1 شهريور 1396 14:40:38
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19

جلسه: 144 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه اول دى ماه 1336  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقاى نخست‌وزیر راجع به جریان بازدید نواحى زلزله‌زده غرب و حقوق وزیران و ممنوعیت فعالیت حزبى در ادارات

3- مذاکره در تعیین روز استیضاح

4- طرح گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1336 مجلس شوراى ملى از ماده 3

5- اخطار نظامنامه آقاى مهندس فروهر طبق ماده 28 آئین‌نامه

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه


مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19

 

 

جلسه: 144

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه اول دى ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقاى نخست‌وزیر راجع به جریان بازدید نواحى زلزله‌زده غرب و حقوق وزیران و ممنوعیت فعالیت حزبى در ادارات

3- مذاکره در تعیین روز استیضاح

4- طرح گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1336 مجلس شوراى ملى از ماده 3

5- اخطار نظامنامه آقاى مهندس فروهر طبق ماده 28 آئین‌نامه

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس ساعت ده صبح بریاست آقاى عماد تربتى (نایب رئیس) تشکیل گردید

1- تصویب صورت مجلس

نایب رئیس- صورت اسامى غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل خوانده شد)

غائبین با اجازه- آقایان: یارافشار. دکتر اصلان افشار. دکتر اسدى. سعیدى. مجید ابراهیمى. مرتضى حکمت. اکبر. بزرگ ابراهیمى. رامبد. ذوالفقارى. دکتر نفیسى. جلیلوند. اورنگ. دکتر هدایتى. صراف‌زاده. اقبال. کاظم شیبانى. معین‌زاده. ساگینیان. دکتر فریدون افشار. مهندس فروغى. اماى‌خویى.

غائبین بى‌اجازه آقایان: دکتر طاهرى. سنندجى. دکتر جهانشاهى. اریه. مشار. اخوان. قبادیان. شادمان. علامه وحیدى. دولتشاهى. مهندس شیبانى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه- آقایان: دهقان. بهبهانى. دکتر شاهکار. دکتر امیر حکمت. خرازى. قنات‌آبادى. تیمورتاش. پرفسور اعلم. عرب شیبانى. دکتر وکیل. دکتر پیرنیا. خزیمه علم.

نایب رئیس- نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) چون اعتراضى نیست صورتجلسه تصویب مى‌شود.

2- بیانات آقاى نخست‌وزیر راجع به جریان بازدید نواحى زلزله‌زده غرب و حقوق وزیران و ممنوعیت فعالیت حزبى در داخل ادارات‏

نایب رئیس- آقاى نخست‌وزیر فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

نخست‌وزیر (دکتر اقبال)- بطورى که آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند نواحى غرب همان طوری که در گزارش چند روز پیش به عرض رسانیدم مورد قهر طبیعت قرار گرفته است و عده زیادى از هموطنان عزیز ما دچار بدبختى و آسیب‌زدگى شده‌اند بر حسب امر جهان‌‌مطاع ملوکانه بنده به اتفاق آقایان وزیر کشور و بهدارى و آقاى دکتر عباس نفیسى دبیرکل جمعیت شیر و خورشید سرخ به آن صفحات مسافرت کردیم و با اجازه آقایان گزارش مختصرى را تهیه کرده‌ام قرائت مى‌کنم. به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مجلس مستحضر است و چنانکه از طرف دولت رسماً در جلسات سابق گزارش داده شد متأسفانه بر اثر زلزله غرب که صبح روز جمعه بیست و دوم آذر ماه اتفاق افتاد نزدیک به هشتاد دهکده در نواحى کرمانشاه و همدان و سنندج ویران گشت و در حدود یک هزار و دویست نفر در این فاجعه عظیم تلف شدند و عده کثیرى مجروح و بی‌خانمان گشتند از همان روز وقوع حادثه حسب‌الامر مطاع مبارک بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى ارسال کمک‌هاى اولیه طبى و امدادى براى آسیب‌دیدگان شروع شد و با سرعت و جدیت قابل تحسینى شیر و خورشید سرخ و دستگاه‌هاى مسئول ارتشى و کشورى به نجات آسیب‌دیدگان همت گماشتند.

بیشتر احتیاج آسیب‌دیدگان به چادر بود که شیر و خورشید سرخ در فاصله پنج روز سه هزار دستگاه به همدان و کرمانشاه فرستاد و شعب شیر و خورشید سرخ را در این نقاط مسئول کارهاى امدادى منطقه خود قرار داد و سایر مایحتاج آسیب‌دیدگان را نیز از حیث پوشاک و آذوقه یا از مرکز ارسال می‌داشت یا در محل تدارک می‌کرد و این کمک‌ها هنوز هم همچنان ادامه دارد اینجانب نیز برحسب امر مبارک شاهنشاه براى بازدید و سرکشى نقاط آسیب‌دیده به اتفاق جنابان آقایان دکتر راجى وزیر بهدارى- دکتر جلالى وزیر کشور- دکتر عباس نفیسى دبیرکل جمعیت شیر و خورشید سرخ صبح روز چهارشنبه بیست و هفتم آذر ماه به کرمانشاه عزیمت کردیم (صدرزاده- بسیار خوب کردید) تا از نزدیک مراحم ملوکانه را آسیب‌دیدگان این فاجعه عظیم ابلاغ کنیم و آنچه در محل براى تأمین وسایل آسایش و رفاه آنان میسر است انجام دهیم بلافاصله پس از ورود و استماع گزارش اقدامات جمعیت شیر و خورشید سرخ و سایر مأمورین کشورى و لشکرى به قصبه فارسینچ که آسیب‌دیده‌ترین نقاط است عزیمت کردیم این دهکده از توابع سنقر است به کلى در هم کوفته شده و از یک هزار و هشتصد نفر سکنه آن نهصد و سى تن به هلاکت رسیده‌اند و هنوز هم بیم آن می‌رود که اجساد عده بیشترى بر اثر کاوش پیدا شود.

وضعی که در این دهکده دیدیم غیرقابل توصیف است و تا کسى به چشم نبیند نمی‌‌تواند حالت عده بی‌شمارى از هموطنان ما را که اکنون با از دست دادن عزیزان و کسان خویش در این سرماى سخت در زیر چادرها به سر می‌برند در پیش خود مجسم کند مأمورین وزارت بهدارى و شیر و خورشید سرخ و افراد لشکر با جدیت به آسیب‌دیدگان این دهکده ویران کمک می‌کردند و باید گفت که این کمک‌ها تا سرحد فداکارى بود و در

+++

همه ما تأثیر فراوان کرد اصولاً باید از همکارى قابل تحسین کلیه مأمورین کشورى و لشکرى در اینجا سپاسگزارى کنم زیرا در این حادثه عظیم وظیقه خود را به خوبى درک کرده و با شهامت و سرعت به ایفاى وظایف نوع‌پرورانه خود اشتغال داشتند قریه سنقر خوشبختانه تلفاتى نداشت ولى اکثر خانه‌ها آسیب‌دیده و ویران بود و مردم از داخل شدن در خانه‌هاى خود وحشت داشتند باید گفت این مشکل در اکثر نقاط آسیب‌دیده وجود داشت و با ادامه زلزله و شکست برداشتن اکثر خانه‌هاى دهقانى مردم در وضع بسیار دشوراى قرار گرفته بودند و اکثر در بیرون خانه‌هاى خود در زیر چاردها زندگانى می‌کردند روز دوم به نقاط صحنه و سراب صحنه و کنگاور و اسدآباد و قرا مجاور آن عزیمت کردیم در بین این قرا وضع آسیب‌دیدگان سراب صحنه رقت‌انگیزتر بود زیرا چهل و چهار تن در این دهکده تلف شده بودند و تقریباً هیچ خانه سالم نبود براى سکونت موقت مردم چادرهایى زده بودند و لاشه‌هاى اغنام و احشام هنوز در زیر آوار باقى بود که به تدریج مشغول بیرون آوردن آن بودند صحنه تلفاتى نداشت ولى در این منطقه بعضى دهات و قصبات آسیب‌دیده در مناطق بسیار سردسیر مشاهده شد که در آن وضع مردم حقیقتاً رقت‌آور بود و با همه مجاهدتى که براى نجات آنان به کار می‌رفت هنوز چنانکه باید سر و سامانى نیافته بودند این دهکده‌هاى زیبا غالباً در نقاط مرتفع و کوهستانى قرار داشت که معلوم است در فصل زمستان در مواقع عادى تا چه اندازه سرد و زندگانى در آن مشکل است چه رسد که اکنون تقریباً هیچ خانه سالم در این دهات نیست و مردم ناچار هستند زیر چادرها به سر ببرند پس از بازدید این نقاط و بذل تفقدات ملوکانه نسبت به آسیب‌دیدگان و دلجویى از آنان به کرمانشاه مراجعت کردیم آنچه مشاهده شد در وهله اول آسیب‌دیدگان احتیاج به خانه و پناهگاه داشتند چون در این قصل به هر صورت تجدید ساختمان در نقاط مذکور میسر نبود براى ایجاد مسکن موقت مطالعاتى به عمل آمد خوشبختانه جمعیت شیر و خورشید سرخ در همان مراحل کمک‌هاى اولیه به فکر این کار نیز افتاده بود و هیئتى به این منظور به محل اعزام داشت که مشغول‏ مطالعه و رسیدگى بودند و مطالعات آنها نیز به نتیجه رسیده بود و چنانکه امروز از طرف شیر و خورشید سرخ گزارش رسیده است از همین هفته ساختمان خانه‌هاى چوبى تحت نظر کمیته خاصى که تعیین شده در نقاط آسیب‌دیده شروع خواهد شد جمعیت شیر و خورشید سرخ و هیئت کمک به آسیب‌دیدگان امیدوار هستند که تا یک ماه این خانه‌ها را بنا کنند و مشکل مسکن را مرتفع سازند ولى در طى این یک ماه نیز می‌بایست براى آسیب‌دیدگان فکرى کرد و چاره‌اى اندیشید براى این کار با شرکت ملى نفت مذاکره و تصمیم اتخاذ شد که با چوب و آهن‌هاى موجود در شرکت نفت کرمانشاه به اراک‌هایى ساخته و روى آن با مشمع و برزنت قیراندود پوشیده شود و بلافاصله با شیر و خورشید سرخ مذاکره شد که به فوریت مشمع و برزنت به محل بفرستند.

فرداى آن روز نزدیک به هفت هزار متر برزنت تهیه کرده و فرستادند و تاکنون نزدیک بیست هزار متر فرستاده شده است که قرار است در شرکت نفت کرمانشاه قیراندود و به این منظور به کار برده شود همچنین از طرف شیر و خورشید سرخ تلگرافى با تیمسار سپهبد باتمانقلیچ مذاکره شد که از حیث برزنت و مشمع هر قدر ممکن است در بغداد نیز تدارک و به کرمانشاه فرستاده شود و این کار هم در دست اقدام است و به این ترتیب امید می‌رود با سرعت فوق‌العاده‌اى که امر تهیه مسکن موقت براى آسیب‌دیدگان صورت پذیرد روز جمعه با هواپیما به همدان رفتیم و با آقایان فرماندار و هیئت جمعیت شیر و خورشید سرخ آنجا تماس گرفته و دستورات لازم داده شد به هر حال اینجانب اعضاى هیئت اعزامى با نهایت تأثر خاطر خواهران و برادران آسیب‌دیده خود را ترک گفتیم و به آنها قول دادیم که به اسرع وقت و با به کار بردن تمام امکانات و وسایل وضع آنها را سر و سامان بخشیم و از روز ورود تاکنون نیز لحظه‌اى از فکر آنان و پیدا کردن راه چاره‌اى براى ترمیم حال‌شان غافل نیستیم در اینجا چنانکه بارها عرض کردم باز هم باید عرض کنم که خوشبختانه اکنون دستگاهى در مملکت ما وجود دارد که برحسب وظیقه خود با نهایت فداکارى و سرعت در این گونه حوادث قیام و اقدام می‌کند و آن شیر و خورشید سرخ است (صحیح است) که تحت ریاست عالیه والاحضرت شاهدخت شمس پهلوى طى چند ساله اخیر در آن افراد ورزیده و کاردیده‌اى تربیت شده‌اند که اینک بر اثر تجارب ممتد در این قبیل حوادث خوب و زود به کار خود مسلط می‌شوند (صحیح است) و به سرعت می‌توانند نقاط آسیب‌دیده را تحت نظر بگیرند و اداره کنند (صحیح است) چنانکه در واقعه زلزله شمال و همین زلزله و سایر حوادثى که پیش آمده است به چشم خود دیدیم در این بار نیز یقین دارم یک ماه نخواهد گذشت که وضع آسیب‌دیدگان را به نحو قابل توجهى سر و صورت خواهند داد (انشاءالله) و براى آنها مسکن و وسایل زندگى فراهم خواهند نمود عموم هموطنان عزیز باید نسبت به این مؤسسه خدمتگزار اطمینان و اعتماد داشته باشند و از هر گونه کمکى که در راه پیشرفت وظایف دشوار این جمعیت خیریه میسر است دریغ نورزند دولت نیز به سهم خود از هر گونه کوشش و همکارى دریغ نکرد و مأمورین لشگرى و مأمورین وزارت بهدارى و اداره کل بهداشت همه در این حادثه دست به دست هم داده و از هر گونه کوشش و فداکارى خوددارى نکردند اینک وظیفه خود می‌دانم در ساحت مجلس شوراى ملى از عموم افراد مذکور که با صمیمیت و علاقمندى خدمت می‌کنند تشکر کنم به هر حال حادثه عظیم و دل‌گدازى است که باید مورد توجه عموم ملت ایران قرار گیرد و با همکارى عمومى بر جراحات آسیب‌دیدگان که در انتظار کمک و مساعدت بیشترى هستند مرهم گذاشته شود امیدوارم ما همه در این راه توفیق داشته باشیم و با تأییدات خداوند متعال و تحت توجهات خاصه بندگان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى بتوانیم وظیفه خود را به نحو احسن انجام دهیم.

در این واقعه اکثر رؤساى ممالک مختلف و مؤسسات صلیب سرخ و هلال احمر جهانى مراتب تسلیت و همدردى خود را به دولت و ملت ایران ابراز داشته و آمادگى خود را براى کمک‌هایى که خواسته شود اطلاع دادند به‌خصوص همکارى هلال احمر ترکیه موجب تشکر خاص است (صحیح است) که با فرستادن یک هزار دستگاه چادر با هواپیما و قرار دادن سه فروند هواپیماى خود به اختیار شیر و خورشید سرخ براى حمل چادرها و لوازم کمک بسیار قابل توجهى به آسیب‌دیدگان کرده‌اند که در خور همه گونه تحسین و تکریم است. (صحیح است- احسنت)

عرض کنم این مختصرى بود از وضعیت آنجا که به عرض آقایان رساندم و تا تشریف نبرید آنجا و از نزدیک وضعیت این بیچاره‌ها را نبینید هیچ تصور نخواهید کرد که وضعیت آنها در چه حال است بى‌اندازه بیچاره‌ها از همه حیث در حال بدى بودند خانه‌های‌شان خراب شده و کسانشان از بین رفته است و متأسفانه این آسیب‌دیدگى در یک شعاع بزرگى است که 85 کیلومتر است و خیلى متعجب شدیم وقتی که بعداً تحقیق کردیم دیدیم که شیر و خورشید سرخ و سایر مأمورین توانسته بودند این کمک‌ها را به مردم در یک مدت کوتاهى به موقع برسانند براى این که اغلب این نقاط در کوهستان‌ها هستند ولى با کمال علاقه و جدیت و فداکارى این کمک‌ها را به آنجا رسانیده بودند این خلاصه‌اى بود از جریان آنجا که خواستم به استحضار آقایان برسانم و امیدوارم که توفیق حاصل کنیم در آتیه نزدیک تا آنجا که ممکن است جبران این آسیب‌دیدگى و خسارات را بکنیم (انشاءالله) چند موضوع دیگر هم بود که خواستم حضور آقایان عرض بکنم در جلسه روز سه‌شنبه دوست عزیز بنده آقاى دکتر شاهکار ضمن تذکراتی که راجع به حقوق آقایان نمایندگان که طبق قانون پرداخت مى‌شود فرموده‌اند چون بنده اغلب صورتجلسه‌ها را می‌خوانم دیدم ایشان فرموده‌اند «ما حق نداریم که به کارمندان دولت بگوییم شما 2500 تومان حقوق نگیرید و از آن روزی که دولت به عنوان پاداش حقوق خودش را اضافه کرد حق ندارد بگوید نسبت به وضعیت مردم یک خدمت واقعى مى‌کند» بنده خیلى متأثر و متأسف شدم از این فرمایش خلاف حقیقت آن هم از دوست عزیز بنده آقاى دکتر شاهکار که اگر دیگران یا از روى عدم اطلاع و یا از لحاظ این که با افکار بنده آشنایى ندارند می‌کنند زیاد جاى این نبود ولى چون بنده با ایشان هم‌کلاس بودم و در روى یک نیمکت نشسته‌ایم و سالیان دراز با هم در یک کلاس بوده‌ایم ایشان بدون مطالعه و دقت و یا اگر کسى به ایشان گزارش داده است بدون این که بیایند از رئیس دولت تحقیقاتى بکنند و سؤال بکنند می‌آیند در یک مجلس رسمى چنین فرمایش خلاف حقیقى را می‌کنند اینجا مجلس شوراى ملى است یعنى مرکز قانونگذارى است اگر مردم توى کوچه از طرز گذراندن قانون و اجراى آن اطلاعى نداشته باشند بحثى نیست ولى در مجلس شوراى ملى که باید تمام قوانین اینجا تصویب بشود و بعد به تصویب مجلس سنا برسد و یا بالعکس اظهار چنین موضوعى بدون رسیدگى به عقیده بنده درست نیست براى این که همان طوری که اعلیحضرت همایون شاهنشاهى فرمودند مادامى که دولت برحسب اراده ایشان در رأس کار است نبایستى موضوعى برخلاف حقیقت نسبت به این دولت گفته شود آن هم دولت دکتر اقبال ما از روز اول گفتیم و حالا هم حضور آقایان تکرار می‌کنم هیچ کارى در دستگاه دولتى ما محرمانه وجود ندارد آقایان نماینده مجلس هستند و طبق قانون اساسى دارند بیایند سؤال کنند استیضاح بفرمایند در وزارتخانه‌ها تشریف ببرند پرونده بخواهند آقاى رئیس امر بفرمایید پرونده را بیاوریم در کمیسیون‌ها این که حقى است که طبق قانون اساسى براى آقایان نمایندگان شناخته شده است ولى بنده اینجا اعلام می‌کنم که هر فردى از افراد این مملکت راجع به هر موضوعى تقاضا بکند ما جریان آن کار را در اختیار او خواهیم گذاشت و جا دارد که آقاى دکتر شاهکار دوست عزیز من قبل از این که اینجا تابع احساسات بشود می‌آمدند می‌پرسیدند و بعد با مدارک صحبت مى‌کردند بنده خیلى خوشم مى‌آید آقایان هم استدعا می‌کنم که معایب ما را بفرمایند ولى با مدرک. گفتند و می‌گویند و شنیدیم اینها مال عصر قدیم است مال پنجاه و 60 و 70 سال پیش است حالا عصر جدید است صحبت از قمر مصنوعى و جت است و از این حرف‌ها. حرف را باید با مدرک بزنیم تا تأویل نشود که نظر خاصى هست و چون دولت ما هیچ نوع نظر خاصى و حب و بغضى نسبت به هیچ کدام از افراد این مملکت ندارد جز اجراى امر و اراده ذات شاهانه و آنچه

+++

که به صلاح مملکت است که البته با مسئولیت خودش انجام می‌دهد این است که بنده از پیشگاه مجلس شوارى ملى و از آقایان نمایندگان استدعا می‌کنم هر امرى نسبت به دولت هست این را با مدرک پشت این تریبون بفرمایند. گفتن این که من شنیده‌ام که آجیل می‌گیرند نماینده محترمی که آن روز فرمودند بایستى وظیفه وجدانى و شرافتى و نمایندگى خودشان عمل بکنند و بایستى آجیل بگیر را بیاورند در پشت این تریبون معرفى بکنند ولى بگویند شنیده‌ام که این طور شده است این نمی‌‌شود بودجه‌اى را که اضافه می‌کنند اول مى‌دهند اینجا اینجا محل قانونگذارى است آقایان قانونگذار هستند بودجه مصوب مجلس است تا مجلس تصویب نکند ما که نمی‌‌توانیم خرجى بکنیم تمام موادش هست اگر هم یک حقوقى براى وزار قائل شده‌اند مى‌آوریم حضور آقایان و آقایان تصویب می‌کنند ما که همچو قانونى خدمت آقایان نیاورده‌ایم (یک نفر از نمایندگان - ما موافق هستیم) حالا عرض می‌کنم در آن جلسه یکى از آقایان اظهار کرده‌اند پاداش. پاداش یک راه بیشتر ندارد از اعتبار دولت اولاً بنده پاداش نمى‌دهم این را خدمت آقایان عرض کنم براى این که بنده پول ملت را که ازش مى‌گیرم برخلاف بعضى‌ها که بى‌خود سنگ ملت را به سینه مى‌زنند عرض می‌کنم که بنده خدمتگزار ملت هستم نمى‌گویم که این خدمتگزارى منحصر به بنده است ولى گمان نمی‌‌کنم بنده بیشتر از آقایانى که ادعا دارند با ملت سر و کار داشته‌ام و عقیده بنده این است که نبایستى از اعتبار دولت پاداش افراد داده شود و این را عرض کنم که در دولت بنده هیچ چیز محرمانه وجود ندارد براى اولین دفعه در تاریخ مشروطیت ایران‏ (بهبهانى- شما خلاف مشروطیت عمل می‌کنید) صورت تمام اعتبارات سرى و اعتبارات عادى را داریم ماشین کردند و به تمام وزارتخانه‌ها دادند بنده خودم هم در کابینه‌هاى پیش وزیر بودم ولى صورت نمى‌دادند اعتبارات سرى در اختیار رئیس دولت است و رئیس دولت به هر طورى که بخواهد خرج بکند بتواند و طبق قوانین هیچ جاى سؤالى از او نیست ولى براى این که وزراى من بدانند که عمل محرمانه در دولت من و بدون اجازه من وجود ندارد البته سابقاً بود عرض کردم بنده خودم در دولت‌ها بودم از خیلى چیزها وزرا اطلاع نداشتند یکى هم خود بنده ولى در این دولت نیست وزرا، من همه چیز را می‌دانند و چیزى محرمانه نیست صورت اعتبارات سرى دولت در اختیار رئیس دولت است مع‌هذا ماشین کرده‌اند که به آنها بدهند بنده امروز هر دو صورت را آورده‌ام و خیلى متأسفم که فقط دو نسخه آورده‌ام یکى را می‌خواستم شخصاً تقدیم کنم به دوست عزیزم آقاى دکتر شاهکار که مطالعه کنند متأسفانه امروز تشریف ندارند یکى دیگر هم آورده‌ام که تقدیم کنم به آقاى رئیس مجلس و الان تقدیم می‌کنم که در آرشیو مجلس بماند و معلوم شود خرج اعتبارات سرى و اعتباراتی که در اختیار این دولت است محرمانه نیست صورتش را تقدیم می‌کنم یک دولتى که این طور عمل می‌کند نگویید که از این اعتبارات براى خودش حقوق درست کرده است این شایسته نیست مى‌دانید این چه اثر دارد؟ آن کارمندانى که آقاى دکتر دادفر آن روز راجع به وضع حقوق آنها سوال فرموده بودند می‌گویند اینها عجب پدرسوخته‌هایى هستند نشسته‌اند براى خودشان اضافه حقوق درست می‌کنند و ما را همین طور گذاشته‌اند این شایسته نیست (صحیح است) من اعتبار سرى دولت را اینجا در اختیار آقایان مى‌گذارم که ملاحظه بفرمایند روزى که این دولت تشکیل شد اعلیحضرت همایون شاهنشاه فرمودند که حقوق وزرا کم است قبل از این که وزرا را معرفى کنم فرمودند حقوق وزرا کم است لایحه ببرید و حقوق‌شان را اضافه کنید عرض کردم چاکر نمى‌توانم حقوق بیشترى بگیرم و تا کارمندان دولت وضع‌شان درست نشود نباید حقوق وزرا را بالا برد (احسنت) حتى عده‌اى از آقایان گفتند که با پاداش درست کنید گفتم که من پاداش نمى‌دهم وزیرى که با 2500 تومان نمى‌تواند زندگى بکند پستش را قبول نکند (احسنت) ملاحظه فرمودید ولى البته در بودجه سال آتیه بنا به امر اعلیحضرت همایونى حقوقى براى وزرا معین کرده‌ایم می‌آوریم اگر آقایان تصویب کردید مى‌دهیم این است که بنده در اینجا رسماً اعلام مى‌کنم که از خزانه دولت به هیچ‌وجه من‌الوجوه یک شاهى به وزرا اضافه حقوقى داده نشده است و هر کدام از آقایان هر کجا که سراغ دارند استدعا می‌کنم چون راهش ساده است یا در بودجه رسمى است در بودجه رسمى که تصویب نکرده‌اید و برداشتى هم به صورت پاداش این را استدعا می‌کنم که آقایان تحقیق بفرمایند (صارمى- تکذیب جنابعالى کافى است) این یک صورت هم مربوط به پاداش دولت است که خواهش می‌کنم یکى از آقایان دوستان به آقاى دکتر شاهکار برسانند و یک نسخه از آن را هم تقدیم مقام ریاست مى‌کنم اینها مربوط به وضع اعتبار دولت در سال 36 است تا تاریخ 29/ 9/ 36 یعنى تا پریروز و همچنین وضع گردش هزینه سرى در سال 36 تا تاریخ 29/ 9/ 36 هر دو صورت را تقدیم می‌کنم (اوراقى به مقام ریاست تسلیم کردند) تا همه آقایان و مردم ایران بدانند که ما عملى برخلاف قانون نمی‌‌کنیم هر وقت که ملاحظه فرمودید برخلاف قانون است آنچه که راهش باز است سؤال است و استیضاح می‌فرمایید اگر قبول شد می‌مانیم اگر قبول نشد مرخص می‌شویم و می‌رویم عرض کنم دو موضوع دیگر اینجا مطرح بوده است یکى سؤال آقاى سراج حجازى که شاید امروز مطرح نیست مقررات داخلى مجلس را بنده درست نمی‌‌دانم ولى راجع به آن دو سه کلمه‌اى به ایشان عرض می‌کنم تا موقعى که نوبت طرح این سئوال شد اگر لازم دانستم مى‌آیم مفصلاً حضورشان عرض می‌کنم سئوال فرموده بودند که دولت چرا بخش‌نامه داده که کارمندان دولت در محیط کارشان فعالیت سیاسى نکنند بنده تصور می‌کنم که صدور این بخش‌نامه مورد تأیید تمام نمایندگان است (صحیح است) (مهندس فروهر- بسته به این است که چه جور باشد) آقاى رئیس بنده راخواسته‌اند براى این سؤال‏ (دکتر افشار- سؤال نکردند قبل از دستور بود) معلوم شد خود جنابعالى هم که جزو حزب هستید از جریان اطلاع ندارید ایشان سؤالى فرمودند به علاوه رئیس دولت هم حق دارد که در هر موقع صحبت بکند و جواب بدهد عرض می‌کنم که آقایان مثل این که همه اوضاع را فراموش می‌کنیم بنده از این تأسف می‌خورم که همه چیز را فراموش می‌کنیم ما اوضاع ده سال پیش چهار سال پیش ببخشید پنج سال پیش را فراموش مى‌کنیم حالا با خیال راحت نشسته‌اید و فراموش کرده‌ایم که اوضاع چه بوده است‏ (حشمتى- آقا خود ما در این کار دخالت داشتیم ما خودمان مبارزه کردیم چطور ما فراموش می‌کنیم؟) جنابعالى را نگفتم جنابعالى فراموش نکرده‌اید آقایان فرموده‌اند که در بنگاه راه‌آهن این فعالیت‌هاى حزبى ما را به چه روزى انداخته بود راه‌آهن ما را فلج کرده بود (صفارى- در تمام جاها) هر روز چاقوکشى و هر روز داد و بی‌داد بود (سراج حجازى- آنها احزاب غیرقانونى بودند) آن وقتى که فعالیت می‌کردند قانونى بودند بنده آنها را غیرقانونى اعلام کردم عرض کنم که این آقایان اوضاع تمام دستگاه ادارى ما را به هم زده بودند الان آن بخش‌نامه را که آقایان دیده‌اند بنده دوباره مى‌خوانم بنده به آنها گفته‌ام که آزاد هستید که فعالیت حزبى بکنید پس فردا هم حزبى که طرفدار بنده است اعلام مى‌شود و تشکیل مى‌شود بحثى نیست بنده به آن حزب هم اجازه نمی‌‌دهم که در محیط کار وقتى که نشسته‌اند پشت میز کار و کارمند هستند آنجا دستورات حزبى را اعمال بکنند و دو نفر بنشینند از این حزب و آن حزب با همدیگر گلاویز بشوند و حرف بزنند و کار مملکت بماند (صحیح است) من این را گفته‌ام (صحیح است- احسنت) من این را گفته‌ام و این موضوع اینجا نوشته شده است ملاحظه فرمودند و یک چیز را هم آقایان ملاحظه بفرمایند بنده تا تمام اینها را به تصویب شاهانه نرسانم ابلاغ و اجرا نمی‌‌کنم این را هم آقایان اطلاع داشته باشند متن بخش‌نامه را هم اینجا می‌خوانم بنده هیچ کارى را بدون اطلاع و تصویب شاهانه نمی‌‌کنم ولى البته با مسؤلیت خودمان (احسنت) طبق قانون اساسى ما مسئول هستیم ولى تا ایشان تصویب و اجازه نفرمایند و اجازه ندهند ابلاغ نمی‌‌کنم اما با مسؤلیت خدم و دولت خودم حالا متن بخش‌نامه را می‌خوانم به ما گزارش رسیده بود که احزاب در ادارات به فعالیت شروع کرده‌اند البته اگر مملکت اصول حزبیش درست شد یعنى حزبى با اکثریت حکومت کرد آن حزب مى‌نشستند و دستورات و تصمیمات کلى می‌گیرد مثلاً مى‌گوید امروز از نظر مصالح مملکت و مسئولیتى که ما داریم فرض بفرمایید راه‌آهن اصفهان به کرمان یا اصفهان به شیراز کشیده بشود بعد از این که این تصویب شد یعنى حزب تصویب کرد آن را به راه‌آهن ابلاغ مى‌کنند که این خط را بکش اگر آنجا یک کارمندى بود که از حزب دیگرى بود و گفت که من نمى‌خواهم اجرا بکنم بهش مى‌گویند که فضولى موقوف غیر از این نمى‌شود وقتى که کارمندى در محوطه کارش است هر دستورى که به او می‌دهند باید اجرا بشود کارمند در غیر ساعات ادارى هر کارى مى‌خواهد راجع به حزب بکند مى‌کند ولى وقتى که پشت میز کارش نشسته است باید کارى را که رئیس یا دولتش به او دستور داده اجرا بکند و این که من مخالف هستم و نمى‌کنم نمی‌‌شود وقتى آن حزب رفت و حزب دیگر آمد سر کار آن دستوراتش را مى‌دهد و آن کارها را انجام مى‌دهد باز هم در اینجا دستورات حزبى است و میل شخصى آقا نیست که کسى میلش نکشد و انجام ندهد ما براى این که هرج و مرج در دستگاه‌هاى ادارى ما ایجاد نشود به موقع جلوش را خواهیم گرفت (سراج حجازى- چه موردى پیدا شد براى صدور این بخش‌نامه) گزارشاتى داشتیم استیضاح بفرمایید تا بنده هم موادش را عرض کنم عین بخش‌نامه این است «به قرار گزارشات واصله بعضى از کارمندان و مأمورین دولتى به مناسبت انتساب به احزاب مختلف سیاست‌هاى حزبى را در امورى که به عهده آنان محول است دخالت می‌دهند و افکار حزبى را در وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتى و کارخانه‌جات منعکس مى‌سازند چون این گونه اقدامات افکار کارمندان و مأمورین را که باید همواره متوجه به انجام وظایف مربوطه به آنها باشند منحرف می‌سازد و مابین کارمندان ایجاد تشتت و اختلاف مى‌نماید به این جهت به منظور حفظ انضباط امور وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتى و کارخانه‌جات

+++

که اولین شرط حسن انجام وظایف مأمورین است اکیداً ابلاغ مى‌شود که کارمندان در ساعات مقرر ادارى و در محیط کار (عده‌اى از نمایندگان- بسیار خوب است) به هیچ‌وجه حق ندارند هیچ گونه اقدام و فعالیت حزبى بنماید (صحیح است) و یا افکار و عقاید سیاسى خود را در انجام وظایف خود منعکس و وارد بسازند (صحیح است) (احسنت) بنده آقا کى گفتم که مأمورین و مردم حق ندارند وارد حزب بشوند بنده همچو غلطى نکردم بنده خودم وارد حزب هستم‏ (یک نفر از نمایندگان- کدام حزب) هر حزبى، از این جهت بنده همچو دستورى نمی‌‌دهم ولى آقایان در آن اطاقى که مى‌نشینند و کار می‌کنند درست نیست که یکى بگوید من حزب فلانم و آن یکى بگوید من حزب فلان و بزنند سر و کول یکدیگر در وقت ادارى مأمورین باید کارشان را بکنند این فرمایش‌ها چیست که مى‌کنید البته وقتى سؤال مطرح شد جواب عرض خواهم کرد (یک نفر از نمایندگان همین جواب کافى است) البته این به صورت گزارش عرض شد چون رئیس دولت حق دارد بیاید و مزاحم آقایان بشود (نورالدین امامى- یک غیر ادارى هم مى‌گذاشتید خلاص مى‌شدیم)

3- مذاکره در تعیین روز استیضاح

نخست‌وزیر- موضوع دیگری که خواستم به عرض آقایان برسانم، جناب آقاى دکتر پیرنیا دولت اینجانب را استیضاح کردند البته باز هم تکرار می‌کنم چون ما هیچ امر و کارى را بدون اجازه اعلیحضرت نمى‌کنیم چون تشریف ندارند از این جهت بنده حالا نمى‌توانم عرض کنم که چند روز دیگر براى جواب استیضاح ایشان حاضر خواهم بود وقتى که اعلیحضرت همایونى تشریف‌فرما شدند که انشاءالله به سلامتى فردا سه ساعت بعد از ظهر تشریف آوردند بنده روز استیضاح را به استحضار مجلس می‌رسانم و حاضر خواهم شد براى جواب

نایب رئیس- با اجازه آقایان ماده 165 آئین‌نامه که مربوط به تعیین روز استیضاح است قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 165- پس از ابلاغ ورقه استیضاح به وزیر یا وزیران مورد استیضاح در اولین جلسه مجلس شوراى ملى وزیر یا وزیران مزبور در مجلس حاضر مى‌شوند و مجلس پس از اصغا نظر آنان راجع به تعیین وقت استیضاح بدون مذاکره در اصل موضوع روز استیضاح را که نباید بیش از دو هفته به تأخیر افتد معین می‌نماید. تعیین وقت در مدت مقرر در این ماده حتمى است و تأخیر آن ممکن نخواهد بود مگر با موافقت استیضاح‌کننده و دولت.

نایب رئیس- این ماده و خصوصاً قسمت آخر آن براى جلب توجه جناب آقاى نخست‌وزیر قرائت شد چون در این ماده تصریح شده است که دولت پس از اطلاع از جریان استیضاح باید بلافاصله در مجلس حاضر بشود و دولت امروز در مجلس حاضر شده و در مدتى که زاید بر دو هفته نباشد باید روز و جلسه طرح استیضاح تعیین بشود بنابراین فقط ممکن است با موافقت استیضاح‌کننده تعیین روز جلسه را به روز دیگر بگذاریم.

نخست‌وزیر- دولت همیشه براى جواب استیضاح حاضر است عرض کردم تعیین روز بماند پس از تشریف‌فرمایى اعلیحضرت همایونى. بعد بنده خدمت می‌رسم.

بهبهانى- باید طبق قانون معلوم بشود، اینجا مگر مکتب‌خانه است.

عمیدى‌نورى- چون با توافق استیضاح‌کننده امکان دارد که تعیین وقت به بعد موکول بشود جناب آقاى دکتر پیرنیا هم موافقت مى‌کنند بعد تعیین بشود.

نایب رئیس- آقاى دکتر پیرنیا

دکتر پیرنیا- چون اعلیحضرت همایونى انشاء‌الله فردا بعد از ظهر به سلامتى مراجعت مى‌فرمایند بنده با تقاضاى جناب آقاى نخست‌وزیر دایر بر این که تعیین وقت استیضاح بماند به بعد از تشریف‌فرمایى اعلیحضرت همایونى که انشاءالله فردا به سلامتى مراجعت مى‌فرمایند کمال موافقت را دارم. (احسنت)

نایب رئیس- بعضى از آقایان درخواست نطق کرده‌اند نام کسى در اینجا برده نشده مگر آقاى سراج حجازى که مربوط به سؤال‌شان مطالبى گفته شد و امروز سؤال هم مطرح نمود.

سراج حجازى- چون آقاى نخست‌وزیر توضیح دادند بنده بى‌نیازم روزی که سؤال مطرح بشود بنده توضیح عرض خواهم کرد.

4- طرح گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1336 مجلس شوراى ملى از ماده 3

نایب رئیس- مجلس وارد دستور مى‌شود بودجه مجلس مطرح است ماده سوم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده سوم- به کارپردازى مجلس شوراى ملى اجازه داده می‌شود کسانی که به عنوان کارمند در ادارات مجلس شوراى ملى فعلاً مشغول بوده و هنوز وضع آنها رسمى نگردیده به شرح زیر:

دو نفر کارمند پایه یک یک نفر پایه دو و دو نفر پایه سه و تبدیل حقوق یک نفر کارمند روزمزد به رسمى و نیز تبدیل وضع خدمت آقاى محمد صادق عضدانلو به پایه چهار ادارى و همچنین تبدیل پنج ادارى آقاى پورمقیم داروساز به پایه 3 پزشک یکمى و پایه سه آقاى یدالهى داروساز به پایه یک پزشک یکمى و انتقال دو نفر پایه نه از وزارتخانه‌ها به مجلس شوراى ملى اقدام نماید و کارپردازى مجلس شورای ملى مؤظف است در ظرف مدت سه ماه از کارمندان فعلى صورت سازمان ادارى مجلس را تهیه به تصویب هیئت رئیسه برساند و آنچه در بین کارمندان فعلى افراد اضافه بر سازمان وجود دارد وابسته به سازمان تلقى خواهد شده استخدام و انتقال جدید کارمند و کارمند روزمزد و خدمتگذار جزء و به هر عنوان دیگر زائد بر سازمان ادارى و کارمندان و خدمتگذاران فعلى مطلقاً ممنوع خواهد بود.

نایب رئیس- آقاى مهندس جفرودى مخالف هستید؟ بفرمایید.

مهندس جفرودى- در ماده سوم ذکر شده است تبدیل حقوق یک نفر کارمند روزمزد به رسمى فرض بفرمایید کارمند روزمزدى شش ماه پیش یک سال پیش با یک حقوق گزافى به عنوان روزمزد استخدام شده است مثلاً هفتصد تومان ششصد تومان و یا پانصد تومان یک سال پیش استخدام شده است این بدعت را مجلس و شوراى ملى نباید بگذارد که این آقا با یک سال سابقه خدمت رتبه 9 بشود (صحیح است) بنده اگر این مطلب این طور باشد از آقایان کارپردازان گله خواهم کرد مجلس شوراى ملى نباید این بدعت را بگذارد در موقعى که کارمندان دولت بعد از 34 سال خدمت حائز مقام رتبه 9 می‌شوند و 692 تومان حقوق می‌گیرند اشخاصى را بیاورند باحقوق ششصد تومان و پانصد تومان به عنوان روزمزد و بعد از یکسال و دو سال پایه رسمى بدهند (صحیح است) (امید سالار- شما پیشنهاد بدهید ما اصلاح مى‌کنیم) بنده چه پیشنهادى بدهم پیشنهاد شما مقدم است (سلطانمراد بختیار- پیشنهاد مى‌کنیم ما قبول مى‌کنیم) همین طور به صورت روزمزد بماند چه علت دارد رسمى بشود شما نباید چنین کارى بکنید.

نایب رئیس- آقاى امید سالار

امید سالار (مخبر کمیسیون محاسبات)- نماینده محترم براى اصلاح این کار حق پیشنهاد دارند و آقا هر نوع پیشنهادى دارند بدهند و چون به عقیده بنده این مطلبى که فرمودند صحیح بود بنده پیشنهادشان را قبول می‌کنم.

نایب رئیس- آقاى سلطان‌مراد بختیار.

سلطان‌مراد بختیار- آقایان موافقت بفرمایید تبدیل رتبه طبق حقوقى که می‌گیرد نباشد طبق مدارک تحصیلى که دارد به آن رتبه‌اى که مدارک تحصیلش اجازه می‌دهد تبدیل بشود.

نایب رئیس- این مطالب باید پیشنهاد بشود و به صورت منظمى در بیاید آقاى مهندس جفرودى ممکن است پیشنهاد بفرمایید و اصلاح بشود.

سلطان‌مراد بختیار- به هر صورت ما موافق هستیم که روى مدارک تحصیلى سابقه به هر رتبه و حقوقى که استحقاق دارد تبدیل بشود.

نایب رئیس- دیگر کسى در این ماده اجازه نخواسته پیشنهادات قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى اینجانب پیشنهاد مى‌نماید که تبصره ذیل به ماده 3 اضافه شود.

تبصره- کارپردازى مجلس مکلف است در صورتى که براى سازمان ادارى یا فنى مجلس شوراى ملى احتیاج به کارمند جدید پیدا شود در درجه اول از اولاد کارمندان و خدمتگزاران مجلس که واجد شرایط هستند استفاده نماید.

دکتر مشیر فاطمى

چند نفر از نمایندگان- ایشان نیستند.

دولت‌آبادى- پیشنهادى که ایشان فرمودند مشابه آن را بنده به عنوان ماده الحاقى پیشنهاد کرده‌ام.

نایب رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى

پیشنهاد می‌کنم تلفنچى‌هاى مجلس شوراى ملى آخرین پایه و حقوق ثابت ایشان مأخذ پایه کارمندى قرار داده و اول سال 36 محل پایه ایشان طبق قانون استخدام کارمندان تسجیل و اعطا شود.

بهبهانى‏

نایب رئیس- آقاى بهبهانى

بهبهانى- چند نفر از این تلفنچى‌هاى مجلس هستند که خیلى زحمت آقا را می‌کشند (صحیح است) بنده پیشنهاد کرده‌ام که جزو کارمندان و در ردیف آنها باشند و حقوق‌شان هم در حدود آنها بشود حالا بسته به میل آقایان است تقاضا دارم آقایان التفات بفرمایند و این پیشنهاد را تصویب بفرمایند بنده دو مرتبه می‌خوانم «پیشنهاد می‌کنم تلفنچى‌هاى مجلس شوراى ملى آخرین پایه و حقوق ثابت ایشان مأخذ کارمندى قرار داده شود و از اول سال 36 محل پایه ایشان استخدام کارمندان تسحیل و اعطا شود» اگر آقایان اظهار لطف بفرمایند این را تصویب بفرمایند (صفارى- تلفنچى‌ها یک قانون خاصى دارند) اینجا اینها ندارند و حقوق‌شان ناچیز است اگر مرحمت بفرمایید خیلى مناسب است (مهندس هدایت- اصلاح بفرمایید تلفنچى‌هاى فعلى) بنده قبول می‌کنم که کلمه فعلى اضافه شود پس این طور

+++

می‌شود «پیشنهاد می‌کنم تلفنچى‌هاى فعلى مجلس شوراى ملى آخرین پایه و حقوق ثابت ایشان مأخذ پایه کارمندى قرار داده و از اول سال 36 محل پایه ایشان طبق قانون استخدام کارمندان مشخص و اعطا شود» (مهندس بهبودى- آخرین پایه‌شان مأخذ قرار بگیرد یعنى چه؟) نظر این است که آخرین حقوق ثابت ایشان را مأخذ قرار بدهند براى دادن پایه

نایب رئیس- آقاى سلطان‌مراد بختیار.

سلطان‌مراد بختیار- بنده حضور آقایان عرض می‌کنم اگر آقایان موافقت بفرمایند که تلفنچى‌ها و یا سرمستخدمین مجلس وضع‌شان تبدیل بشود از روزمزد به رتبه‌اى بهتر است این را براى تمام خدمتگذاران قائل بشویم یک مرتبه این کار را بکنیم و تبعیض قائل نشویم براى این که چه فرق می‌کند یک کسى که در یک محل کار می‌کند و دیگرى در محل دیگر یکى در تلفنخانه خدمت می‌کند و یکى در پستخانه کار می‌کند بنده خیال می‌کنم اگر آقایان تصویب می‌فرمایند یک دفعه این کار بشود تبعیض قائل نشویم.

نایب رئیس- آقاى اردلان مخالف هستید؟ بفرمایید.

اردلان- مخالفت بنده موافقت با فکر جناب آقاى بختیار است چون به این پیشنهاد اگر ما رأى بدهیم تبعیض است و من با نظر جنابعالى موافق هستم حالا که صحبت شد دلیلى ندارد که ما این مزیت را براى همه قائل نشویم و بگوییم کسانى که در مجلس شوراى ملى هستند و یک حقوقى هم از مجلس می‌گیرند مطابق آخرین حقوق‌شان آنها را تبدیل کنیم به رتبه ادارى این پیشنهاد را هم تهیه کرده‌ایم خواهش مى‌کنم که به طور کلى رأى بگیرید چه اشکالى دارد.

صارمى- آقا باغبان که نمی‌‌شود آن هم بشود رتبه 9 ادارى

پرفسور اعلم- آقا چطور پیشخدمت بشود باغبان نشود؟

نایب رئیس- در اطراف پیشنهادات فقط یک مخالف و یک موافق حق دارند صحبت کنند اعلام رأى می‌شود و یک بار دیگر براى توجه آقایان پیشنهاد قرائت می‌شود.

(به شرح سابق خوانده شد)

صارمى- بنده مخالف هستم.

نایب رئیس- پیشنهادى هم رسیده که براى تمام خدمتگزاران مجلس باشد و چون این پیشنهاد از صورتى که داده شده بود خارج می‌شود و به صورت کلى در می‌آید بنابراین به عنوان مخالف و موافق یک نفر دیگر می‌توانند صحبت بکنند آقاى صارمى بفرمایید.

صارمى- بنده معتقدم مجلس شوراى ملى بایستى بیشتر رعایت بکند و اصول را محفوظ و منظور بدارد اگر شما بخواهید تمام کارمندانى که حقوق می‌گیرند تبدیل به مستخدم رسمى بکنید نتیجه این است که به باغبان و به کمک باغبان رتبه 9 داده بشود در صورتی که دادن رتبه 9 ادارى به یک فرد مستلزم طى مدارج خدمت در کار ادارى است و یا داشتن مدارک تحصیلى است این که معنى ندارد چون ما مجلس هستیم و با یک قیام و قعود می‌توانیم هر تصمیمى را بگیریم برخلاف قانون استخدام کشورى و برخلاف اصول و برخلاف انصاف این کار را بکنیم آقا معنى ندارد شما یک نفر دکتر را با مدارک دکترا رتبه 5 و 6 بدهید (صحیح است) و کسى را که باغبانى می‌کند رتبه 9 بهش بدهید وقتى که به طور کلى شد این طور مى‌شود. مستخدمین جزء مجلس شوراى ملى داراى آئین‌نامه داخلى هستند و درجات به آنها داده می‌شود شما یک نفر تلفنچى را که نهصد تومان حقوق می‌گیرد روى آئین‌نامه داخلى مجلس این را که خدمتگزار جزء مجلس شوراى ملى است و داراى درجات مرتب و قوانین و مقررات خاصى است معنى ندارد آن را به هم بزنید و بیایید به این آقا که 912 تومان حقوق می‌گیرد و اگر خواستید رتبه بهش بدهید (یک نفر از نمایندگان- رتبه 14 می‌شود) بلى رتبه 9 هم بیشتر می‌شود پس این معنى ندارد و باید اصول و مقررات در مجلس شوراى ملى محفوظ باشد از جناب آقاى مهندس جفرودى نسبت به تذکرى که دادند با این که بنده عضو کمیسیون محاسبات هستم فکر مى‌کنم فرمایش‌شان بسیار صحیح و اصولى بود اظهار تشکر و امتنان می‌کنم البته حقوق روزمزد نباید مأخذ رتبه قرار بگیرد و خیلى خوشوقتم که آقایان امید سالار و سلطان‌مراد بختیار هم قبول کردند که این تبدیل با رعایت تشریفات قانون استخدام و در نظر گرفتن سوابق خدمتى ایشان انجام بشود و الامعنى ندارد که اینجا بیشینیم و براى افرادى در مجلس رتبه معین کنیم بنده می‌دانم که عرایضم ممکن است به طبع یک عده‌اى از همکاران‏ مجلس شوراى ملى خوشایند نباشد ولى باید اصول را ملحوظ داشت و از آن تخطى نکرد.

پرفسور اعلم- آتیه خدمتگذاران را تأمین کنید و حقوق بازنشستگى بهشان بدهید.

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت بهبهانى بنده پیشنهادم را پس گرفتم.

نایب رئیس- ‏آقاى مهندس هدایت چون آقاى بهبهانى پیشنهادشان را پس گرفتند بنابراین در موقعى که پیشنهاد مشابه آقاى اردلان مطرح می‌شود صحبت بفرمایید حالا پیشنهاد جناب آقاى اردلان قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

بنده پیشنهاد می‌کنم حقوق فعلى مستخدمین مجلس شورای ملى پایه ادارى آنها محسوب گردد.

نایب رئیس- آقاى اردلان بفرمایید.

اردلان- پیشنهاد بنده بیشتر روى این نظر است که بنده با تبعیض مخالف هستم تنها پیشنهاد آقاى بهبهانى نیست مثلاً بنده یک سؤالى کردم و عده‌اى از آقایان هم توضیح دادند مستخدم ادارى را چطور پزشکش مى‌کنند آن هم پزشک یکمى و پزشک سومى (یکى از نمایندگان- آن هم با اسم) بنده نمى‌دانم مجلس شوراى ملى چطور مى‌آید یک آدم ادارى را حقوق پزشکى بهش می‌دهد این که مشکل‌تر است تا این که بنده بگویم یک مستخدم مطابق حقوقى که می‌گیرد ادارى باشد بنده مقصودم از ادارى بودن براى این است که اولاد اینها بتوانند از حقوقى که اینها می‌گیرند استفاده کنند چون وقتى این حقوق به طور رسمى به آنها داده نمی‌‌شود پس از مردن به اولاد آنها هم چیزى داده نمی‌‌شود ولى اگر تبدیل به ادارى شد اگر مرد و سوابق خدمتش کافى بود آن وقت به اولادش داده می‌شود و تبصره آخر ماده مى‌گوید که ما استخدام جدید نکنیم و صلاح هم نیست که استخدام جدید نکنیم و صلاح هم نیست که استخدام بکنیم بنابراین البته این حق می‌ماند براى اداره کارگزینى و هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى که سنوات خدمت آنها و معلومات آنها تمام این نکات را در نظر بگیرند و بعد وضع استخدام همه را یک جور بکنند این نظر بنده است البته آقایان می‌توانند رأى بدهند یا ندهند.

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت مخالف هستید؟

مهندس هدایت- موافق هستم.

نایب رئیس- آقاى پرفسور اعلم مخالف هستید بفرمایید.

پرفسور اعلم- عرض کنم در این که هر کس خدمت کند باید آتیه‌اش تأمین بشود هیچ گفتگویى ندارد در هر مقامى که باشد باغبان باید بداند اگر خدمت باغبانى در مجلس می‌کند روزى که به تقاعد رسید حقوق تقاعدش را بگیرد اما یک نکاتى هست که مجلس نمی‌‌تواند رعایت نکند این پیشنهاد مثل این است که شما بگویید که هر کس در دانشکده پزشکى هست استاد بشود نمى‌شود استاد یک شرایطى دارد قدیم آقا مدیرکل شدن خیلى مشکل بود انتخاب مدیرکل وزارتخانه این طورى نبود یک قانونى را آوردند اینجا و پیشخدمت مدیرکل شد این پیشخدمت را بنده اطلاع دارم که ادعاى سفارت کبرى هم دارد و می‌گوید که من رتبه 9 هستم به من هم سفارت کبرى بدهید پس بایستى رتبه‌ها را تبدیل نکرد یک راهى پیدا کنید که این باغبان آتیه‌اش تأمین بشود این را ما موافق هستیم ولى نیایید رتبه مدیرکل به باغبان بدهید این کار مبتذل است.

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت

مهندس هدایت- عرض کنم که علت موافقت بنده این است که در مجلس شوراى ملى عده‌اى مستخدم غیررسمى هستند که اینها تا زمانى که حیات دارند خوب حقوق‌شان را می‌دهند بحثى هم نیست ولى خداى نکرده بعد از فوت تکلیف اینها و ورثه‌شان معلوم نیست و اینها بلاتکلیف هستند و بنده اگر به نحو دیگرى این موضوع تأمین بشود یعنى مطابق آخرین حقوقى که می‌گیرند بتوانند از مزایاى بیمه اجتماعى که یک کارگر استفاده می‌کند اقلاً استفاده بکند و یا مطابق حقوقى که می‌گیرند مثل یک مستخدم رسمى از حقوق بازنشستگى بتوانند استفاده کنند بنده عرضى ندارم ولى استدعا می‌کنم فکرى براى مستخدمین غیررسمى بفرمایید چون با این ترتیب اینها بلاتکلیف خواهند بود و ورثه‌شان بلاتکلیف خواهند ماند (صحیح است) و بنده پیشنهاد داده‌ام‏.

نایب رئیس- آقاى مخبر توضیحاتى دارید بفرمایید.

اردلان- بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم

امید سالار- جواب جناب آقاى اردلان را اول عرض کنم سؤالى فرمودند راجع به تبدیل رتبه ادارى به پزشکى ملاحظه بفرمایید که این تبدیل موقعى شده است که آن شخص رفته دیپلم دکترا آورده یعنى از دانشگاه رسمى ایران تصدیق آورده است که این آقا دکتر شده است در داروسازى و بنابراین مطابق قوانینى که وزارت بهدارى و تمام اصول استخدام کشورى ما حکمفرما است به او رتبه داده‌اند اما آنچه که فرمودند راجع به مستخدمین غیر رسمى ما مستخدمین غیر رسمى اینجا نداریم ما مستخدمین جزء داریم براى استحضار آقاى مهندس هدایت عرض می‌کنم که ما قوانین خاصى هم براى بازنشستگى آنها داریم و خداى نکرده اگر یکى از آنها فوت کرد مثل مستخدمین رسمى مشمول مقررات بازنشستگى خاصى است که نسبت به ورثه‌شان انجام می‌شود.

نایب رئیس- با توضیحاتى که آقاى مخبر دادند مسترد فرمودند پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست اینجانب پیشنهاد می‌نماید تبصره ذیل به ماده 3 اضافه شود.

تبصره- کارپردازى مکلف است در صورتى که براى سازمان فنى یا ادارى مجلس شورای ملى احتیاج به کارمند جدیدى پیدا شود از اولاد کارمندان و خدمتگزاران مجلس که واجد شرایط هستند استفاده بکند.

دولت‌آبادى

شمس قنات‌آبادى- آقا مگر اینجا امامزاده است که تولیتش نسل بعدالنسل باشد.

+++

فولادوند- آقا وکالت را هم ارثى کنید که برسد به اولاد نمایندگان

نایب رئیس- آقاى دولت‌آبادى

دولت‌آبادى- عرض کنم تبصره‌اى که اینجا پیشنهاد شده است نسبت به آن در جلسه پیش بنده رؤس مطالب را اجمالاً عرض کردم که دنبال حسن نیتى که آقایان نمایندگان محترم به موضوع خدمتگزاران مجلس دارند پیشنهاد کرده‌ام که حق تقدمى براى اولاد کارمندان و کارکنان مجلس قائل بشوند که اگر در آینده احتیاجى به استخدام هست در شرایط متساوى اولاد کارمندان مجلس شوراى ملى که واجد شرایط باشند حق تقدم در استخدام داشته باشند البته نظر بنده در این پیشنهاد این بود که هر کسى میل دارد در تربیت اولادش بکوشد و به آتیه او امیدوار باشد این یک راه امیدى است که براى افرادى که در اینجا خدمت مى‌کنند امیدوار باشند که در آینده راه براى اولادشان اگر آنها هم واجد شرایط باشند باز است این پیشنهاد بنده بود امیدوارم مورد توجه آقایان هم قرار بگیرد.

نایب رئیس- آقاى مسعودى مخالف هستید (مسعودى- بلى) بفرمایید.

مسعودى- بنده البته میل نداشتم که هیچ وقت با پیشنهادات آقاى دولت‌آبادى مخالفت بکنم ولى چون این پیشنهاد را مخالف اصل می‌دانم مجبور به مخالفت شدم این صحیح نیست که بیاییم براى یک دسته از مستخدمین یک امتیازى قائل بشویم نسبت به اولاد و وراث آنها این درست مثل حکومت سلسله طبقاتى قرون وسطى می‌شود یواش یواش به همه جا سرایت مى‌کند اگر آقایان نظرشان باشد سابق وقتى یک سرتیپ بچه‌اش به دنیا مى‌آمد او هم سرتیپ می‌شد این اصل را آمدند در این مملکت به هم زدند براى این که هر کس مطابق استعداد و لیاقتى که دارد پیش بیاید (احسنت) ما حالا بیاییم یک امتیازى براى کارمندان مجلس شوراى ملى قائل بشویم همین امتیاز را اعضاى وزارت خارجه هم خواهند خواست (یکى از نمایندگان دارند) همین امتیاز را اعضاى وزارت مالیه هم مى‌خواهند همین امتیاز را آرتشى‌ها هم می‌خواهند و ذى‌حق هم هستند همین امتیاز را شاید خود آقایان وکلا هم بعداً بخواهند و بگویند که اولادشان مقدم هستند این یک اصل است که قابل دوام نیست و صحیح نیست این دور و تسلسلى دارد با کمال حسن‌نیتى که جناب آقاى دولت‌آبادى دارند استدعاى بنده این است که این پیشنهاد را پس بگیرند که گرفتار دور و تسلسل نشویم‏.

نایب رئیس- آقاى دکتر رضایى موافق هستید؟ (دکتر رضایى- مخالف هستم) چون دیگر درخواستى نشده است لذا نسبت به این پیشنهاد اعلام رأى می‌شود آقایانى که با این پیشنهاد موافق هستند قیام فرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم که دو نفر آبدار روزمزد که از بودجه آبدارخانه استفاده حقوق می‌نمایند چون تحمیلى بر بودجه نخواهد شد از تاریخ تصویب این قانون طبق آئین‌نامه خدمتگزاران مجلس رسماً استخدام بشوند.

بیات ماکو

نایب رئیس- آقاى بیات ماکو

بیات ماکو- چیز تازه‌اى نیست دو نفر از پیشخدمت‌هاى آبدارخانه که روزمزد هستند تقاضا کرده‌اند مثل سایر مستخدمین جزء که اینجا هستند حکمى بشوند و از این وضع بیایند بیرون حقوق‌شان هم که اضافه نمى‌شود قانون استخدام هم منعى ندارد روزمزد هستند اینها حکمى بشوند خیال می‌کنم جناب آقاى مخبر هم موافقت بفرماین (دکتر رضایى قانون براى افراد وضع نفرمایید).

نایب رئیس- آقاى سلطان‌مراد بختیار

سلطان‌مراد بختیار (مخبر)- بنده مى‌خواهم عرض کنم که متأسفانه نمی‌‌دانم همکاران محترم چرا تمام پیشنهاداتى که دارند و تمام پیشنهاداتى که می‌خواهند بکنند در بودجه مجلس می‌کنند و در بودجه دولت نمى‌کنند در هر صورت یک مرتبه هم پیشنهاد شد و آقایان پس گرفتند برای این که تبعیض نشود (بیات ماکو- استخدام جدید نیست) می‌دانم آن پیشنهاد هم راجع به استخدام نبود راجع به این بود که آن آقایانى که رتبه ندارند تبدیل بشوند به کارمندان رتبه‌اى ولى چون مخالفت شد بنده استدعا می‌کنم که آقا هم پیشنهادشان را پس بگیرند چون بقیه آقایان هم براى یک دسته دیگر پیشنهاد مى‌کنند و در تمام جلسه بایستى براى فرد فرد اشخاصى که اینجا کار مى‌کنند پیشنهاد بکنیم و رد بکنیم (احسنت)

نایب رئیس- آقاى دکتر بینا مخالف هستید؟ (دکتر بینا- بله) یک مخالف بیشتر نمی‌‌تواند صحبت کند آقاى صارمى موافق هستید؟ (صارمى- مخالف هستم) چون موافقى نیست اعلام رأى می‌شود.

بیات ماکو- پیشنهادم را پس می‌گیرم.

نایب رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى پیشنهاد می‌کنم عبارت تبدیل یک نفر را از حکمى به رسمى مندرج در بودجه مجلس شورای ملى به صورت زیر اصلاح شود و تبدیل وضع روزمزدى یک نفر کارمند روزمزد به رسمى از روى سوابق خدمتى و مدارک تحصیلى و بدون در نظر گرفتن حقوق فعلى او.

مهندس جفرودى

نایب رئیس- آقاى مهندس جفرودى

مهندس جفرودی- مطلبى را که قبلاً به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و از همه متشکرم که آن را مورد توجه و رعایت قرار دادند بنده به یک صورت قانونى در آوردم در این ماده هست تبدیل حقوق یک نفر کارمند روزمزد به رسمى چون یک نفر را به هر حال مطابق قوانین به صورت روزمزد استخدام کرده‌اند در ماده نوشته شده تبدیل حقوق او به رتبه ادارى و این صحیح نیست و باید تبدیل رتبه او وضع صحیحى داشته باشد بنده این عبارت را به این صورت تبدیل کردم و تبدیل وضع روزمزدى یک نفر کارمند روزمزد به رسمى از روى سوابق خدمتى و مدارک تحصیلى و بدون در نظر گرفتن حقوق فعلى او (صحیح است) (پرفسور اعلم- یعنى چه) یعنى اگر 500 تومان حقوق می‌گیرد رتبه‌اى را متناسب با 500 تومان ندهند مطابق مدارک تحصیلى و سابقه رتبه اداره بدهند (پرفسور اعلم- اصلاً چرا رتبه بدهند؟) براى این که باید وضع ثابتى داشته باشد بنابراین اگر مجلس محترم مصلحت دید این کار را خواهد کرد بنده از جناب آقاى امید سالار و آقایان کارپردازها متشکر هستم که با این پیشنهاد موافقت می‌کنند (ابتهاج- اجبارى نباشد اضافه کنید که می‌تواند قبول بکند و می‌تواند قبول نکند (سلطان‌مراد- می‌تواند را هم اضافه بفرمایید)

مخبر- اگر این تبدیل با موافقت خودش باشد بنده موافق هستم یعنى به نظر خودش باشد بتواند قبول بکند و بتواند با وضع فعلى باشد.

نایب رئیس- آقاى صارمى

صارمى- بنده موافق هستم.

نایب رئیس- آقاى پرفسور اعلم

پرفسور اعلم- بنده مخالف هستم.

نایب رئیس- بفرمایید.

پرفسور اعلم- بنده یک دور مخالفت کردم و باز هم مخالف هستم عرضم این است که آقا شما چرا رتبه می‌دهید بیایید بازنشستگى آنها را درست کنید بگویید هر کسى در مجلس 15 سال یا بیست سال خدمت کرد روزمزد هم بود وقتى بازنشسته شد همان حقوق را می‌گیرد آخر چرا رتبه مى‌دهید ما حق رتبه دادن نداریم به این ترتیب باغبان رتبه 9 می‌شود فرض کنید که 900 تومان حقوق می‌گیرد به این رتبه 12 می‌دهید؟ یک کسى که مدیرکل می‌شود سال‌ها زحمت می‌کشد (بزرگ‌ابراهیمى- بى‌جهت) بى‌جهت یا با جهت مرارت می‌کشد شما مى‌آیید باغبان را رتبه 9 می‌کنید بنده اصلاً پیشنهاد حذف این ماده را می‌کنم (عده‌اى- صحیح است)

نایب رئیس- آقاى فنات‌آبادى موافق هستید؟ (قنات‌آبادى- بلى) بفرمایید.

قنات‌آبادى- بنده فکر می‌کنم که جناب آقاى پرفسور توجه به اصل این موضوع نفرمودند و به یک اصل کلى‌ترى توجه نکردند و آن این است که اساساً جناب آقاى پرفسور این دو سه دوره‌اى که بنده افتخار خدمتگزارى دارم اساساً کارمندان مجلس یکى یکى دانه دانه فرد فرد به موجب همین جور قوانین استخدام شده‌اند یعنى در مجلس شوراى ملى یک قانون کلى استخدام از ابتدا نوشته شده است که طبق آن قانون کلى افراد استخدام بشوند یا از پیمانى و روزمزدى تبدیل به رتبه‌اى بشوند (دکتر رضایى- آن هم غلط بوده است) آن وقت جنابعالى تشریف نداشتید که مشورت بکنند در صدر مشروطیت بوده است (یکى از نمایندگان- حالا مشورت کنید) بعد مشورت می‌گفتند مى‌خواهم عرض کنم که این وضع از زمان پدربزرگ بنده و جنابعالى بوده است بنده در اصل مطلب عرضى ندارم اما آن مقدارى که من تحقیق کردم این یک کارمندى است که اینجا حقوق می‌گیرد و به موجب اجازه‌اى که مجلس به هیئت رئیسه داده است این شخص به عنوان روزمزد استخدام شده است و چون داراى مدارک تحصیلى است و کار ادارى مى‌کند این غیر باغبان را نباید رتبه داد باغبان باید کارش را بکند و حقوق بگیرد اما یک آدم تحصیل‌کرده باسواد مثل جنابعالى باید طبق یک قانون معین و مشخص از مزایاى استخدامى برخوردار بشود.

نایب رئیس- نسبت به پیشنهاد آقاى مهندس جفرودى اعلام رأى می‌شود آقایانى که با این پیشنهاد موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم ماده 3 تجزیه و حذف شود. دکتر دادفر

نایب رئیس آقاى دکتر دادفر

دکتر دادفر- وقتى که ما در دانشکده حقوق درس مى‌خواندیم در تعریف قانونى و مشخصات قانون استادان ما دو کلمه تعریف کرده‌اند مى‌گفتند که قانون باید مشمول داشته باشد و دوام داشته باشد براى یک فرد و دو فرد قانون نمی‌گذارنند اما ما در مجلس نشسته‌ایم براى یک نفر قانون مى‌گذرانیم این خلاف اصل است این صحیح نیست این ماده 3 را بنده مى‌خوانم هم عبارت انشاییش درست نیست و هم مدلولش صحیح نیست و هم یک تبعیض‌هایى شده است که اگر مجلس شوراى ملى این را براى مجلس قبول بکند هیچ داعى ندارد که دستگاه‌هاى دولتى استفاده نکنند اولاً می‌گوید دو نفر کارمند پایه یک یک نفر پایه دو و نفر پایه سه و تبدیل حقوق یک نفر کارمند روزمزد به رسمى بنده نمی‌دانم به چه تناسبى یک نفر را پایه 2 می‌کنند یک نفر را پایه 3 می‌کنند و چه ملاکى معین شده است که مثلاً هر کس در مجلس سه سال سابقه دارد پایه یک بدهند و هر کس بیشتر دارد پایه 2

+++

بنده این یک نفر را نه دیده‌ام و نه مى‌شناسم منظورم مخالفت با ایشان نیست منظورم حفظ اصول است بعد آمده‌اند در اینجا نوشته‌اند که براى دو نفر یکى با رتبه یک پزشک یکمى داده می‌شود و به یکى پایه سه پزشک یکمى اگر می‌خواهند پایه این آقایان را به پزشک یکمى تبدیل کنند پزشکى یک شرایطى دارد یک طبیبى که می‌رود بعد از بیست سال تحصیل مى‌آید و به او پزشک یکمى می‌دهند در اینجا گفته شد این آقا رفته است دانشکده داروسازى را تمام کرده است؟ بنده نمى‌خواهم از جناب آقاى دکتر بپرسم طبق مقررات دانشکده پزشکى و داروسازى محصل باید هر روز صبح و هر بعد از ظهر اجباراً سر کلاس باشد این آقا که رفته است و درس می‌خوانده است در مجلس چه کار می‌کرده است؟ این معنى ندارد هر کس بیاید در یک دستگاهى هم حقوق بگیرد و هم برود تحصیل بکند و پایه 2 پزشک یکمى بشود بنده این آقا را نمى شناسم و مخالفتى هم ندارم ولى مجلس اگر اصل تبعیض را بپذیرد نمى‌تواند در دستگاه‌هاى دولتى دیگر بگوید چرا تبعیض می‌کنند اساس کار را بر پایه صحیحى بگذارید آقایان آماده‌اند اینجا نوشته‌اند براى انتقال دو نفر پایه 9 از وزارتخانه‌ها به مجلس این دو نفر کى هستند بنده طبق اطلاعى که دارم مجلس 50 نفر اضافه دارد این رتبه 9‌ها چرا منتقل شوند شما بگویید دو نفر لیسانسیه یا دو نفر دیپلم در ادبیات منتقل می‌شوند انتقال دو نفر پایه 9 از وزارتخانه‌ها معنى ندارد از کدام وزارتخانه وزارت کشاورزى یا وزارت خارجه؟ بنابراین این ماده‌اى است که از صدر تا ذیل آن همه‌اش پارتى‌بازى و تبعیض است همه‌اش استثنا است این خلاف شئون مجلس است به این جهت بنده پیشنهاد حذف این ماده را کردم (احسنت)

نایب رئیس- آقاى قنات‌آبادى مخالف هستید؟ (قنات‌آبادى- بله) بفرمایید.

قنات‌آبادى- آقاى دکتر دادفر فرمودند که در ابتداى تحصیل اساتید محترم‌شان فرموده‌اند که قانون شمول داشته باشد یک اصل کلى دیگر هم هست که خدمت شما تذکر می‌دهم که توجه داشته باشید و آن این است که مامن عام الا وقدخص هیچ عامى نیست که یک تخصیص بهش وارد نشده باشد و استثنایى به آن نخورده باشد بنده عرض کردم که این مطلب مال امروز و مال دیروز نبوده است آقاى دکتر دادفر از آن روزى که سازمان ادارى مجلس شوراى ملى به وجود آمده طبق احتیاجاتى که داشته هر زمانى و به هر مقدارى که احتیاج داشته هیئت رئیسه مجلس شورای ملى که منتخب نمایندگان بوده است.

دکتر بینا- اخطار نظامنامه‌اى دارم حذف صحبت ندارد تجزیه صحبت ندارد آئین‌نامه را قرائت کنید.

قنات‌آبادى- حق با شما است‏.

دکتر بینا- حالا صحبت کردید البته که حق با من است حذف صحبت ندارد.

قنات‌آبادى- این دیگر داد زدن ندارد عرض کردم که حق با جنابعالى است على اى حال این که آقایان نمایندگان محترم مى‌گویند براى استخدام مجلس یک قانون کلى بیاید خودش به خودى خود حرف غلطى نیست حرف صحیحى است بنده هم این حرف را قبول دارم هر کس دیگرى هم باشد این حرف را قبول دارد اما مطلب این است که از روز اول تا امروز عمل برخلاف این بوده است یعنى هر روزى مجلس به میزان احتیاجى که از نظر کادر ادارى مجلس شورای ملى داشته هیأت رئیسه که منتخبین مجلس شورای ملى هستند افرادى را که احتیاج داشته‌اند به صور مختلفه با تجویز مجلس شوراى ملى استخدام کرده‌اند تمام کسانى هستند که در بودجه گذشته مجلس شورای ملى طیق تصمیم مجلس شورای ملى استخدام شده‌اند و آمده‌اند و مشغول کار شده‌اند و الان این ماده مربوط به افراد و اشخاصى است اما این که جنابعالى فرمودید که باغبان داراى صلاحیت رتبه دادن نیست آقایان این یک آدمى است که تحصیل‌کرده است مثل هزاران تحصیل کرده دیگر که در جاهاى دیگر حق دارند یک وضع ثابت استخدامى داشته باشند هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى که مطلع است به اوضاع و احوال فرد فرد کارمندان اینجا و میزان صلاحیت آنها می‌خواهد به این عده حق بدهد که در وضع استخدام آنها یک وضع ثابتى پیش بیاید بنابراین من می‌خواهم به آقاى دکتر دادفر عرض کنم که بهتر است پیشنهادتان را پس بگیرید براى این که آن کسانى که این ماده را تنظیم کرده‌اند کسانى بوده‌اند که از طرف خود آقایان انتخاب شده‌اند و آنها به احتیاجات مجلس شوراى ملى حداقل بیش از من و شما واقف هستند.

نایب رئیس- آقاى دکتر بینا اخطارنظامنامه‌اى داشتید.

دکتر بینا- طبق ماده 140 درباره تجزیه صحبت نمى‌کنند پیشنهاد می‌شود ولى حق مذاکره ندارند تجزیه را ارجاع به رأى می‌کنید (یکى از نمایندگان- پیشنهاد حذف است) حذف هم همان است بنابراین نه مخالف اجازه صحبت داشته است نه موافق.

نایب رئیس- هیچ موضوعى بدون بحث از مجلس شوراى ملى نباید بگذرد پیشنهاد تجزیه غیر از حذف است ماده 140 براى اطلاع آقایان قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 140- در مسائل و مواردى که مشتمل بر فقرات مختلف است هر گاه تجزیه آن از طرف یک نماینده خواسته شود باید آن ماده یا مطلب تقسیم و جزء به جزء بدون توضیح و بحث رأى گرفته شود و در پایان مجدداً در باب فقراتى که قبول شده است اخذ رأى به عمل ‌آید.

نایب رئیس- این ماده مربوط به موقعى است که بحث در کلیات شده باشد در جزئیات که درخواست تجزیه می‌شود دیگر بحثى نمی‌شود پس اعتراض ایشان وارد نبود آقاى دکتر رضایى موافق هستید بفرمایید.

دکتر رضایى- جناب آقاى قنات‌آبادى استدعا می‌کنم به عرایض این حقیر توجه بفرمایید شاید خیلى بى‌جا نباشد بنده اگر با این پیشنهاد موافقت می‌کنم از این نقطه‌نظر است که فکر می‌کنم قوانین همان طور که دوست گرام جناب آقاى دکتر دادفر فرمودند باید جنبه عمومى داشته باشد براى افراد به‌خصوصى نباید قانون وضع شود البته این فرمایش جنابعالى هم صحیح است که می‌فرمایید که یک شخصى است که روزمزد کار مى‌کند و روزمزد استخدام شده است حالا کار ادارى انجام می‌دهد و نمى‌تواند از مزایاى کارمندان ادارى استفاده بکند به عقیده بنده راه‌حل این ماده آن طوری که آقایان همکاران محترم فرمودند نیست با تمام احترامى که بنده براى همکاران محترم قائل هستم مى‌خواهم عرض کنم که یک راه‌حل بهترى می‌شود پیدا کرد و اتفاقاً خود شما تقریباً این راه‌حل را پیدا کرده بودید ولى در انتهاى ماده متأسفانه منحرف شدید از راه‌حل اساسى این عقیده شخص بنده است خیلى عقلم قاصر است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید شاید مورد توجه‌تان قرار گیرد ملاحظه می‌فرمایید که شما مى‌گویید که به کارپردازى مجلس شوراى ملى اختیار داده می‌شود کسانی که به عنوان کارمند در ادارات مجلس شوراى ملى فعلاً مشغول بوده و هنوز وضع آنها رسمى نگردیده به شرح زیر چرا به شرح زیر؟ این را چرا عمومیت نمى‌دهید و مى‌آیید اسم یک عده افراد به‌خصوصى را ذکر مى‌کنید اگر مى‌خواهید وضع آنها را تثبیت بکنید همان طور که جناب آقاى قنات‌آبادى فرمودند و متأسفانه توجه نمى‌فرمایند کارمندانى که کار ادارى انجام مى‌دهند و دارند حقوق‌شان را روزمزد دریافت مى‌کنند چرا این را عمومیت نمى‌دهید این را بیایید تبدیل به پایه کارمندى بکنید به شرح زیر یعنى چه؟ بنده از این نقطه‌نظر بود و براى از بین بردن تبعیض بود که با پیشنهاد آقاى دکتر دادفر موافقت کردم و براى تأمین نظریات آقاى قنات‌آبادى بنده خدمت‌تان عرض کردم این راه‌حل است و تبعیض هم به هیچ‌وجه وجود ندارد.

نایب رئیس- پیشنهاد سکوت رسیده است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد مسکوت ماندن این لایحه رامى نمایم- عمیدی‌نوری‏

نایب رئیس آقاى عمیدى‌نورى

عمیدی‌نوری- به کیفیتى که ماده سوم تنظیم شده است با مطالعه‌اى که بنده در ماده پنجم قانون بودجه مجلس شوراى سال گذشته کردم دیدم این به کلى مخالف آن است یعنى مخالف قانون است و چون مباحثاتى که در مجلس شوراى ملى به عمل مى‌آید باید مطابق اصل و قانون باشد و اگر مباحثات خلاف قانون بود جاى اخطار نظامنامه‌اى است و از این جهت که در مجلس شوراى ملى در پیشنهادات یک موافق و یک مخالف بیشتر نمى‌تواند صحبت کند بنده براى این که بیشتر بتوانم توضیح بدهم که این ماده سوم برخلاف اصل و برخلاف قانون است این پیشنهاد را دادم خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند که دستخوش نظریات خاصى براى کارمندان خودمان نشویم یا قوانین غیر اصولى وضع نکنیم آقایان شما همه اینجا صحبت مى‌کنید که باغبان را نباید رتبه 9 بدهند الان اینجا مى‌خواهید یک نفر روزمزد را رسمى کنید چطور قانون وضع مى‌کنید که یک نفر روزمزد را تبدیل به رسمى کنید؟ شما که پیشنهاد آقاى اردلان را که همه یک جور بشوند رد فرمودید و فرمودید که ما نمى‌توانیم روى حقوق و سوابق به اشخاص رتبه بدهیم چطور در این ماده 3 نوشته‌اید تبدیل حقوق یک کارمند روزمزد به رسمى؟ بنده مى‌خواهم بپرسیم توى مجلس شوراى ملى ما چند تا کارمند روزمزد داریم اگر دیگر ندارید این یکى چیست و اگر دارید چند نفر دیگر را چرا نگذاشته‌اید؟ (بهادرى- دیگر نداریم فقط همین یکى است) خیر بنده اطلاع دارم هستند افراد دیگر که کارمند روزمزد هستند آیا این از عقدى است که آن‌ها صیغه‌اى؟ آیا مجلس شوراى ملى باید این جورى قانون وضع کند شما مى‌فرمایید که ما نبایستى به سوابق رتبه‌ها را تبدیل کنیم توى همین ماده عبارت دیگرى هست که یک آقایى اسم برده شده است که وضع اداریش تبدیل شود به رتبه 5 این صحیح نیست. چرا صحیح نیست؟ قوانین مجلس شوراى ملى نباید جنبه شخصى و خصوصى داشته باشد مثلاً در این ماده می‌گویید دو نفر رتبه 9 به مجلس منتقل بشوند بنده ماده پنجم قانون بودجه سال گذشته را برای‌تان مى‌خوانم ماده پنج این قانون الان حکومت مى‌کند تصویب شده اجرا شده موشح است نوشته «استخدام جدید و انتقال از وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى ملى و مجلس سنا به سازمان ادارى مجلس شوراى ملى به کلى ممنوع است» خوب یک همچو قانونى الان هست آن وقت شما در این ماده هم گذاشته‌اید که دو نفر رتبه 9 از یک وزارتخانه‌اى بیاورید

+++

اینجا آقا این مخالف این قانون است آیا ما مطابق آئین‌نامه مى‌توانیم در مباحثاتى که خلاف قانون باشد وارد بشویم این است که بنده معتقد هستم پیشنهاد جناب آقاى دکتر دادفر بسیار پیشنهاد اصولى است شما یک همچو ماده‌اى دارید که اصولاً استخدام جدید ممنوع است انتقال از وزارتخانه ممنوع است این قانون به قوت خودش باقى است پس این استثنائاتى که براى افراد خاصى قائل شده‌اید خلاف اصل و خلاف قانون است از این ماده صرف‌نظر بکنید و یک ماده اصولى تنظیم کنید و بیاورید این است که بنده پیشنهاد سکوت این ماده را کردم که بماند تا جلسه آینده یک فکرى بکنیم که این ماده را چطور اصلاح بکنیم که نظر جناب آقاى شمس قنات‌آبادى که صحبت می‌فرمایند و علاقمند هستند و استدلال‌شان هم قوى است تأمین شود و این مسئله حل شود و از جنبه خلاف اصولى و خلاف قانونى‌اش هم خارج بشود که ما بتوانیم و بگوییم مجلس شوراى ملى بتواند بگوید که لایحه‌اى را که از امور داخلى خودش است و مربوط به کارمندان خودش است برخلاف اصول عمل نمى‌کند این است که خواستم عرض کنم که این ماده سه برخلاف اصل و خلاف قانون است و پیشنهاد جناب آقاى دکتر دادفر در حذفش کاملاً صحیح است.

نایب رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى با پیشنهاد حذف و سکوت مخالف هستید؟ (مرآت‌اسفندیارى- بلى) بفرمایید.

مرآت‌اسفندیارى- عرض کنم‏ جناب آقاى عمیدى‌نورى پیشنهاد سکوت لطف کرده‌اند و در اظهاراتى که فرمودند فرمودند که بیشتر علاقمند هستند که یک مطالبی را توضیح بفرمایند و واقعاً هم مطالب‌شان مطالب صحیحى بود و بنده یک تحقیقى کردم و متوجه یک نکته شدم که شاید جناب آقاى عمیدى‌نورى متوجه نشده باشند این ماده از دو قسمت تشکیل شده است یکى راجع به آن کارمند روزمزد است که باید تبدیل شود و یکى هم انتقال دو نفر کارمند است به دستگاه ادارى مجلس شورای ملى در مورد کارمند روزمزد البته نظرى آقایان اتخاذ فرمودند و بنده توجه پیدا کردم که چرا این باید خصوصى باشد البته خیال می‌کنم بهتر است که این مطالعه بشود و واقعاً اگر یک مزایایى به کسى مى‌دهند عمومیت پیدا کند و اما در مورد انتقال دو نفر کارمند از وزارتخانه‌هاى دیگر به دستگاه ادارى مجلس گویا این دو نفر جناب آقاى عمیدى‌نورى کارمند قبلى مجلس بوده‌اند که براى یک کار فنى مخصوصى براى مدت قلیلى به یک وزارتخانه‌اى منتقل شده‌اند (دکتر دادفر- جایش پر شده است الان و مجلس بودجه ندارد) در صورتى که کارمند مجلس بوده‌اند و سوابق خدمت‌شان هم اگر جناب آقاى عمیدى‌نورى در مجلس بوده است و براى یک مدتى واقعاً منتقل شده‌اند بنده از حضرت مستطاب عالى استدعا می‌کنم با این سوابقى که عرض کردم در صورتی که کارمند مجلس بوده‌اند با اتتقال آنها موافقت کنید.

دکتر دادفر- اگر کارمند مجلس بوده‌اند هیئت رئیسه مى‌تواند دیگر این قانون نمى‌خواهد.

عمیدى‌نورى- بنده فقط پیشنهاد مربوط به ماده سه این لایحه بود نه تمام لایحه

نایب رئیس- به هر حال چون بعد از توضیح پیشنهاددهنده یک نفر مخالف می‌تواند صحبت کند بنابراین باید رأى گرفته شود آقایانی که با پیشنهاد سکوت نسبت به ماده سوم موافق هستند قیام فرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد حذف ماده سه مى‌ماند براى رأى نهایى چون پیشنهاد دیگرى نیست ماده چهار مطرح است و قرائت مى‌شود.

(ماده چهار به شرح زیر قرائت شد)

به کارپردازى مجلس شوراى ملى اجازه داده می‌شود ما به‌التفاوت حقوق بازنشستگان و مؤظفین مجلس شوراى ملى که ضمن بودجه‌هاى سالیانه پیش‌بینى شده و می‌شود هر ساله اعتبار آن را تأمین و به ذوى‌الحقوق پرداخت نماید.

نایب رئیس- نسبت به ماده چهارم نظرى نیست (اظهارى نشد) چون مخالفى نیست لذا رأى گرفته می‌شود به ماده چهارم آقایانی که با ماده چهارم موافق هستند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده پنجم مطرح است و قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 5- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود مبلغ چهل میلیون ریال از محل درآمد عمومى کشور براى خرید بقیه خانه‌هاى اطراف مجلس و ساختمان جدید به کارپردازى مجلس بپردازد.

نایب رئیس- آقاى صدرزاده‏

صدرزاده- بنده قبل از این که وارد در مخالفت باماده پنجم بشوم لازم می‌دانم که دو نکته را در اینجا تذکر بدهم یعنى با توجه به مذاکراتى که در این چند جلسه راجع به بودجه مجلس شده اولاً این مطلب صحیح است که ما نباید روح یأس و بدبینى را در مردم تقویت بکنیم ولى اگر معایب و نقایصى مى‌بینیم باید در اینجا بگوییم این وظیفه ما است و این محل محلى است که هر نماینده‌اى معایب و نقایصى را که مى‌بیند باید تذکر بدهد و این تذکر به منفعت مملکت و دولت است زیرا دادن این تذکرات سبب خواهد شد که دولت و مسئولین امور متوجه نقایص و معایب بشوند و در رفع آن کوشش بکنند بنابراین ما از همکاران خودمان که در اینجا مطالب را تذکر می‌دهند نباید تخطئه بکنیم بلکه باید از تذکرات آنها نتایجى براى بهبود وضع بگیریم مطلب دومى که بنده می‌خواستم اینجا تذکر بدهم این بود که تصور نفرمایند آقایان اعضاى کمیسیون‌ها که وقتى گزارش به مجلس شورای ملى می‌دهند اگر بعضى از نمایندگان نسبت به آن گزارش‌ها نظرى داشته باشند این از باب عدم اعتماد به اعضاى کمیسیون‌ها است به هیچ‌وجه چنین چیزى نیست ملاحظه بفرمایید اگر نظر کمیسیون‌ها این طرز بود که باید جزء به جزء به موقع اجرا گذارده بشود و نظر دیگرى بحث و یا شنیده نشود بفرموده آقاى دکتر امیر حکمت به مجلس داده نمی‌شد و همان طورى اجرا مى‌شد مجلس و کار مجلس این است که هر کس نظرى در امرى دارد بحث بکند شور بکند انتقاد بشود و بعد به رأى اکثریت می‌گذارند اکثریت نسبت به هر مطلبى اظهارنظر کرد قاطع خواهد بود به هر حال بحث و فحص از وظایف و لوازم کار مجلس است اما مطلبى که در ماده 5 ذکر شده راجع به ساختمان مجلس است در جلسه روز پنجشنبه صحبت شد و گفته شد که این خانه‌هایى که در اطراف مجلس خریدارى شده است حد اعلاى رضایت فروشندگان را فراهم کرده است می‌خواستم در اینجا تذکرى بدهم و آن این است که معامله دو طرف دارد یکى فروشنده است و یکى هم خریدار است خرید از خزانه عمومى مملکت مى‌شود (صحیح است) آن پولى که تأدیه می‌شود و داده می‌شود به فروشنده از خزانه عمومى مملکت است یعنى از مالیات‌ها ئیست که از اتمام افراد این مملکت می‌گیرند و این پول‌ها مى‌آید در خزانه عمومى جمع می‌شود و خانه مى‌خرند براى مجلس بنابراین همان طوری که رضایت فروشنده را در نظر می‌گیرند باید رضایت خریدار هم که در حقیقت جامعه است ملحوظ بشود (صحیح است) پس بهتر این است که همیشه این رویه را تعقیب بفرمایند که خانه‌اى را که می‌خواهند براى مجلس بخرند به قیمت عادله بخرند براى این که هم حقوق فروشنده ملحوظ بشود و هم حقوق خریدار که خزانه عمومى مملکت است همان طور که حقوق یک فرد محترم است فراموش نکنید که حقوق جامعه محترم‌تر است ولى اگر محترم‌تر نباشد اقلاً به قدر حقوق یک فرد محترم است (صحیح است) اما راجع به موضوع ساختمان به طور کلى بنده می‌خواستم عرض بکنم که این موضوع ساختمان به وضع خوبى پیش نیامد ملاحظه بفرمایید مجلس محترم سنا یک دستگاه عمارتى را خریدند به یک مبلغى و بعد بلافاصله کلنگى گذاشته براى خراب کردن آن بنا و یک بنایی را شروع کردند که معلوم نیست چند میلیون تمام بشود از طرف دیگر مجلس محترم شوراى ملى هم شروع کرده است در اینجا و یک بنایى را شروع خواهد کرد که ممکن است سى و یا چهل میلیون تومان تمام بشود در صورتی که اگر منظور این بود که براى مجلس ساختمان شود اگر این طور شده بود که در همین جا و در همین بنا و با خریدن این اراضى و داشتن مساحت کافى یک بنایى ساخته می‌شد براى مجلس و از این بناى کنونى هم براى مجلس سنا استفاده می‌شود و این دو مجلس مقئنه هم در یک جا بودند و با هم در تماس بودند کافى بود و همین مسئله هم سبب شده است که در محافل و اجتماعات مردم و غالباً جراید انتقاد کرده‌اند (پناهى- اگر ما خودمان این حرف‌ها را نگوییم آنها نمی‌گویند) اجازه بفرمایید خود جنابعالى هم این مطالب را می‌شنوید (پناهى به خدا این طور نیست ما مجال می‌دهیم که آنها بگویند) عرض کنم اینها یک مطالبى است که در خارج گفته می‌شود و خود آقا هم می‌شنوید چرا انکار می‌کنید ما می‌گوییم که یک بنایى ساخته بشود ما هم امتناعى نداریم از این که بناهاى خوبى ساخته بشود ولى می‌خواهیم بگوییم که تمام اعتبار مجلس به ساختمان نیست در دوره اول مجلس جناب آقاى حاج عزالممالک اردلان براى بنده تعریف می‌کردند که به عنوان تماشاچى در این مجلس می‌آمده‌اند در یک اطاق همه وکلا مى‌نشستند روى زمین ولى کارهایى کردند و خدماتى به مملکت کردند که در هر 14 مرداد که جشن مشروطیت می‌شود از آنها یاد می‌شود کار اول ما این است که بتوانیم یک خدماتى به مملکت بکنیم و یک بارى از دوش مردم برداریم که اینها سبب بالا رفتن وضع و اعتبار ما در جامعه می‌شود اما راجع به ساختمان این نکته را باید عرض کنم که وقایعى هم بعد پیش آمده ملاحظه بفرمایید این زلزله و حوادث جنوب و متعاقب آن حوادث مازندران و الان همان طور که امروز جناب آقاى نخست‌وزیر در اینجا تذکر دادند حوادث ناگوار و زلزله‌هاى غرب و در یک همچو موقعى که رئیس دولت می‌گوید بودجه‌اى که سال گذشته تصویب شده است در حدود ششصد میلیون کسر دارد من خیال مى‌کنم براى حیثیت مجلس شوراى ملى مناسب نباشد که در یک چنین موقعى بیاید و یک پول هنگفتى خرج ساختمان بکند ساختمانى که فعلاً احتیاج و ضرورت فورى ندارد (دکتر عدل- بعداً خواهیم داشت) بعداً جناب آقاى دکتر فرصت هم خواهیم داشت اغلب آقایان در روزنامه‌ها مى‌خوانند که این مدارس در یک اطاق و خانه‌هایى هست که در آنجا در فصل زمستان بیم خطر می‌رود و مجبور هستند اجباراً درس را تعطیل کنند ما اگر داشته باشیم اول باید مؤسسات فرهنگیان را تقویت بکنیم و بعد مؤسسه بهداشتى و بهداری‌مان را تأمین کنیم و بعد به مؤسسات دیگر بپردازیم بنده معتقد هستم که آقایان محترم موافقت بفرمایند اگر هم باید از این اعتبار استفاده بشود فقط براى خریدن همان خانه‌ها باشد براى این که این وضع دیگر ناقص نباید بشود و بقیه را بگذارید تا در سال بعد ببینیم وضع بودجه مملکت ما وضع حوادث

+++

مملکت چه می‌شود اگر اجازه داد آن وقت آقایان تصمیم بگیرند از حالا تا آخر سال سه ماه بیشتر باقى نمانده است، این یک نکته. نکته دیگرى هم هست که بنده در جلسات متعدد حضور آقایان تذکر داده‌ام و در جلسات متعددى که قبل از طرح بودجه شد بسیارى از آقایان نمایندگان محترم براى بنا و ساختمان ابراز مخالفت می‌کردند حالا هم من تصور می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم این نکته را در نظر بگیرید و بودجه مجلس را طورى تصویب بفرمایید که مورد انتقاد در این موقع در خارج از مجلس واقع نشود این بود عرایض بنده

نایب رئیس- آقاى عمیدى‌نورى موافق هستید؟

عمیدی‌نوری- خیر مخالف هستم.

نایب‌رئیس- آقای مهندس هدایت بلى

نایب رئیس- بفرمایید.

مهندس هدایت- بنده خیال مى‌کنم که براى جناب آقاى صدرزاده یک سوء تفاهمى رخ داده باشد چون این ماده مربوط به ساختمان اصلى مجلس نیست شما یک مقدار بنا فرموده‌اید و یک مقدار دیگر مانده می‌گویند براى این که این باغ کج و معوج نباشد تصدیق مى‌فرمایید و به علاوه به موجب اجازه‌اى که به هیئت رئیسه مجلس داده‌اید اقداماتى را شروع کرده است خود حضرتعالى وکیل دادگسترى هستید اولاً قرارداد امضا کرده‌اید ثانیاً نقشه‌جات آن را به یک عده واگذار کرده‌اید و قرارداد امضا کرده‌اید تعهد قبول کرده‌اید و یک ساختمان کتابخانه در جنوب مجلس شروع کرده‌اید و این ماده مربوط به خاتمه این ساختمان است نه ساختمان اصلى براى مجلس شوراى ملى بکنید با دو سه میلیون تومان جناب آقاى صدرزاده سرش به هم نمى‌آید این مربوط به این کار نیست این مربوط به ساختمان کتابخانه و خرید زمین‌ها است ملاحظه بفرمایید این را براى روشن شدن حضرتعالى عرض کردم ثانیاً اگر موضوع ساختمان را مورد بحث قرار بدهید بنده در بودجه سال گذشته مجلس شوراى ملى عرض کردم که آقایان یک کارى را شروع کنند و یا باید تا حداکثر صرفه‌جویى شود حالا که تصمیم گرفته‌اید در یک دوره‌اى یک عملى را متوقف نمى‌توانید بگذارید پس فردا خرابه‌هاى تخت جمشید را بگذارید در میان باغ مجلس شوراى ملى و این پولى که خرج ساختمان مى‌کنید همه‌اش تصور مى‌کنید که این پول‌ها هدر می‌رود و این پول‌ها خرج کوره‌پزها و نجار و آهنگر مى‌شود و اینها افراد این مملکت هستند (یکى از نمایندگان- مهندسین را نگفتید) خرج مهندسین هم مى‌شود چه فرقى می‌کند این مربوط به آن بودجه در این بودجه هم آقایان کارپردازها هیچ راجع به ساختمان عمل نکرده‌اند و اگر بخواهید از لحاظ فنى بحث بفرمایید این ساختمان فعلى معایب و نواقص زیادى دارد یکى جا ندارد و یکى شیروانیش خراب است وسایل و اساسش هم کم است کمیسیون‌ها را که ما تشکیل مى‌دهیم جا نداریم براى نشستن و به نظر بنده ماده پنج هیچ مربوط به ساختمان اصل مجلس شوراى ملى نیست هر اصلاحى مى‌خواهید بفرمایید ولى این را باید تصویب بفرمایید براى خرید خانه‌ها و خاتمه کتابخانه (صحیح است)

نایب رئیس- آقاى خلعتبرى به عنوان مخالف اسم نوشته‌اند بفرمایید.

خلعتبرى- موضوع ساختمان جدید مجلس یعنى آنچه که مورد توجه یک عده هست موضوع صرف چهل ملیون تومان و یا پنجاه میلیون تومان است به طور اختصاصى به ساختمان توجه به افکار مردم هم به نظر بنده تا حدى لازم است عده زیادى انتقاد مى‌کنند که مملکت کسر بودجه دارد و مخارجى هست که واجب‌تر است مخارجى هم هست که در آینده باید در نظر گرفته شود مخارج واجب‌تر آنهایى بود که جناب آقاى صدرزاده به عرض آقایان رساندند مخارج آینده واجب یک قسمتش همان کمک به کارمندان و مستخدمین دولت و افزایش حقوق مستخدمین دولت است که یک محلى مى‌خواهد که یک اعتبارى می‌خواهد بنابراین مطلب این است که صرف چهل و یا پنجاه میلیون امسال و سال بعد و هر سالى چهار میلیون یا ده میلیون تومان به وسیله این بودجه مجلس براى یک کارى که فعلاً لازم نیست خلاف اصل است و الا اگر بودجه داشته باشیم و پول هم داشته باشیم خوب ساختمان که ما از لحاظ مملکت نمى‌گوییم بد است ولى حالا از ایتالیا سنگ مرمر آوردن از چک‌اسلواکى آجر آوردن که خوب نیست (مهندس هدایت- آقا ما کى گفتیم ما هم نگفتیم) آقا این ساختمان در شرایط فعلى مصلحت نیست اما کتابخانه ساخته شده و باید تمام شود و تکمیل بشود و خانه‌هایى که باقیمانده است باید خریدارى شده و تکمیل بشود بحث ما ساختمان اساسى مجلس است آن را می‌خواهیم که متوقف بشود و از این پول از آن بابت مصرف نشود چون اگر این چهار میلیون تومان براى تکمیل کتابخانه و خرید بقیه خانه‌ها کافى است که ما حرفى نداریم و یک پیشنهادى هم داده شده است که کتابخانه تکمیل بشود و اراضى که باقیمانده خریده بشود و زائد بر آن مصرف نشود یعنى چهار میلیون تومان براى ساختمان اساسى به مصرف نرسد و فعلاً ساخته نشود اما از لحاظ حقوقى یک مطلبى هست و قراردادى که با شرکت‌هاى مقاطعه‌کارى بسته شده است راجع به ساختمان یکى از آقایان گفتند که ماده‌اى بگذرد که لغو بشود این از اختیار مجلس خارج است یک امر قضایى است و مجلس در امور قضایى حق دخالت ندارد و سابقه بدى مى‌شود ولى از نظر بنده اگر مخالفت کردم براى این بود که ساختمانى ساخته نشود مجلس هم مثل همه افراد اگر با کسى قرارداد دارد شامل قوانین کلى مملکت است یعنى اگر خسارت به کسى وارد آورده باید خسارتش را بپردازد و تازه اشکالى هم ندارد فرض کنید که یک کسى بیاید و یک میلیون تومان تقاضاى خسارت بکند از لحاظ بودجه مملکت یک میلیون تومان مى‌دهیم ولى پنجاه میلیون ساختمان نمی‌کنیم و از لحاظ بودجه مملکت ما چهل و نه میلیون تومان پس‌انداز مى‌شود به علاوه زمین‌هایى که خریده‌ایم چند برابر قیمت پیدا می‌کند و بیش از اینها ضررى نمى‌کنید بنابراین بنده عرایضم در کلیات بود و مجلس شوراى ملى نباید لایحه‌اى بگذراند که دخالت در قوه قضاییه باشد اگر هم خسارتى وارد آورده باید خسارت را بدهد و ساختمان کتابخانه و خرید این اراضى را تکمیل کند و بقیه را دخالت نکند یعنى منصرف از ساختمان اساسى بشود.

نایب رئیس- آقاى بختیار

سلطان‌مراد بختیار- بنده اولاً مى‌خواستم استدعا کنم که آقایان توجه بفرمایند که یا امروز یا در جلسه دیگر وقت بیشترى صرف کنیم که این بودجه تمام بشود البته آقایان در بودجه دولت حرفى ندارند (عمیدى‌نورى- ما با خودمان راجع به ساختمان مجلس صحبت مى‌کنیم دولت که نیست ساختمان مجلس صحیح نیست که شصت میلیون تومان خرج بکنیم) اجازه بفرمایید شما صحبت کردید من گوش کردم وحالا من صحبت می‌کنم و شما گوش کنید در سال گذشته بنده کارپرداز نبودم ولى آقایان نمایندگان وکیل بودید آمدید و نشستید و رأى دادید که براى مجلس شوراى ملى یک ساختمانى بشود (صحیح است) حالا چه باعث شده است‏ (یکى از نمایندگان- آن وقت آقاى سردار تشریف داشتند) بلى آقاى سردار فاخر تشریف داشتند و بعد آقایان تشریف آوردید فرمودید که ساختمان مجلس نشود اولاً چه شده است که در ظرف این چند ماهه عقیده آقایان تغییر کرده است (یکى از نمایندگان- آن وقت هم یک عده از آقایان مخالف بودند) اکثریت را عرض کردم‏ (قنات‌آبادى- اکثریت حالا هم همان نظر را دارد) حالا هم هیچ کس اصرارى ندارد که ساختمان جدیدى بشود ولى آقایان یک عده‌اى را انتخاب کرده‌اید که بیایند و در ساختمان نظارت بکنند متأسفانه این آقایان به هیچ‌وجه حاضر نیستند که تشریف بیاورند و نظارت بکنند اگر میل دارید که یک قدرى کارها پیشرفت بکند یک قدرى شانه‌های‌تان را از زیر بار مسئولیت خارج نکنید هم رأى می‌دهید و هم می‌گویید چرا ساختمان می‌شود این کار شما است می‌خواهد یک کسى که انتخاب شده است بیاید و بگوید که آقا ما می‌خواهیم ساختمان بکنیم اقلاً ما بیست جلسه تشکیل داده‌ایم و دعوت کردیم از همکاران بسیار عزیز ما هم هستند و هیچ وقت حاضر نشده‌اند که بیایند و بگویند که ساختمان صلاح نیست و صلاح هست اگر صلاح نیست این آقایان بیایند و ماحرف‌های‌مان را بزنیم و ببینند که حرف ما چیست همه‌اش نباید در جلسات علنى صحبت‌هایى کرد و گفت مردم این طور می‌خواهند آقایان بیایند و بنشینند و این شهامت را داشته باشند که حرف‌شان را بزنند ولى راجع به ساختمان بنده نمى‌گویم که ساختمان بکنیم اختیار ساختمان کردن و نکردن دست آقایان نمایندگان است حالا اگر در این قسمت بنده بهتان عرض می‌کنم بهتر است که از این صغرى و کبرى‌ها و به جاى این که در بودجه مجلس آن یکى بگوید سگ فرستاده‌اند به خارج و کى آمده و ساختمان کجا را کرده است به جاى این کار بیاییم و رأى بدهیم که این کار نشود اما اگر خیلى دل‌مان می‌سوزد بانک کشاورزى پانزده میلیون تومان و بانک رهنى 25 میلیون و اجاره منزل براى سازمان برنامه ماهى چهل و پنج هزار تومان چرا کسى اعتراضى نمی‌کند؟ کدام کسى سؤال کرد که چرا این کار را مى‌کنید؟ حالا چرا می‌کنید چون این کار بودجه‌اش مال مجلس است و دولت در این کار دخالت ندارد و خلاصه به زلف کسى بر نمى‌خورد (صحیح است- احسنت) حالا با این همه قبول بفرمایید که بنده عرضى ندارم ولى آقایان راجع به ساختمان اگر رأى دادید که ساختمان بشود می‌شود و اگر رأى ندادید نمی‌شود ولى ساختمان کتابخانه را قبل از این که بنده کارپرداز بشوم شروع کرده بودند.

مهندس هدایت- ما یک میلیون خسارت می‌دهیم ولى ساختمان نمی‌کنیم.

سلطان‌مراد بختیار- باز هم اگر آقایان رأى نمی‌دهند ما یک قراردادى بسته‌ایم با مقاطعه‌کار و باید خسارت مقاطعه‌کار را داد ما باید این مهندسینى که براى ما نقشه کشیده‌اند و با ما قرارداد بسته‌اند و ما تعهد کرده‌ایم باید تعهدات خودمان را انجام بدهیم و زور به مردم نگوییم اما اگر میل ندارید و رد شد بایستى آقایان الساعه تکلیف ما را روشن بفرمایند براى این که این مطلب مهمى است اگر الساعه ما قراردادى بستیم هر روز و هر لحظه بفرمایید که ساختمان بکنید یا نکنید برداشت ما براى پرداخت به مقاطعه‌کار و اجراى تعهدمان درست در نمی‌آید بنده این را عرض می‌کنم که در سال 36 هنوز یک شاهى به اینها پول نداده‌ایم (دکتر

+++

دادفر- کار خوبى کرده‌اید) نه همچو کار خوبى هم نکرده‌ایم.

قنات‌آبادى- هیچ کار خوبى نکرده‌اید.

دکتر دادفر- پول را در مقابل کار باید داد چه کارى کرده‌اند؟

سلطان‌مراد بختیار- شما که فرمودید از دانشکده حقوق آمده و قانون می‌دانید این چه فرمایشى است می‌کنید؟ حالا اگر بنده که قانون نمى‌دانم این حرف را بزنم یک چیزى است کار را من و شما نباید تشخیص بدهیم باید مهندسین مشاور تشخیص بدهند و اگر میل دارید که این کار بشود این پول فقط خرج خرید خانه‌ها و بدهى مقاطعه‌کار و مهندسینى که براى ما کار کرده‌اند خواهد شد.

نایب رئیس- آقاى عمیدى‌نورى مخالف هستید؟

عمیدى‌نورى- بلى‏

نایب رئیس- بفرمایید عمیدى‌نورى بنده عقیده ندارم جناب آقاى سلطان‌مراد بختیار که اگر مباحثه‌اى در مجلس شورای ملى راجع به اصول و قوانین می‌شود ما این مباحثات را چه له و چه علیه به حساب شخصى و یا حساب خاصى در نظر بگیریم این بیانى که در اینجا شد که در مجلس شوراى ملى این همه بحث می‌شود به نظر بنده این هم کمال خوشوقتى است و بایستى سرمشق باشد در قسمت‌هاى دیگر نه این که بگوییم چرا در بعضى قسمت‌ها بعضى از آقایان اظهارنظر نمی‌کنند و در بودجه مجلس شوراى ملى اظهارنظر می‌کنند بنده معتقد هستم مجلس شوراى ملى جاى بحث است و آقایان باید در قوانین مطالعه کنند و هر کس عقیده خودش را بگوید راجع به ساختمان مجلس شوراى ملى و سنا شدیدترین مخالفت‌ها را بنده کردم و پروایى هم ندارم الان هم به همان عقیده باقى هستم و معتقد هستم که در یک مملکتى که ما به این اوضاع و احوال که زندگى می‌کنیم احتیاج به اینگونه ساختمان‌ها نداریم عرض کردم که بنده مجالس مختلف بعضى از کشورها را دیده‌ام هیچ جا را ندیدم یک فضاى 10 یا 15 هزار مترى را براى مجلس شوراى ملى اختصاص بدهند بنده در دهلى مجلس هندوستان را دیدم در یک فضاى چند هزار مترى سه سالن دارد یک سالن را براى مجلس شوراى ملى و یک سالن براى مجلس سنا و وسطش کنگره و در ظرف نیم ساعت ما رفتیم و دیدیم این هست اما ما آمده‌ایم و یک جایى را براى مجلس سنا که عمارتش معلوم نیست که به کجا می‌رود اینجا هم شصت هفتاد میلیون تومان در خارج هم می‌نویسند که براى نقشه مجلس شوراى ملى ششصد هزار تومان پول می‌خواهند (یک نفر از نمایندگان- براى ساختمان شصت میلیونى ششصد هزار تومان زیاد نیست) در حالی که آن نقشه قبول نشده و این پول داده شده این خرج‌ها زیبنده نیست چون این حرف‌ها گفته می‌شود چون می‌گویند که اختیار بودجه مجلس شوراى ملى چون دست خودشان است این جورى تصویب مى‌کنند چون اختیار بودجه به دست خود ما است باید بیشتر موشکافى بکنیم و بیشتر جلویش را بگیریم و این دلیل این نیست که ما اعتماد به آقایان نداریم کمال اعتماد را به کارپردازان و کمال اعتماد را به کمیسیون محاسبات داریم ولى وظیفه‌مان این است که دقت بکنیم و نگذاریم که قوانین ما مخصوصاً قانونى که دست خودمان هست ناقص باشد و بنده با این ماده مخالف هستم و عقیده بنده این است که هنوز بنده نمى‌دانم که براى خرید خانه از اعتبار پارسال خرج شده است آیا تمام 7 میلیون ریالى که اینجا گذاشته‌اند چقدرش براى خرید خانه است و چند تا خانه است این مهندس ناظر خیال می‌کنم گو اینکه ما اسم‌مان مهندس نیست ولى در این مملکت زندگى می‌کنیم شاید خانه‌ هم ساخته باشیم و شاید هم کار عمرانى کرده باشیم عقل‌مان می‌رسد که هر چیزى یک حسابى و مقدارى دارد مجموع این اقلام هم جمع می‌شود این قدر می‌شود (صفارى- یک کمیسیون ناظر هم هست) یک کمیسیون هم هست آقا که مخبر کمیسیون محاسبات هستند توضیح بدهند و به ما بگویند و روشن کنند که این چهل میلیون چقدرش مربوط به خانه است و چقدر براى کتابخانه است و بعد توضیح بدهید که براى ساختمان این کتابخانه مجموعاً برآوردشان چقدر است آیا با این چهل میلیون تومان تمام می‌شود نمی‌شود، کسر دارد؟ سال آینده چیست؟ اینها مسائلى است مهم که باید مجلس شوراى ملى در حین تصویب یک همچو ماده‌اى مسبوق و مستحضر باشد اگر دید که این مطابق صرفه و صلاح و بنیه مملکت هست تصویب بکند و اگر دید نیست نمی‌کند بنابراین بنده معتقدم که کارپردازى‌هاى محترم که کمال علاقه را به آنها داریم و با عرایضى که می‌کنیم کمال حسن نیت را داریم فقط می‌خواهیم کارى برخلاف قانون نکنیم و بنده معتقد هستم که در این ماده به هیچ‌وجه اجازه‌اى براى ساختمان جدید براى مجلس شورای ملى نمى‌دهیم و همین وضع خودمان فعلاً خوب است اگر در آینده انشاءالله پول پیدا کردیم و بودجه‌مان هم متعادل شد این کار را می‌کنیم و ساختمان متناسبى براى مجلس بنا می‌کنیم.

نایب رئیس- آقاى دکتر امیر نیرومند موافق هستید (دکتر امیر نیرومند- بلى) بفرمایید.

دکتر امیر نیرومند- البته اکثر آقایان از سوابق امر اطلاع دارند، شاید بعضى‌ها اطلاع نداشته باشند که یک وقت بنا بود سنا بیاید و مقدارى از این زمین‌ها را بخرد که یک بنایى بکند بعد هم پیشامدها و اتفاقاتى افتاد که مجلس سنا از این فکر منصرف شد. البته در درجه اول اگر آنها اینجا می‌ماندند و دور هم بودند و احتیاجات هم بهتر مرتفع مى‌شد بهتر بود ولى فعلاً چیزى است شده و نمى‌شود گفت که چون آقایان نکردند. عرض کنم که بعد از مدت‌ها در اواخر دوره 18 یا اوایل دوره 19 یک اختیاراتى مجلس داد به هیئت رئیسه و جناب آقاى رئیس که بروید و ترتیب این کار را بدهید. آقایان رفتند و نشستند و جلسات متعدد و مکرر تشکیل دادند و به اروپا فرستادند و نقشه گرفتند و یک اقدامات جدى کردند و نصف کارشان را تمام کردند و همه هم موافق بودند که مى‌خواهیم. البته دلیلى هم دارد که می‌خواهیم الان که ملاحظه مى‌فرمایید این لژها پوسیده است دارد می‌آید پآئین، تحقیق بفرمایید این طاق شکسته است چون تیرآهن که نیست حمال چوبى است، چندى پیش آقاى فروهر وزیر دارایى که داشت صحبت می‌کرد اگر نظرتان باشد گچ افتاد پآئین، این طاق شکسته است نمی‌توانیم تعیین کنیم یک سال، شش ماه چهار ماه دیگر عاقبت یک سالن لازم دارید، در تمام ایران یک مجلس است شما هر روز ساختمان‌هاى سى میلیون و بیست میلیون و 15 میلیون می‌سازید آن وقت مجلسى که در تمام ایران یکى است مى‌فرمایید لازم نیست؟ این چهار میلیون هم که مجلس نمى‌سازد این براى اتمام کتابخانه است و براى خریدن این زمین‌ها است. خوب از خریدن این زمین‌ها هم که مجلس ضرر نکرده است البته مجلس که نمی‌خواهد معامله‌گر باشد، دو سه تا خانه دیگر باقى مانده است که بایستى بخرد ولى قسمت ساختمان مجلس که حالا موضوع نیست البته وقتى که جناب آقاى رئیس برگردند و مجلس هم موافقت کرد خواهند ساخت و هیچ اشکالى هم ندارد.

نایب رئیس- دیگر مخالفى نیست؟

احمد مهران- بنده اگر اجازه بفرمایید یک توضیحاتى دارم که لازم است به عرض برسانم‏.

نایب رئیس- اجازه بفرمایید پیشنهادات قرائت شود. توضیح‌تان را بعداً بفرمایید پیشنهادات قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى دکتر بینا به شرح زیر قرائت شد)

(مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد مى‌نماید ماده 5 به ترتیب ذیل اصلاح شود.

ماده 5: به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود که تا مبلغ بیست میلیون ریال از محل درآمد عمومى کشور براى خرید بقیه اراضى اطراف مجلس و تکمیل ساختمان کتابخانه به کارپردازى مجلس بپردازد)

نایب رئیس- آقاى دکتر بینا

دکتر بینا- بنده از وضع مجلس و از نظر نمایندگان محترم تشکر می‌کنم و استفاده می‌کنم آقایان معذرت مى‌خواهم آنهایى که می‌گویند این پول ممکن است به خرج مجلس نرسد و به خرج جاهاى دیگر هم نرسد این صحیح نیست بنده معذرت مى‌خواهم مثالى می‌زنم دختر سیدالشهدا را گرفته بودند گوشواره‌هایش را در می‌آوردند و یارو گریه می‌کرد گفتند چرا گریه می‌کنى؟ گفت اگر من در نیاورم یکى دیگر در می‌آورد آقایان این حرف صحیح نیست که اگر ما نکنیم کسى دیگر مصرف می‌کند این خوب نیست شما خودتان را درست بکنید فردا بودجه می‌آید مرد مردانه جلوى آنها را بگیرید نگذارید اسراف و تبذیر بشود نفت را اگر گران مى‌کنند هشتاد میلیون دلار خرج کرده‌اند لوله کشیده‌اند که نفت ارزان بشود شرکت نفت ایران و انگلیس چهل میلیون تن نفت می‌داد و در همین میدان سپه دو تا اطاق داشت الان یک عمارت 18 طبقه در تخت جمشید می‌خواهند بسازند و هر کدام یک اتومبیل دارند حقوق‌های‌شان رسیده است به دوازده هزار تومان جناب آقاى امیرنصرت اسکندرى این که اگر تبذیر مى‌شود پس ما هم تبذیر بکنیم این صحیح نیست بیایید از اینجا شروع کنیم، از خودمان شروع کنیم. پارلمان انگلستان هشتاد سال است سر پا است روى تخته‌ها مى‌نشینند صندلی‌های‌شان فنر ندارد. اینجا جای‌مان خیلى خوب است این پیشنهاد را بنده کردم که این خانه‌ها خریدارى بشود، ساختمان کتابخانه را هم با این پول به اتمام برسانند اگر بیست میلیون کم است 25 میلیون بکنید کتابخانه را درست بکنید وقتى دست‌مان باز شد و بودجه متعادلى پیدا کردیم هیچ کس مخالف ساختمان نیست‏.

نایب رئیس- آقاى مهران با پیشنهادات مخالف هستید بفرمایید. در ضمن یادآورى مى‌شود که توضیح در اطراف پیشنهاد چه از طرف مخالف چه موافق نباید از پنج دقیقه تجاوز کند.

احمد مهران- بنده بسیار متشکرم که آقایان انتقاداتى نسبت به بودجه مجلس مى‌فرمایند و جناب آقاى عمیدى‌نورى فرمودند که شاد و خرم باشید که این انتقادات می‌شود بنده بسیار خرسندم و دلیلش هم این است که مدت‌ها است اینجا نشسته‌ام و بیانات همکاران محترم را در این خصوص شنیدم و هیچ عرضى هم نکردم. اما یک مطلبى دارم که تذکر مى‌دهم و آن این است که در این انتقادات مطالب مبالغه‌آمیزى نباید گفته شود چون بعضى از آقایان وقتى که می‌خواهند انتقاد کنند مطالبی می‌گویند که اصلاً در ذهن نویسندگان بودجه و تصویب‌کنندگان این لایحه مطلقاً نبوده است مثلاً گفته شد که به باغبان می‌خواهند رتبه بدهند هیچ همچو قصدى نیست، فضاى مجلس را کم کنند و زیاد کنند یا مجلس فلان نقطه دنیا فضایش از اینجا کمتر است این که انتقاد نیست بنده فضاى مجلس را که نمی‌توانم لوله کنم و

+++

مقدارش را کم و زیاد کنم کاغذ نیست یک باغى است بسیار دلنشین و باصفا و اسمش هم باغ بهارستان و خانه ملت ایران است (صحیح است) بعد اینجا ضمن گفتار و انتقادات یادمان می‌دهند که قانون یعنى چه و معلم‌شان در دانشکده گفته قانون یعنى چه. این هم یک نوع انتقاد است و نظایر این مطالب بنده یک عمر عادت کرده‌ام به آزادمنشى و دمکرات‌مآبى و همه همکاران محترم هم البته آزادى خواهند و دمکرات اما مطلبى که هست ما در انتقاد باید توجه کنیم یک جملى که به منظور مریدیابى می‌شود گفت نگوییم و انتقاد را به حد اعتدال بکنیم و به آن حد انتقاد کنیم که در ذهن تصویب‌کنندگان این بودجه مثلاً بوده است و الا به طرز مبالغه‌آمیز گفتن یک نوع برخورندگى هم ممکن است داشته باشد در این انتقادات گفته شد که ما از خودمان شروع کنیم ما مجلس را اصلاح کنیم یا چنین و چنان بکنیم در حالى که این کلیات یک نوع کمپلکس براى مجلس می‌آورد هر کس که این صورت مجلس را می‌خواند تصور مى‌کند که یک ذنب لایغفرى کسى مرتکب شده و دارند جلوى این ذنب لایغفر را می‌گیرند...

دکتر دادفر- آقا در مملکتى که ششصد میلیون کسر بودجه هست پس ذنب لایغفر چیست؟

مهران- بنده مدت‌ها است که فرمایشات جنابعالى را شنیده‌ام حالا هم یک قدرى آقا عرایض بنده را بشنوید هر کس حق دارد یک جور فکر کند و افکارش را در قالب الفاظى که صلاح می‌داند بریزد. هم آقا بلد هستید صحبت کنید، هم نطق بنده را خداوند متعال و خالق پروردگار کور نکرده (صحیح است) عرض کنم خیلى معذرت می‌خواهم راجع به این ماده 3 (بعضى از نمایندگان- ماده 5) ببخشید ماده 5 یا راجع به این موضوع تمام مبانى استخدامى مجلس شوراى ملى از این گونه سطورى که در قانون بودجه سنواتى نوشته شده است تشکیل شده‏ (بعضى از نمایندگان- آقا این که مطرح نیست) حالا عرض می‌کنم چه مطلبى مطرح است. بنده یک مثالى عرض می‌کنم یادم هست وقتى که دانشگاه را می‌خواستند به ساختمان بیابانى ریگ‌زارى را آمدند خریدند در همین نقطه فعلى خداوند شاه فقید را رحمت کند وقتى مردم و مدعوین روز 15 بهمن 1313 آمدند آنجا همدیگر را نگاه می‌کردند و با این نگاه عمل را به طرز عجیبى تخطئه می‌کردند فرق قضیه این است که آنها آن روز بهمن 1313 را مى‌دیدند اما آن مباشران این عمل داشتند سال 1336 را هم می‌دیدند (صحیح است) و حال آن دانشگاه این است تشکیلات آن این است که همه آقایان به بودن یک چنین دانشگاهى در تهران افتخار مى‌کنند. وضع مجلس هم حالا همان طور است امروزش را مى‌شود دید بیست سى سال دیگرش را هم می‌شود دید الان کیفیت کار مجلس این است که جایى دیوار ندارد و یک عده ساختمان هم وسط اینجا آمده است بالا یک عده‌اش مال مجلس است یک عده‌اش هم مال مجلس نیست و به قول معروف بعضى از این ساختمان‌ها مثل نخود توى شل زردى در وسط فضاى مجلس افتاده است فروشندگانش که خیلى اصرار ندارند که با مجلس معامله کنند با اصرار مجلس و اداى توضیحاتى از طرف هیئت رئیسه است که آنها با کمال گذشت و فداکارى مى‌گویند که مسکن‌مان را مى‌دهیم که بشود جزیى از خانه ملت را و افتخار هم می‌کنیم و اما مطلب از نظر بنده آقاى عمیدى‌نورى این جورى که تجزیه و تحلیل مى‌شود یک دفعه می‌خواهید یک خانه‌اى براى ملت بنا کنید و بنیان آزادى و آزادمنشى را بریزید فکر می‌کنم یه کوته Cote قضیه این است که بایستى نمایندگان مجلس از این فکر استقبال کنند حالا مى‌فرمایید در شرایط خاصى هستیم و پول نداریم بنده عرض می‌کنم در جلسه گذشته گفته شد که ما نظرمان این نیست که ساختمان بزرگ‌تر بسازیم و هیئت رئیسه مجلس چنین تصمیمى اتخاذ نکرده است و نسبت به نقشه ساختمان بزرگ مصمم نیست (جمعى از نمایندگان- ما هم همین را می‌خواستیم) بنابراین ملاحظه بفرمایید توضیخات بنده مشکل را حل کرد وقتى مصمم نیست و نقشه را هم هنوز تصمیم نگرفته است آقایان این قدر اظهار التهاب نسبت به اینکه ساختمان شروع نشود لزومى ندارد آقا این ساختمانى که با بتون آرمه و در شرایط فنى براى این کتابخانه دارد ساخته مى‌شود آخر ما از طرفى فرمایشات آقاى دکتر شاهکار را گوش بدهیم که مى‌گویند رفتم کتابخانه نواقصى داشت و از طرفى یک عده از آقایان دیگر مى‌گویند که چرا مى‌سازید (بعضى از نمایندگان- کى گفته است آقا) آقایان این ماده ششم که مطرح است (بعضى از نمایندگان- پنجم است) پنجم ببخشید از این ماده 5 ما دو مقصود داریم یکى این که ساختمان کتابخانه به انجام برسد صورت وضعیت‌هایش به خرج قطعى منظور بشود و همان طور که آقاى سلطان‌مراد بختیار گفتند قبل از این که ما کارپرداز شویم شروع شده است و ما این کار را باید به انجام برسانیم ضمناً هفت، هشت خانه گران‌قیمت است که باید خریدارى شود یکیش خانه دکتر جلالى است چند خانه گران‌قیمت دیگر هم هست، قصد این است که این 4 میلیون تومان اعتبار صرف تکمیل ساختمان کتابخانه و مخارج دیگر ساختمان اگر بشود و خرید خانه‌هایی که هفت، هشت تا است و این کار باید به انجام برسد و ضمناً نرده‌هاى دور بهارستان به صورت صحیحى گذاشته مى‌شود. این محوطه الان چند در به خارج دارد و حفظ و حراستش کار خیلى مشکلى است و هر روز گارد مجلس با مشکلاتى روبه‌رو مى‌شود و کم کم باید اینجا به یک محوطه صحیحى تبدیل شود هیئت رئیسه هم نظرش این است که وقتى اینجا مرتب شد و منظم شد بعد با تصویب خود آقایان دست به ساختمان بزند البته در موقع مقتضى که مملکت یا مشکلاتى نظیر مشکلات فعلى روبرو نباشد در پایان هم عرض کنم که یکى از آقایان راجع به دخالت قوه مقننه و قوه قضاییه صحبت کردند بنده خاطرم هست که در جلسه گذشته عرض کردم ما قرارداد داریم راجع به این قرارداد همان طوری که گفتند باید در شئون قضایى و داورى حل و فصل شود و استدعا می‌کنم که آقایان این قدر نسبت به قضیه و انتقاد چهار ماده بودجه خود آقایان بیش از بنده در وکالت سابقه دارند و سال‌ها به نظایرش رأى داده‌اند گرفت و گیر نفرمایند و مجلس را دچار احساسات و تشنجات لطفاً نفرمایید و خواهش می‌کنم این را تصویب بفرمایید بدهید دست ما برویم به نمایندگى و به دستور آقایان اقدام کنیم و درست کنیم خیلى هم معذرت می‌خواهم از این که تصدیع دادم و حقیقتاً از لطف آقایان و انتقادات آقایان بسیار سپاسگزارم و امیدوارم که این دوره‌اى که ما مأموریت داریم و بنده و آقاى شادمان و آقاى بختیار به طرزى که آقایان راضى باشند و وضع اداره مجلس تقاضا کند که حسن اداره‌اش در قانون هست که با رئیس مجلس است به طور خوبى تحت تعلیمات ایشان و نواب محترم رئیس ما وظایف خودمان را به نحو خوبى انجام دهیم.

نایب رئیس- آقاى صدرزاده موافق هستید بفرمایید.

صدرزاده- عرض مى‌کنم حضور محترم آقایان فرمودید اگر انتقاداتى راجع به بودجه مى‌شود از محور خودش خارج می‌شود بنده الان یک انتقاد به جایى می‌خواهم از بودجه دولت در اسفند ماه به تصویب رسیده و بودجه مجلس شورای ملى در ماه نهم از سال مى‌آید این انتقاد به جا بفرمایید. اگر ما بعضى عرایض را نمی‌کنیم نسبت به همکاران عزیز خودمان جسارت نمی‌کنیم به شرط این که آنها هم نظریات ما را اگر وارد هست قبول بفرمایند (صحیح است) اما راجع به این که بعضى از آقایان می‌گفتند به دولت ما اعتراض نمی‌کنیم آقایان فراموش فرمودند در پشت همین تریبون چند دفعه من به بانک کشاورزى حمله کردم که چرا 14 میلیون خرج ساختمان مى‌کنند توجه بفرمایید موضوع کشتیرانى مطرح بود گفتم اگر از این پول بخواهید استفاده عمارت‌سازى بکنید من تعقیب می‌کنم سئوال می‌کنم استیضاح می‌کنم اینها ما وظایف خودمان را انجام می‌دهیم و داده‌ایم اما راجع به عمارت فرمودند همان طورى که فرمودند منظور آن ساختمانى است که ممکن است چهل و پنجاه میلیون خرج بردارد این کار با وضع فعلى مملکت مناسب نیست و براى مردم هم قابل هضم نیست استدعا می‌کنم آقایان متفقاً از این کار صرف‌نظر بفرمایید اما راجع به خرید بقیه خانه‌ها و براى تکمیل کتابخانه آقایان همه موافق هستند و گمان می‌کنم که براى این کارها فعلاً بیشتر از 2 میلیون تومان ضرورى نباشد و اگر ضرورت بیشترى باشد باز هم تقاضا کنید ما تصویب می‌کنیم این نکته خیلى واضحى است و سایر آقایان در همین زمینه پیشنهاداتى کرده‌اند من تصور می‌کنم که آقاى مخبر محترم و کارپردازان محترم هم با این نظر موافق باشند این قسمت ماده 5 تمام می‌شود و اما این که بحث در بودجه به طول کشیده است این را باید در نظر داشته باشید که یک مطلب تازه‌اى در بودجه هست و آن انتقال چاپخانه و روزنامه رسمى است و اینها مطالبى است که ارزش این را دارد که در اطرافش مذاکره و صحبت بشود اما راجع به ساختمان کتابخانه این نکته ناگفته نماند که مورد انتقاد بعضى‌ها است که چرا در قسمت جنوب ساخته شده است چون در ایران محل ساختمان در قسمت شمال است البته آقایانى که در این کار دخالت داشتند توضیحاتى فرمودند هم که فنى نبودیم ولى قانع نشدیم.

نایب رئیس- آقاى مخبر کمیسیون فرمایشى دارید بفرمایید.

امید سالار- از مجموع فرمایشات آقایان این طور استنباط می‌شود که همه آقایان تأیید می‌فرمایند که این کار خرید به حق یا ناحق خانه‌ها شروع شده تمام شود و ساختمان نیمه تمام را هم به این صورت فعلى نمی‌شود گذاشت و بنده گمان مى‌کنم که این دو میلیون تومان کافى است چون 9 ماه از سال گذشته و سه ماه بیشتر باقى نیست بنده تصور می‌کنم که کافى باشد و با همین پیشنهادى که آقا فرمودند موافقت می‌کنم و اگر آقایان کارپردازان دیدند که این مبلغ کفایت نکرد در بودجه سال 37 بایستى در دى ماه بیاوریم تأمین می‌کنیم.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به این پیشنهاد آقاى دکتر بینا در اصل ماده چهل میلیون ریال است اما آقاى دکتر بینا درخواست کرده‌اند که بیست میلیون ریال باشد و به این مبلغ تقلیل داده‌اند حالا عین پیشنهاد مجدداً قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى دکتر بینا مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به این پیشنهاد آقایانى که موافق هستند قیام بفرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد

+++

دیگرى قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقاى دکتر دادفر و آقاى خلعتبرى به شرح ذیل قرائت شد)

(پیشنهاد می‌کنم که ماده 5 به شرح زیر اصلاح شود: ماده 5 به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود که اعتبار لازم براى خرید بقیه خانه‌هاى اطراف مجلس و تکمیل کتابخانه مجلس بپردازد.

تبصره- ساختمان جدید مجلس شوراى ملى متوقف می‌شود.

نایب رئیس- آقاى دکتر دادفر توضیحى دارید بفرمایید.

دکتر دادفر- یک روزى نمایندگان دوره اول و دوم مجلس شوراى ملى در این مملکت آمده‌اند روى زمین چمپاته زدند و لایحه استقراض از روسیه را رد کردند ما آمده‌ایم در مملکتى که الان ششصد میلیون اظهار رئیس دولتش کسر بودجه داریم در مملکتى که آقاى ابتهاج آمد در جلسه خصوصى گفت که بانک بین‌المللى کمک به ایران را موکول به تعدیل بودجه کرده است ما چهل ملیون تومان تخصیص به ساختمان می‌دهیم این ذنب لایغفر است بنده پیشنهادم چیست؟ پیشنهاد بنده این است که اولاً کتابخانه مجلس شوراى ملى تشکیل بشود بقیه خانه‌ها هم خریدارى بشود چون خریدن این زمین‌ها به ضرر مجلس نیست هر وقت هم بفروشد پولش مى‌ماند اما آن ساختمان اصلى را تا تعدیل بودجه مملکت ما متوقف می‌کنیم (بعضى از نمایندگان- آن در اینجا ازش بحث نیست) بنابراین اگر بحث نیست که بنده عرضى ندارم. پیشنهاد ما این است که این چهار میلیون تومان به کارپردازى براى این منظورى که کارپردازان محترم در نظر گرفته‌اند پرداخته شود ولى دیگر تعهداتى که الان فرمودند از قبیل نقشه‌کشى و کنترات و اینها از این به بعد شود.

نایب رئیس- آقاى ارباب

ارباب- آقایان صحبت‌های‌شان را بفرمایند تا بنده عرایضم را عرض کنم مفهوم این پیشنهاد با آن پیشنهادى که رد شد یکى است و هیچ فرقى ندارد ثانیاً اجازه می‌خواهم که یک مثلى بنده قبلاً عرض کنم به قول همشهرى آقاى دولت‌آبادى یک مؤمنى که سرش مثل بنده مو نداشت تگرگ خورد توى سرش شکست رفت دسته هاون را برداشت آورد رو به آسمان کرد و گفت اى خدا اگر می‌توانى سر دسته هاون را بشکن چرا سر مرا مى‌شکنى حالا آقایان میلیاردها می‌آورند توى این مجلس همه را با تکریم و احترام تصویب مى‌کنید نفله‌کاری‌هایى که آنجا می‌شود که اگر ما عنوان کنیم به زلف یار برمی‌خورد یکى می‌گوید فلان آقا خوشش نمى‌آید میلیاردها بودجه را تصویب کردید کاخ‌هایى که سر به فلک مى‌کشد یکى براى کشاورزى یکى براى بیمه یکى براى چه و براى چه مجلس شوراى ملى که معلوم نیست براى ماها که فرصت نمی‌دهد اینجا جایى است که مرحوم صفایى بعد از نطقش رفت و برنگشت معلوم نیست که ما باشیم ما براى خودمان نمی‌گوییم ما براى آتیه این کشور می‌گوییم وضع امروز کشور ما با آن زمانى که چمپاتمه می‌زدند و رأى می‌دادند فرق کرده است ما امروز در روزگار دیگرى هستیم و اگر مجلس محترم سنا پنجاه میلیون تومان خرج نمی‌کرد شما هم وسط باغ چمپاتمه می‌زدید اما تا آنها زیر سقف بلور نشسته‌اند که سناتور هستند در یک مؤسسه قانونگذارى آن وقت شما چمپاتمه بزنید. اینجا شخصیت‌هاى بین‌المللى مى‌آیند با شما تماس می‌گیرند می‌آیند به مرکز قانونگذارى اینجا آبروى مملکت است یک بام و چند هوا که نمى‌شود روز اول اگر آقایان براى ساختمان سنا رأى نمی‌دادید براى اینجا هم رأى نمی‌دادید این صحیح بود حالا چطور شده است که وسط کار یقه خودتان را چسبیده‌اید بنده مخالف هستم (احسنت)

نایب رئیس- پیشنهادى که اول از طرف آقاى دکتر دادفر رسیده بود تعیین مبلغ نشده بود و اعتبار لازم ذکر شده بود بعداً اصلاح شد حالا آنچه مجدداً نوشته شده است و اصلاح شده است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌شود این طور اصلاح شود تبصره اعتبار چهل میلیون ریال منحصراً براى خرید بقیه خانه‌ها و تکمیل ساختمان کتابخانه استفاده شده بقیه به حساب صرفه‌جویى برود و فعلاً ساختمان اصلى مجلس شورای ملى متوقف بماند.

نایب رئیس- این همان پیشنهاد است با تفاوت این که مبلغ همان چهل میلیون ریال تعیین شده است.

عمیدى‌نورى- یک پیشنهادى هم شده است که به این پیشنهاد با ورقه رأى گرفته شود.

نایب رئیس- آقاى بزرگ ابراهیمى شما با این پیشنهاد موافق هستید (بزرگ‌ابراهیمى- مخالف هستم) آقاى مرآت موافق هستید (مرآت‌اسفندیارى- مخالف هستم) آقاى مهندس هدایت موافق هستید؟ (مهندس هدایت- مخالف هستم) آقاى مشایخى موافق هستید؟ (مشایخى- موافق هستم) بفرمایید.

مشایخی- عرض شود که در اطراف بودجه ساختمان مجلس شوراى ملى سخنرانى خیلى شده است و بنده تصور می‌کنم که اگر به همین لایحه‌اى که از طرف دستگاه مربوطه تنظیم شده است و به مجلس شوراى ملى داده شده است توجه می‌کردیم به هیچ‌وجه من‌الوجوه نیازمند به این بحث و مذاکرات نبودیم زیرا در اصل قانون بودجه که تنظیم شده است اعتبار خواسته‌اند براى تکمیل ساختمان و براى خرید خانه‌هایى که در اطراف این صحن واقع شده است بنابراین پیشنهاداتى که می‌شود که از ساختمان بزرگ خوددارى بکنیم مورد تقاضا نبوده است که در اطراف آن بحث کنیم از این جهت بنده معتقدم که همان مبلغ چهل میلیون ریالى که درخواست شده است براى تکمیل ساختمان و براى خرید خانه‌ها که عیناً همان پیشنهاد کارپردازى مجلس شوراى ملى و حسابدارى است مورد تصویب واقع شود.

نایب رئیس- پیشنهاد شده است که با ورقه رأى گرفته شود قرائت می‌شود.

(پیشنهاد می‌شود که نسبت به این پیشنهاد با ورقه رأى گرفته شود. عمیدى‌نورى. دکتر امیر حکمت. صدرزاده. خلعتبرى. توماج. دکتر امیر نیرومند)

نایب رئیس- مطابق آئین‌نامه در صورتى که پنج نفر از حاضرین پیشنهاد کنند که با ورقه رأى گرفته شود با ورقه رأى گرفته خواهد شد. بنابراین به این پیشنهادى که از طرف آقاى دکتر دادفر داد شده بود و بعداً از طرف آقاى عمیدى‌نورى اصلاح شد با ورقه رأى گرفته می‌شود یک مرتبه دیگر قرائت می‌شود.

(مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

(اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب زیر توسط آقاى ثقة‌الاسلامى (منشى) اعلام و آقایان در محل نطق حاضر شده رأى دادند)

آقایان: قنات‌آبادى. مهندس بهبودى. قوام. دکتر بینا. عدل. صفارى. دکتر دادفر. بزرگ ابراهیمى. مهندس جفرودى. مهندس ظفر. محمودى. دکتر وکیل. مهندس هدایت. پناهى. پردلى. هدى. دکتر امین. دکتر فریدون افشار. قراگزلو. بوربور. امید سالار. صدرزاده. بیات ماکو. ابتهاج. مهندس فروهر. رستم. امیر بختیار. فولادوند. سراج حجازى. مهندس فیروز. اردلان. دولت‌آبادى. مهندس فروهر. مشایخى. احمد طباطبایى. اقبال. ارباب. جلیلى. کورس. فخرطباطبایى. حکیمى. دکتر امیر حکمت. توماج. دکتر نیرومند. برومند. مرآت اسفندیارى. دکتر نفیسى. شادلو. قبادیان. بهبهانى. خلعتبرى. عمیدى‌نورى. عامرى. دکتر مشیر فاطمى. نصیرى. دکتر آهى. اکبر. فرود. افخمى. کشکولى. معین‌زاده. سالار بهزادى. دهقان. دشتى. ذوالفقارى. سلطانى. ثقة‌الاسلامى. سلطان‌مراد بختیار.

(آرا مأخوذه شمرده شده بیست و پنج ورقه سفید و بیست و پنج ورقه کبود با اسم و هشت ورقه سفید با اسم علامت امتناع شمرده شد)

نایب رئیس- پیشنهاد تصویب نشد اسامى موافقین- آقایان: بهبودى. بهبهانى. پردلى. دکتر دادفر. افخمى. فرود. قوام دشتى. دکتر فریدون افشار. صدرزاده. فخرطباطبایى. بوربور. دکتر امیر حکمت. حکیمى. کورس. ذوالفقارى. گیو. مهندس فیروز. بیات ماکو. دکتر بینا. توماج. دکتر امین. عمیدى‌نورى. خلعتبرى. اکبر.

اسامى مخالفین- آقایان: ثقة‌الاسلامى. مهندس سلطانى. محمودى. مهندس فیروز. مهندس فروغى. شادلو. قنات‌آبادى. قبادیان. مرآت اسفندیارى. نصیرى. فولادوند. دکتر امیر نیرومند. رستم امیر بختیار. اقبال. قراگزلو. مهندس هدایت. دکتر عدل. سراج حجازى. مهندس جفرودى. پناهى. ابتهاج. صفارى. ارباب. دکتر نفیسى.

ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع 8. برگ

عمیدى‌نورى- تا مردم بدانند که کى موافق است و کى مخالف است.

بعضى از نمایندگان- مردم خیلى چیزها می‌دانند.

نایب رئیس- پیشنهاد حذف رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملى

پیشنهاد می‌کنم که ماده 5 حذف شود.

دکتر شاهکار

نایب رئیس- پیشنهاد دیگرى رسیده است به اصل ماده 5 رأى می‌گیریم اگر تصویب نشد که همان پیشنهاد حذف هم تصویب شده است و اگر تصویب شد دیگر موردى ندارد. آقایانى که بااصل ماده 5 موافق هستند قیام کنند (اغلب برخاستند) با 37 رأى تصویب شد

5- اخطار نظامنامه‌اى آقاى مهندس فروهر طبق ماده 28 آئین‌نامه‏

مهندس فروهر- بنده اخطار قانونى دارم دو ماه است که بنده تذکر دادم که لایحه ازدیاد سرمایه بانک کشاورزى و ساختمانى و رهنى در دستور قرار گیرد به کمیسیون‌بازى افتاده است کشاورزان مملکت نمی‌توانند بیش از این صبر کنند چون دو ماه گذشته است طبق ماده 28 بنده استدعا دارم در اولین فرصت جزء دستور قرار گیرد.

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

نایب رئیس- جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه و دستور هم بقیه همین لایحه خواهد بود.

(مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى- عماد تربتی

+++

 

Parameter:295208!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)