26 تير 1396 08:52:13
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏2

جلسه: 121 صورت مشروح روز دوشنبه 18 رجب 1328  


مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏2

 

 

جلسه: 121

صورت مشروح روز دوشنبه 18 رجب 1328

 

مجلس فوق‌العاده یک ساعت قبل از غروب آفتاب تحت ریاست آقاى ذکاء‌الملک تشکیل شد.

صورت مجلس روز شنبه را آقاى معاضد‌الملک قرائت گردید.

رئیس- در صورت مجلس ملاحظه هست؟

حاجى شیخ على- یک پیشنهادى آن روز بنده کردم در باب لایحه انتخاب علما اسمى از آن برده نشده است.

رئیس- صحیح است ملاحظه دیگرى هست؟ (اظهارى نشد و رئیس صورت مجلس را امضاء نمود).

رئیس- این طورى که اینجا (صورت مجلس) نوشته شده است به گمان این که هیئت وزراء حاضر می‌شوند روز یک شنبه مجلس منعقد می‌شود که معرفى می‌شوند چون حاضر نشدند مجلس منعقد نشد ولى امروز بنا به خواهش آقاى رئیس‌الوزرا فوق‌العاده تشکیل شد و دستورى نداریم غیر از معرفى وزراء.

وکیل‌التجار- می‌خواستم عرض کنم همان طور که صلاح دانستید به مجلس مبعوثان عثمانى تلگراف تبریک و تهنیت جشن مشروطیت آنها بشود اگر صلاح می‌دانید تلگرافى هم به پارلمان فرانسه بشود در تبریک عیدى که در 16 ژوئیه کرده‌اند.

رئیس- موقع آن گذشته است. (در این موقع کابینه وزراء به ریاست آقاى مستوفى‌الممالک تشریف آوردند).

رئیس- آقاى رئیس‌الوزرا کابینه را معرفى می‌فرمایید.

رئیس‌الوزرا- کابینه وزراء تشکیل شده است از قرارى که عرض می‌کنم.

حضرت والا فرمان فرما وزیر داخله- آقاى نواب وزیر خارجه- حکیم‌الملک وزیر مالیه- آقاى قوام‌السلطنه وزیر جنگ- آقاى دبیر‌الملک وزیر عدلیه- اسدالله میرزا وزیر پست و تلگراف- براى وزارت علوم هنوز کسى معین نشده است معاون فعلاً مشغول کار است و همین چند روزه آن هم معلوم می‌شود. (گفتند مبارک است).

نوبرى- اگر چه ظاهراً چند روزى تشکیل

+++

تأخیر افتاده و البته تمام آقایان وکلا می‌دانند که در هیچ جا ممکن نیست به این زودى کابینه تشکیل شود و خیلى کم اتفاق می‌افتد که با این زودى معین شوند و حالا که این کابینه جدید به جاى کابینه سابق نشسته‌اند البته قدرى تأخیر در کار خواهد شد ولى تعجیل نباید و به عقیده بنده در تشکیل کابینه خیلى تعجیل شد و تشکرات خود را از این انتخاب تقدیم جناب رئیس‌الوزرا می‌نمایم.

معزز‌الملک- البته وظیفه بزرگ این کابینه جدیدى که تشکیل شده است این است که در امنیت و رفع انقلاب و فراهم نمودن موجبات آسایش این مملکت همه قسم اقدامات بنماید بنابر این بنده در اول روزى که این کابینه تشکیل و معرفى شده می‌خواستم خاطر محترم هیئت وزراء عظام متوجه کنم به یک مسئله مهم خطرناکى که آن مسئله وبا است و از قرارى که شنیده‌ام در خیلى از سرحدات ایران شیوع دارد خوب است وزارت جلیله داخله از این مسئله جلوگیرى نماید سعى وافى نمایند که این بلاى اسمانى داخل مملکت ما نشود.

وزیر داخله- همین حالا به آقاى معزز‌الملک گفتم که فردا صبح به نقاط لازمه نوشته می‌شود طبیب و حفظ‌الصحه و لوازم این کار هم خیلى زود معین شود و فرستاده شود.

ارباب کیخسرو- می‌خواهم از این کابینه که امروز معرفى شدند تمنى کنم که هر چه زودتر پروگرام خودشان را بفرستند و یک پروگرامى باشد چندان صعب نباشد و طورى باشد که بشود به موقع اجرا بیاید.

رئیس الوزرا- پروگرام وزراء تا روز شنبه انشاالله نوشته شده به مجلس فرستاده می‌شود.

آقا سید حسین- یک قسمت از عرایض بنده را که راجع به پروگرام بود یادآورى کردند و امیدواریم در یک پروگرامى که خیلى خیلى فعلیت داشته باشد و ما‌ها مطمئن باشیم و به خلاف آن پروگرامى که سابقاً وزراء پیشنهاد کرده بودند واقع شود تجربه و امتحان‌هایى که کابینه سابق بحران‌هایى پى در پى دادند این کابینه جدید با فعالیت تامه و جد و جهد به ما نشان خواهند داد.

دکتر علیخان- به عقیده بنده تمام این مذاکرات امروز زیادى است به واسطه این که روز اولى است که وزراء به مجلس آمده‌اند و البته پروگرامى خواهند داشت و به مجلس خواهند فرستاد فقط چیزى که لازم است عرض کنم این است که من بعد خوب است قرار بگذاریم ما به وظیفه خودمان عمل کنیم و از براى وزراء تکلیف معین نکنیم.

رئیس- دستورى که براى جلسه آتیه حاضر کرده‌ایم یعنى چیزهاى که ممکن است جزو دستور شود این است که عرض می‌شود چون لوایح و راپورت‌هایى که رفته است به کمیسیون و برگشته است و می‌توان جزو دستور قرار داد تمام در یک صورتى نوشته و طبع شده میان آقایان نمایندگان توزیع می‌شود که ملاحظه می‌فرمایند و همه روزه من بعد مرتباً دستور معینى داشته باشیم هنوز آن صورت طبع نشده به این واسطه بنده دستور براى جلسه فردا معین کرده‌ام و عرض می‌نمایم.

قرائت لایحه آیات الله در خصوص انتخاب پنج نفر علما و راپورت کمیسیون بودجه در باب مدرسه کمال‌الملک ایضاً راپورت کمیسیون بودجه در باب وظیفه دکتر مورل و طرح ارباب کیخسرو در باب کمیسیون‌ها شور ثانوى در قانون ادارى معارف.

محمد‌هاشم میرزا- در جزو دستور فردا فقط قرائت لایحه آقایان است یا انتخاب هم می‌شود به عقیده بنده که قرائت آن چندان اهمیت ندارد خوب است که انتخاب هم بشود.

رئیس- فعلاً قرائت می‌شود چون بعضى مذاکرات لازم است که باید در آن خصوص بشود.

حاجى سید ابراهیم- مطلب اولى را که در دستور معین کردید که قرائت لایحه علماى نجف باشد چندان اهمیت ندارد و خوب است انتخاب 5 نفر را هم جزء دستور قرار بدهید.

رئیس- عرض کردم چون بعضى مذاکرات لازم دارد فعلاً قرائت می‌شود و اگر مذاکراتى نداشت شروع به انتخاب می‌کنیم.

هشترودى- اگر چه مخارج زیادى براى مجلس می‌شود ولى روزنامه رسمى نداشتن در واقع یک نقصى است براى پارلمان و دولت بنده تقاضا می‌کنم اگر چه مخارج زیاد است ولى چون روزنامه رسمى لازم است طرح آن را جزء دستور بفرمایید.

رئیس- هنوز طبع و توزیع نشده است.

ارباب کیخسرو- عرض بنده اول در باب نایب رئیس است نایب رئیس شخصى باید باشد که همیشه در مجلس حاضر باشد رئیس اگر یک روزى غائب باشد وظایف او را انجام بدهد و خوب است امروز یک نفر نایب رئیس به جاى شاهزاده اسدالله میرزا معین شود. ثانیاً فراموش نکنیم که در باب قاتلین مرحوم آقا سید عبدالله در چند جلسه مذاکره شد و جداً از وزراء دستگیرى خواسته شد.

ناصر‌الاسلام- از بابت طرح روزنامه رسمى که فرمودید طبع و توزیع نشده لازم می‌دانم تاکید شود که زودتر طبع و توزیع شود چون خیلى اهمیت دارد دیگر این که مجلس در این مدت داخل هیچ دستورى نشد مگر مذاکره گرفتن قاتلین آقاى سید عبدالله و اولین اقدامى که این کابینه می‌نماید اقدام در دستگیرى آنها خواهد بود.

دکتر علیخان- راپورت شعبه ششم اگر مخالفى نیست چون طبع و توزیع شده است قرائت بشود.

رئیس- چون مخبر نیست می‌ماند براى جلسه آتیه.

حاجى آقا- در باب هیئت رئیسه گمان می‌کنم مقتضى باشد که امروز معین کنیم در باب قتله مرحوم سید این که در این باب اظهارى نشد براى این بود که این مطلب خیلى بدیهى است که اول وظیفه این کابینه امروز گرفتار نمودن آنها خواهد بود و این که آقاى نوبرى از رئیس‌الوزرا اظهار تشکر نمودند بنده اعتقادم این است که باید تشکر را بعد از عمل کرد از این جهت بود که ما یک جماعتى بودیم که در این باب اظهارى نکردیم و ساکت نشستیم به جهت این که اول باید عمل را ببینیم و بعد تشکر کنیم و البته بعد از دیدن عمل تشکر خواهیم کرد در باب انتخاب هیئت رئیسه بنده مقتضى می‌دانم امروز انتخاب شود به جهت این که ما چند نفر از نمایندگان داریم که جزء وزراء شده‌اند و به جاى آنها باید انتخاب شود و من گمان می‌کنم که اول عوض آنها را انتخاب نماییم به جهت این که اگر به جاى آنها انتخاب کنیم شاید در میان آنها اشخاصى باشند که براى نیابت ریاست شایسته تر باشند.

متین‌السلطنه- نایب رئیس چنانچه گفته شد براى این است که در مجلس حاضر باشد و در موقع غیبت رئیس وظیفه او را انجام دهد و نایب رئیس اول آقاى حاجى سید نصر‌الله مدتى است تشریف نمی‌آورند بنده عقیده‌ام این است که فردا باید تکلیف ایشان معین شود که تشریف می‌‌آورند یا مستعفى هستند آن وقت نایب رئیس دوم انتخاب شود.

لسان‌الحکما- می‌خواستم استعفاى این آ‌قایانى که جزء وزراء شده‌اند به مجلس آمده است یا خیر و دیگر آن که انتخاب سه نفر نماینده به جاى ایشان را هم اگر بشود جزء دستور قرار بدهید. (گفته شد لازم به استعفا نیست همین که به وزارت معرفى شدند از وکالت منفصل خواهند بود).

افتخار‌الواعظین- در دو روز قبل آقاى سردار اسعد فرمایشاتى فرمودند در خصوص رفع تزلزل و استقرار امنیت مملکت و اجراى قانونى که مدتى است از مجلس گذشته و بدبختانه تا کنون به موقع اجرا نیامده است و آن قانون ترک اسلحه است که در ماه صفر از مجلس گذشته است در صورتى که در مملکت مشروطه جزء قواى نظامى کسى حق ندارد حمل اسلحه نماید و بنده از مجاهدینى که امروز حمل اسلحه می‌نمایند و به واسطه زحمات و مجاهدات زیادى که اسلحه می‌نمایند به واسطه زحمات و مجاهدات زیادى که در استرداد حقوق ملت کشیده‌اند تشکر می‌نمایم و عرض می‌کنم این حمل اسلحه آنها خلاف قانون و اسباب عدم امنیت مملکت خواهد بود و ما خیلى امید داشتیم که اول کسى که این قانون را اجرا نماید همین مجاهدین باشند و مخصوصاً به خاطر دارم آن روزى که این قانون مطرح شد بعضى از آقایان نمایندگان اصرار داشتند که این قانون تمام شهرها و ولایات و قرا و عشایر و ایالات عمومیت پیدا کند جزء نظام احدى نتواند حمل اسلحه نماید ولى بنده عرض می‌کنم کسى حمل اسلحه ننماید هر کس که می‌خواهد حمل اسلحه نماید داخل در نظام شود و مخصوصاً استدعا دارم که روز پنج شنبه کابینه با بخواهید و تاکید کنید که به زودى این قانون را که مدتى است موقوف‌الاجرا مانده و آقاى سردار اسعد هم به ما امیداوارى داده‌اند که بعد از تشکیل کابینه همه قسم همراهى بنمایند حال که به حمد الله کابینه تشکیل شد ایشان به واسطه وظیفه وکالت نمی‌توانند بلا واسطه مداخله در اجرائیات نمایند ولى به همراه ایشان کابینه جدید آن قانون را به زودى در موقع اجرا بیاورد دیگر دچار بعضى مشکلاتى که شده‌ایم نشویم.

نجات- موضوع مذاکره چیست؟

رئیس- موضوع معینى نداریم عده هم براى مذاکره کافى نیست. (رئیس حرکت کرد و مجلس یک ربع قبل از غروب آفتاب ختم شد).

+++

 

 

Parameter:292191!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)