29 مرداد 1396 14:42:26
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17

جلسه: 43 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 16 آذر ماه 1331  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقای نائب رئیس و قرائت‌نامه آقای نخست‌وزیر در موضوع مذاکرات جلسه چهارم آذر

3- طرح و تصویب طرح سه فوری راجع به اعلام اعتماد به دولت آقای دکتر مصدق در تعقیب جریان مذاکرات جلسه چهارم آذر

4- قرائت اسامی اعضاء منتخبه از کمیسیون‌ها جهت عضویت کمیسیون خاص رسیدگی به لایحه ازدیاد سهم کشاورزان و سازمان عمرانی کشور

5- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه


مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17

 

 

جلسه: 43

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 16 آذر ماه 1331

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقای نائب رئیس و قرائت‌نامه آقای نخست‌وزیر در موضوع مذاکرات جلسه چهارم آذر

3- طرح و تصویب طرح سه فوری راجع به اعلام اعتماد به دولت آقای دکتر مصدق در تعقیب جریان مذاکرات جلسه چهارم آذر

4- قرائت اسامی اعضاء منتخبه از کمیسیون‌ها جهت عضویت کمیسیون خاص رسیدگی به لایحه ازدیاد سهم کشاورزان و سازمان عمرانی کشور

5- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و نیم بعد از ظهر به ریاست آقاى مهندس احمد رضوى (نائب رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس‏

نائب رئیس - اسامى غائبین جلسه قبل قرائت مى‌شود (به شرح زیر توسط آقاى ناظرزاده قرائت شد)

غائبین با اجازه - آقایان: مکى - شاپورى - حمیدیه - راشد - اورنگ - صراف‌زاده - امامى‌اهرى - مهندس رضوى‏

غائبین بى‌اجازه - آقایان: دکتر امامى - دادور - فتحعلى افشار - معتمددماوندى - محمدحسین قشقایى - دکتر فلسفى - قنات‌آبادى - مشار - مجتهدى - پورسرتیپ - دکتر مصباح‌زاده‏

دیرآمدگان با اجازه - آقایان: دکتر معظمى - میر اشرافى هر کدام 15 و 1 ساعت

دیرآمدگان بى‌اجازه - آقاى تولیت یک ساعت و 15 دقیقه آقاى شهاب خسروانى یک ساعت و نیم‏

نائب رئیس - نسبت به صورت جلسه نظرى هست؟

شمس قنات‌آبادى - صورت جلسه کى؟

ناظرزاده (منشى) - صورت جلسه روز پنجشنبه 6 آذر ماه‏

نائب رئیس - شما که تشریف نداشتید.

شمس قنات‌آبادى - آقا اجازه خواسته بودم‏.

ناظرزاده - هنوز تصویب نشده‏.

دکتر فقیهى‌شیرازى - آقاى پورسرتیپ هم مریض بودند و اجازه خواسته‌اند.

نائب رئیس - چون نسبت به صورت جلسه نظرى نیست صورت مجلس تصویب شد.

2- بیانات آقاى نائب رئیس و قرائت‌نامه آقاى نخست‌وزیر در موضوع مذاکرات جلسه چهارم آذر

نائب رئیس - به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است نامه‌اى جناب آقاى نخست‌وزیر راجع به درخواست اجراى بعضى مواد آیین‌نامه داخلى مجلس شوراى ملى به هیئت رئیسه مجلس فرستاده بودند البته آقایان می‌دانند که اختیار اجراى آیین‌نامه بر طبق قانون با هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى مى‌باشد (صحیح است) ولى چون جناب آقاى نخست‌وزیر اظهار علاقه کرده بودند که نامه ایشان به منظور اطلاع آقایان نمایندگان در جلسه علنى مجلس شوراى ملى خوانده شود اکنون قرائت خواهد شد در عین حال همان طور که عرض کردم موضوع نامه ایشان مطرح نخواهد بود.

(به وسیله آقاى ناظرزاده به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى به طوری که استحضار دارند در موقع طرح سؤالات آقایان نمایندگان از آقایان وزیران در جلسه سه‌شنبه چهارم آذر ماه جارى در مجلس شوراى ملى از طرف سؤال‌کنندگان محترم مطالب و مذاکراتى عنوان شده که به هیچ‌وجه با موضوع سؤال و توضیح درباره آن وفق نمی‌دهد.

صورت مجلس جلسه چهارم آذر ماه حاکى است که اظهارات چند تن از آقایان نمایندگان محترم نه تنها در اطراف مطلبى نبوده است که از دولت توضیح آن را خواسته‌اند بلکه گفته‌هاى آنان اهانت‌آمیز و جنبه تهدید داشته است و مشمول قسمت دوم از ماده 100 آیین‌نامه داخلى مجلس شوراى ملى مى‌باشد.

ذکر این حقیقت به مورد است که شخص اینجانب و عده‌اى از وزرایى که سابقاً در دولت اینجانب شرکت داشته‌اند مکرر در مجلس دوره شانزدهم از طرف بعضى از نمایندگان مورد تعرض و بى‌احترامى و حتى هدف دشنام و ناسزا قرار گرفتند آن روز چون تمام یک مملکت بر ضد مداخلات اجنبى به پا خواسته بود و سیاست بیگانه مى‌خواست با حربه فحشا و هتاکى ایادى خود مرا از طى راه و مقصودى که ملت رشید ایران خواهان آن بود باز دارد بدون کمترین توجه به آن جریانات شرم‌آور مأموریت و مسئولیتى که ملت انجام آن را خواسته بود دنبال کردم و حتى در یک جلسه علنى پشت تریبون مجلس شوراى ملى اظهار داشتم که:

ما براى کشته شدن حاضریم و آماده‌ایم فحش و کلمات رکیک و الفاظ زشت کمترین انتظاری است که در این مبارزه بزرگ ملى داریم .... در موقعى هم که یکى از وزیران کابینه وقت مورد تعرض و حمله یک نماینده در سرسراى مجلس قرار گرفت و بعضى از وکلا در جلسات بعد مى‌خواستند فرمول عذرخواهى تهیه کنند اینجانب با چنین عملى شخصاً مخالفت کرده و نگذاشتم آن نظریه را به مرحله عمل در آورند ولى امروز که حریف منتظر به زانو در آمدن ملت است اگر اصلاحاتى در داخل کشور صورت نگیرد و سازمان‌هاى ادارى به نفع سعادت مملکت جرح و تعدیل نشوند و افرادى از هر طبقه به نفع محرومین گذشت‌هایى نکنند و مجال کار مثبت براى دولت باقى نگذارند چگونه مى‌توان با چشم امیدوار به آینده نگاه کرد؟

آقایان محترم می‌دانند که اصلاحات عمیق و ریشه‌دار همین که از مرحله حرف

+++

 خارج و به عمل نزدیک شد چون به ضرر مستقیم افرادى تمام مى‌شود مخالفین سر سخت پیدا خواهد کرد که جز با یک دولت متکى به قدرت کامل قانون و مستظهر به عواطف ملت و پشتیبانى مجلس شوراى ملى ادامه راه براى او غیرممکن و محال است منظور از این مقدمات این نیست که از عملیات دولت کسى در مجلس شوراى ملى انتقاد نکند. و از راهنمایی‌هاى مفید و مؤثر خود آقایان نمایندگان محترم دولت را محروم گذارند ولى تصدیق خواهند فرمود که انتقاد و راهنمایى با توهین و تهدید تفاوت بسیار دارد و چون نظامنامه داخلى مجلس شوراى ملى نیز این قسمت دوم از ماده صد آیین‌نامه پیش‌بینى کرده است اینجانب هیچ گونه توقع و انتظارى جز اجراى ماده مزبور درباره آقایان نمایندگانى که در جلسه سه‌شنبه چهارم آذر ماه به وزرا و معاونین اهانت و تهدید کرده‌اند ندارد.

نخست‌وزیر - دکتر محمد مصدق‏

دکتر شایگان - اجازه مى‌فرمایید؟

نائب رئیس - به طوری که عرض کردم نامه آقاى نخست‌وزیر مطرح نیست.

خلخالى - خواندنش هم لزومى نداشت هیئت رئیسه باید این کار را تمام مى‌کرد.

دکتر شایگان - بنده عرض دیگرى دارم‏.

نائب رئیس - بفرمایید.

3- طرح و تصویب طرح سه فورى راجع به اعلام اعتماد به دولت آقاى دکتر مصدق در تعقیب جریان مذاکرات جلسه چهارم آذر

دکتر شایگان - طرحى از طرف عده‌اى از آقایان نمایندگان تهیه شده است با قید سه فوریت تقدیم هیئت رئیسه می‌شود و البته خصوصیتش این است که رفع این اشکال هم انشاء‌الله با این طرح خواهد شد.

نائب رئیس - قرائت می‌شود (به شرح زیر به وسیله آقاى ناظرزاده قرائت گردید)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى. امضاء‌کنندگان تصمیم قانونى ذیل را با قید سه فوریت پیشنهاد مى‌نماییم مجلس شوراى ملى از جریان مذاکرات جلسه روز سه‌شنبه 4 آذر در موقع طرح سؤالات که برخلاف آیین‌نامه داخلى مجلس پیش‌آمد نموده است اظهار تأسف می‌نماید و کما فى‌السابق اعتماد و پشتیبانى کامل خود را به دولت جناب آقاى دکتر مصدق اعلام مى‌دارد. دکتر سنجابى - دکتر معظمى - نادعلى کریمى - ناظرزاده کرمانى - انگجى - دکتر شایگان - میلانى - پارسا - اخگر - اقبال - دکتر فاخر - مهندس زیرک‌زاده - شبسترى - دکتر فلسفى - ذکایى - مراد ریگى - مجدزاده - دکتر مصباح‌زاده - وکیل‌پور - شهیدى - جلالى - خسرو قشقایى - شهاب خسروانى - مهندس حسیبى - دکتر فقیهى‌شیرازى - غروى - نجفى - معتمددماوندى - زهرى - قنات‌آبادى - مدرس.

 (نریمان - و نریمان) (حاج سید جوادى - و حاج سید جوادى)

رفیع - اسم همه را بنویسید.

ناظرزاده - این آقایان امضاء کرده بودند و امضا آقایان خوانده شد.

نائب رئیس - چون این طرح با 3 فوریت تقدیم شده و تصمیم قانونى است فى‌المجلس مطرح مى‌کنیم فوریت اول مطرح است. نسبت به فوریت اول مخالفى هست؟

رفیع - اجازه می‌فرمایید؟

نائب رئیس - بفرمایید.

رفیع - نسبت به این طرح هیچ کدام از آقایان مخالفتى ندارند چند نفر از آقایان بودند امضا کرده بودند و عده‌اى نبودند امضاء نکرده‌اند. بنده عقیده دارم که این طرح را طرح متفق علیه نام بگذاریم (صحیح است) چون یک مردى که مصدر کار است از هر طرف باید به او کمک کرد این آقاى دکتر بقایى هم به هر صورت که بود چه در جریده چه در مجلس چه در کمیسیون‌هاى مخصوص همه طور اظهار ارادت به ایشان مى‌کردند (صحیح است)

نائب رئیس - آقاى فرامرزى‏

عبدالرحمن فرامرزى - عرض کنم همان طوری که جناب آقاى رفیع فرمودند کاملاً صحیح است ولى من خودم این طرح را امضاء کرده بودم و بعد روى امضایم را زدم (ناظرزاده - صحیح است) براى این که با یک کلمه در اول که برخلاف نظامنامه یا عدم اجراى نظامنامه باشد ما اختلاف داشتیم یعنى اختلاف لفظى چون آقاى ذوالفقارى که آن روز مجلس را اداره مى‌کردند اول خواستند جلو بگیرند یکى از آقایان که نطق مى‌کرد ایشان تذکر دادند که در هنگام سؤال از حدود سؤال خارج نشوید و این را به صورت نطق قبل از دستور در نیاورید این نظر ایشان را آقاى امامى‌اهرى هم تذکر دادند که این ترتیب مذاکرات از نظامنامه خارج مى‌شود آقایان این تذکرات را توجه نکردند و نظر داشتند مطالب مربوط به سؤال است و این موضوع در مجلس ایجاد تشنج کرد آقاى ذوالفقارى براى این که مجلس به هم نخورد و این تشنج پیش نیاید ناچار شدند کوتاه بیایند پس در اصل قضیه همان طورى که جناب آقاى رفیع فرمودند هیچ کس مخالف نیست همه مجلس مؤید دولت موجود است و اگر چیزى باشد روى لفظ تدوین عبارت است که خود من یکى از آنها هستم چون اول من امضا کردم بعد سر آن کلمه اول امضایم را خط کشیدم (دکتر شایگان - اصلاح شده) حالا که اصلاح شده هیچ کس مخالف نیست.

نائب رئیس - آقایانى که با فوریت اول این طرح موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد فوریت دوم مطرح است نسبت به فوریت دوم مخالفى هست؟ (اظهارى نشد) چون مخالفى نیست به فوریت دوم رأى گرفته مى‌شود آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) فوریت دوم تصویب شد. فوریت سوم مطرح که یعنى در همین جلسه امروز طرح شود مطرح مى‌شود. نسبت به فوریت سوم مخالفى هست؟

حاج سید جوادى - مخالفى نیست‏.

دکتر بقایى - اجازه مى‌فرمایید.

نائب رئیس - مخالف فوریت سوم هستید (دکتر بقایى - مخالف مشروط) بفرمایید.

دکتر بقایى - همان طور که آقایان نمایندگان محترم ملاحظه فرمودند به اتفاق آرا به دو فوریت این تصمیم قانونى رأى داده شد به فوریت سوم و اصل ماده هم به همین ترتیب تا اتفاق آرا رأى داده خواهد شد و در مقابل این عملى که مجلس نسبت به دولت مى‌کند ما انتظار داریم همان طور که ما سه فوریت را به فوریت رأى دادیم دولت جناب آقاى دکتر مصدق هم مواد لازم را براى تسریع مجازات مسببین و مجرمین سى‌ام تیر ماه را به فوریت تصویب بفرمایند و این موضوع را هر چه زودتر خاتمه بدهند (احسنت - احسنت)

نائب رئیس چون در واقع آقاى دکتر بقایى توضیحى دادند و مخالفتى نکردند رأى مى‌گیریم آقایانى که با فوریت سوم که در واقع تصویب طرح است موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد و چون موقع گذشته و موضوع دیگرى در دستور نداریم مجلس به عنوان تنفس تعطیل مى‌شود آقایان اجازه مى‌فرمایید خیلى معذرت مى‌خواهم اشتباهى از طرف خود بنده شاید و باید به اصل طرح رأى گرفته شود طرح تقدیمى دو مرتبه قرائت مى‌شود و رأى مى‌گیریم. (به شرح سابق قرائت شد)

خلخالى - مذاکرات را اگر (جملات) بفرمایند بهتر است.

دکتر شایگان - اجازه مى‌فرمایید.

نائب رئیس - بفرمایید.

دکتر شایگان - خداوند متعال الطافش شامل حال ملت ایران است به دلیل این که اشکالات فوق‌العاده‌اى پیش مى‌آید ولى فهم و درایت نمایندگان ملت و دولت آن مشکلات را بحمدالله مرتفع مى‌کند همه ما اذعان داریم که آقایانى که در اینجا صحبت مى‌کنند هرگز منظورشان غیر از صلاح مملکت چیزى نبوده است (صحیح است) ولى انسان در موقع بیان همه جور ممکن است صحبت کند اما انسان کامل آن است که وقتى دید بیان او ممکن است نتایج خوبى نداشته باشد مردانه حاضر بشود تسلیم حرف حق بشود (صحیح است) این طرحى را که شاید همه آقایان اگر حاضر بودند امضاء مى‌فرمودند این طرح براى این نبود که به احدى از نمایندگان و به طریق اولى به هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى اهانتى بشود (صحیح است) (دکتر معظمى - براى تقویت هئیت رئیسه بود) بلکه همان طور که جناب آقاى دکتر معظمى می‌فرمایند تقویت هیئت رئیسه مجلس بود که از این به بعد هر وقت بتوانند اگر مثلاً بنده حرفى مى‌خواهم اینجا بزنم که این حرف ممکن است موجب اشکال شود مرا متوجه کنند که آقا این صحبت را که تو غرض ندارى این صحبت را نکن و به این دلیل بود وقتى که دوستان آقاى ذوالفقارى متوجه شدند که شاید این طرح موهم این باشد که آقاى ذوالفقارى خوب مجلس را اداره نکرده‌اند من گفتم خیر ما طرح را طورى تنظیم می‌کنیم که موهم این امر نباشد آقاى ذوالفقارى براى آن که در آن روز جلوگیرى از تشنج بکنند و سوء‌تفاهمى ایجاد نشود و تصور نرود که آقاى نائب رئیس جلوگیرى می‌خواهند بکنند از سخنانى که این سخنان ممکن است نتیجه خوبى براى مملکت داشته باشد ایشان اغماض فرموند ولو این که ابتدا هم تذکرى دادند و در این طرح که ملاحظه مى‌فرمایید نوشته نشده است که خلاف آیین‌نامه را هیئت رئیسه مرتکب شده است نوشته‌اند مذاکراتى که برخلاف آیین‌نامه است نه این که عمل هیئت رئیسه برخلاف آیین‌نامه است بنده لازم دیدم که براى شبهه این عرض را بکنم (صحیح است) و چون مطلب دیگرى در این باب ندارم و آقایان هم بحث لازم فرمودند و بحمدالله با حسن وجوه رفع مشکل شده است این است که بنده عرایضم را کوتاه مى کنم و ختم مى‌نمایم.

خلخالى - بنده یک تذکر کوچک دارم آن کلمه (مذاکرات) به (جملات زننده) تبدیل شود.

نمایندگان - رأى - رأى

+++

 نائب رئیس - به اصل تصمیم رأى مى‌گیریم آقایانى که با اصل طرح موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

4- قرائت اسامى اعضاى منتخبه از کمیسیون‌ها جهت عضویت کمیسیون خاص رسیدگى به لایحه ازدیاد سهم کشاورزان و سازمان عمرانى کشور

نائب رئیس - گزارشى که راجع به انتخاب اعضاى کمیسیون خاص رسیده است قرائت مى‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

راجع به انتخاب دو نفر از کمیسیون‌هاى مربوطه براى عضویت کمیسیون خاص (طبق ماده 39 آیین‌نامه) جهت رسیدگى به لایحه ازدیاد سهم کشاورزان و سازمان عمرانى کشور اینک نتیجه انتخابات مزبور را ذیلاً به استحضار می‌رساند.

منتخبین از کمیسیون کشاورزى آقایان: ملک‌مدنى - هدى - از کمیسیون کشور آقایان: حائرى‌زاده - کریمى - از کمیسیون دارایى آقایان: مهندس حسیبى - شوکتى - از کمیسیون راه آقایان: دکتر ملکى - ذکایى - از کمیسیون برنامه آقایان: فرزانه - پورسرتیپ - از کمیسیون فرهنگ آقایان: دکتر سنجابى - دکتر فقیهى - از کمیسیون دادگسترى آقایان: حاج سید جوادى - مصدقى - از کمیسیون بهدارى آقایان: کهبد - جلیلى - از کمیسیون امور اجتماعى آقایان: صفایى - ریگى.

نائب رئیس - منظور این بود که از تشکیل این کمیسیون خاص براى رسیدگى به لایحه سهم کشاورزان آقایان مسبوق باشند البته کمیسیون وظایف خودش را انجام خواهد داد موضوع دیگرى فعلاً در دستور نداریم.

5- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه‏

نائب رئیس - چون وقت گذشته است جلسه را ختم مى‌کنیم و جلسه آینده روز سه‌شنبه ساعت 9 صبح دستور لوایحى که داریم جلسه یک ساعت و پنجاه و پنج دقیقه بعد از ظهر ختم شد.

نائب رئیس مجلس شوراى ملى - احمد رضوى‏

+++

Parameter:294781!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)