15 مرداد 1396 14:19:49
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏12

جلسه: 123 مذاکرات مجلس‏ صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 16 مهر ماه 1320  

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- انتخاب اعضا کمیسیون‌ها

3- سؤال آقای نراقی راجع به زندانیان

4- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری و جواب آقای نراقی

5- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی

6- تصویب یک فوریت لایحه عفو محکومین سیاسی و عادی

7- اعلام اسامی اعضا منتخبه جهت کمیسیون‌ها

8- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه


مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏12

جلسه: 123

مذاکرات مجلس‏ صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 16 مهر ماه 1320

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت مجلس

2- انتخاب اعضا کمیسیون‌ها

3- سؤال آقای نراقی راجع به زندانیان

4- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری و جواب آقای نراقی

5- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی

6- تصویب یک فوریت لایحه عفو محکومین سیاسی و عادی

7- اعلام اسامی اعضا منتخبه جهت کمیسیون‌ها

8- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مجلس چهار ساعت بعد از ظهر به ر‌یاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید

صورت مجلس روز دوشنبه 14 مهر ماه آقاى (طوسى) منشى خواندند

اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده :

غایبین با اجازه - آقایان : صادق وزیری - دهستانی - دولتشاهی - جلایی - دکتر ادهم - خواجه نوری - حیدری - شجاع - فاطمی - کیوان - آصف ..

غایبین بی‌اجازه - آقایان :‌امامی - امیر ابراهیمی - کامل ماکو - معدل .

دیرآمدگان بی‌اجازه - آقایان : طباطبایی - دکتر جوان - مستشار - موقر .

[1- تصویب صورت مجلس‏]

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد.

[2- انتخاب اعضا کمیسیون یازده گانه‏]

رئیس- براى انتخاب کمیسیون‌ها پنج نفر به قید قرعه معین خواهند شد که به اتفاق آقاى سمیعى آراء را استخراج نمایند

(اقتراع به عمل آمده آقایان مؤید‌ثابتى- لیقوانى- مشار- فرخ- مؤید‌احمدى براى استخراج آراء انتخاب شدند)

رئیس- کمیسیون دادگسترى عده حاضر 97 عده اعضاء 18 نفر

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون کشور انتخاب می‌شود عده حاضر 97 عده اعضاء 18 نفر

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون فرهنگ عده حاضر 97 عده اعضاء 18 نفر

(اخذ آراء به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون پیشه و هنر عده حاضر 97 عده اعضاء 18 نفر

(اخذ آراء به عمل آمد)

+++

رئیس- کمیسیون بازرگانى عده حاضر 92 عده اعضاء 18 نفر

(اخذ رأى به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون کشاورزى عده حاضر 93 عده اعضاء 12 نفر

(اخذ رأى به عمل آمد)

رئیس- آقایان مؤید‌ثابتى و لیقوانى و مشاور و فرخ و مؤید‌احمدى شروع به استخراج آراء بفرمایند تا باقى کمیسیون‌ها برسد آقاى نبیل سمیعى هم از طرف هیئت رئیسه حضور خواهند داشت.

رئیس- کمیسیون امور خارجه عده حاضر 93 عده اعضاء 12 نفر

(اخذ رأى به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون راه عده حاضر 88 عده اعضاء 12 نفر

(اخذ رأى به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون نظام عده حاضر 88 عده اعضاء 6 نفر

(اخذ رأى به عمل آمد)

رئیس- کمیسیون پست و تلگراف عده حاضر 90 عده اعضاء 6 نفر

(اخذ رأى به عمل آمد)

[3- سؤال آقاى نراقى راجع به زندانیان‏]

رئیس- آقاى نراقى‏

نراقى- مدتى است بنده سؤالى کرده‌ام و نوشته شده است به وزارت دادگسترى راجع به فرمان همایونى و کیفیت اجرایش و تصور می‌کنم تذامراتى که خواهند داد در طرز تهیه آن لایحه قانونى که این روزها به مجلس خواهند داد تأثیر خواهد داشت این است که میل داشتم قبل از تقدیم آن لایحه عرایضم را عرض کنم براى این که مرتب باشد یادداشت کرده‌ام و می‌خوانم.

صدور فرمان عضو عمومى که به دو سلطنت اعلیحضرت همایون پادشاه جوان موجب مسرت عموم و حاکى از عطوفت و نیک‌نفسى و خیر‌خواهى معظم می‌باشد.

طبق دو ماده و 55 قانون مجازات عمومى پادشاه می‌تواند مقصرین سیاسى را عفو کند یعنى در هر مرحله باشند تمام یا قسمتى از مجازات طبق دو ماده 54 و 55 قانون مجازات عمومى پادشاه می‌تواند مقصرین سیاسى را عفو کند یعنى در هر مرحله باشند در تمام یا قسمتى از مجازات آنها را ببخشد و درباره سایرین مجرمین و محکومین تا میزان ربع تخفیف می‌دهد ولى باید دانست که از عده کثیر زندانیان محکومین ما ابداً کسى به نام مجرم سیاسى نه محکوم نه محکوم شده بود تا مشمول عفو ملوکانه واقع شد تصور نشود ما متهم به جرم‌هاى سیاسى نداشته‌ایم بلکه مأمورین شهربانى که ظاهراً ضابطین عدلیه محسوب می‌شوند و باطناً فرمان‌هاى مطلق‌العنان کشور بودند و همچنین مأمورین کشف بزه‌هاى مصلحت نمی‌دانستند کسى را به جرم‌هاى سیاسى متهم کنند چون طبق اصل 79 متمم قانون اساسى محاکمین مجرمین سیاسى باید با حضور هیئت منصفه انجام گیرد به این جهت مأمورین نامبرده براى خلاصى خود از دست هیئت منصفه و فرار از تشریفات محاکمه متهمین به جرم‌هاى سیاسى نشده است.

همه می‌دانند پنج سال قبل یک دفعه جار و جنجالى در این شهر برپا شده است و عده کثیرى از دانشمندان و تحصیلکرده‌هاى اروپا و ایران را به تهمت‌هاى عجیب وقریب سیاسى که خدا می‌داند هیچ یک صحت نداشت بنا حق دستگیر کردند و صرفاً این اقدام براى مرعوب ساختن زمامداران وقت و به دست آوردن اختیارات بیشتر بود حال این عمل ناشایست چه وحشت و جرمى به آنها تحمیل کنند بعد از ماده چهارده ماده شکنجه (که خجالت می‌کشم عرض کنم چه به روز دکتر یزدى آوردند) که چند نفرشان هم گویا جان سپردن آنها را تسلیم دادگسترى و محکمه عادى نمودند در صورتی که مطابق قانون به محض دستگیرى باید مأمورین شهربانى متهمین را به پار‌که‌ها تسلیم

+++

کنند نه آن که چهارده ماه بدون اطلاع و مداخله عدلیه آن طور که گفته شد رفتار نمایند. تازه هنگامی هم که تسلیم عدلیه کردند حکم مجازات آنها را هم تهیه نموده به محکمه تحمیل نمودند و محاکمه سفارشی در یکی دو جلسه صورتاً دایر و فوراً پنجاه و چند فقره حکم محکومیت که همه غیرموجه و بدون ذکر دلیل بود در یک جلسه دربار آنها صادر شد در صورتی که مطابق قانون اساسی و عقل باید در حکم هر محکمه دلایل محکومیت نیز ذکر شود، حال به بینیم این پنجاه و چند نفر چگونه اشخاصی بودند: اکثراً از فارغ‌التحصیل‌های بهترین مدارس عالیه اروپا و بقیه از فارغ‌التحصیل‌های مدارس عالی ایران و یا دانشجو بودند که گناه واقعی بعضی از آنها ناراضی بودن از اوضاع بود در بین آنها شخصیت‌های بزرگی موجود بود که سرمایه و افتخار کشور محسوب می‌شوند از قبیل دکتر مرتضی یزدی و دکتر محمد بهرامی این دو نفر نه تنها موفق به تحصیل طب در اروپا شده‌اند بلکه پانزده سال تجصیل و زحمت اضافی در اروپا به مقام استادی در طب و جراحی رسیده و در خارج از ایران هم کاملاً شهرت دارند ‌دکتر یزدی به پنج سال حبس محکوم شده چهار سال و نیم آن را در زندان به سر برده و فقط به واسطه استفاده از یک رفع تخفیف چند روز است آزاد شده ولی دکتر بهرامی که به ده سال محکوم شده بود هنوز در زندان است از آقای وزیر دادگتسری فعلاً تقاضا نمی‌کنم که این مأمورین عذاب و شکنجه را تسلیم قانون و کیفر کنند ولی می‌خواهم تمنی کنم لااقل امر فرمایید آلات و ادوات شکنجه و عذاب را آنجه باقی مانده از قبیل سیخ و سرنگ و زنجیر و طناب‌های لاستیکی و کیف‌های آب یخ و تشک یخ و غیره را جمع‌آوری و به یادگار آن عضر مشعشع (به قول بلبل‌های پرورش افکار) ضبط کننده بنده تصور می‌کنم دستور مندرج در آخر فرمان ملوکانه دایر به عفو عمومی ناظر به حال همین قبیل محکومین بوده است که امر می‌کنند (باید دولت لوایحی فوراً تهیه کند که موجب استخلاص سایر محکومین شود) چون محکومین نامبرده متهم به جرم‌های سیاسی بوده‌اند ولی به طرز متهمین سیاسی محاکمه نشده و حالا هم از عفو مجرمین سیاسی برخوردار نیستند.

از آقای وزیر دادگستری سؤال می‌کنم با آن دستور مؤکد که مقام سلطنت عظمی و توجه به این سوابق و بی‌عدالتی‌ها در ترفیه حال این قبیل محکومین و زندانیان بیچاره یعنی استخلاص و اعادة حیثیت آنها چه اقدامی فرموده‌اند؟

]4ـ تقدیم دو فقره لایحه و جواب آقای نراقی از طرف آقای وزیر دادگستری[

وزیر دادگستری ـ بنده اجازه می‌خواهم از آقایان نمایندگان محترم که به ترتیب عرایض خودم را بکنم و اگر این ترتیب باعث این می‌شود که ضمن عرض جواب تا رسیدن به منظور آقایان یک قدری وقت گرفته می‌شود خواهش می‌کنم بر بنده ببخشید. آقایان نمایندگان محترم اطلاع دارند که در 25 دلو 1303 قانونی از مجلس گذشت مربوط به ریاست عالیه کل قوا و نظر به این که آن قانون فعلاً مخالف اصل پنجاهم قانون اساسی است این است که لایحه‌ای تقدیم می‌کنم بر الغاء آن قانون (صحیح است) موضوع دیگر مسئله‌ای بود که حالا آقای نراقی نماینده محترم تذکر دادند و بنده هم سابقاً در جلسات قبل مکرر عرض کردم که وزارت دادگستری بیکار ننشسته است و حتی وقتی آن دستخط و فرمان صادر شد برای آن که آنی غفلت نشده باشد در این کار شبانه اقدام شد از آن وقت تا به حال هم برای این که این منظور انجام و مدلول آن فرمان اجرا شود آنی فوت نشده است برای استحضار خاطر آقایان آماری را که تا پریروز بوده است به استحضار خاطر آقایان می‌رسانم: این که می‌گویم پریروز چون این لایحه و این آمار را بنده می‌خواستم پریروز به اطلاع آقایان نمایندگان محترم برسانم پریروز جلسه طوری تشکیل شد که بنده نتوانستم شرف حضور پیدا کنم به این جهت حالا متذکر می‌شوم به طوری که آقایان توجه دارند و آن قانون به موجب ماده 54 و 55 قرار شده بود که نسبت به زندانیان و محکومین اقدام شود و در نتیجه اقدامی که از همان روز تا پریروز به عمل آمده است کلیه اشخاصی که مشمول آن دستخط واقع شده‌اند 591 نفر هستند که از آنها 438 نفر تا به حال آزاد شده‌اند 247 نفر یک ربع

+++

تخفیف گرفته‌اند و 191 نفر یک درجه تخفیف گرفته‌اند و 143 نفر هم هستند که تا به حال آزاد نشد‌ه‌اند بنابراین ملاحظه می‌فرمایید که قسمت اعظم این اشخاص که تا به حال در زندان بوده‌اند و محکوم بوده‌اند مستخلص شده‌اند (نراقى- آزادى تنها مقصود نیست اعاده حیثیت آنها مورد نظر است) اجازه بفرمایید بنده به همه مطلب می‌رسم چون در نتیجه اجراى این دستخط برخوردیم به اشکالاتى این را هم باید عرض کنم که این کار ممکن نبود به سرعتى بیش از این انجام شود چنان که خیلى کارهاى دیگر هم همین صفت را دارد براى این که این کارها گرو وقت است و نمی‌شود سرسرى انجام داد باید با دقت رسیدگى شود آنچه میسر بوده کوشش شده و اینها دسته به دسته آزاد شده و می‌شوند ما در این ضمن برخوردیم به مشکلات و محظوراتى تو دیدیم بدون این که یک لایحه تقدیم مجلس شوراى ملى بشود و ممکن نیست که این محظورات و مشکلات رفع شود این است و تمام مطالبى را که این لایحه تقدیم می‌کنم که شامل سه ماده است و تمام مطالبى را که آقایان در نظر داشتند از حیثیت اخلاص اینها و از حیث این که اشخاصى که تحت تعقیب در‌آمده‌اند و هنوز به محکمه نرفته و در دادگاه رسیدگى نشده و همچنین کسانى که آزاد هم شده‌اند ولى آثار کیفرى محکومیت آنها مطابق قانون باقى مانده از قبیل محرومیت از حقوق اجتماعى و غیره که تمام اینها در این لایحه که تقدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم پیش‌بینى شده است و البته پس از تصویب مجلس شوراى ملى به موقع اجرا گذاشته خواهد شد پس دولت به هیچ‌وجه کوتاهى نمى‌کند و بیش از آنچه عادتاً مقدور است کوشش شده و می‌شود در این که این نگرانى که آقاى اورنگ تذکر دادند که در خلق هست رفع مى‌شود و ما نباید آن نگرانى‌ها را با شتاب‌زدگى زیاد کنیم باید صبر و حوصله در همه ماها باشند تا کارها تماماً به صحت انجام گیرد واین هم از مسائل است که براى جامعه لازم است همه این کارها خودش انجام شده و می‌شود منتها به دقت و رسیدگى که طبیعت کار اقتضاى آن را دارد بنابراین چنان که آقایان ملاحظه می‌فرمایید بنده در دستگاه دولت شیخعلى خالى سراغ دارم که نبخشد آقاى دشتى هم که موافق با این منظور هستند تصور می‌کنم دیگر مانع براى این کار نباشد.

راجع به اصلاحات به طور کلى و کوشش ساعى دولت بنده خواستم عرض کنم که این جا شتاب‌زدگى می‌شود و این شتاب‌زدگى خوب نیست و ضرر دارد ملاحظه بفرمایید امروز تازه پس از آن روزى که برنامه هیئت دولت به تصویب آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى رسید به همه جهت دوازده روز گذشته است و تمام این کارها که بنده تصدیق دارم فوریت دارد و ضرورت دارد و لازم هم هست که زودتر انجام و اجرا شود ولى در عین حال نباید شتاب‌زدگى و عجله بگذرد زیر آن وقت ضررهاى دیگرى متأسفانه ممکن است متوجه جامعه بشود (صحیح است) به این جهت بنده لازم می‌دانم عرض کنم که آقایان منتظر نباشند که در دروازده ماه هم بشود تمام این اصلاحات را انجام داد البته این عرض بنده براى این نیست که دولت بخواهد استهمال بکند و یا به بهانه امرار وقت کارى انجام ندهد پس اگر آقایان با نظر انصاف بنگردند ملاحظه مى‌فرمایند که دولت در ساعاتى هم که آقایان با کسانى فراغت به سر می‌برند و انشاء‌الله هم به سر برند ما سعى داریم که کار جامعه را انجام بدهید و به طور خوبى هم انجام می‌دهیم و به طور خوبى هم انجام بدهیم و به طور خوبى هم انجام می‌دهیم اما اگر بیش از این ما ساخته نیست ما به اندازه کافى مى‌کنیم که قدرت داریم و به اندازه کار مى‌کنیم که وقت داریم و بدون دقت و تأمل نمی‌خواهیم کار کنیم (صحیح است) البته بنده می‌دانم که اعتماد و توجه آقاى نمایندگان محترم هم به همین مطلب است و همین منظور را دارند این است که با همین صراحت هم لازم دانستم عرض کنم و البته شاید اشخاصى هم باشند که بتوانند سریع و بهتر هم این کارها را بکنند آن وقت باید عرض کنم گر تو بهتر هم این کارها را بکنند آن وقت باید عرض کنم گر تو بهتر می‌زنى بستان بزن ما هم عرضى نداریم. رویه

+++

دولت در هر حال کمال اهتمام است در انجام اصلاحات مطابق برنامه دولت و حتماً هم می‌خواهیم با مجلس روابط و همکارى نمى‌آید سهل است خوش مان هم می‌آید، همان طور که نمک انتقاد در سابق کم بود و اسباب بى مزگی بود حد اعتدالش لازم است، ولى شور زیادى هم به مزاج جامعه کشور به عقیده بنده سازگار نیست.

آقاى نماینده محترم چند روز قبل بیاناتى راجع به همکارى و وحدت و همفکرى نمودند براى آن دو شق توجیه کردند خلاصه آن که یا مجلس و ملت مطیع دولت باشند و یا برعکس دولت انتظار دارد که تذاکرات به طوری که مکرر هم عرض شده است و اغتنام مى‌کنیم چون نظرى جز اصلاح امور جامعه نداریم و این موضوع به نظر بنده ثیک شق سوم هم دارد که هر کدام سعى می‌کند که وظیفه خودمان را خوب انجام بدهیم چون کار آقایان نمایندگان کاملاً مربوط به کار دولت است و کار دولت هم مبتنى بر کار آقایان نمایندگان و البته هر قدر این کار با صحت انجام بگیرد نتیجه‌اش هم براى جامعه مفید‌تر و بهتر است هم براى مجلس و هم براى دولت والبته همه کار می‌کنیم خلاصه اگر هر کدام وظیفه خودمان را خوب انجام بدهیم و بهانه‌جویى از هم نکنیم کارها خوب انجام می‌شود دولت هم البته مراقبت دارد هر کارى در موقع خودش مطابق مقررات و قانون انجام شود:

مثلاً در موضوع انتقال و استرداد املاک که بعضى از آقایان از جمله باز آقاى اورنگ شرح مسبوطى با قدرتى که در خطابه دارند بیان فرمودند و جمعى را متأثر کردند بنده در جلسات قبل هم عرض کردم باز هم عرض مى‌کنم به عقیده بنده جاى نگرانى دیگر براى هیچ کس باقى نیست و آقاى اورنگ هم به همان کسانى که در این قسمت اظهار می‌کنند صاف و روشن بگویند که ابداً جاى هیچ نگرانى نیست چرا؟ براى این که مدرک دولت را به موجب این امر مى‌شد و مربوط به انتقال این املاک بود آوردیم و در اینجا، در مجلس، به استحضار عامه مردم رساندیم و آن اشخاصى که حق دارند و ذى‌حق هستند در این املاک آنها هم متوجه خوب متوجه شده‌اند و می‌دانند که این عمل خواهد شد شروع هم شده است دو کمیسیون مرتباً مشغول اقدام در این کار هستند اگر بعضى از آقایان که اظهار نگرانى می‌کنند اطلاع ندارند بنده ممکن است راهنمایى کنم که بروند در آنجا ببینند و مطمئن شوند و باز هم صزیحاً عرض می‌کنم نگرانى نیست اصلاً جاى هیچ نگرانى نیست (صحیح است) منتهى عرض کردم که در این کار هم نبایستى شتاب‌زدگى کرد البته چنان که تذکر داده شده شاید قانونى براى این این کار لازم است ولى ممکن هم هست که بدون قانون جدید و با قانون موجوده هم شاید این کار انجام بگیرد در هر صورت براى این که این تقاضا‌ها و دعوى‌ها که شاید یک قسمتى را آقایان هم اطلاع دارند و بنده هم از تمامش اطلاع نداریم رویهمرفته حجمش را که مى‌بینیم بسیار زیاد است و چون تنوع هم دارد باید به دقت رسیدگى نمود اگر با قوانین فعلى می‌شود رفع اشکال را کرد که هر قدر ممکن است و هر چه زودتر ما این کار را خواهیم کرد و با نظر آقایان این مشکل حل خواهد شد ولى تمنى دارم و میل دارم که در این امر هم مضر واقع خواهد شد؟ چرا صریح باید عرض کنم براى این که متأسفانه از همین عمل هم که احقاق حق بشود و حق به صاحب حق برسد بعضى‌ها می‌خواهند سوء‌استفاده کنند (صحیح است) براى این که بنده خبر دارم که همین را می‌خواهند‌ وسیله قرار بدهند که حقوق همان

+++

اشخاصى را که می‌خواهم احقاق حق شان را بکنم پایمال کنند (صحیح است) پس این شتاب‌زدگى هم به نفع آنها تمام می‌شود (صحیح است) اگر بگذارد که به دقت رسیدگى کنیم و حق را به صاحب حق بدهیم بهتر است بهتر است و مطابق قانون هم انجام خواهد گرفت وجاى شتاب‌زدگى هم مطلقاً نیست (صحیح است) مطب دیگرى را یکى از‌ آقایان محترم تذکر دادند راجع به 680 میلیون ریال پولى که منتقلشده است و این که باید به اختیار دولت گذاشته شود و بیاناتى در این زمینه نمودند که بنده نمی‌دانم سزاوار بوده است یا خیر در جزئیات آن داخل نمی‌شویم و تفصیل این مزطلب را ممکن است آقاى وزیر دارایى که حضور دارند به استحضار مجلس شوراى ملى برسانند، همین قدر باید عرض کنم که در این قسمت هم کوتاهى نشد سهل است سرعت جریان داشته است اطلاعات آن هم باستحضار مجلس شوراى ملى برساند همین قدر باید عرض کنم که در این قسمت هم کوتاهى نشد سهل است سرعت جریان هم داشته است اطلاعات آن هم به استحضار آقایان رسیده است و بنده فکر می‌کنم که چرا بعضى اوقات ما نمى خواهیم شاید هم فراموش می‌کنیم یا طورى پیش می‌آید که فراموش می‌شود و توجه نمى‌کنم با اطلاعاتى که داده شده است و الّا گفته شد و آقایان هم اطلاع دارند که از این 680 میلیون یک قلم شاید در حدود دوازده روز یا یازده روز قبل از آقاى وزیر دارایى شرحش را خواهند داد چهارصد میلیون ریال به اختیار وزارت دارایى گذاشته شده است که از آن رفع احتیاجات ضرورى و فورى امروزه را می‌کنند که بدون آن شاید کار مشکل بود .. (دشتى- آن را قرض می‌دهند یا واگذار کرده‌اند؟ ما شنید‌ه‌ایم که قرض داده‌اند‌...)

البته جزئیاتش را آقاى وزیر دارایى به شما اطلاع خواهند داد مقصود این است که این پول اختیارات دولت گذاشته شده است (دشتى- باید واگذار شود آقا) علاوه بر این هر روز آقایان می‌شنوند و در جراید روزنامه‌ها مى‌خوانند که میلیون‌ها ریال پول به توسط وزارت فرهنگ، وزارت کشور ومقامات دیگر مطابق این صورتى که آقاى رئیس محترم مجلس قرائت فرمودند تدریجاً مرحمت شده و می‌شود و خواهد شد براى این که به مصارف خیریه و آن مصارفى که ذکر شده است برسد، هر منصفى هم باید بدیده حق‌شناس و سپاسگزارى در این قسمت بنگرد که بیشتر اسباب تشویق و وحدت فکر و حسن تفاهم فراهم شود.

در سایر امور هم دولت البته احتیاجات و تأویلات معقول را سعى دارد انجام بدهد و همیشه در نظر دارد مقتضیات را باید کاملاً رعایت کنند، همکارى جدیدى با مجلس شوراى ملى را هم دولت براى همین منظور طالب است در نتیجه این همکارى چیزى از مصالح کشور فوت نشود مخصوصاً در یک همچو موقعى هر چند که آقاى نماینده محترم از این صفت باریکى این موقع به قدرى درشت و برجسته است که فوراً تشخیص می‌شود و ما باید متوجه آن باشیم تا این که کاملاً بتوانیم مقاصد مشترک را انجام بدهیم.

دولت البته با پشت کار و با حسن نیت و با اعتماد کاملى که به پشتى به این مجلس شوراى ملى دارد سعى دارد که وظایف خودش را مطابق برنامه که به تصویب مجلس رسیده است انجام بدهد.

خوشبختانه بنده آنچه مراقبت مى‌کنم و در جراید هم مى‌بینم افکار عامه هم متوجه این مسئله هست و کاملاً بیدار می‌باشد همین باریکى موقع اهمیت موقع دال بر این است که یک نگرانى‌هایى باید باشد و نمی‌شود منکر آن شد والبته ما سعى داریم که این وضعیت غیر عادى را که پیش آمده است تحلیل ببریم و به یک وضعیت عادى برگردیم تا در ضمن هم این نگرانى‌ها هم که در آن جلسه تذکر داده شده بود این هم جزء همان اموری است که البته با رعایت مقتضیات صورت خواهد گرفت.

[5- تقدیم لایحه اضافه حقوق مستخدمین کشورى و لشکرى‏]

رئیس- وزیر دارایى‏

وزیر دارایى (آقاى دکتر مشرف نفیسى)- در موقع این 680 میلیون ریال که آقاى وزیر دادگسترى توضیحاتى

+++

بیان کردند و توضیحات بیشتر را موکول کردند بنده عرض کنم موضوعش این است:

موقعى که بنده متصدى کار وزارت دارایى شدم وضعیت صندوق ما چندان خوب نبود بنده در همان دو سه روز اول که کابینه تشکیل شده بود خدمت اعلیحضرت همایونى شرفیاب شدم و گزارش امور مالیه را حضورشان عرض کردم اشکالاتى که براى پرداخت مطالبات مردم هست توضیح دادم قبل از این که اظهارات بنده تمام شود اعلیحضرت همایونى مبلغى که بنده مرحمت فرمودند که به مصرف احتیاجات روزانه و فورى برسانم ولى این وجه مرحمتى را حق نداریم که به عنوان یک عایدى و درآمد وزارت دارایى حساب کنیم چون یک موضوعى است که ما فقط در‌آمدهایى را خرج می‌کنیم که جزء بودجه آمده باشد و به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده است ولى این مبلغى را که ایشان التفات فرمودند منظورشان این نبود که به خودشان دو مرتبه مسترد شوند و این وجه را التفات فرمودند به خزانه براى مصارفى که مقرر فرمودند و به مروری که این مخارج پیش خواهد آمد خزانه‌دارى از آن حسابى که براى این کار باز کرده خواهد پرداخت ولى مادام که آن مصارف پیش نیامده این وجه در اختیارات وزارت دارایى است تا مصرفش پیش بیاید و این که فرمودند این مبلغ را‌‌کد مانده است خیر، یک فقره از این مبلغ پنج میلیون ریال بابت مریضخانه پانصد تختخوابى بوده که اعلیحضرت وعده فرموده بودند از جیب خودشان بپردازند چون سابقاً این مبلغ را دولت پرداخته بود این را عیناً به وزارت دارایى منتقل فرمودند و دیگر وامى نیست که در نظر گرفته شده است این موضوعى بود که بنده تصور می‌کنم توضیحش لازم بود وعرض کردم.

و اما موضوعى که بنده امروز لازم دانستم خدمت آقایان نمایندگان محترم عرض کنم این است که: البته آقایان نمایندگان محترم اطلاع دارند که چندى است هزینه زندگانى در این کشور بالا رفته البته بعضى طبقات که می‌توانند این اضافه هزینه را با در‌آمد خودشان جبران کنند از در‌آمد خودشان فراهم کرده اند ولى یک طبقه بودند که طبقه کارگر ومزدور دولت از هر طبقه که باشند یا اشخاصى به عنوان کارگر وروز مزد که براى دولت خدمت می‌کردند اینها به واسطه موانعى که پیش بود افزایشى در‌ حقوقشان داده نشده بود و مدتى بود که امور معشیت آنها به سختى برگزار می‌شد البته آقایان برنامه دولت از هر طبقه و دسته بشود و چنانچه ملاحظه می‌فرمایید اتلاف وقتى هم در این قسمت نشده است و با این که کمى مدت کمى گذشته است بنده امروز لایحه راجع به افزایش حقوق کارمندان دولت را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

یک چند کلمه هم در موضوع این لایحه به توضیح می‌دهم البته شاید دولت اگر یک گشایشى در امور بود میل داشت که بیش از آنچه که امروز پیشنهاد شده است کمک به کارمندانى دولت بکند ولى همان طور که آقایان مستحضرند هستند امروز بودجه ما این طور گشاد بازی‌ها را (با وضعیت بودجه) به ما اجازه نمی‌دهد و شاید یک حکومت دیگرى هم اگر بود به همین عنوان هیچ وقت حاضر نمی‌شود که ‌ لایحه به این ترتیب که بنده تقدیم مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد و انتظار دارد که بعد از این که یک گشایشى در کارشان پیدا شد با کمال جدیت به کارهاى خود تردیدى در این قسمت برایش باقى نماند فوراً این لایحه را تقدیم کرد و امید است از محل صرفه‌جویی‌هاى که در سایر هزینه‌هاى خواهد شد این خروج که در سال بالغ بر دویست میلیون ریال خواهد شد تأمین شود از این لایحه آنچه که در نظر گرفته شده است این است که تمام طبقات یک حداقل که زندگانى آنها را تأمین کند.

+++

برایشان فراهم شود به این جهت براى تمام به یک نسبت اضافه حقوق منظور نشده آنهایى که بیشتر مستحق بودند براى آنها بیشتر در نظر گرفته‌ایم و آنهایى که کمتر استحقاق دارند کمتر در نظر گرفته شده است و در مقدمه لایحه هم شرحى نوشته شده است که دولت خیال دارد در قانون استخدام کشورى و سایر قوانین استخدامى مثل قانون استخدام قضات و استادان و دانشیاران و امثال اینها تجدید‌نظر بکند صحیح‌تر و عادلانه تر قرار خواهد گرفت ولى چون وقت خیلى کم بود که خیلى زود یک مساعدى نسبت به مستخدمین بشود ما این لایحه را تقدیم داشتیم و امیدواریم اگر در بعضى جاها نسبت به بعضی‌ها بیشتر و نسبت به بعضی‌ها کمتر مقرر شده است در سر فرصت اگر نواقصى هم داشته باشد با توجه آقایا‌ن آن نواقص رفع شود.

[6- تصویب یک فوریت لایحه عفو محکومین سیاسى و عادى‏]

رئیس- لایحه آقاى وزیر دارایى به کمیسیون بودجه رجوع می‌شود لایحه تقدیمى آقاى وزیر دادگسترى چون تقاضاى یک فوریت شده است خوانده می‌شود:

مجلس شوراى ملى بر اثر اجراى فرمان شاهانه مبتنى بر عفو و بخشودگى واقع شده آزاد گردیده‌اند ولى عده دیگر به اجراى تخفیف اعطایى درباره آنان استخلاص نیافته‌اند و چون به موجب فرمان همایونى از لحاظ ابراز رأفت مخصوص و ایجاد وحدت فکرى در افراد ملت و طبقات جامعه مقرر است که اگر قانون خاصى هم براى رهایى زندانیان مزبور لازم باشد لایحه آن تهیه و به مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌شود بنابراین این مواد زیر تقدیم و با قید یک فوریت تقاضاى تصویب آن می‌شود.

ماده 1- به وزارت دادگسترى اجازه داده می‌شود کسانى را که به موجب قسمت یک و دو ماده 81 قانون کیفرى عمومى اصلاح شده مصوب اردیبهشت 1310 و کسانى را که بنا بر مواد 162 و 165 قانون کیفر عمومى و طبق بند (ب) ماده 269 مکرر قانون کیفر عمومى مصوب سوم خرداد 1313 تا تاریخ 30 شهریور ماه 1320 محکوم شده‌اند آزاد نمایند.

ماده 2- کسانى که به عناوین نامبرده در ماده این قانون تا تاریخ سى‌ام شهریور ماه 1320 محکوم شده و هنوز حکم محکومیت آنها اجرا نشده و همچنین اشخاصى که تا تاریخ مذکور به اتهامات نامبرده تحت تعقیب هستند از اجراى مجازات وتعقیب معاف می‌شوند.

ماده 3 – به موجب این قانون هیچ گونه آثار جزایى به محکومیت اشخاصى که به اتهامات مذکور در ماده یک این قانون تا تاریخ 30 شهریور 1320 محکوم شده‌اند مترتب نمى‌شوند.

رئیس- آقایانى که با یک فوریت این لایحه موافقند برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد رجوع می‌شود به کمیسیون دادگسترى. آقاى اعتبار

اعتبار- بنده پیشنهادى عرض کرده بودم و اجازه خواسته بودم و اجازه خواسته بودم و اجازه خواسته بودم ولى چون حالا موقع مذاکره نیست پیشنهاد کرده‌ام که چند دقیقه تنفس داده مى‌شود.

رئیس یک ساعت تنفس داده می‌شود.

(در این موقع جلسه به عنوان تنفس تعطیل و بلافاصله یک ساعت مجدداً تشکیل گردید)

رئیس- آقاى اعتبار

اعتبار- مطلبى را بنده خواستم به عرض برسانم میل داشتم آقایان وزیران هم تشریف داشته باشند حالا که هیئت دولت تشریف ندارند موکول به بعد مى‌کنیم.

[7 - اعلام اسامى اعضاء منتخبه جهت کمیسیون‏]

رئیس- اسامى اعضاء کمیسیون‌ها که انتخاب شده‌اند به عرض می‌رسد.

مقام عالى ریاست مجلس شوراى ملى‏

نتیجه آراء منتخبه در جلسه 16 مهر ماه 1320 راجع به انتخاب آقایان اعضاء کمیسیون‌هاى یازده گانه معمولى

+++

منتخبه از مجلس به ترتیبى است در زیر به عرض رسید:

کمیسیون قوانین دارایى‏:

عده اعضاى کمیسیون 18 عده آراء مأخوذه 98

حائزین اکثریت آقایان: دادور- اعتبار- دکتر تاج‌بخش- گودرزنیا- امیر‌تیمور- مسعودى خراسانى- پارسا- نمازى- مؤید‌قوامى- فتوحى- نواب یزدى- مجدضیایى- افشار- رفیعى- آصف- دهستانى- موقر- پناهى.

کمیسیون قوانین دادگسترى:‏

عده حاضر 97 عده اعضاء کمیسیون 18 نفر

حائزین اکثریت آقایان: ملک‌مدنى- جهانشاهى- همراز- دکتر جوان- لیقوانى- مؤید‌احمدى- سلطانى- لاریجانى- دکتر قزل‌ایاغ- نقابت- سزاوار -رضوى- مولوى- اوحدى- رهبرى- انوار- بهبهانى- مهذب.

کمیسیون امور خارجه‏

عده اعضاء 12 نفر عده حضار 93

حائزین اکثریت آقایان: افخمى- نبیل سمیعى- ناصرى- مقدم- طالش- ناهید- صادق وزیرى- دکتر سمیعى- تولیت- هدایت- پالیزى- نائینى- اقبال.

کمیسیون کشور:

عده اعضاء 18 نفر عده حضار 97.

حائزین اکثریت آقایان: دکتر ادهم- دکتر سمیعى- دکتر ملک‌زاده- مسعودى خراسانى- گودرزنیا- هدایت- صفارى- مکرم افشار- یار‌احمدى- هاشمى- منصف- ملک‌زاده آملى- جواجه نورى- جلایى- دکتر تاج‌بخش- شجاع- امیر‌ابراهیمى- شهدوست.

کمیسیون فرهنگ‏:

عده اعضاء 18 نفر عده حضار 97.

حائزین اکثریت آقایان: دکتر ضیاء- دکتر سنک- دکتر غنى- دکتر طاهرى- دکتر ملک‌زاده- عباس مسعودى موقر- صفوى- طباطبایى- هاشمى- مستشار- روحى- آزادى- ذوالقدر- نراقى- فیاض- مؤید‌ثابتى -شاهرودى.

کمیسیون پیشه و هنر:

عده اعضاء 18 نفر عده حضار 97.

حائزین اکثریت آقایان: دادور- ناصرى- طهرانچى- فرشى- شاهرودى- امامى- اصفهانیان- چاپچى- منصف- محمد وکیل- جعفر اصفهانى- دهستانى- امیر‌ابراهیمى- آزادى- صفاری- دبستانى- جلایى- پالیزى.

کمیسیون کشاورزى‏:

عده اعضاء 12 نفر عده حضار 93.

حائزین اکثریت آقایان: دکتر اهرى- مشار- اقبال- مهذب- شهدوست- نواب- ریگى- مرات‌اسفندیارى- محیط‌افشار- هدایت- معدل.

کمیسیون راه‏:

عده اعضاء 12 نفر عده حضار 88.

حائزین اکثریت آقایان: مؤید‌قوامى- دکتر لقمانى- مشیردوانى- مخبر‌فرهمند- معینى- طوسى- حمزه‌تاش- تولیت- لاریجانى- دکتر ضیاء طباطبایى- نائینى.

کمیسیون بازرگانى:‏

عده اعضاء 18 نفر عده حضار 92.

حائزین اکثریت آقایان: شیرازى- شباهنگ- حریرى- فرشى- اردبیلى- نمازى- امامى- اصفهانیان- چایچى- کیوان- پارسا- کازروئیان- بوداغیان- عزیزى- مهدوى- نیکپور- جعفر اصفهانى- پناهى.

کمیسیون نظام‏:

عده اعضاء 6 نفر عده حضار 88.

حائزین اکثریت آقایان: اعظم زنگنه- آصف- مقدم- محمد وکیل- مشار- نراقى.

کمیسیون پست و تلگراف‏:

عده اعضاء 6 نفر عده حضار 88.

حائزین اکثریت آقایان: مخبر‌فرهمند- منصف- نبیل سمیعى- ریگى- ساگینیان- شیرازى.

رئیس- تمنا می‌شود آقایان اعضاء کمیسیون‌ها زودتر هیئت رئیسه خودشان را انتخاب کنند که بتوانند مشغول کار شوند. آقاى دکتر ملک‌زاده:

+++

دکتر ملک‌زاده- بنده عرضى ندارم‏

رئیس- آقاى سزاوار:

سزاوار- بنده یک عرایضى داشتم که مقتضى بود با حضور نمایندگان محترم دولت عرض کنم باشد تا موقعى که حضور داشته باشند.

رئیس- آقاى انوار

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است ختم جلسه‏

[8- موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه‏]

رئیس- بنده تصور می‌کردم جلسات را در عصر معین کرده‌ایم کارها بهتر انجام می‌شود چون دنباله جلسات غالباً به شب می‌کشد بیشتر اسباب زحمت آقایان را فراهم میشود

لذا جلسه آینده روز یکشنبه سه ساعت به ظهر دستور لوایح موجوده‏

(مجلس هفت ساعت و ربع بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - حسن اسفندیارى‏

+++

Parameter:293856!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)