11 مرداد 1396 13:43:33
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏12

جلسه: 90 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 24 فروردین ماه 1320  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم لایحه فروش املاک مزروعی موقوفه

3- شور دوم لایحه کیفر مربوط به بزه‌های راه آهن

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه


مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏12

جلسه: 90

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 24 فروردین ماه 1320

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم لایحه فروش املاک مزروعی موقوفه

3- شور دوم لایحه کیفر مربوط به بزه‌های راه آهن

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مجلس چهل دقیقه پیش از ظهر به ر‌یاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید

صورت مجلس روز 19 فروردین ماه آقاى (طوسى) منشى خواندند اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده :

غایبین بااجازه ­- آقایان : جلایی - فاطمی - نراقی - دکتر سنگ - شجاع - افخمی - نیک­پور - عطاءالله پالیزی - دشتی - دبستانی.

غایبین بی­اجازه - آقایان : صادق وزیری - لیقوانی - ناصری - شیرازی - مجد ضیایی - حیدری - جرجانی - سلطانی - کیوان - اورنگ .

[1- تصویب صورت مجلس‏]

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد.

[2- تقدیم لایحه فروش املاک مزروعى موقوفه‏]

رئیس- آقاى وزیر دادگسترى‏

وزیر دادگسترى- به طوری که نمایندگان محترم اطلاع دارند و توجه داشته‌اند دولت در این چند سال اخیر مخصوصاً کوشش دارد که به هر وسیله که ممکن باشد اسباب آبادى و عمران کشور را فراهم نماید هم از نقطه‌نظر فلاحت وزراعت و هم از نظر نقطه فلاحت و زراعت و هم از نقطه‌نظر کارخانه و صناعت نتایجش را هم البته همه دیده‌ایم و همه روزه مى‌بینیم و بعضى‌ها آزمایش‌هایی هم در این قسمت شده است که نتیجه خوب داده و آن نتیجه خوب هم البته تشویق مى‌کند که این اقدامات را توسعه بدهیم تا این که در سایر مسائلى که هنوز اقدام نشده است اقدام بشود از آزمایشى که در مورد فروش املاک خالصه شد از نتیجه که در همین مدت کوتاه حاصل شد به خوبى ثابت گردیده که این املاک خالصه که به حال ویرانى افتاده بود و روز به روز بر توسعه و ترقى املاک افزوده می‌شود. نظیر این قسمت املاک زراعتى موقوفه است که آقایان محترم بهتر از بنده اطلاع دارند

+++

که اینها به چه وضع و حال خرابى افتاده‌اند سال‌هاى سال است که اینها در نتیجه نبودن علاقه مالکیت و سهل انگارى عدم توجه یا توجهات دیگر به حال خرابى و ویرانى افتاده است و توجهى که باید به آبادى آنها بشود نشده است و حال آن که البته آبادى این ملاک آبادى کشور است و با رغبت و احتیاجى که اهالى کشور دارند به این که وضعیت اقتصادى خودشان را بهتر بکنند با این حال این املاک به حال خرابى افتاده است البته دولت وظیفه دارد که این املاک را از این حال خرابى بیرون بیاورد و اقدامى که مقتضى باشد براى آبادى و عمران این املاک بنماید این است که چند ماه قبل این موضوع فروش املاک زراعتى موقوفه مورد توجه دولت واقع شده و مطالعات دقیقى هم در این باب به عمل آمده است هم از لحاظ طرز ترتیب عمل هم از لحاظ مصرف آن به مصلحت امور اجتماعى براى نقاط مختلفه کشور. تمام این نکات در نظر گرفته شده است که اکنون ضمن این لایحه تقدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم البته به ترتیب عادى در کمیسیون مطرح و مطالعات لازمه در آن خواهد شد و بعد هم در جلسه علنى مطابق مقررات و نظامات مجلس شوراى ملى مورد دقت شده و به تصویب خواهد رسید.

رئیس- به کمیسیون رجوع می‌شود.

[3- شور دوم لایحه کیفر مربوط به بزه‌هاى راه آهن‏]

رئیس- شور دوم لایحه کیفر مربوط به بزه‌هاى راه آهن مطرح است خبر کمیسیون دادگسترى قرائت می‌شود.

گزارش شور دوم کمیسیون قوانین دادگسترى‏

کمیسیون قوانین دادگسترى منتخبه 19/1/20لایحه شماره 38502 دولت راجع به کیفر بزه‌هاى راه آهن را براى شور دوم مطرح نموده با توضیحاتى که آقاى وزیر دادگسترى بیان نمودند گزارش شور اول کمیسیون شامل بیست و چهار ماده تأییدیه و اینک گزارش آن که عین گزارش شور اول است مجلس شوراى ملى می‌نماید.

رئیس- ماده اول قرائت می‌شود:

قانون کیفر بزه‌هاى مربوط به راه آهن‏

ماده 1 - هر کس خاک ریز خاک بر پل تونل دیوار سد ابنیه بالا است تراورس ریل پیچ و مهره ریل اتصالى ریل علائم خطر تیرهاى تلفن و تلگراف و سیم‌هاى آن و وسائل نقلیه راه آهن را خراب کند و به طور کلى عملى نماید که موجب خروج قطار از خط یا تصادم یا حادثه مهم دیگرى شود به حبس با اعمال شاقه از پنج تا پانزده سال محکوم می‌شود

و اگر در نتیجه حادثه یک یا چند نفر کشته شود مرتکب محکوم به اعدام خواهد شد.

هر‌گاه عمل منتهى بیک از حادثه‌هاى مذکور نگردد در غیر مورد پل خرابى تونل و سد مرتکب به دو سال تا هفت سال حبس مجرد در مورد پل و تونل و سد از چهار سال تا ده سال حبس با اعمال شاقه محکوم می‌شود.

رئیس- موافقین با ماده اول برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

ماده دوم- هر‌کس در غیر مذکور در ماده 1 در متعلقات راه آهن عملى نماید که بیم خروج و قطار از خط یا تصادم و یا حادثه مهم دیگر برود مرتکب به حبس مجرد از دو تا پنج سال محکوم می‌شود و هر‌گاه عمل مذکور براى حرکت قطار فقط ایجاد مانعى نماید و به طور کلى اسباب اختلال حرکت قطار را فراهم کند مرتکب به حبس تأدیبى از دو سال محکوم می‌شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

رئیس- ماده سوم:

ماده سوم- هر‌گاه بزه‌‌هاى مذکور در ماده یک یک و در توطئه و تبانى براى مرتکب منظور می‌شود به کیفر مرتکب افزوده خواهد شد جزء در مورد اعدام که مرتکب به همان کیفر محکوم است.

رئیس- موافقین با ماده اول برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

رئیس- ماده چهارم:

ماده چهارم- هر‌گاه براى ارتکاب بزه‌هاى مذکور در ماده یک جمعیتى از سه تن به بالا تشکیل شود تشکیل دهندگان و محرکین

+++

فقط براى همین عمل به حبس تأدیبى از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شوند.

کسی که عضو این جمعیت شده باشد فقط براى همین عمل به حبس تأدیبى از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.

هر‌گاه از جمعیت مزبور دست کم سه تن مسلح باشند محرکین و تشکیل دهندگان هریک به حبس با اعمال اشاقه از سه سال تا 5 سال محکوم می‌شوند و کسی که عضو این جمعیت شده باشند به دو تا سه سال حبس مجرد محکوم می‌گردد.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

رئیس- ماده پنجم:

ماده 5 - هر یک از شرکت کنندگان که جمعیت مذکور در موارد فوق را منحل یا موجبات انحلال آن را فراهم سازد یا از جزء توطئه کنندگان و عضویت جمعیت براى ارتکاب بزه‌هاى شوند یا وجود جمعیت و تصمیمات آن را به مأمورین دولت ارتکاب آن تشکیل شده اقدامات مزبور به عمل آمده باشد.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

رئیس- ماده ششم:

ماده ششم- هر‌کس اعمال مذکور در موارد 1 و 2 را از روى بى‌مبالاتى یا غفلت انجام دهد در مواردی که کیفر بزه‌هاى عمدى اعدام یا حبس یا اعمال شاقه است به حبس تأدیبى از یک تا سه سال به تأدیه غرامت دویست تا ده هزار ریال محکوم می‌شود و در مواردی که براى بزه‌هاى عمدى حبس مجرد مقرر شده کیفر مرتکب در حبس تأدیبى از سه ماه تا دو سال و تأدیه غرامت از صد تا هزار ریال می‌باشد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد .

رئیس- ماده هفتم:

ماده هفتم- هر کس وسائل نقلیه راه آهن را ضایع یا خراب کند به طوری که از خاصیت بهره‌بردارى بیاندازد و در صورتی که وسائل نقلیه از قبیل لوکوموتیو و یا اتوموتوربس باشد به حبس مجرد از دو تا پنج سال محکوم می‌شود و در مورد سایر وسائط نقلیه راه آهن مرتکب به حبس تأدیبى از شش ماه تا سه سال خواهد بود مگر این که عمل مشمول عنوان شدیدترى باشد که در آن صورت مرتکب به یک نفر همان بزه محکوم می‌گردد.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

رئیس- ماده هشتم:

ماده هشتم- مسافری که بدون جهت علامات موجوده در واگون‌ها ازقبیل ترمز خطر و غیره به کار برد و قطار بایستد به تأدیه غرامت دویست تا پانصد ریال ملزم خواهد شد.

رئیس- موافقین برخیزند

(اغلب برخاستند) تصویب شد.

رئیس- ماده نهم:

ماده نهم- مسافری که به تجهیزات واگون از قبیل چراغ توری‌هاى پنجره شیشه پرده جایگاه جامدان زیانى وارد آورد به پرداخت خسارات طبق تعرفه راه آهن مصوب وزارت راه ملزم خواهد شد براى خساراتی که قابل پیش‌بینى در تعرفه نبوده با رعایت این که مقدار خسارت از یکصد ریال تجاوز نکند طبق تشخیص اداره راه آهن ملزم خواهد شد.

در صورتی که عمل مشمول عناوین کیفرى باشد به کیفر مقرر براى آن عمل نیز در مراجع صالحه محکوم می‌شود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر نمایندگان- قیام نمودند) تصویب شد.

رئیس- ماده دهم.

ماده دهم- وجوه مذکور در ماده 8 به تشخیص رئیس قطار وجوه مذکور در ماده 9 مطابق تعرفه یا تشخیص راه آهن به حسب مورد قبال قبض رسمى ادارى دریافت می‌گردد.

در صورتی که وارد کننده خسارات اعتراضى داشته باشد می‌تواند پس از پرداخت وجه تا مدت شش‌ ماه به یکى از دادگاه‌هاى شهرستان خط سیر مراجعه نماید.

هرگاه وارد کننده خسارت از پرداخت این وجوه امتناع نماید چنانچه مالى همراه داشته باشند رئیس قطار حق دارد به میزان خسارت مورد مطالبه از مال او را بازداشت نموده وطبق آئین نامه مصوب وزارت دادگسترى خسارت راه آهن را از آن استیفاء نماید نسبت به بازداشت مال نیز

+++

وارد‌کننده خسارت از تاریخ بازداشت آن به شرح بالا حق شکایت خواهد داشت.

هرگاه دارایی ممتنع کفایت خسارت وارده را ندهد یا دارایی نداشته باشد و نتواند تضمین کافى بدهد چنانچه راه آهن مقتضى بداند می‌تواند صورت مجلس تنظیم و با خود او تحت مراقبت مأمورین به نزدیکترین دادگاه مقصد ممتنع بفرستد.

دادگاه در این قبیل موارد خارج از نوبت رسیدگى کرده.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده یازدهم:

ماده یازدهم- حمل مواد زود اشتعال و قابل احتراق و انفجار بدون اطلاع اداره راه آهن ممنوع است و مسافری که بدون اطلاع راه آهن مواد مزبور را در جامه‌دان‌ها و اثاثیه خود در واگن‌ها حمل کند یا آنها را جزء اثاثه خود وبه قسمت حمل و نقل اثاثیه (توشه) بفرستند و همچنین هر‌کس بدون استحضار راه آهن مواد مزبور را براى حمل به وسیله واگن‌هاى بارى تحویل نماید محکوم به تأدیه غرامت از دویست هزار تا دو هزار ریال خواهد گردید.

در صورتی که عمل مزبور منجر به حریق یا حادثه دیگرى گردد که جرم شدیدترى شناخته شده باشد مرتکب به کیفر آن بزه محکوم خواهد شد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده دوازدهم:

ماده دوازدهم هرگاه کسى باعث تضییع یا تلف مالى بشود که براى حمل به راه آهن سپرده شده است در قبال بنگاه راه آهن مسئول خساراتى است که از این جهت به راه آهن وارد شده باشد.

رئیس- آقاى دکتر جوان:

دکتر جوان- بنده راجع به این ماده یک سئوالى داشتم و آن این است که در این ماده می‌گوید اگر مالى به راه آهن سپرده شد باشد اگر کسى آن مال را تلف کند تلف کننده مسئول خسارتى است که به راه آهن وارد شده است یعنى اگر مال‌التجاره کسى براه آهن سپرده شود حمل کند فرضاً از اصفهان بطهران اگر این مال‌التجاره در بین راه از بین نرفت و تلف شد این جا طرز جبران خسارت که آیا اداره راه آهن تا چه‌اند از مسئول خسارت است معلوم نیست چون بیمه که نشده و اصولاً راه آهن هم بیمه نمی‌کند و آن هم جریان دیگرى دارد و نمی‌شود هم گفت که راه آهن مسئول تمام خسارت است ولى اینجا می‌گوید یک همچو مالى را کسى تلف کرد تلف کننده ضامن و مسئول خسارتى است که به راه آهن وارد شده است این را خواستم توجیه کنم که تلف کننده ضامن و مسئول خساراتى است که به راه آهن وارد می‌شود اگر در آئین‌نامه راه آهن این طور شده که این اموالى که به راه آهن سپرده می‌شود راه آهن مکلف است صحیح و سالم به مقصد برساند والّا تمام قیمت مال را بپردازد این ماده صحیح بود در غیر این صورت این چه خسارتى است که از این جهت به راه آهن وارد می‌شود بهتر است به هر حال خوب است توضیح بفرمایید که مقصود چه خسارتى است.

وزیر دادگسترى- عرض می‌کنم این ماده به نظر بنده خیلى روشن است جواب آقا را هم خود ماده می‌دهد اگر توضیحش هم لازم باشد این است راه آهن در قبال اشخاصى که مالى را مى‌سپارند براى حمل و نقل خودش مسئولیت دارد بدیهى است که اگر کسى مالى را به راه آهن سپرد و کسى باعث تضییع یا اتلاف آن شد صاحب مال تقاضاى جبران خسارتش را از راه آهن وارد بیاورد یعنى مالى که به راه آهن سپرده شده است خسارت بیاورد آن وقت راه آهن طرف می‌شود با آن کسى که این خسارت وارد کرده است و اشکالى هم در این ماده نیست.

رئیس- موافقین با ماده دوازدهم برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده سیزدهم:

ماده سیزدهم- هر کس در حریم راه آهن بدون اجازه

+++

کتبی بنگاه راه‌آهن ساختمان یا حفریات و به طور کلی هر دخل و تصرفی نماید علاوه بر اجبار به اعاده محل به صورت اولیه محکوم به تأدیه غرامت از دویست تا دو هزار ریال خواهد شد آنچه پیش از اجرای قانون داخلی در حریم بوده در صورتی که راه‌آهن اجازه ابقاء آن را ندهد مالک آن ملزم است که آن را از حریم راه‌آهن بردارد و اگر امتناع نماید راه‌آهن آن را بر خواهد داشت و یا در صورت موافقت راه‌آهن به بهای عادلانه به راه‌آهن واگذار می‌شود حریم راه‌آهن عبارت از 17 متر فاصله به هر یک از دو طرف محور خط می‌باشد.

رئیس- آقای اوحدی

اوحدی- در کمیسیون راجع به این ماده مذاکرات مفصلی شده و به عقیده بنده تفوهی را که بعضی از رفقای من راجع به این ماده داشته‌اند مورد ندارد معذلک برای این که قانون هر قدر خوب هم باشد در موقع اجرا وقتی به دست یک مأمورین کم استعداد رسید ممکن است آنها سوءتعبیر بکنند و موجبات اشکال را فراهم کنند از این جهت بنده مطالب را عرض می‌کنم و منتظر هستم به دو نکته که عرض می‌کنم توجه بفرمایند. یکی این که آقای وزیر دادگستری توضیحاتی بدهند که اقلاً بیان توضیحات جلوی سوء تعبیر آنها را بگیرد یک نکته دیگر هم یک عبارت کوچکی است در اینجا که آقای وزیر دادگستری لطفاً موافقت با الحاق یک کلمه خیلی کوچک بفرمایند در ماده 13 می‌نویسد: هر کس در حریم راه‌آهن بدون اجازه کتبی بنگاه راه‌آهن ساختمان یا حفریات و به طور کلی هر دخل و تصرفی نماید علاوه بر اجبار به اعاده محل به صورت اولیه محکوم به تأدیه غرامت از دویست تا دو هزار ریال خواهد شد. از این جمله مطلب این طور استنباط می‌شود که پس از ساخته شدن راه‌آهن و راه افتادن راه اگر در اطراف این حریم که هفده متر این طرف و هفده متر آن طرف معین شده کسی بخواهد حفریات کند به عنوان این که اینجا ممکن است چیزهایی پیدا شود یک کاسه قدیمی یک کوزه قدیمی و چیزهای قدیمی بخواهد حفر کند این عمل را بدون اجازه بنگاه نباید بکند یا می‌خواهد در این حریم یک بنایی بکند نباید بکند یک جوئی بکند نباید بکند این قبیل کارها نباید بشود در اینجا این قسمت عیبی ندارد و اشکالی ندارد بعد نوشته شده «آنچه پیش از اجرای قانون» اینجا آقای وزیر باید لطفاً موافقت بفرمایند که یک لفظ این اضافه شود آنچه پیش از اجرای (این) قانون اگر مقصود از قانون این قانون است پس لفظ این را لازم دارد و ضرر و زیانی هم به جایی نمی‌رسد که با الحاق یک کلمه (این) آقای وزیر دادگستری موافقت بفرمایند می‌گوید پس از اجرای قانون ما برای راه‌آهن خیلی قانون گذرانده‌ایم پس باید معلوم شود که قبل از اجرای کدام قانون بنابراین لفظ این در اینجا لازم است که بعضی رفقا تصور کرده‌اند که این ماده شامل مسیر راه‌آهن هم می‌شود در صورتی که ماده تماماً صریح است که دخل و تصرف د رحریم راه‌آهن نشود ولی اگر این رسید به یک نقطه تقاطع بین یک قناتی که از شرق به غرب یا بالعکس از غرب به شرق می‌رود و راه‌آهن باید از روی این قنات رد شود این قضیه مذاکره شد که مورد این ماده نیست و اگر یک همچو موردی پیدا شود آن هیئت اولیه مهندس که از طرف راه‌آهن برای تشخیص عبور خط آهن معین می‌شود و آن نقشه‌هایی را که برمی‌دارد اگر رسید به یک همچو جایی خود اداره راه‌آهن و هیئت نظارت ساختمان راه‌آهن آنها خودشان این قضیه را حل می‌کنند محتاج نیست با این که ادارة راه‌آهن بگوید به یک صاحب قنات که چون از اینجا راه‌آهن می‌گذرد و قنات تو اینجا موجب ضرر و زیان است تو باید این حلقه چاه را پر کنی یا من خودم پر می‌کنم این ماده مربوط به این قسمت نیست اگر این طور است ضمن توضیحاتی که آقای وزیر دادگستری می‌فرمایند ممکن است قضیه روشن شود که دیگر این قانون اگر به دست آن اشخاصی که سابقاً اسمشان را بردم بیفتد سوء تعبیر نکنند.

رئیس- آقای انوار

+++

انوار- اولاً نباید تصور شود که ماها که اینجا صحبت می‌کنیم یا به آقای وزیر دادگستری تذکر می‌دهیم به عنوان مخالفت است و الا همه ماها با لوایح دولت مطلقاً موافقت داریم به‌خصوص لوایح راجع به راه‌آهن که با یک شور و شعف فوق‌العاده استقبال می‌کنیم. این ماده سیزده (با این که لفظ سیزده یک خرده...) در کمیسیون کاملاً محل صحبت شد و همان طور که نماینده محترم فرمودند خیلی در اطراف ماده صحبت شد نظریات آقایان و همچنین اشخاص دیگری که توجه دارند به این موضوع همه در آنجا ملاحظه شد اصل موضوع این است که الحمدالله در تحت توجهات اعلیحضرت همایونی راه‌آهن اساسی ساخته شد که آن شجره طیبه و آن درخت معظم شده است که راه از شمال به جنوب باشد بعد از این هم تنها این راه نیست البته دارای شعبی خواهد شد همین جوری که الان سه شعبه دارد درست می‌شود و بعد از این سه خط هم امیدواریم این ملت کهن سال که روز به روز در ترقی است شعب این راه‌آهن را زیاد کند این هم یک موضوع موضوع دیگر این است که همه اطلاع دارند که مملکت ایران دارای رودخانه‌های زیاد نیست و از قنات استفاده می‌کند این است که غالباً در دهات حفر قنات کرده‌اند که دهات‌شان از قنات مشروب می‌شود حالا از این نظر که راه‌آهن در ترقی است و دارد وسعت پیدا می‌کند و این قانون هم قانون اساسی راه‌آهن است یعنی برای کسانی که مخل به راه‌آهن باشند تعیین مجازات می‌کند در اینجا خواستم آقای وزیر دادگستری یک قدری توضیح بفرمایند که اشخاصی که دارای قنات هستند و راه‌آهن که فرمودند که از هر طرف هفده متر حریم دارد اگر در این حریم یک حلقه چاه آنها واقع شد تصادم پیدا می‌کند با راه‌آهن پس در این مورد حق با کیست با خود صاحب ملک است یا با اداره و راه‌آهن؟ چون همان طور که آقا بیان کردند یک عبارت دیگری دارد و یک نفر از نماینده‌ها هم امروز بیانی کردند که این ماده ناظر به این موضوع است الان بنده قرائت می‌کنم می‌نویسد: در صورتی که راه‌آهن اجازة ابقاء آن را ندهد مالک آن ملزم است که آن را از حریم راه‌آهن بردارد (یعنی حریمی که الان درست شده) و یا در صورت موافقت راه‌آهن به بهای عادلانه به راه‌آهن واگذار می‌شود. آن وقت هم معین می‌کند که حریم راه‌آهن چه چیز است و عرض کردم حالا راه‌آهن بزرگ تمام شده است و خیلی خوب هم شده است و همین طور که آقای وزیر دادگستری فرمودند (و خوشبختانه ایشان وزیر راه هم بوده‌اند و کاملاً نظریات دارند و می‌دانند) هر جایی که راه‌آهن رسیده است به یک قناتی هیئتی می‌روند و قبلاً معین می‌کنند و تشخیص می‌دهند که راه از کجا باید بگذرد آن وقت از طرف وزارت راه امر می‌شود که چطور بشود آن هم بعد از آن که تمام این چیزها معین شد. در قانون اشاره به این چیزها نبود و مخصوصاً خودشان هم فرمودند که در مجلس صحبت بشود و من در مقام توضیح برمی‌آیم و این مسئله را واضح می‌کنم و بیان کنیم که در مقام عمل سوءتعبیری نشود که اگر به یک قناتی برسد و یک همچو ترتیبی واقع شود کاملاً رعایت اطراف را خواهند کرد این وعده را فرمودند که بیانی بفرمایند که در صورت مجلس نوشته می‌شود و آن صورت مجلس می‌رود در اداره راه‌آهن و از روی آن و به همان ترتیب عمل خواهد شد.

وزیر دادگستری- بنده نمی‌دانم آقای انوار چه نظری دارند که سند کتبی از بنده می‌خواهند بنده تصور نمی‌کردم که این ماده (ولو ماده سیزدهم باشد) این قدر اسباب نگرانی آقای انوار تنها واقع شود آقایان دیگر که دیروز بودند از صحبت‌هایی که شد قانع شدند که مطلب صحیح است و جای نگرانی نیست و سند کتبی هم لازم ندارد ولی با این حال بنده حاضرم توضیحاتی که بخواهند عرض کنم. اولاً با پیشنهادی که آقای نماینده محترم کردند راجع به اضافه کلمه «این» کاملاً موافقم که اضافه شود. اما راجع به حریم که آقای انوار فرمودند که حالا درست می‌شود خیر آقا حریم از اول بوده است. از وقتی که راه‌آهن قرار بود ساخته شود حریم بوده و خواهد بود و هیچ وقت اشکال پیدا نمی‌کرد و کار ساختمان راه‌آهن و تکلیف مردم هم معین بود. اما

+++

راجع به نگرانى آقاى انوار از عبور خط در روى قنات به نظر بنده با تجربه‌اى که در این مدت چند سال شده هیچ مورد ندارد یا تا به حال یک دعوایی در یک جایی طرح شده است راجع به این که در مسیر راه آهن خسارتى به کسى آمده و تقاضا کرده‌اند کسى چیزى بسازد به نفع راه آهن؟

هیچ همچو موردى پیش نیامده بنده که متصدى کار بودم ندیدم و آقایان هم که در مجلس شوراى ملى تشریف داشته‌اند خوب اطلاع دارند که ساختمان راه آهن به یک طرز کاملاً صحیح و خیلى قانونى پیش رفته است وبراى هیچ کس هم اسباب خسارت فراهم نکرده است به طوری که دیروز هم عرض کردم وقتى که یک خطى را می‌خواهند احداث کنند قبلاً هیئت‌هایی می‌روند و آن خط بازدید مى‌کنند از جهات مختلفه کوه و دره و چاه و رودخانه و زمین همه از لحاظ که لازم است باید سنجیده شود مى‌سنجیدند و دقت مى‌کنند و گزارشى می‌دهند و اداره راه آهن مورد دقت واقع می‌شود و پس از رسیدگى کامل معلوم شد راه آهن باید از اینجا عبور کند آن وقت شروع می‌کند و پس از رسیدگى کامل که معلوم شد راه آهن باید از اینجا عبور کند آن وقت شروع مى‌کنند به ساختمان و آقایان خوب است که در این راه آهن یک مبالغ هنگفتى خرجش شده ومی‌شود اینجا فقط موضوع یک قناتى را فرض مى کنیم یک فرسخ دو فرسخ امتداد داشته باشد نیست این خط را اصلى از شمال به جنوب رفته است میلیون‌ها خرجش شده است و البته این خرج را ملت داده است و دولت کرده است ولیکن به هیچ کس معترض نشده‌اند (صحیح است) که از بابت فلان حکم فلان چیز را بدهند یا از بابت فلان قنات ‌کار را بکنند و فلان چیز را بدهند آقایان خودشان گمان مى‌کنم که گواه صادق بر این مطلب باشند (صحیح است) که راه آهن تمام احتیاجاتش را خودش انجام داده است و هیچ وقت انجام یک کارى را از کسى نخواسته است بکند و با این تجربه و با این آزمایشى که شده است بنده تصور می‌کنم جاى نگرانى براى این تصور آقاى انوار باقى نمانده و احتیاجى به سند کتبى گرفتن هم نباشد.

البته یک نکته هست و آن این است که اگر کسى بخواهد امروز در حریم راه آهن چاهى بکند نمی‌گذارند و نباید هم برای این که این راه مبالغ هنگفتى خرجش شده است حفظ مال و جان مردم را عهده دار است و گذشته از مخارجى که شده است حفظ مال و جان مردم عهده دار است و باید یک طورى باشد که از هر جهت اطمینان بخش هم باشد می‌خواهد هر دخل و تصرفى بکند این خوب نیست و بایستى در این امر منتهى درجه دقت بشود (صحیح است) و با این ترتیبى بنده تصور می‌کنم که هیچ نگرانى براى آقاى انوار در این قسمت باقى نمى‌ماند و ماده بدون اشکال است.

رئیس- آقاى ملک مدنى‏

ملک مدنى- عرض کنم دیروز وقتى که این ماده در کمیسیون مطرح بود متأسفانه بنده آنجا نبوده‌ام تا عرایضى که داشتم عرض کنم البته فرمایشاتى که جناب آقاى ونزیر دادگسترى فرمودند همه اصولى و صحیح بود و محل تردید هم نبود و البته همه افراد جامعه باید نسبت به این راه آهنى که است ترتیب مبالغى خرجش شده است و براى حیات اقتصادى کشور لازم است کمک بکنند و حمایت نمایند ولى یک موضوعى در ماده سیزدهم هست که بنده خواستم این را عرض کنم که توضیحى بدهند و یک قدرى مورد دقتشان واقع شود شاید فهم بنده خوب نتوانسته‌ام درک کنم و آن این است که در ماده می‌گوید (آنچه پیش از اجراى این قانون داخل حریم بوده در صورتی که راه آهن اجازه ابقاء آن را ندهد مالک آن ملزم است که آن را از حریم راه آهن بر‌خواهد داشت و یا در صورت موافقت راه آهن به بهاى عادلانه به راه آهن واگذار می‌شود حریم راه آهن عبارت از 17 متر فاصله به هر یک از دو طرف محور خط می‌باشند) البته خاطر آقایان محترم مسبوق است که مسیر راه آهن غالباً از دهات و قرایی است که قنواتى دارند و بنده قضیه را الان تشریح می‌کنم اینجا فرض بفرمایید مسیر راه آهن است از شمال

+++

به جنوب عبور مى کند و قناتى هم هست که از مشرق به جنوب سیر می‌کند یک چاه اینجا دارد صاحب قنات یک چاه هم آنطرف دارد چاه ها را آقایان میدانند پشته دار و پشته چاه را هم غالباً می‌داند که فاصله‌شان بیش از 25 متر نیست و به اصطلاح مقنى‌ها می‌گویند چراغ سوز اصلاً بیش از 25 ذرع چراغ نمی‌سوزد این جا پیشه چاه است و مسیر خط راه آهن هم هست الان هم هیچ خرابى ندارد خط راه آهن هم دارد از اینجا عبور می‌کند ولى به تدریج همان طور که ضرورى حالت و کیفیت زمین است خرابى پیدا می‌کند زمین شولاتى است فرض بفرمایید واریز می‌کند خراب می‌شود وقتی که خراب شد البته مالکین باید این را درست کنند تا به عمران و آبادى ملکان کمک کند ضرورى متوجه نشود و آب از قنات عبور کند و طبق این ماده قانونى که الان داریم می‌گذرانیم و پیش‌بینى می‌کنیم این دیگر نمی‌تواند در اینجا عبور کند و اداره راه آهن به او اجازه نمی‌دهد که مالک بیاید این پیشته که شولاتى بوده واریز کرده و خراب شده است مطابق معمول و قاعده‌شان بسازد چندین هزار تومان هم قیمت قناتش است به موجب خرابى اداره راه آهن می‌آید سد می‌کند و بابتون آرمه می‌سازد و اصلاً آب قنات دیگر جارى نمی‌شود اشکال و نگرانى که پیدا کرده است و بنده موضوع را شرح دادم تا خاطر محترم‌تان مسبوق باشد و البته ما هم معترفیم همان طور که در مقدمه لایحه فروش موقوفات فرمودید دولت توجهى کامل به عمران و آبادى و کارهاى اقتصادى کشور دارد یک کسی که ملکى دارد و قناتى احداث و آباد نموده و این منحصر به یک قنات و دو قنات نیست و به عقیده بنده اگر اغراق نگوییم از شمال به جنوب در مسیر راه آهن شاید در حدود پانصد قنات واقع شده است که تمام آنها همین محظور را خواهند داشت یک طورى بشود که فردا در موقع عمل مشکلاتى تولید نکند این بود عرایض بنده.

وزیر دادگسترى- افسوس که آقاى ملک مدنى دیروز تشریف نداشتند که دیگر احتیاج به استیضاح امروز نداشنه باشد و نگرانى براى ایشان نداشته باشد عرض کنم موضوع از دو حال خارج نیست یا این قنات بوده است یا بعد می‌خواهد باشد اگر قناتى بوده است راه آهن از روى آن عبور مى کند و تمام اقداماتى که باید براى استحکام راه آهن بشود خود او کرده است و اگر براى اشخاص لازم بشود خود او کرده است و اگر براى اشخاص لازم باشد که قنات خودشان را تنقیه کنند ولایى کنند آیا در این چند سال که راه آهن تنقیه قناش را شروع بکند و لاروبى بکند و راه آهن نگذاشته باشد؟ (عده از نمایندگان- خیر) خوب در صورتى که سراغ ندارید دیگر جاى نگرانى نیست براى این که در طول این مدت اشخاصی که مالک قنواتى که در طول راه آهن است بوده‌اند و قنواتى داشته‌اند اگر کسى مانع‌شان شد که تعمیر کنند لاروبى کنند البته مى‌آیند اظهار مى‌کردند مى‌گفتند. جهت ندارد کسی مانع بشود اگر اسباب خرابى بشود عرض مى‌کنم مسلماً راه آهن جلوگیرى خواهد کرد و باید هم بکند براى این بود که عرض کردم علاوه بر این که مبالغى صرف این راه آهن شده است بایستى راه آهن حفظ جان و مال اشخاص را هم بکند و غیر از این نظرى ندارد پس اگر خطرى ایجاد شود باید جلوگیرى کرد جلوگیرى را هم اگر صاحب قنات نکند راه آهن مى‌کند و از او خسارتش را می‌گیرند این گفتگو ندارد اما مانع از این بایستى بشود که او قنات خودش را تعمیر کند اگر وجود چاه در آن جا مضر باشد البته جلوى آن را می‌‌‌گیرند ولى ممکن است چاه در آنجا پر شود پهلویش یک چاهى نزدیک به آن چاه کنده مى‌شود که هم قنات دائر باشد و هم راه آهن بتواند بدون خطر عبور کند در هر حال راه آهن تا به حال پیش نیامده است که عملى واقع شده باشد که بر‌خلاف مصلحت باشد از طرف راه آهن و بنده سراغ نداریم که چنین موردى پیش آمده باشد یک قناتى از بین مى‌رود که آقایان مى‌گویند نظیرش هم باز ممکن است

+++

پیدا شود قنوات به حال خودش است و ما هم نظرى جزء به آبادى و عمران نداریم و اداره راه آهن هم میل ندارد که بیاید و بدون جهت موجب مزاحمت بشود و بنده نمی‌دانم که این نگرانى از کجا حاصل شده است البته قنوات وجود دارد و اگر تنقیه و لاروب لازم دارد باید وسایل استحکامش را فراهم آورد و البته فراهم می‌آورد و اگر مقتضى نبوده است که این چاه باشد آن را هم البته در حین ساختمان راه آهن پیش‌بینى کرده‌اند وقتان هم از بین نرفته است چون ممکن بوده است عوض این چاه دیگرى مجراى دیگر کنده شود و قنات هم سیر خودش را ادامه بدهد و بنده تصور می‌کنم که تجربه گذشته و با آنچه که منطق حکم کرده است نگرانى در این قسمت هیچ نباشد.

رئیس- آقاى محیط

محیط لاریجانى- موضوعی را که آقاى وزیر دادگسترى فرمودند آنجا که خط مسیر راه آهن است مالکینى که در مجاورت آن هستند حق ندارند که حفر چاه یا یک قنات یا یک تصرفى بکنند که بر‌خلاف استحکام راه آهن حریم راه آهن از شمال به جنوب میآید واز خط راه آهن باید عبور کند و این و این قنوات یا باز شده است و از زیر زمین عبور مى کند یا این که باید برسد به راه آهن وبعد ردشود وخود راه آهن یک تنبوشه هایی ساخته است از بتون مسلح که این بتون مسلح حفاظت می‌کند آن خطرى که براى راه آهن متصور است و البته مالکین قنوات وقتى می‌خواهند برسند به خط راه آهن متصور است همان طوری که آقاى ملک مدنى فرمودند قنات بیش از بیست و پنج متر پیشه ندارد به اصلاح بیشتر چراغ نسوز نیست که بتواند مقتضى آنجا کار کند و این جاسى و هفت متر فاصله ندارد که مقتضى نخواهد توانست آنجا کار بکند هفده متر این طرف و هفده متر آن طرف و سه متر هم خود پیشه راه آهن است که می‌شود سى و هفت متر پس از این نظر را باید در این قانون طورى گنجاند که هم قنوات محفوظ شود و هم مصالح راه آهن تأمین شود البته راه آهن هم یک موضوعى است که اگر یک طورى بشود که تحت نظر کارشناس دستور بدهد و آن طور عمل کنند و یک عبارتى نوشته شود که هم رفع خطر بشود و هم رفع نگرانى بشود البته بهتر است.

وزیر دادگسترى- البته در مقابل آقایان که متخصصین امور قنوات هستند بنده نمی‌خواهم اظهار اطلاع زیاد از کار قنوات بکنم ولى از نقطه‌نظر گرفته شده است هیچ جاى نگرانى نیست آقایان کاملاً در کمیسیون دقت کردند و در خارج هم مذاکره شد و به طوری که اینجا هم مذاکره شد این ماده رعایت اطراف قضیه را کاملاً کرده است همان طور که فرمودند راه آهن تنبوشه‌هاى از بتون مسلح دارد و وسائل دیگر دارد که در هر جایی که راه آهن بایستى عبور کند از رودخانه یا قنوات در هر جایی که ساختمان راه آهن شروع می‌شود مطابق نقشه و مشخصات فنى که مهندسین در دست دارند و دستورى که به آنها داده شده است باید وسائل استحکام راه آهن را کاملاً فراهم کنند که تاب و تحمل گذاشتن ریل و عبور سریع‌ترین را داشته باشد و تا این اطمینان حاصل نشود مسلماً ریل نمی‌گذارند و این اطمینان هم بودجه اتم و اکمل درش مطالعه می‌شود وفراهم می‌شود وقتیکه خود آقا تصدیق دارید که راه آهن این عمل را می‌کنند این وسائل را به کار می‌برند پس آن وقت نگرانى آقا از چیست؟ این خراب می‌شود؟ اگر خرابى پیدا کند در قنات که ممکن است همه جا در مسیر راه آهن خراب بشود و خرابى برایش پیش آمد بکند البته صاحب قنات موظف است آن خرابى را جبران کند و هم قنات موظف است آن خرابى را جبران کند و هم قنات دائر

+++

نگاه دارد و هم اسباب خسارت و خرابى براى راه آهن فراهم نشود اینجا چه می‌گوییم ما می‌گوییم که دخل و تصرف بی‌جا در حریم راه آهن نشود اگر کسى بیاید و خودش خیالیش بگیرد که من می‌خواهم اینجا یک آلونک براى خودم بسازم این را نمی‌گذارند یا این که بگویند که من سراغ دارم که اینجا یک گنجى از پدرم یا جدم هست و می‌خواهم آن را در بیاورم این را هم نمی‌شود اجازه داد ولى اگر کسى مانعش شده است؟ تا به حال که مخالفتى نبوده است و اداره راه آهن هم که دشمنى با مالکین قنوات ندارد که مانع شود آنهایی که باید براى تعمیر در قنوات خود را بکنند و راه آهن هم عملیاتى که باید براى استحکام راه آهن بکند به عمل می‌آورند و هیچ چیزى که زیاده بر این چیزى که اینجا نوشته شده لازم باشد نوشته شود براى تأمین منظور آقایان اینجا کاملاً تأمین شده است و خود آقایان هم به نظر بنده غیر از عده اقیلى مانعش که آن هم یک و هم نگرانى بر ایشان حاصل شده چیز دیگرى به نظر بنده نیست و آن هم نگرانى و هم بایستى مرتفع شده باشد که گفتیم جهت ندارد که اسباب زحمت و خسارت مردم شوند و براى این که قنوات خودشان را بخواهند دخل و تصرفى کنند که مضر به حال راه آهن باشد به عنوان رسیدگى می‌روند اگر مضر باشد مانع می‌شوند اگر دیدند که مزاحم راه آهن نیست بایستى در این حریم فلان عمل را بکنند که اسباب آبادى قنات است مانعش نمی‌شود و اشکالى ندارد.

رئیس- موافقین با ماده سیزده برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

[4- موقع و دستور جلسه - بعد ختم جلسه‏]

رئیس- تصویب می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم جلسه آینده روز یکشنبه 31 فروردین دستورهم بقیه لایحه‏

(مجلس نیم ساعت بعداز ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

Parameter:293818!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)