30 مرداد 1396 15:12:14
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

جلسه: 121 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 28 اردیبهشت ماه 1334  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: سید احمد صفائی- دکتر شاهکار- اکبر -دولت‌آبادی

3- اعلام وصول لایحه اصول تشکیلات دادگستری و استخدام قضات از مجلس سنا و ارجاع به کمیسیون

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه


مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 121

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 28 اردیبهشت ماه 1334

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: سید احمد صفائی- دکتر شاهکار- اکبر -دولت‌آبادی

3- اعلام وصول لایحه اصول تشکیلات دادگستری و استخدام قضات از مجلس سنا و ارجاع به کمیسیون

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و ده دقیقه بیش از ظهر به ریاست آقاى امان‌الله اردلان (نائب رئیس) تشکل گردید

1- تصویب صورت‌مجلس.

نائب رئیس- اسامی‌ غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شده)

غائبین با اجازه- آقایان: نقابت، قنات آبادى، مرتضى حکمت، عبدالرحمن فرمرزى، دولت شاهى، افشار، محمود افشار، پیراسته، لارى، اورنگ، میراشرفی، حائری‌زاده، حشمتى‏

غائبین بی‌اجازه آقایان: خزمیه علم امیر احتشامى، دکتر افشار، سهرابیان، امید سالار، خاکباز.

نائب رئیس- نظرى به صورت‌مجلس جلسه قبل نیست (اظهارى نشد) صورت‌مجلس تصویب شد.

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: سید احمد صفایی، دکتر شاهکار- اکبر- دولت آبادى‏

نائب رئیس- نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود آقاى سید احمد صفایی بفرمایید.

صفایی- عرض کنم حضور انور آقایان در مبارزه با فساد البته باید ریشه فساد و علت فساد مبارزه کرد چنان چه در جلوگیرى از مرض و بیمارى باید ریشه و علت بیمارى را پیدا کرد و با علت بیمارى مبارزه کرد و جلوگیرى از علت کرد والا مثل قرص مسکن می‌شود که شما در معرض آپاندیس به یک مبتلا به آن مرض بدهید یک آنى مدت مختصرى در درد تسکین حاصل می‌شود براى مبتلا تا آن عضو فاسد قطع نشود البته درد به کلى رفع نخواهد شد دولتى که در نظر دارد با فساد مبارزه کند باید ببیند علت و ریشه فساد در این کشور چیست؟ (صحیح است) وقتى تجزیه و تحلیل کنیم براى رسیدن به علت و ریشه فساد در هر مرحله‌ای از فساد بى‌دینى است (صحیح است) بعضى گمان می‌کنند که علت و ریشه فساد فقر مادى است و لذا همچون که در مقام اصلاح بر می‌آیند به فکر تقسیم اراضى و تقسیم اموال و عملى کردن مرام‌ها و مسلک‌هاى سوسیالیستى می‌افتند خلاصه این ‌که می‌خواهند همه را به روزه بیاندازند همه را گدا کنند از یک مشت مردى که دارند بگیرند و معلوم نیست بعد از گرفتن از مردم ثروتمند آیا به فقرا بدهند یا ندهند و حیف و میل می‌شود (یک نفر از نمایندگان خودشان می‌خورند) خیال می‌کنند دواى دردها و اصلاح مفاسد به این است که هى مالک را بکوبند و مردم و فقرا و زارعین را نسبت به مالکین بدبین کنند (ارباب- احسنت) (صحیح است) چنان چه همین رویه را در زمان دولت مصدق پیش گرفتند و یک مقدارى هم پیشرفت کردند احزاب افتادند توى قراء و قصیات (صحیح است) کشاورز و رعیا را جرى کردند نسبت به مالکین و نتیجه‌ای که گرفتند این بود که سطح کشت را پایین آورند (صحیح است) و دست و دل مالکین نسبت به زراعت‌شان سرد شد نه قنات‌شان را تعمیق کردند و بذر دادند و نه به فکر اصلاحات دیگر ملک‌شان افتادند و شما اگر سطح کشت امروز را با سطح کشت سنه 38 و 39 مقایسه کنید تصدیق خواهید کرد که سطح کشت زیاد پایین آمده و مردم را نسبت به عمران و آبادى املاک‌شان بى‌علاقه کرده‌اند ریشه فساد فقر نیست چون شما می‌بینید اشخاصى که منحرف شده‌اند همشان فقیر نبوده‌اند زندگی‌شان بد نبود آقا این افسرها که منحرف شده‌اند مگر این‌ها زندگی‌شان بد بود؟ این‌ها نان نداشتند؟ لباس نداشتند؟ مگر این‌ها منسب و جاه مقام نداشتند؟ مگر این‌ها اتومبیل زیر پایشان نبود؟ مگر این‌ها عمارت شخصى نداشتند؟ پس چرا منحرف شدند؟ چرا با اجنبى ساختند چرا می‌خواستند این کشور را در دامان اجانب بیاندازند؟ حزبى دینى و بى‌ایمانى منشأ دیگرى دارد؟ پس علت فقر نیست نمی‌خوام بگویم هییچ تأثیرى ندارد البته اختلاف طبقاتى تأثیر می‌کند باز آن هم در اثر بى‌دینى و بى‌ایمانى است اگر اقنیا و ثروتمندان با آداب و رسوم و دستورهاى دینى عمل کنند مسلما خشم طبقات سوم و خشم فقرا تسکین پیدا می‌کند (صحیح است) (احسنت) از آن طرف هم که حساب کنید علت بى‌دینى است (صحیح است) و اگر اقنیا و متمولین یک قدرى جلوى این تجملات زندگى را بگیرند عوض این‌ها در ایام تعطیل سوار آن اتومبیل‌ها و ماشین‌هاى آخرین سیستم بشوند و بروند کنار دریا و در مهمانخانه‌هاى مجلل زندگى کنند عیاش و کیافى و عرق‌خورى قماربازى و هزارتان فجایاى دیگر مرتب بشوند و لباس‌هاى زیبا و تجملات‌شان را در مقابل آن دهقان‌ها و زارع‌ها لخت و عور به معرض نمایش بگذارند و آن‌ها را عصبانى کنند یک مقدارى از فصول زندگی‌شان بکاهند و دست دیگران را بگیرند زندگى تعدیل می‌شود (صحیح است) یک روایتى است این روایت شاهد خوبى است که ایمان چه قدر کنترل می‌کند انسان را و حتى طبایع و غرایز را و این ‌که می‌گویند آدم گرسنه ایمان ندارد این البته تا حدى درست است ولکن تا ایمان چه طور ایمانى باشد اگر ایمان هم ایمان

+++

قوى باشد در حال گرسنگى هم انسان را حفظ می‌کند (کاشانى- آدمش فرقى کند) همانطورى که فرمودید آدمش فرق می‌کند باید آدم را پیدا رد اول موضوع را باید پیدا کرد آن وقت ببینیم که گرسنه‌اش ایمان دارد یا ندارد اگر آدم شد گرسنه‌اش‏ هم ایمان دارد (صحیح است) یکى از اصحاب پیغمبر یک روزى بعد نماز صبح با عجله برخاست برود منزل بدون این ‌که تعقیب نمازش را بخواد پیغمبر محترم می‌فرمود فلانى مگر با خدا کارى ندارد؟ یعنى خلاصه‌اش این ‌که چرا با این عچله بعد از نماز بدون این ‌که تعقیباتش را بخوانى می‌روى دنبال کارت عرض کرد یا رسول‌الله من در منزل یک کار لازمی ‌دارم و باید بروم به آن کارم برسم و بعد خدمت‌تان می‌رسم و عرض می‌کنم که علت چیست، رفت و برگش و عرض کرد یا رسول‌الله یک درخت خرماى است در همسایگى منزل او این درخت خرمایش می‌ریزد توى سحن خانه ما بچه‌هاى من که صبح از خواب بیدار می‌شوند می‌روند این خرماها را جمع می‌کننند و می‌خورند و من براى این ‌که مال مردم است و مبادا بچه‌هاى من مال مردم خورده باشند جلوگیرى می‌کنم می‌روم از دست‌شان می‌گیرم و جمع می‌کنم می‌فرستم براى همسایه تسلیم همسایه می‌کنم مخصوصاً یک روز یکى از بچه‌هاى من خرماى برداشته بود و به دهانش گذاشته بود من با انگشت این خرما را از دهانش بیرون آوردم و گفتم پسرجان این مال مردم است این خرما مال مردم است تو حق ندارى مال مردم را بدون اجازه مردم بخورى البته این کنترل مربوط به دیندارى است با این ‌که آن مرد فقیر است و چیزى ندارد و بچه‌هایش هم فقیرند و خرما را می‌بینند و بر‌می‌دارند و می‌گذارند به دهانشان لکن آن مرد چون دین دارد می‌داند که لاتحل مال مسلم الا عن طیب نفسه مال مسلمان بدون ارضاى نفس او حلال نیست حتى از دهان بچه‌اش بیرون می‌آورد اگر دین باشد اگر دین رسوخ داشته باشد در دل‌ها و در جان‌هاى مردم کسى طمع به مال کسى نمی‌کند غرایض‌شان و طبایع‌شان و احساسات‌شان را هم کنترل می‌کنند بعضى خیال می‌کنند علت فساد و بدبختى ما جهل و نادانى است که اگر تمام مرد این کشور همه دانشمند شدند دیگر ریشه فساد کنده می‌شود (ارباب- بعضى دانشمندان هم هستند که تجاوز می‌کنند) اجازه بفرمایید بنده خودم عرض می‌کنم اگر بد خواندم آن وقت جنابعالى بفرماید یعنى خلاصه اگرهمه دکتر شدند همه مهندس شدند همه عالم شدند همه پرفسور شدند همه داراى درجه دکترا و لیسانس شدند نمی‌دانم چه شدند خلاصه همه دانشمند شدند به طور کلى دیگر فسادى در این مملکت نخواهد شد البته نمی‌خواهم بگویم که جهالت زیان ندارد زیان نادانى بسیار زیاد است و از ناحیه جهل هم به ما صدمه بسیار می‌ر‌سد لکن با این دانش‌هاى معمولى ریشه فساد قطع نمی‌شود بلکه تیغ‌دادن در کف زنگى مست- به که افتد علم نادان را به دست- چو دزدى با چراغ آید گزیده‌تر برد کالا اگر آن جاهل آن درس نخوانده دزدى می‌کند یک آفتابه می‌دزد لکن درس خوانده ‌خداى نکرده اگر فاسد باشند خطر آن‌ها زیاد است فساد آن‌ها خطرناک‌تر است یک مرتبه یک کشورى را به باد می‌دهند (صحیح است) پس بایستى اخلاق تعمین بشود خلاصه اگر تجزیه و تحلیل کنیم وقت هم زیاد می‌گذرد بعد از تمام این عرایض می‌خواهم عرض کنم که علت و منشأ تمام بدبختى‌ها و ریشه تمام مفاسد بی‌دینى است (صحیح است) اگر می‌خواهید با مفاسد مبارزه کنید باید با بی‌دینى مبارزه کنید پایگاهاى بى‌دینى را بکوبید مظاهر بى‌دینى را بکوبید عواملى که مایه انحراف و سستى بى‌علاقگى مردم به مبدأ و معاد می‌شود از بین ببریم همین‌قدر کسى علاقه‌مند به مبدأ و معاد باشد حالا می‌خواهد یهودى باشد می‌خواهد مسلمان باشد به هر جهت اعتقاد و ایمان به یک روز قیامت روزى که بازرسى خواهند کرد و سؤال پرسش خواهند کرد و مؤاخذه خواهند کرد داشته باشد من کارى ندارم، ولى اگر اعتقاد به مبدأ و معاد نداشته باشد باید آن‌ها را بکوبید اگر شما تا این پایگاها را بکوبید پایگاها و مظاهر بى‌دینى را بکوبید البته موفق می‌شوید والا با بودن این همه مظاهر بى‌دینى در این کشور و با بودن این همه وسایل انحراف عقیده در این کشور موفقیت به قلع و قم ریشه فساد به نظر من خیلى بعید می‌رسد البته یکى از پایگاهى بى‌دینى‏ یکى از عواملى بى‌دینى و فساد عقیده که مدت‌هاست در این کشور نیم‌قرن است با تمام اصول و مبادى اخلاقى و دین ما مبارزه کرده و جوان‌هاى ما را بى‌عقیده و بى‌ایمان کرده و علاقه آن‌ها را نسبت به آب و خاک و نسبت به استقلال کشور تمامیت ارضى کشور از بین برده فرقه ضاله بهایی‌ها هستند (صحیح است) به عقیده من به طورى که با جمعیت توده‌ایی‌ها مبارزه شده در این مملکت و خوشبختانه نتیجه خوبى هم گرفته شده به عقیده بنده هنوز این مقدار از مبارزه کافى نیست لکن مع ذالک نتیجه خوبى از این مبارزه گرفته شده بایستى به همان شدت با جمعیت بهایی‌ها مبارزه کرد چون به عقیده بنده آن‌ها هم یک حزب ماترلیلیستى هستند که توده‌ایی‌ها هماهنگند و مردم و مسلکشان بى‌وطنى و بى‌دینى است (صحیح است و در حقیقت این‌ها همان بقایاى مزدکى‌ها هستند

نائب رئیس- جناب آقاى صفایی وقت‌تان تمام است‏

صفایی- بنده بیست دقیقه دیگر وقت می‌خواهم‏

نائب رئیس- آقایانى که با بیست دقیقه وقت اضافى جناب آقاى صفایی موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد بفرمایید

صفایی- از مراحم آقایان متشکرم لکن خواهش می‌کنم توجه به عرایض بنده هم بفرمایید عرض کنم البته دولت تا حدى جلوگیرى کرده است از پیشرفت تبلیغات این جمعیت و ما تا حدى از دولت تشکر می‌کنیم لکن به نظر بنده این قدر کافى نیست بنده همان روز سه‌شبه به آقاى علم گفتم آن روزى که اقایان آن گزارش را تنظیم می‌کردند عرض کردم که بنده با این نحوه گزارش مخالفم و خصوصاً بخشنامه‌ای کرده‌اند این بخشنامه بسیار مجمل و مبه هم بود و ابداً هیچ اسمی ‌از این جمعیت برده نشده است و بایستى صریحاً بخشنامه کرد بایستى صریحاً با آن مبارزه کرد آقایان رودربایستى که ندارند ما می‌خواهیم برویم جمعیتى که مخالف دین و مخالف مملکت و مخالف استقلال کشور، مخالف با عفت مخالف با وحدت و ملت ما هستند مبارزه کنیم (صحیح است) مخالف قانون اساسى ما هستند مبارزانی مگر رودربایستى دارد، (چند نفر از نمایندگان- خیر) اگر ما بخواهیم در این زمینه ملاحظه بکنیم با این جمعیتى افکار عمومی ‌مسلمان‌ها همه موافق باشد با مبارزه با این جمعیت ما بخواهیم اسمشان را ببریم چطور می‌خواهیم با دسته‌جات دیگرى که منشأ فساد هستند مبارزه کنیم ما چیزى نمی‌خواهیم مسلمان‌ها چیزى از شما نمی‌خواهند مسلمان‌ها از شما فقط عملکردى به قانون اساسى را می‌خواهند (صحیح است) آقایان شما قانون اساسى را در این کشور عمل کنید این کشور قانون اساسى دارد یا بیایید بگویید ما به قانون اساسى عمل نمی‌کنیم مسلمان‌ها را راحت کنید (خلعتبرى- چرا آقا عمل کردند) و یا عمل می‌کنید دیگر مص، مص که ندارد یک دفعه باید گفت مصطفى (خلعتبرى- قانون اساسى را باید عملاً رعایت کرد) قانون اساسى باید کامل رعایت بشود و قانون اساسى جلوى این جمعیت‌ها را گرفت است اصل 21 متمم قانون اساسى می‌گوید جمعیت‌هایی که فتنه دینوى نداشته باشند و مخل امنیت کشور نباشند آزادند (صحیح است) مفهوم مخالفش این است که جمعیت‌هایی که فتنه دینى و فتنه دنیوى دارند مخل امنیت کشورند این‌ها ازاد نیستند (صحیح است) و این جمعیت هم فتنه دینى دارد چون هدف‌شان مستقیماً ضد دین است و هم فتنه دنیوى دارد مردم را منحرف می‌کند از جاده عفاف و صلاح و به وحدت ملى زیان می‌زند وحدت ملى ما را از بین می‌برد و این‌ها مخل امنیت کشور هستد شاهدش در همین چند سال اخیر متجاوز از دویست پروند قتل و جرح در مراجع قضایی بایگانى مراجع قضایی موجود است دویست پرونده قتل و جرح دارند کدام اخلال به ‌امنیت بالاتر از این؟ پس این جمعیتى هم فتنه دینى و هم دینوى دارد و هم مخل به ‌امنیت کشور هستند این‌ها نباید آزاد باشند حالا بعضى‌ها می‌خواهند طرفدارى کنند از این عده لکن نمی‌توانند صریحاً بگویند که ما تمایل به مرام این جمعیت داریم و ما رسماً از طرفداران این جمعیت هستیم در لفاف‌هایی طرفدارى ا این جمعیت می‌کنند گاهى می‌گویند منافى با حقوق منشور ملل و حقوق بشر است منشور ملل می‌گوید که ادیان آسمان آزاد است نه هر جمعیتى که مخل امنیت باشد آزاد است اگر این طور است پس توده‌ای‌ها باید آزاد باشند چرا با این‌ها مبارزه کردید اگر این طور ات اول مخل آزادى انگلستان و آمریکا هستند که با توده‌ای‌ها مخالفت کرده‌اند آن‌ها منشور ملل را نقض کرده‌اند منشور ملل وضع نشده است براى هر جمعیت اخلا‌گرى آزادى درست کنند گاهى حقوق بشر را به چشم ما می‌کشند گاهى منشورملل را به رخ ما می‌کشند خلاصه یک روزنامه‌ای دیدم روزنامه سحر است مدیرش نمی‌دانم بابى است مسلمان است (صدوقى- مسلمان دو آتشه است بالاى روزنا‌مه‌اش هم اشهدان لااله الاالله نوشته) آن را که باید بگوید بالاخره می‌گوید بعضى می‌گویند این حرف‌ها چرا حالا پیدا شده است هر روزى که این حرف زده می‌شد می‌گفتند چرا امروز پیدا شد بعد از شهوریور بیست به این طرف اگر از همان سنین اول این نغمه بلند می‌شد می‌گفتند متفقین در این مملکت هستند این حرف را نزنید وقتى مبارزه نفت شروع شد می‌خواستند با جمعیت مبارزه کنند می‌گفتند حساب مبارزه با نفت است امروز این حرف را نزنید هر وقت می‌خواستند این حرف را بزنند این اشکالاتى پیدا می‌شد البته الامورات مرهونه به اوقات‌ها براى هر امرى یک وقتى پیدا می‌شود بایست گفت چرا امروز پیدا شد چرا نسبت به چیزهاى دیگر نمی‌گویند مگر راجع به منع مسکرات نگفتند؟ مگر قانون منع مسکرات از این مجلس نگذشت مگر سؤال نشد از دولت که چرا به قانون عمل نمی‌کنید؟ ولى کو گوش شنوا گوش کى بدهکار است حالا در قانون منع مسکرات ممکن است بگویند یک عده‌اى آلوده هستند به علاوه به اقتصاد کشور لطمه می‌خورد لکن این موضع یک موضوع دیگرى است خلاصه هر وقت که این نغمه آغاز می‌شد این اشکال‌ها بود که چرا امروز گفتید در جلسه خصوصى عرض کردم در این سال‌هایی که مبارزه نفت

+++

در ایران بود حضرت آیت‌الله بروجردى از این جهت زیاد عصبانى بودند یعنى ایشان حق دارند چون هر وقتى که شما مشرف می‌شوید به حضور ایشان خواهید دید یک دسته نامه از اطراف مملکت رسیده است شکایات از تعدیات این قسمت است مسلمان‌هایی که تحت شکنجه و فشار و تعدید این جمعیت واقعه می‌شوند ملجا و ملاذ پناهگاهشان محضر مقدس آیت‌الله است درد دلشان را آن‌ جا می‌کنند حق دارند عصبانى بشوند هر وقت ایشان اظهار می‌کردند به دولت‌ها دولت‌ها می‌گفتند که مشغول مبارزه با نفت هستیم شما صبر و تحمل کنید حالا که مبارزه نفت تمام شده است و از جهات دیگر نگرانى نیست ایشان با مطالب‌شان را تجدید کرده‌اند یعنى به وسیله آقاى فلسفى از اعلیحضرت همایونى تقاضا کرده‌اند تا کار به آن‌جا رسید که نظامی‌ها اشغال کردند حیضه القدس را البته عرض کردم تا این حد ما از دولت متشکریم ولیکن این اندازه کافى نیست و ما بیش از این انتظار داریم و روز سه شنبه هم عرض کردم آیت‌الله بروجردى براى آقایان پیغام دادند و همین دیروز و دیشب هم پیغام دادند من با این گزارش قانع نمی‌شوم و مسلمانان هم به این گزارش قناعت نمی‌کنند بیشتر از این اقدام لازم است و خلاصه دولت بایستى یک لایحه‌ای به مجلس بیاورد که تعمیم نظر مسلمانان را بکند تقریباً آن طرحى را که بنده تهیه کرده‌ام شامل آن طرح باشد بنده طرح را امضا‌ رسانده‌ام لکن حالا مطرح نمی‌کنم عجالتاً تقدیم مجلس نمی‌کنم باز منتظر اقدامات دولت خواهم بود تا ببینم چه اقدامی ‌می‌کند (خلعتبرى- مجلس تصدیق کرد نظر دولت را) مجلس تصدیق کرده است مردم از مجلس هم متشکرند لیکن قناعت نمی‌کنند مجلس تصدیق کرده است تأیید کرده است یک بخشنامه مجملى را که مردم قناعت نمی‌کنند به این اندازه که بگویند جلوى جمعیت اخلالگر را بگیرند جمعیت اخلالگر کیست؟ توده‌ای‌هاى چاقوکش‌ها هستند که اخلال می‌کنند (یکى از نمایندگان- در این وضع به آن‌ها تطبیق می‌کنند) به قرینه آن گزارش تطبیق شده است با این جهت لیکن وقتى که این قرینه منتهى شد به این قرینه زمانى است و حالى است وقتى این قرینه رفع شد دیگر تطبیق نمی‌شود به هر جهت بیش از این‌ها قدام لازم است بنده حالا تحمل می‌کنم و طرح را نمی‌دهم منظرم ببینم دولت چه اقدامی‌ می‌کند با مشغول بشوند به بیرون ریختن افراد این قسمت چرا بیرون نمی‌ریزند چه اشکال قانونى دارد (صحیح است) (دکتر جزایرى- آن بخشنامه مربوط به این جمعیت است نه آقا تردید بفرمایید نه مردم تردید دارند نه مجلس تردید دارد) تردید نسبت لیکن عمل نیست بنده هم تردید ندارم مسلم است لیکن انتظار دارم که یقین و قطع توأم با عمل باشد خلاصه حق و الیقین هم باشد عین الیقین هم باشد (بهبهانى- همه این نشر را دارند) ما هم عملش را ببینیم یک عرض دیگر که می‌خواستم بکنم این است که هر چه آقایان نمایندگان شهرستان‌ها مجلس پشت این تیربون داد شهرستان را زنند و توجه دولت را به شهرستان‌ها جلب کنند مؤفق نشدند (ارباب- بروید به بندر‌عباس ببینید چه خبر است جزایر و بنادر همه خالى از سکنه است.)

نائب رئیس- آقاى ارباب خواهش می‌کنم ساکت باشید

صفایی- بیخ گوش تهران 24 فرسخى مرکز یعنى قزوین بروید ببینید چه وضعى دارد نگاه کنید به این قزوین که اگر صدا بکنند به گوش مرکزی‌ها می‌رسد معذالک توجهى ندارد نه به راهش توجه دارند یک سال تمام است مشغول ساختن راه قزوین هستند آن را سابق را که داشتیم از دستمان گرفتند راه تازه‌ای هم ندادند راه زهرا راه رودبار راه علم اوت مردم آن‌جا براى آذوقه‌شان پیاده می‌آیند به شهر پل ندارد پل خراب شده است وسیله ارتباط‌شان خراب شده است و پیاده می‌آیند به شهر یک من یک من گندم به دست‌شان می‌گیرند می‌برند این وضعیت رودبار و علم‌اوت است امسال می‌گویند که اعتبار درست شد درست خواهیم کرد بالاخره هم درست نخواهد شد (مهندس جفرودى- گیلان هم همین طور است) خلاصه نمایندگان محترم توجه بفرمایند همه سر و ته یک کرباسند اگر نمایندگان علتى همه نماینده ملتى و اگر نماینده دولتى همه نماینده دولتیم (صدقى- گوش نمایندگان دولت خسته شد این فرمایشات را نفرمایید وزرا‌ که تشریف ندارند) وزرا‌ هم تشزیف ندارند الحمدالله ما خواهش می‌کنیم توجهى به راه‌های شهرستان‌ها بکنند یک دانه پل که با یک مبلغ مختصر و اعتبار مختصرى درست می‌کند و جمعیت زیادى راحت می‌شوند این یک پل را نمی‌بندد که جمعیت‌ها راحت بشوند خلاصه نه بهدارى نه به راه نه به سایر جاها توجه می‌شود مگر این‌ها مالیات نمی‌دهند الان با شدت دارند مالیات می‌گیرند ولى به هیچ جهت از جهات مردم زندگی‌شان درست نیست بنده ‌امیدوارم که دولت توجهى به این عرایض بنماید یک توجه به خصوص هم به قزوین و راه رودبار و زهرا بنماید انشاءالله (احسنت)

نائب رئیس- آقاى دکتر شاهکار.

دکتر شاهکار- چند دقیقه خواستم از وقت گرانبهاى مجلس مقدس شوراى ملى را براى پاره‌ای تذکرات که از نظر وظیفه نمایندگى لازم و ضرورى می‌دانم بگویم و امیدوارم که بتوانیم همت بلند همکاران ارجمند به یک نتیجه مثبت و عملى برسیم (انشاءالله آقایان تمامی‌ملت ایران و قاطبه فرزندان این آب و خاک از سه نیروى معنوى و از سه قدرت روحانى استفاده می‌کنند که سر بقاى ملت ایران این سه نیروست حس میهن و دلبستگى بدین علاقه به مقام سلطنت (صحیح است) هر کس در هر مقام و منسبى که هست در ترویج و تشدید و تحکیم این اصول انجام وظیفه می‌کند لکن در میان طبقات مختلف مردم نمایندگان مجلس که حساس‌ترین و مهم‌ترین و خطیرترین وظایف اجتماعى را دارند انجام این وظیفه به اتکاى اصول قانون اساسى به طریق مخصوص باید بکند آقایان بى‌تجربه ثابت شده که هر قدر مجلس شوراى ملى یعنى مرکز ثقل سیاست مملکت مرکز مشاورات و مشارکت و نظارت در امر مردم و وطن هر وقتى این مرکز قوى‌تر، محکم‌تر، متحدتر شد خطر زوال و اضمحلال بیشتر از بین رفته (صحیح است) وگرنه لیاخفاها مجلس را به توپ نمی‌بستند و ریاکاران نمایندگان مجلس را مجبور به استعفا و انحلال عملی‌ مجلس نمی‌کردند (میر اشرفى- اسم آن لیاخف وطنى آقاى دکتر مصدق را هم ببرید) همین که عرض کردم اشاره به ایشان بود شاهنشاه دموکرات در این 14 ساله سلطنت همیشه در مقام تقویت و تأیید قوه مقننه بودند (صحیح است) البته آقایان محترم بهتر از من با این اصول آشنا هستند ولى اجازه می‌خواهم به دو سه اصل قانون اساسى که عرض کردم میثاق اصلى زندگانى اجتماعى ماست اشاره کنم در اصل دو قانون اساسى ذکر شده است که: مجلس شوراى ملى نماینده قاطبه اهالى مردم ایران است که در امور سیاسى و معاش وطن خود مشارکت دارد.

اصل 15 مقرر می‌دارد که‏ مجلس شوراى ملى حق دارد در عموم مسائل آنچه را صلاح مملکت و ملت می‌داند از مذاکره و مداخله از روى کمال امنیت و اطمینان عنوان کرده با تصویب مجلس سنا به توسط شخص اول دولت به عرض اعلیحضرت همایونى برساند که بعد از تشویه ملوکانه به موقع اجرا گذاشته شود آقایان به موجب اصل 11 که ما قسم خورده‌ایم در سوگندنامه ایمان ذکر کرده‌ایم که هیچ منظورى جز فواید و مسالح دولت و ملت ایران نداریم این نمایندگى آقایان باید با سراحت لهجه راستگویی و بیشایبگى باشد تا این ‌که در بین مردم مملکت زبونى و خوارى و ترس و بیم از بین برود این نمایندگى باید با ایمان و عقیدت باشد تا انگل دیگرى که ممکن است بین مردم رواج پیدا کند یعنى ریاکارى و عوام‌فریبى از بین برود (احسنت) میهن ما همواره خطر دشمن خودى و بیگانه را وقتى به سهولت دفع کرد که با عنایت شاهنشاه مجلس یک دل و یک دست بی‌باک و بى‌پروا آنچه را به صلاح مملکت بود بدون هیچ‌گونه ترس و بیم و واهمه‌ای گفته است اما متأسفانه ما هیچ وقت از شر دشمن خارجى و داخلى در امان نبودیم اگر لیاقت نداشتیم اشخاص موذى آشغالى که از سعادت و اعتلاى مملکت باک دارند سعى کرده‌اند بین ما ایجاد نفاق کنند بین ما دورى و جدایی بیاندازند و تشنجى تولید کنند که این تشنج موجب تضعیت مملکت است آقایان به طور قطع هر عملى که موجب تضعیف مجلس بشود به ضرر مملکت است اگر سوءتفاهى است باید از بین برود و اگر خدای نخواسته سوءنیتى است به اتکای قانون که پشتیبان آن ملت ایران است مجازات بشوند اما از این دو که بگذریم بلیه دیگرى گریبانگیر این مملکت است که آن نه سوءنیت است نه سوءتفاهم بلکه آن سوءظن است انگل سموم بیشتر تار و پود را ممکن است از بین ببرد دستور آسمانى است که خداوند مردم را از این خطر بر حذر داشته است و امر داده است که اجتنب و کثیرا من الظن ان بعضا الظن اثم ولا تحسبوا ولا یقتب بعضکم بعضا ایحب احدکم ان یکم لحم اخیه دورى کنید احترا کنید بترسید از بدگمانى و بدانید که بعضى از سوءظن‌ها و بعضى از بدگمانى‌ها گناه است (دکتر بینا- راجع به عوام‌فریبى هم بفرمایید) بله گفته است و من الناس من یقول آمن بالله والیوم والآخر و ما هم به مؤمنین همچنین فرموده است و اذا قیل لهم لا تفسدوا فى فى الارض قالو انما نحنو مسلحون على انهم هم المفسدون و لکن لا یشعرون قران ما کامل‌ترین کتابى است که ممکن است در عالم خلقت پیدا شده باشد عقیده من این است که هر یک از نمایندگانى که پا به این سرسراى مقدس می‌گذارند منظورشان و هدف‌شان قصدشان خدمت به میهن و اجراى سوگندى است که پشت این تریبون ادا کرده‌اید گیرم طرز بیان طرز فکر طرز عقیده مختلف است و از همین جهت است که بعد از آن همه نزاع‌ها بعد از آن همه تجربیات قرار به این شد که جمع بشوند دور همدیگر مشورت بکنند تا از مشورت نتیجه‌ای به دست بیاید و اگر یک روز آقایان پیشنهادى بدهند من مخالفت بکنم قطعاً به ایمان من پیشنهاد ایشان از نظر حسن‌نیت و خدمت به میهن و

+++

خدمت به شاهنشاه و مملکت است و من هم با همان منظور و هم همان هدف چون طور دیگرى می‌بینم با آن مخالفت می‌کنم چیزى که حکومت خواهد کرد اکثریت مردم است یعنى اکثریت نمایندگان ردم که خواهند گفت که حق به جانب کى بوده است و این اسمش می‌شود امر قانونى یعنى ملاک و‌ هادى مردم در حکومت اجتماعى انتقاد نماینده مردم دلیر موافت یا مخالفت او با دولت نیست و نباید هم باشد بلکه انتقاد وظیفه مسلح و قانونى نماینده مجلس است که باید انتقاد بکند شور و بحث بکند بد را بد بگوید خوب را خوب بگوید بور بارشه یک عبارتى دارد که می‌گوید آن‌جاى که انتقاد آزادى نیست مدح و تحسین و ارزش و تأثیرى ندارد باید انتقاد آزاد باشد و انتقاد آزادانه بشود تا بگویند آن‌جایی که زبان آزاد است و انتقاد آزاد است مدح و تحسین ارزش دارد به نظر من علت غایی وجود مجلس شوراى ملى همین بحث‌هایی است که با نظرى بى‌غرض بى‌حب و بقض فقط براى رفاه حال اهالى مملکت و اعتلاى مملکت می‌شود تا در نتیجه این مذاکرات و مشورت‌ها به جاى برسد بنابراین انتقاد را باید وظیفه مجلس دانست و دولت بداند که مجرى عوامر قوه مقننه است که به هدایت قوه مقننه انجام وظیفه می‌کند و بداند که در مقابل شاهنشاه و مجلس مسئولیت دارد و کار نیک و بدى را که انجام می‌دهد خودش باید جواب بدهد و مقام شامخ سلطنت را به هیچ‌وجه در این امور وارد نکند که مقام سلطنت مبرى از این حرف‌هاست (صحیح است) اگر دولت کار بد بکند استیضاح می‌شود توبیخ می‌شود و مجازات می‌شود و اگر هم کار خوب کرد تقدیر می‌شود و انجام وظیفه و خدمت به میهن کرده است (صحیح است) از این جهت است که تعجب کرده‌ام که در یکى از جراید نوشته بودم که من کوچک و اسم آقاى عمیدى نورى و یک اسم عده‌ای را برده بودم که مخالف زیر پرده هستیم آقا کسى که مقصودش معلوم است مشخص است منزه است مقدس است این زیر پرده کار نمی‌کند آن‌هایی که منظورشان مقدس و منزه نیست آن‌هایی که با اساس بقاى مملکت مخالفند و در لواى دولتى خیانت به شاه می‌کنند (صحیح- است) (میراشرفی- سوابق‌شان هم معلوم است روزنامه‌هاى آن‌ها هم موجود است پشت این تریبون خواهم گفت) خوب را خوب خواهم گفت بد را بعد خواهم گفت این رویه تمام نمایندگان محترم است (احسنت) آقایان ما این قدر کار مثبت و عملى داریم این قدر مردم ایران انتظار کارهاى واقعى و خدمت با بى‌حرفى و عدم لفاظى دارند که ما نمی‌رسیم به عیب‌جویى و خرده‌گیرى ما باید کار بکنیم این قدر کار داریم که ممکن است مدتى لفاظى و حرافى و اتلاف وقت را براى خاطر ملت ایران و قسمتى که خرده‌ایم بگذاریم کنار آقایان این شکاف عمیقى که از حیث ثروت از حیث فرهنگ از حیث امتیاز طبقاتى (صحیح است) دامن‌گیر ایران شده است ما را به ورطه هولناکى می‌فرستد که در آن ورطه که هم همه‌مان از بین خواهیم رفت (صحیح است) براى جبران براى جلوگیرى از این خطر یک دوا بیشتر نیست یک راه هم بیشتر نیست (صدقى- کندن دندان طمع) و آن عبارت است از اجراى برنامه‌های مثبت و کار عملى که از هر شاعبه خیال‌بافى دور باشد (صحیحى است)

نائب رئیس- آقاى دکتر دیگر وقت شما تمام شد (نمایندگان- وقت می‌دهیم)

نائب رئیس- بسیار خوب وقت براى آقاى دکتر می‌گیریم تأمل بفرمایید تا اکثریت حاصل شود (پس از چند لحظه اکثریت حاصل شد) حضرت عالى چه قدر وقت می‌خواهید؟

دکتر شاهکار- نیم ساعت حداکثر ولى کمتر صحبت می‌کنم‏

نائب رئیس- آقایانى که با نیم ساعت وقت اضافى براى آقاى دکتر شاهکار موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. بفرمایید

دکتر شاهکار- از لطف آقایان تشکر می‌کنم عرض کردم آقایان ما با برنامه‌های مثبت و نقشه‌هاى اصلاحى و قدم‌های سریعى ممکن است جلوى این بدبختى‌ها را بگیریم نه با برنامه‌های تضعیفى و تخریبى (مهندس اردبیلى- و تبعیضى) می‌رسیم به آن‌جا عرض بزرگم همسن تبعیض است البته این برنامه‌های مثبت چون خودم هم باید مثالى باشم که بى‌خود حرف نزنم در اطرافش زیاد صحبت نمی‌کنم دولت نویدهایی داده و نقشه‌هایی دارد که ما منتظریم که ببینیم چه می‌کند و من فکر می‌کنم آقاى صدقى که در هیچ یک از کشورهاى اروپا الان این‌قدر اتومبیل آخرین سیستم نیست خدا شاهد است نیست مگر ممکن نیست دولت دستور بدهد که هر اتومبیل سوارى آخرین سیستمی‌که وارد می‌شود به شرطى وارد بشود که پنج تراکتور هم وارد بشود (دکتر جزایرى- کى به سازمان برنامه دستور داده که این ماشین‌ها را به اقساط به فروشند) آفرین قربان شما آقایان این جمله ناپلئون را هرگز فراموش نکنید گفت خیلى زیرکان آن‌هایی نیستند که به گذشته فکر می‌کنند باید فکر امروز و فردا باشید امروز فکر کنید عمل بکنید نظر آقا صحیح است همان طور که می‌فرمایید ما امروز فکر کنیم و امروز را عملى کنیم تا از فردایمان استفاده کنیم باید دستور بدهند که در مقابل هر متر حریر و نایلون و پلاستیک که وارد می‌شود مقدارى هم براى مردم چیت و چلوار و قماش نخى بیاید فکر کنید در این مملکت همان طور که جناب آقاى احمد صفایی اشاره کردند که بى‌سوادى و بی‌دانشى چه بدبختى براى این مملکت تولید می‌کند آقاى داراب شاید یک صدم فرزندان این مملکت استعداد دیدن دانشگاه را داشته باشند وقتى ما می‌توانیم از این بدبختى نجات پیدا بکنیم که پنجاه درصد از فرزندان این مملکت بتواند دانشگاه ببیند و 50 درصد دیگر هم بتواند متوسطه را طى کند والا شما هر مدرسه‌ای را که می‌بندید در زندانى را باز می‌کنید در صورتى که براى بستن هر زندان باید در مدرسه‌ای را باز کنیم. (درخشش- ولى نه با این برنامه که حالا داریم این برنامه نیست) اما چگونگى تقسیم ثروت آقایان: البته این یکى از اسف‌انگیز‌ترین وضعیت‌هایی است که در شور است که باید با یک برنامه صحیحى اصلاح شود اما این برنامه برنامه دورغى تقلبى کمونیستى نیست که مال را از دار بگیریم و به ندار بدهیم چون این دورغ است این صرفاً ریا است این صرفاً تسلط از بالا براى یک عده معدودى است این آن چیزى است که ما می‌بینیم و دنیا می‌بینند واقعاً در این برنامه اصلاحى بیاییم و فکر بکنیم که ندارها هم دارا بشوند سطح زندگى مردم باید با هم بالا برود یعنى افراد زنده وجود زنده احتیاج به زندگى دارد باید حداقل این زندگى را براى زنده‌ها تأمین کرد مردم ایران علاقه‌مندند به کار کردن مردم ایران بازوهایشان را می‌خواهند به کار بیاندازند تنبلى و سستى در نهاد آنان نیست اگر به همه‌شان کمک نمی‌کند اقلاً مانع‌شان نشوید و این بدبختى را براى آن‌ها عملاً به وجود نیاورید (احسنت) همان طورى که تذکر فرمودند جناب آقاى دکتر جزایرى راجع به کارهاى که شده است چند سال است که در این مملکت ما وزارت اقتصاد ملى داریم جز این ‌که جنگ جواز برنج و چاى و کالاهاى صادراتى و وارداتى باشد چیزى نیست یک برنامه اقتصادى تا به حال از براى بالا بردن سطح زندگى مردم نیست این خودش یک کار مثبت که دولت بنشیند و ادعا یک برنامه اقتصادى براى این مملکت درست کند که عملى و واقعى باشد یعنى این حرف‌هاى که تا به حال بوده از بین برود و از این جنگ جواز چاى ما خلاص بشویم این وزارت اقتصاد نتیجه‌اش تا به حال این بود که در زیر نقاب قانون و زیر نقاب تصویب‌نامه یک عده‌ای خون یک عده دیگر را میمکند یک عده‌ای میلیونر می‌شوند و یک عده‌ای گمراه مسلماً مردمی‌ که نمی‌توانند از حقوق خودشان دفاع کنند به هر پرتگاهى پناهنده می‌شوند ولو این ‌که این پرتگاه پرتگاه تق 5 لبى و دورغى کمونیست یا توده‌ایسم باشد کار را تشویق کنید مردم را به زندگى علاقه‌مند کنید اجرت کار و اجر کار را بدهید و اگر ندهید این دزدى‏ است آن‌هایی که می‌آیند در این مملکت این کار را می‌کنند و مردم را به کار واردار می‌کنند و مردم سطح زندگی‌شان خوب می‌شود آن‌ها را تشویق بکنید آن‌ها را ترقیب بکنید براى این ‌که سطح زندگى مردم با هم بالا برود نه این ‌که مانع نشوید تا در نتیجه این عده دیگر هم گرسنه بمانند و از بین بروند با فساد مبارزه کنید مبارزه با فساد آرزوى تمام ملت ایران است و دست قدرت شاهنشاه و تمایل مجلس شوراى ملى هم در همین است ولیکن از دو اشتباه ما باید بر حذر باشیم اگر بر حذر بودیم ممکن است موفق شویم مگر این ‌که براى معالجه درد مسکن تجویز نکنیم (صحیح است) اگر مسکن بدهیم به محض این ‌که رفع اثر شد درد شدیدتر و تند‌تر و حاد‌تر اثرات خودش را خواهد داشت (صحیح است) دوم این ‌که دنبال علت برویم معلول خودش را معرفى می‌کند یعنى مریض را با مجرم فرق بگذاریم اگر مجرم را باید مجازات کرد مریض را باید معالجه کرد مریض و مجرم را با یک دیگر توى یک گونى نریزید و یک مرتبه همه را نگذارید در اختیار کارگزینى در هر حکومتى که در این چند سال اخیر روى کار آمد بدون رودربایستى در هر حکومتى در این چهارده پانزده ساله یک عده‌ای از مردم را به عنوان کارمند‌ان دولت اضافه کرده‌اند سهل‌انگارشان کردند براى این‌ها کارى در نظر نگرفتند و بعد هم وقتى آن‌ها وارد شدند به عناوین مختلف با حیثیت و شرافت زندگى این‌ها بازى کردند (صحیح است) بند (ب) (ج) درست کردند حکمی ‌و تصویب‌نامه‌ای درست کردند تصویه کردند بالا بردند پایین آوردند 250 تومان یا 300 براى مستخدمین دولت حقوق تعیین می‌کنند بعد سطح زندگى این قد بالا می‌رود که آن حقوق کفاف مخارجش را نمی‌دهد کارى به آن‌ها نمی‌دهید براى مستخدمین دولت کوچک‌ترین تأمینى هم در نظر نمی‌گیرید آن وقت تعجب می‌کنید که چرا این آقایان گمراه می‌شوند و آن وقت با این وضعیت می‌خواهید شکاف اجتماعى را از بین ببرید خدا می‌داند خود این عمل ریا است ممکن نیست که شما در این شرایط بتوانید از مردم انتظاراتى داشته باشید طبعاً مستخدم دولت را یعنى طبقه‌ای که به شاه و میهن و دین ایمان دارند گرسنه نگهش می‌دارید با حیثیت و شرافتش بازى می‌کنید بازنشستگى را جرم برایش قرار می‌دهید به هم انتظاراتى دارید امروز هم که ما فکر اصلاحاتى هستیم نمی‌دانیم از کجا شروع کنیم از این‌جا شروع می‌کنند که‌ تا 300 نفر از ضعفا ‌از پا افتاده‌ها بیچارها را بیرون می‌کنند بدتر از همه این است که آن را به نام شاه می‌کنند و حال آن ‌که اعلیحضرت همایونى روحش خبر ندارد (صحیح است) (عبدالصاحب صفایی- این کار را هم نکردند، این هم شوخى بود) و آن وقت‌

+++

در بین همین مستخدمین دولت تبعیض می‌کنند بین همین‌ها هم تبعیض می‌شود یک کسى از این آقایان رفقاى من وقتى تیمسار سپهبد هدایت آن لایحه را راجع به ارتش گذاردند و بعد هم وزیر کشاورزى لایحه کشاورزان را آورد گفت خوب بود ملت هم یک وزیر داشت که می‌آمد از حقوق مردم دفاع می‌کرد آقایان: تبعیض و اجهاف موجب گمراهى است ظلم کلید در انقلاب است باید ازش جلوگیرى کرد با این ناروایی‌ها و این تبعیضات باید مبارزه کرد امروز ما در بهترین شرایط امکان اصلاحات و مبارزه با فساد هستیم اولاً از اراده قوى و تزلزل‌ناپزیر شخص اول مملکت استفاده می‌کنیم که به تمام قوى علاقه‌مند است به اصلاحات و این سعادتى است براى ملت ایران از وارد بودن یک همچون رئیسى (کى‌نژاد- منهاى آقاى دکتر امینى) من گفتم رئیس کشور نگفتم رئیس دولت دوم شرایط مادى ما بسیار مساعد است من از موقعی که کودک بودم (مهندس جفرودى- چند سال پیش؟) بیست و چند سال است تا امروز همش اسم بى‌پولى شنیده‌ام چه در خانواده خودم چه در بیرون امروز الحمدالله ما می‌توانیم گردنمان را صاف نگه داریم بگوییم بى‌پول نیستیم تنگ‌دست نیستیم دست به دهان نیستیم اگر پول‌ها را براى مملکت بگذارند پس این هم شرط دوم است که ما در شرایط بسیار مساعدى هستیم سوم این است که در نتیجه حسن سیاست دولت گذشته ما در روابط حسنه له دول بزرگ هستیم به‏ به دوستى دول معظمی ‌مثل آمریکا و انگلستان مثل روسیه همسایگان‌مان احتیاج داریم و خوشبختیم که در این حسن تواهم روابط تساوى و برابرى و دوش به دوشى هستیم و می‌توانیم آنچه ضرورت خدمت بشر است درست به دست هم بدهیم و معضلات مملکت‌مان را رفع بکنیم و در آن شرایط بدى که با یک دنیا با دست خالى بجنگیم نیستیم و حالا در روابط حسنه هستیم این شرایط سبب شده است که پول داریم سرمایه خارجى به این مملکت آمده است و به ما اعتماد می‌کند رئیس مملکت‌مان منتهاى علاقه‌مان را براى اصلاحات و براى مبارزه با فساد دارد و خوشبختانه این دولت هم دانه دانه‌اش اکثریت آن به ریا آن ‌که آقاى کى‌نژاد اعتراضى نکنند مردمانى هستند صالح و علاقه‌مند به کار اما (میر اشرفى- اما بچه شیطان‌ها را باید بیرون کنند اما بشر الان عرض می‌کنم اما اگر قرار بود اعلیحضرت همایونى یک نامه‌ای می‌دهند به دست یک دولتى که نظر به اعتمادى به شما دارند و نظریه لیاقت و کفایتى که در شما سراغ داردم شما رئیس‌الوزرا‌ انتخاب می‌کنم اگر این آقایان به این اعتماد اعلیحضرت همایونى لغزش وارد نیاورند که این رئیس‌الوزرا‌ می‌مانند اگر رفتند پس معلوم می‌شود انجام وظیفه نکرده‌اند شاه طرفدار شخصیت نیست مجلس طرفدار شخصیت نیست مخالف شخص هم نیست اگر خوب کار کرد می‌ماند و اکثریت مجلس و قاطبه نمایندگان از او دفاع خواهد کرد و به او کمک خواهد کرد و اگر بد کرد و کنار نکرد در مقابل این مجلس مسئول است همین مجلس او را منعزل می‌کند و به اجازه مرخصى بهشان خواهد داد راه‌شان این است که به در این دولتى که به تمام معنى به پیروزى از منویات همایونى قصد اصلاحات دارد وظیفه دموکراسى را انجام بدهد یعنى با تماس با مجلس باشد به هدایت مجلس در اجراى منویات رئیس کشور قدم‌هاى علمی ‌بردارند خرده‌گیرى و عیب‌جویی نکنند عقب جنبه‌هاى منفى نگردد چون ما خیال کار داریم که بایستى انجام بدهیم یکى از وظایف ما این است که آقایان اجازه ندهند که‌ امتحان داده‌ها و مرتبه سر کار باشد آن‌ها که ‌امتحان داده‌اند اگر امتحان خوب داده‌اند که روى سر ما هستند عزیز هستند وگرنه این طنابى است که به دست خودمان بر گردن خودمان ‌می‌اندازیم و خودمان را خفه می‌کنیم دقت کنید در عرضم بزرگ‌ترین خطرى که ما را تهدیدمان می‌کند خطر داخلى خودمان است (صحیح است) یعنى اگر نخواهیم از تجربه تلخ گذشته پند بگیریم و روشن نشویم به ضرورت ناموس طبیعت بر ما آن رسد که بر دیگرانى که استفاده نکرده‌اند رسید آقایان با تا لب پرتگاه رفته بودیم به خداى متعال رفته بودیم و تمام شده بود تفضل الهى و اراده ملت ایرات سبب شد که هنوز فردى آزاد بتواند از پشت تیربون مجلس به نام ملت در خانه ملت صحبت کند آقایان این را باید نگه داشت هر وقت حس کردید براى هر وطن‌پرستی که کوچک‌ترین لغزشى شده است و از حکومت دموکراسى و آزادى دارد انحراف پیدا می‌کند باید با تمام قوا کشیدش و برگردانید والا اگر این آزادى و استقلال از بین برود و بخواهد به نام مقامات عالیه اعمال نفوذ و اعمال اغراض خصوص بکند خیانت به شاه و خیانت به مملکت است مبارزه با فساد آقایان مبارزه با فساد از نظر قضایی خیلى معذرت می‌خواهم از ژوریست‌هایی که این‌جا هستند مبارزه با فساد یعنى اجراى قانون که آقاى صفایی هم این‌جا گفتند که اگر می‌خواهید مبارزه با فساد کنید بروید قانون را اجرا بکنید چون هر عملى که به ضرر اجتماع باشد از طرف قانون مجازات می‌شود ماده یک قانون مجازات عمومی ‌را بخوانید مبارزه با فساد یعنى اجراى قانون اجراى قانون در دنیا ثابت شده است که جایش یک جاست و آن در دادگسترى در حکومت فعلى ما وزیر دادگسترى نداریم و دادگسترى را تضعیف می‌کنیم دادگستر بى‌عیب است اگر عیبى دارد رفع بکنید ولى بدانید هر وقت دستگاه قضایی و دستگاه دادگسترى تقویت شد به همان اندازه توى سر دزدان و نابه‌کاران زده‌اند (مهندس جفرودى- ولى اگر دادگسترى خودش دزدها را رها کرد چه؟) آن اسمش دادگسترى نیست (پور سرتیب- الان مشغول رسیدگى به کار گمرک هستم‏ حسب المر اعلیحضرت ببینیم چه می‌کنند) با تمام این پول‌هایی که خرج می‌شود سه میلیون تومان براى یکى از ارکان مشروطیت که دادگسترى است تصویب کردیم وزیر هم قبول کرد بعد رفت در کمیسیون ماند و بعد هم وزیر دارایی زیرش زد (عمیدى نورى- وزیر دارایی استیناف داد) و البته خوب نیست این تضیف دستگاه دادگسترى است اگر واقعاً می‌خواهید مبارزه را شروع کنید ادلیه را تقویت کنید چون ضعف ادلیه به نفع دزدان و نابه‌کاران است این همه دزدى‌ها و قتل و آدم کشى‌ها و مستى و عرق خورى‌ها از خوى نهاد ایرانى نیست این واکنش اعمال و رفتار حکومت‌هایی بوده است که آمده‌اند و ما قدم مثبتى از این‌ها ندیده‌ایم ولى انتظار داریم و امیدواریم اعلیحضرت همایون هم همین انتظار دارند که این دولت قدم مثبت بردارد و این کار اگر شد قدم‌شان روى چشم و سر ما این اعتقادى که من می‌کنم براى این است من مخالف زیر پرده نیستم حکومت جناب آقاى اعلا تا حالا کارى نکرده است امیدواریم که بکند هر کس که طرف اعتماد شاه باشد طرف اعتماد ملت است و اگر اعلیحضرت همایون دید کار را انجام نداد آن وقت است که البته مرخص می‌شود ولى ما باید به این دستگاه به ضرورت قانون اساسى کمک کنیم یک نفر به ضرورت بشر بودن نمی‌تواند همه کارها را بکند اگر نه این تشکیلات لازم نبود مجلس باید کمک بکند انتقاد بکند نظارت بکند مشارکت بکند تا این ‌که دولت در اجراى برنامه‌های مثبت و عملى موفق بشود آمدیم روى تعدیل ثروت این مطلب را عرض بکنم آیا می‌شود که باور کرد که یک نفر داراى هزار هکتار زمین باشد ولى هزار نفر داراى یک نفر داراى یک هکتار زمین نباشند این عملى نیست این امکان ندارد اگر طرحى که آقایان دادند و بنده هم یکى از این امضا‌کنندگان این طرح بودم اگر فوریتش نگذشت دلیلش این نیست که مجلس مقدس شوراى ملى نمی‌خواهد با این زمین‌خوران و دزدان مبارزه کند نه طرح ناقص بود قرار شد برود اصلاح بشود و بهتر بشود و بیاید الان طرح دیگرى در دست تهیه است که بنده خودم افتخار عضویت آن کمیسیون را دارم طرحى در دست است که با تعیین مالیات‌هاى سنگین تعدیل بشود و جبران بشود و اگر نه این مطلب را از پشت این تیریبون عرض می‌کنم هیچ وقت نظر مجلس شوراى ملى به احترام قانون اساسى و به احترام دین مبین اسلام نظر ما سلب مالیکیت از اشخاص نیت مالکیت محترم است تعدیل غیر از سلب است یعنى این شکاف را باید عملاً برداشت نه آن ‌که از یک نفر بگیریم و بدهیم به یک دیگرى امیدوارم طرح آتیه‌ای که تهیه می‌شود مورد پسند آقایان اکثریت باشد (نراقى- دکتر امینى مخالف است)

یک مطلب دیگرى که می‌خواستم عرض بکنم این است که در این چند سال اخیر جمعیت تهران درست دو برابر شده است هیچ دولت فکر کرده است که این ششصت نفرى که به تهران آمده‌اند در نتیجه توالد و تناسل بوده است؟ این طور نیست بلکه در نتیجه فقر و بدبختى فقر و مسکنت این‌ها به تهران آمده‌اند و این‌جا هم بازوان‌شان بدون کار مانده است در نتیجه بی‌کارى این کثافت‌ها و نابکاری‌ها به بار آمده است عرایضم را بنده تمام می‌کنم با ذکر چند نکته در این قضیه که اتفاق افتاده در راه کرج بنده شنیدم که آقاى سرگرد خسرو پناه جدیت فوق‌العاده‌ای کرده است از یک همچو مردى باید تشویق کرد مطلب دیگرى که جناب آقاى درخشش براى بنده نوشته‌اند براى ترمیم حقوق فرهنگیان شرفیاب حضور اعلیحضرت همایونى شده‌اند اعلیحضزت همایونى هم امر فرموده‌اند که این کار باید انجام بشود امیدوارم که دولت توجهى بکند آخرین عرضم این است که ما امیدواریم که به چشم یگانگى و صفا و برادرى به هم نگاه بکنیم چون یک منظور بیشتر نداریم و آن اعتلا و ارتقای ایران است به هدایت شاهنشاه و به هدایت آقایان امیدواریم قوه مجریه در برداشتن قدم‌هایی به نفع این مملکت کمک کند که ایران ما براى ما همیشه پاینده و جاوید بماند (احسنت)

نائب رئیس- آقاى اکبر

محسن اکبر- عرض کنم که چون وقت دیر شده است و احساس می‌کنم که آقایان میل دارند که وارد دستور شوند بنده از مقدمه نطقم صرف‌نظر می‌کنند (نمایندگان- خیر بفرمایید آقا) عرایض بنده سه قسمت است یکى نظرى دارم راجع به تصویه کارمندان دولت دوم راجع به تشکیلات ادارى است و سوم حمایت از محصولات داخلى است بنده شنیده‌ایم دولت بر اثر تذکرات بعضى از نمایندگان محترم مجلسین مقرر داشته است براى رسیدگى به پرونده عمل تصویه شدگان یا رسیدگى به شکایات آنان محاکمی ‌تشیکیل دهند و دستور داده است که خارج از نوبت به این مسائل رسیدگى شود اگر این نظر عملى گردد بسیار به جا و مستحسن خواهد بود منتها انتظار داریم در انتخاب قضات چنین محاکمی‌ دقت و احتیاط  کامل رعایت شود که جریان رسیدگى از هر‌گونه تأثیرات مسلکى و سیاسى و حب بغض‌ها و توسل و تشبث دور بماند و مقررات شدیدى قائل شوند تا صالحى طالح و طالحى صالح معرفى نگردد و رسیدگى از جریان قانون منحرف نشود و حتى براى انجام این رسیدگى مدتى قائل شوند تا اگر کسى که مشمول تصویه شد و در آن مدت اعتراض نکرد در زمان‌هاى بعد حق آغاز سخن و

+++

طلبه‌کارى براى بازگشت به دستگاه نداشته باشد همچنین مدتى تعیین شود که محاکم تا پایان آن مدت در مورد پرونده‌هاى احاله شده نظر قطعى خود را اظهار کند و تکلیف متهمین هم هر چه زودتر معلول شود بنده گمان می‌کنم مناسب‌ترین موع براى ابراز همکارى مجلسین و دولت جهت مبارزه قطعى با فساد همین موقع باشد که مصلحت است به پیشنهاد گذشته بعضى از نمایندگان و این جانب توجه شود کمیسیون تحققى تشکیل گردد تا براى مظلومین تکیه گاهى ایجاد شود جهت جلوگیر از تشبثات بعدى عناصر متشبث نظارت داشته باشند اما نکته دیگرى که توجه آن را لازم می‌دانم تجدیدنظر در مقرارت تشکیلاتى ادارات است همچنین تجدیدنظر در مقرارت عمل و کار موظفین است تشکیلات فعلى مقرارت موجود علاوه بر آن ‌که موجب کندى در امر می‌شود به خاطر افراد ناصالحى که احیاناً ممکن است در دستگاه باقى مانده باشد مجال سوء استفاده می‌دهد مقرارت تشکیلاتى سازمان‌های ما کلاً اجراى هر عملى را بزرگ یا کوچک باشد بر اثر عدم اعتماد به افراد برعهده چند نفر مسئول قرار دارد در حالی که سازمان‌های مشابه در ممالکى دیگر وظایف ادارى را به ترتیبى تقسیم نموده است که براى هر رشته از امور مسئولین مختصى تعیین گردیده‌اند اگر تا میزانى مشهود شود می‌توان فوراً انگشت بروى باعث و عامل نامیزانى گذارد مسئولیت مشترکى که در سازمان‌های ما جارى است هم موجب لوس قضایا در موقع بروز نامیزانى است و هم آن ‌که ریسندگى به علل را دشوار می‌کند.

نائب رئیس- آقاى اکثریت نیست تأمل بفرمایید (پس از چند لحظه اکثریت حاصل شد) بفرمایید.

ارباب- براى آن ‌که ‌امور به سرعت بگذرد و سرعت سوءاستفاده از عناصر بد سلب شود و عشق به وظیفه و کار تقویت شود تقسیم وظایف و ایجاد مسئوولیت‌هاى متخصص بر اساس تجاربى که دیگران حتى پاره‌ای از مؤسسات اقتصادى ما مانند بانک ملى و بانک‌هاى دیگر کرده‌اند و نتیجه برده‌اند قابل توجه می‌دانم که‌ امید وارم در این‌باره دولت اقدامات لازم خواهد نمود البته نمایندگان محترم اجازه خواهد داد در این مقام از فرصت استفاده کنم و توجه آقایان را نسبت به یک قسمت از میهن گرامی‌شان که در انتظار بذل توجه مجلسین و دولت است جلب کنم‏ نمایندگان محترم همیشه کمال علاقه‌شان را نشان داده‌اند که دولت را به راهى هدایت فرمایند که بودجه مملکتى و اعتبارات تحصیل شده را صرف عمران و تولید نمایند چون تشخیص داده‌ایم که ترقى سطح زندگى مردم با توسعه عمران و تولید مرتبط می‌شود البته عمران و رفاه ملت و تقویت بنیه مالى مردم و خزانه کشور خواهد شد که تولیدات و استلاحات مورد حمایت قرار گیرد (داراب- صحیح است) هزینه تولید و استحسال با استفاده از وسایل فنى تقلیل باید طرق حمل و نقل ایجاد گردد وسایل نقلیه کافى تهیه شود و نرخ عادلانه براى حمل و نقل مقرر گردد و واسطه بین زارع و بازار به حداقل تقلیل یابد (بعضى از نمایندگان- صحیح است) تا منافع اشخاص متعدد تحصیل و حاصل مولد نشود همچنین ترتیباتى مقرر شود که بهاى جنس به موقع به دست زارع برسد تا مغروض نشود متأسفانه محصولات داخلى (صفارى- فعلاً که حرف است) (سلطان مراد بختیار- هیچ وقت اجرا نمی‌شود)

حمایت از محصولات داخلى یزد در بعضى اوقات مانند مسائل دیگر فقط در حدود حرف و قول بوده است و فعل و عمل مطابق قول و وعده نبوده است البته این موضوع تا حدى عمومیت دارد که براى مثال موضوع محصولات گیلان را شاهد مدعا می‌کنیم شاید آقایان محترم توجه داشته‌اند وقتى محصول نوغان ایران بیش از 10 میلیون کیلوگرم بوده است در حال حاضر به یک میلیون کیلوگرم تنزل نموده است شاید مستحضر باشند موقعى که دولت به منظور حمایت از محصول نوغان معاملات ابریشم را در اختیار گرفت فقط 18 نفر عضو کلیه ‌امور خرید و حمل و فروش را عهده داشتند ولى به نسبتى که تولید تقلیل یافت اعضاى دستگاه روبه افزایش گذاشت تا به نرخ 390 نفر رسید همین نسبت‌هاى معکوس می‌تواند طرز حمایت از تولید را آشکار سازد بنده پریروز شنیدم که آقاى وکیل پور در نظر دارند که تشکیلات اداری‌شان را از تهران به رشت منتقل کنند اگر این کار عملى بشود خیال می‌کنم خیلى خوب خواهد بود و آقایان نمایندگان گیلان هم تأیید می‌کنند (عده‌ای از نمایندگان- صحیح است صحیح است) حالا نوبت حمایت محصول چاى برنج و توتون شده است (داراب- دولت هیچ توجهى ندارد)

چنانچه قبلاً به عرض رسانده‌ام در نتیجه حمایت کشت توتون از 7 هزار هکتار در سال قبل به 3500 هکتار تنزل کرده بود چون در این مورد دولت از زمان شخم و شیار ناظر محصول بوده است در مورد کشت محصولات دیگر مانند چاى و برنج که در نظارت دولت نبوده است اگر خود مردم سطح کشت را بالا برند همیشه اشکالاتى ایجاد می‌شد تا محصول به قیمت واقعى از زارع خریدارى نشود و به موقع به بازار نرسد (داراب- هیچ توجهى به اهالى گیلان ندارند فقر و فاغه و بدبختى تمام گیلان را فرا گرفته است)

ارباب- بفرمایید آقا چند روزى بندرعباس (خنده نمایندگان)

ارباب- و در تمامی ‌مدت سال سرنوشتش به دست کمیسیون‌ها سپرده شود که نظر نهایی آنان پس از فساد محصول مانند برنج یا بعد از اشکال بازار داخلى از طرف وارد کنندگان کالاى مشابه خارجى محصول چاى و برنج یا بعد از اشغال بازار داخلى از طرف وارد‌کنندگان کالاى مشابه خارجى مانند محصول چاى اعلام گردد (مهندس جفرودى- در پیچ و خم‌هاى وزارت اقتصاد ملى است) البته با این طرز حمایت توسعه کشت و بهبودى وضع اقتصادى و رفاه مردم و عمران قطعاًت مملکت امکان‌پذیر نخواهد بود. نمایندگان گیلان طى جلسات متعددى که با نمایندگان دولت داشته‌اند درباره موضوعات اشاره ده توضیحات لازم داده‌اند و بنده هم به ‌امید مواعیدى که داده شده است میل ندارم در مجلس تجدید مطلب کنم ولى این انتظار را دارم که دولت جناب آقاى اعلاء (داراب- دولت جناب آقاى امینى بفرمایید) حقیقت در مورد حمایت از محصولات داخلى قول و فعل را مد‌نظر قرار دهد و همانطور درباره اختصاص 40 درصد از عواید حاصله از معامله توتون جهت خرید محصول سال وعده فرمده‌اند وفاى به وعده‌ کرده و مبلغ اختصاص یافته را در حساب مخصوصش واریز فرمایند (مهندس جفرودى- عمل نمی‌کند دولت بى‌اعتنا است) در مورد چاى و برنج هم به مواعید خود عمل کنند (مهندس جفرودى- چاره‌اش بستن در وزار اقتصاد ملى است) و سرنوشت این محصولات را به دست آئین‌نامه‌هاى ناسخ و منسوخ ندهند و راه بازارها را به روى محصولات داخلى باز کنند و تحصیلات لازم فراهم نمایند و به مردمی‌که با نظم و اطاعت وظایف میهنى خود را در راه عمران و آبادى کشور اجرا می‌کنند پاداش منصفانه و جوانمردانه بدهند ضمناً یک طومارى آقایان علما‌ از بندر‌پهلوى فرستاده‌اند تقدیم می‌کنم و بقیه وقتم به آقاى دولت‌آبادى می‌دهم (احسنت)

نائب رئیس- آقاى دولت‌آبادى‏

دولت‌آبادى- با عرض تشکر از محبت همکار عزیزم جناب آقاى اکبر که چند دقیقه وقتشان را به بنده لطف فرمودند (بعضى از نمایندگان- وقت هم خواهید خواست؟) نه خیر وقت نمی‌خواهم خیلى کوتاه عرض می‌کنم همکاران گرامی ‌این‌جانب تا ضرورتى ایجاد ننماید هیچ‌ گاه به اشغال کرسى خطابه و وقت گرانبهاى مجلس مبادرت نکرده‌ام‏ اکنون هم چند دقیقه وقت آقایان را اشکال می‌کنم روى موقع حساس کشور و وظیفه مهم خودمان است در مقابل خدا و وجدان‌مان در برابر میهن عزیز و مردم و شاه محبوب که مظهر آزادى و استقلال ما است. امروز می‌خواهد براى اصلاح مفاسدى که همه از آن ناله می‌کنند و مردم متعصب شوم آن به سطوح آمدند چاره‌جویی مؤثر بنماید ما همه می‌دانیم که تا ریشه‌هاى فاسد از بیخ و بن کنده نشود میسر نیست که بذر صلاح و ثواب در این سرزمین سبز شود و نهال آرزوى ما برومند گردد و بر شیرین بدهند اما براى نیل به این هدف عالى صمیمیت و فداکارى و قبول مظلومیت لازم است تا بتوان به سرحد سعادت رسید ما نمایندگان مجلس در این کار بزرگ مسؤلیت سنگین‌ترى داریم که باید در مقابل تاریخ و ملت محروم ایران انجام دهیم نه تنها باید افراد نادرست را از دخالت در امور مردم جدا طرد کرد بلکه باید از حمایت افراد مشکوک هم دست برداشت و مجال داد تا دولت حاضر که مسلماً مجهز به صلاح تقوا می‌باشد کارى از پیش ببرد و گریبان مردم از چنگال گرگان قدار نجات دهد این‌جانب در ایام عید که چند روزى به اصفهان رفته بودم مردم را به موجب دعوتنامه موجود در مدرسه سلطانى دعوت کردم و آن‌ها را به دستورات صریح قرآن کریم و دیانت مقدسه اسلام را مبارزه با رشوه‌خوارى و فساد اجراى منویات عالیه شاهنشاه در این راه متوجه ساختیم ضمناً مردم از گرانى ارزاق و مخصوصاً بدى نان و بهاى کمر‌شکن آن همچنین گوشت و خرابى شهردارى آن‌جا شکوه‌ها داشتند به خصوص که سوءاستفاده‌هاى هنگفت مورد بازرسى قرار گرفته است و اکنون وظیفه دولت مدعى و مهیا براى مبارزه با فساد است که هرچه زودتر دستور دهد این پرونده‌ها از مجارى قانونى مورد رسیدگى قرار گیرد و مردم مأیوس اصفهان را به حق‌گذارى و دادخواهى امیدوار سازد نه این ‌که خدایی نخواسته شهربانى آن‌جا مردم را احضار و ارعاب نماید و تلگراف‌خانه که مأمن مردم است در مخابره تلگرافات آن‌ها اهمال کند این جانب درباره سایر امور اصفهان و مأمورین آن‌جا مخصوصاً بى‌توجهى به کار دفع آفات و حمایت کشاورزان و تعطیل کاخانه‌جات مطالبى دارم که از ذکر آن فعلاً خوددارى می‌کنم و منتظر اقدامات اساسى دولت می‌مانم که با دقت نظر و رویه بی‌طرفی کامل به کارهاى آن‌جا رسیدگى نماید تا مردم آن استان و تمام ایرانیان مبارزه دولت را با دزدى و فساد به چشم خود ببینند و امیدوار گردند آن‌هاى که با تشبسات مذبوحانه می‌خواهند حقاق یا وارونه جلوه دهند بدانند که ریا و پرده‌پوشى و نادرستى هیچ‌ گاه نمی‌تواند با حق و صداقت و خیرخواهى مقابله کند اما مطلب دیگرى که این‌جانب باید عرض کنم این کسى که در این موقع حساس عناصر فاسدى که منافع کثیف نامشروع آن‌ها به خطر افتاده است می‌کوشند تا هر موقع و مقام حتى در همین مجلس شوراى ملى بتوانند ایجاد اختلاف و دو دستگى نمایند اینجانب چند روز است در جراید و مجلات می‌خوانم

+++

که در مجلس اقلیت و اکثریتى هست در صورتى که چنین امرى مطلقاً موضوع ندارد و ما همه در راه میهن عزیز و خیر مردم اجر نیت مقدس شاهنشاه در حمایت از دین مبین اسلام و اصلاح امور مملکت مخصوصاً مبارزه با فساد یک‌دل و یک‌زبان و مهیا فداکارى هستیم و اجازه نخواهیم داد افرادى مغرض یا غافل مجلس شوراى ملى را به دو دستگى متهم سازند چنانچه مجله تهران مصور مطالبى را نوشته بود که سرتا پا کذب محض و محض کذب بود و به این ‌که دولت آبادى چند تن دیگر که از مالکین بزرگ هستند براى رد طرح ظبط اراضى موات جلسه و فعالیت داشتند اولاً چنین جلسه‌ای با حضور بنده تشکل نشده است ثانیاً بنده روز سه‌شنبه که طرح مذبور تقدیم مجلس شد بیمار بسترى بودم و اصولاً در مجلس حضور نداشتم چنانچه از مقام ریاست کسب اجازه کرده‌ام و در صورت‌مجلس هم عدم حضور بنده مندرج است‏ ثالثاً بنده به غیر از سیصد متر زمین موروثى اجدادى در قلهک که جد من در شصت سال قبل خریده است مطلقاً مالک زمین و مستقل و ضیاع و عقارى نیستم و در عین حال چون مرد مسلمان معتقد به قرآن پیرو مذهب حقه جعفرى می‌باشم و به حفظ قانون اساسى سوگند یاد کرده‌ آمد با هرگونه تعدیل ثروت و ایجاد عدالت که مخالف مذهب و قانون اساسى نباشد موافقم و نه تنها با آن مخالفتى ندارم بلکه مدافع آن خواهم بود و همیشه به متجاوزین به حقوق عمومی ‌و غاصبین اموال مردم مبارزه سخت داشته‌ام چنانچه هنگام تصدى شهردارى تهران براى حفظ اموال عامه با دزدان متجاوز جنگ تن به تن داشته‌ام این مطالب را اظهار داشتم تا مفسدین مفرض بدانند که من چشم طمع از همه چیز پوشیده‌ام و به قول انواع محرومیت‌ها تن در داده‌ام که بتوانم با سربلندى از خود دفاع کنم و بر دهان یاوه‌گویان آن‌گونه مشت بزنم که لایق دهان کثیف و قلم بى‌ارزش آن‌ها است در همین باره نیز از دادگسترى می‌خواهم که موضوع را تعقیب و دادخواهى نماید تا مفطرى کذاب به سزاى خود برسد.

یکى از نمایندگان- راجع به کارخانه‌هاى اصفهان هم بفرمایید

3- اعلام وصول لایحه اصول تشکیلات دادگسترى و استخدام قضات از مجلس سنا و ارجاع به کمیسیون‏

نائب رئیس- لایحه اصلاح قسمتى مجلس سنا گذشته مجلس شوراى ملى ارجاع شده به کمیسیون مربوطه فرستاده می‌شود.

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

نائب رئیس- دستور امروز لایحه مالیات بر ارث است ولى چون نماینده دولت حاضر نیست بنابراین جلسه را ختم می‌کنم.

درخشش- سؤالى است از وزارت فرهنگ که تقدیم می‌کنم.

نائب رئیس- جلسه آینده روز یکشنبه ساعت 9 دستور همین لایحه مالیات بر ارث است.

 (مجلس نیم ساعت پیش از ظهر ختم شد)

نائب رئیس مجلس شوراى ملى- اردلان‏

+++

Parameter:294948!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)