1329 در آمده است) اولاً روى چه نظر محور مذکرات را اصل ملى شدن نفت قرار داده و 9 ماده اجرایى را از نظر دور داشته‌اند و در ثانى چرا و به چه دلیل از توافقى که نموده‌اند تخلف کرده و باعث قطع مذاکرات کردیدند در صورتى که اصولاً این توافق به عمل نیامد است چرا اعلامیه آقایان هریمن و استوکس

+++

را تکذیب نکرده و موجب این گردیدند که در دنیاى آزاد منعکس نمایند دولت ایران پابند به عهود و اقوال خود نیست؟

3 - اکنون که مذاکرات قطع شده دلت چه روشى در استفاده از منابع نفت خوزستان در پیش گرفته است زیرا تعطیل عمومى استخراج و تصفیه و فروش منظور از خلع ید نبوده و معنى ملى شدن صنعت نفت این نیست که ماهیانه بالغ بر سى میلیون تومان هزینه کارگر و کارمندان شرکت سابق نفت ار متحمل شویم بدون این که کوچک‌ترین درآمدى به دست آید به خصوص که آتیه نیز از هر جهت مبهم و تاریک است.

4 - آقاى مهندس حسیبى در مصاحبه اخیر مطبوعاتى خود اظهار داشته‌اند در این مبارزه تا از دست دادن استقلال کشور پیش خواهیم رفت آیا این شعار دولت آقاى دکتر مصدق است و یا نظر خصوصى مهند حسیبى (ملل آزاد دنیا جان و مال یعنى همه چیز را فداى استقلال کشور خود مى‌نمایند چه شده که یکى از افراد کابینه آقاى دکتر مصدق استقلال ایران را فداى نفت مى‌نمایند)

عبدالصاحب صفایى‏

مقام ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

خواهشمند است مقرر فرمایید سؤالات زیرین هر چه زودتر به جناب آقاى نخست‌وزیر ابلاغ و درخواست شود براى پاسخ در اسرع وقت ممکن در جلسه علنى مجلس شورای ملى حاضر شوند.

اولاً - با این که در پاسخ نامه اول حضرت ترومن رئیس جمهور ممالک متحده امریکا جناب آقاى دکتر مصدق اظهارنظر ایشان را نوعى مداخله در امور داخلى ایران تشخیص دادند چه موجب شد که چندى بعد خود درخواست وساطت در امر نفت از ایشان فرمایند.

ثانیاً - پس از انتخاب جناب آقاى هریمن براى میانجیگرى اگر قصد عدول از 9 ماده مصوبه 11 اردیبهشت 30 را نداشتند چرا وساطت ایشان را پذیرفتند آیا تصور می‌فرمودند تمام مفاد 9 ماده مورد قبول جناب ایشان واقع خواهد شد.

ثالثاً - چرا طبق گزارش جناب آقاى نخست‌وزیر در مجلس در موادى که به نام فرمول هریمن مشهور گردیده از قانون اول ملى شدن نفت (مصوبه 29 اسفند 1329) ذکر گردیده ولى از قانون اردیبهشت 30 دایر به طرز اجراى آن اسمى برده نشده.

اینجانب با 9 ماده مذکور مخالف بودم و به قانون اول ملى شدن صنعت نفت در سراسر ایران رأى دادم ولى جناب ایشان که مبتکر این فکر بوده و مدعى هستند از آن عدول نشده چرا قانون مذکور را پایه مذاکرات خود قرار ندادند.

رابعاً - شکست کنفرانس صاحبقرانیه و مداخله مستقیم یکى از بر جسته‌ترین سیاستمداران امریکا در این مذاکرات چه انعکاسى در افکار عمومى ملت امریکا چه انعکاسى در افکار عمومى ملت امریکا که پیوسته طرفدار خواسته حقه ملت ایران بوده‌اند خواهد داشت و نتیجه آن از نظر آتى چه خواهد بود.

خامساً - آیا اظهارات آقاى مهندس حسیبى در مصاحبه مطبوعاتى 31 مرداد خود که خلاصه آن از این قرار است (براى حفظ شرافت مملکت به عقید من باید استقلال را فدا کرد) و فعلاً در یکى از حساس‌ترین و پر مسئولیت‌ترین پست‌هاى دولتى قرار گرفته صرفاً اظهارنظر شخصى است یا زبان حال دولت حاضر مى‌باشد.

منوچهر تیمورتاش.

بسم الله الرحمن الرحیم‏

ریاست محترم مجلس شورای ملى‏

چون اینجانب در جلسه فوق‌العاده چهارشنبه سى‌ام مرداد ماه 330 خارج از شهر بودم و اطلاع از تشکیل مجلس شورای ملى پیدا ننمودم بعداً که روزنامه اطلاعات را ملاحظه در ضمن مراجعه به نطق و گزارش جناب آقاى دکتر مصدق برخوردم به دو جمله هم از بیان ایشان که فوق‌العاده جلب توجه مرا نمود و از آن به تعجب در آمدم و به این فکر افتادم اگر فرمایشات ایشان در این دو جمله مقرون به واقع و حقیقت است و انشاءالله از نظر مرعوب ساختن مخالفین خود نیست علت آن که تا حال این موضوع را فاش نفرموده و ملت ایران را به حقایق آن آشنا نساخته‌اند چیست؟

جامعه باید خائنین را بشناسد و طبق مقررات و قانون هر خائنى را که خیانت آن مسلم گردید به کیفر برسانند و در مقابل هر خدمتگزار واقعى را پاداش و جزاى خیر دهند. و یک جمله را ناچارم توضیح دهم و آن این است با مراجعه به تاریخ رجال و بزرگان از خدمتگزاران عالم همیشه موفقیت آنها مرهون صراحت لهجه آنها بوده است یعنى تمام مصلحین مبنى اصلاحات خود را بى‌پروایى و صراحت گفتار قرار داده‌اند ملاحظه آن را ننموده‌اند که بیان آنها ممکن است به ضرر افرادى مخصوص تمام شده و یا ضرر بستگان و اقوام اظهارکننده تمام بشود.

بیان تقریر نخست‌وزیرى آن هم مثل جناب آقاى دکتر مصدق باید صراحت داشته باشد نه به طور رمز و معما زیرا گفته‌هاى به کنایه ‌اشاره با تجربه که داریم یقین داریم مردمانى را به جان هم مى‌اندازد و ممکن است بهانه به دست مغرضین داده ‌اشخاصى که با افراد دیگر حساب خورده دارند در این موقع تصفیه حساب مى‌کنند و مقاصد شوم خود را عملى مى‌کنند بنابراین مقدمه معروض اینجانب در مقام سؤال بر آمده از ایشان می‌خواهم طبق مقررات و آیین‌نامه مجلس هر چه زودتر در مجلس شوراى ملى حضور به هم رسانیده این دو جمله از بیان خود را توضیح فرمایند

1 - اقلیت کوچکى که به هیچ قیمت و به هیچ عنوانى حاضر نیست براى مسأله نفت راه حلى پیدا شود مبادا در نتیجه آن ملت ایران بتواند به دست خود عدالت اجتماعى و استقلال سیاسى و اقتصادى کامل خویش را تأمین نماید باید توضیح داده شود این اقلیت کوچک کیست و چیست؟

آیا از ملل متنوعه‌اند یا از مسلمین آیا جزو احزاب سیاسی‌اند و تشکیلات حزبى دارند یا به صورت دیگرى هستند جمله دوم از بیان.

(بفرمایند عده معدودى که زندگى و حیثیت صورى آنها از خدمتگزارى به سیاست نفت به وجود آمده و این عده براى پیشرفت مقاصد شرکت سابق از هیچ اقدامى خوددارى نمى‌نماید) این قسمت دوم از بیان به قدرى مهم است که اعصاب هر ایرانى با شرف را به هم می‌فشارد واقعاً اگر این بیان صحیح است و البته آقاى دکتر مصدق که رئیس دولتند در این اظهار ادله و مدارکى به دست آورده‌اند چرا نباید نام آن اشخاص را فاش سازند و آن خائنین را به جامعه معرفى فرمایند ملت ایران و مسلمان‌ها باید این زمره از اشخاص و این عده از افراد را بشناسند اگر آقاى نخست‌وزیر این دو جمله را با صراحت فاش نفرمایند در انجام وظیفه قصور فرموده‌اند گر چه به عقیده اینجانب هر کس خائنین را بشناسد و با دلیل و مدرک خیانت او را به جامعه نگوید خودش مرتکب گناه شده و بعداً جزو خائنین محسوب خواهد شد. مهم‌تر از همه آن است و یقین دارم این قسمت را جناب آقاى نخست‌وزیر بیشتر بکنه و معنى آن توجه می‌فرمایند - روشن ننمودن این معنى و مرموز گذاردن بیان ایجاب خواهد کرد که مغرضى مجدداً افراد بى‌گناهى را مورد اتهام قرار داده و یا در مقام ایجاد سوء ظن عمومى نسبت به اشخاص معینى برآیند لذا خواهشمندم زودتر در مقام جواب بر آمده تا اذهان عمومى روشن شود.

سید محمدعلى شوشترى‏

+++

Parameter:294702!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)