7 مرداد 1396 15:29:08
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏9

جلسه: 116 صورت مشروح مجلس دوشنبه سوم دى‌ماه 1313 (16 رمضان 1353)  

فهرست مذاکرات:

1ـ تصویب صورت مجلس‏

2ـ تصویب قرارداد بینالمللی اتومبیلرانی‏

3ـ بقیه شور ثانى و تصویب لایحه اوقاف‏

4ـ شور ثانى و تصویب لایحه به محصلین دبیرستانهاى فلاحت‏

5ـ موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه‏


مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏9

جلسه: 116

صورت مشروح مجلس دوشنبه سوم دى‌ماه 1313 (16 رمضان 1353)

فهرست مذاکرات:

1ـ تصویب صورت مجلس‏

2ـ تصویب قرارداد بینالمللی اتومبیلرانی‏

3ـ بقیه شور ثانى و تصویب لایحه اوقاف‏

4ـ شور ثانى و تصویب لایحه به محصلین دبیرستانهاى فلاحت‏

5ـ موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه‏

(مجلس ساعت هشت و نیم بعدازظهر به ریاست آقاى دادگر تشکیل گردید).

صورتمجلس شنبه اول دىماه را آقاى مؤید احمدى (منشى) قرائت نمودند.

اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

دیرآمدگان بی‌اجازه - آقایان : امیر ابراهیمی - مولوی - اعظم زنگنه - اسفندیاری - امامی خوئی - دکتر ادهم - وکیل - یونس آقا وهاب‌زاده - کورس - معدل - پورسرتیپ

دیرآمدگان بی اجازه - آقایان : علوی سبزواری - اسدی - مرتضی قلی خان بیات - شریعت‌زاده - ناصری - قراگزلو - دکتر سمیعی

1ـ تصویب صورتمجلس‏

رئیس ـ در صورتمجلس نظرى نیست (گفته شد ـ خیر) صورتمجلس تصویب شد.

2ـ تصویب قرارداد بینالمللی اتومبیلرانی‏

رئیس ـ خبر کمیسیون خارجه راجعبه قرارداد بینالمللی اتومبیلرانی براى شور دوم مطرح است‏.

خبر کمیسیون:

کمیسیونامور خارجه در جلسه دوم دیماه 1313 لایحه نمره (29899) دولت راجعبه قرارداد بینالمللی اتومبیلرانی را براى شور دوم مطرح نموده و چون اعتراضى در موقع شور اول نرسیده بود لذا کمیسیون خبر اولیه را عیناً تأیید نموده و براى تصویب مجلس مقدس تقدیم مینماید.

رئیس ـ عین ماده واحده پیشنهادى دولت که مورد تصویب کمیسیون است:

ماده واحده ـ مجلس شوراى ملى قرارداد بینالمللی اتومبیلرانی را که مشتمل بر هفده ماده و در

+++

تاریخ 24 آوریل 1926 در پاریس از طرف نمایندگان دولت شاهنشاهى بهامضاء رسیده تصویب مینماید.

رئیس ـ به ماده واحده و هفده ماده قرارداد اعتراضى نرسیده است آقایانی که با تصویب لایحه قرارداد بینالمللی اتومبیلرانی و ماده واحده موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر نمایندگان قیام نمودند) تصویب شد.

3ـ بقیه شور ثانى و تصویب لایحه اوقاف‏

رئیس ـ پیشنهاد آقاى جمشیدى قابل توجه واقع شده بود در ماده نه به کمیسیون ارجاع کردیم راپرت کمیسیون قرائت می‌شود:

خبر کمیسیون:

کمیسیون معارف دو فقره پیشنهاد آقایان نمایندگان محترم را که در موقع شور ثانى لایحه اوقاف قابل توجه شده و به کمیسیون ارجاع شده بود تحت شور و مداقه قرار داده و بالاخره تبصره 2 ماده 9 را به طریق ذیل اصلاح نموده و راجعبه ماده 10 با توضیحاتى که از طرف آقاى کفیل وزارتمعارف داده شد عین خبر سابق تأیید و اینک خبر آن را براى تصویب مجلس مقدس تقدیم مینماید:

تبصره 2 ـ وزارت معارف و اوقاف عواید حاصله از حقالنظاره بعد از مخارج وصول که نباید از صدى ده کل عایدات مزبور تجاوز کند به مصرف ساختمان و تعمیرات ابنیه تاریخى و مرمت مدارس قدیمه و اماکن و آثار مقدسه مالى خواهد رساند. در صورتى که موارد مصرف در حوزه وقف باشد حق تقدم خواهد داشت.

رئیس ـ آقاى دیبا.

طباطبایی دیبا ـ مسئله استثناى مخارج وصول در لایحه دولت کاملاً روشن نبود در کمیسیون در شور دون این مسئله مخارج وصول استثناء شده بعد پیشنهادى هم آقاى جمشیدى فرمودند و مورد توجه هم شد و بعد از جلسه سابق که کمیسیون معارف تشکیل شد بالاخره توافق شد درصدى ولى بنده اساساً در استثناء مخارج وصول هم چه صدى پنج باشد چه صدى ده که مذاکرهاش بود چه مقدار دیگر مخالفم در شور اول هم در کلیات عرض کردم مسئله اوقاف قانونش به هر ترتیبى که مقتضى باشد در مجلس تصویب شود ولى در موقع اجرا و موقع عمل با تشکیلات فعلیه که اوقاف دارد بنده عقیدهام این است که اصلاح نخواهد شد عمده مسئله اوقاف آبادى املاک موقوفه است که وزارت معارف و اوقاف مداخله دارد یا نظارت دارد با ترتیب فعلى و تشکیلات فعلى که حقیقتاً رؤساى اوقاف ابداً اختیارى ندارند و استقلالى ندارند بنده عقیدهام این است که این عملى نخواهد شد قانون هر چه هم بهتر تصویب شود عملى نخواهد شد قانون هر چه هم بهتر تصویب شود رئی معارف و رئیس اوقاف باید دو نفر باشند مستقلاً یعنى رؤسای معارف هر محل مداخله در امور موقوفه نداشته باشند رئیس موقوفات باید خودش مستقل باشد مستقیم باشد یک تشکیلات صحیحى هم داشته باشد که بتواند اوقاف را اداره کند والا با این ترتیب ابداً اصلاحش ممکن نیست این ترتیب را بنده عقیده نداشتم که ما اینجا مخارج وصول را استثناء کنیم چه صدى ده باشد چه صدى پنج بشود باید دست وزارت اوقاف را باز گذاشت ممکن است یک وقتى در یک محلى رئیس ـ اوقاف صلاح بداند یک خرجى بکند نظارت دارد فرض بفرمایید متولى یک قانونى را میخواهد اصلاح و آباد کند یک قنات دایر یا بایرى است محتاج به مخارج است چندین فرسخ طول دارد که باید نماینده از طرف رئیس اوقاف برود و براى اصلاح آن موقوفه این ممکن است مخارج زیادى داشته باشد البته نماینده که مجانى نخواهد رفت باید نماینده باشد که برود و نظارت کامل کند که این موقوفات آباد شود به این ترتیب که دست وزارت معارف و اوقاف را بستهاند که حکماً باید صدى ده باشد یا صدى پنج باشد بنده موافق نیستم و عقیدهام این است که لایحه دولت که هیچ مخارج وصول هم استثناء نشده بود بهتر بود باید وزارت اوقاف در هر موقعى که صلاح بداند براى مخارج اجازه داشته باشد که یک مخارجى بکند و این بهتر از این است که ما مقید کنیم که حتماً باید صدى ده باشد این عقیده بنده است تا نظر آقایان چه باشد.

مخبر ـ همان طورى که آقا فرمودند در بدو امر در لایحه دولت این موضوع مخارج نبود بعد در اینجا یک پیشنهادى از طرف آقاى جمشیدى تقدیم شد و

+++

مجلس هم چنانچه مشاهده فرمودید به اکثریت این پیشنهاد را قبول کرد و بعد چنانچه فرمودید این موضوع در کمیسیون قریب یک ساعت مطرح شد و در اطراف این موضوع زیاد بحث شد و این طور تصمیم گرفتند که مخارج از صدى ده تجاوز نکند آقایان هم همه قبول کردند حالا حضرتعالى میفرمایید باز این را به هم بزنیم و ترتیب دیگر بکنیم تصور میکنم موردى ندارد باز باید یک مدتى در این موضوع بحث کنیم و خواهش میکنم از حضرتعالى که این قسمت را موافقت بفرمایید مطابق پیشنهادى که آقاى جمشیدى فرمودند و ایشان را هم راضى کردیم این بگذرد اما قسمت دیگر راجعبه این که رئیس ـ معارف علی‌حده باشد و رئیس اوقاف علیحده باشد این البته موضوعى است که مربوط به تشکیلات وزارت معارف است آن را هم لدىالاقتضا وزارت معارف همین طور که فرمودید باید بسط داشته باشد و آن را همامیدواریم به زودى یک وضعیت خوبى انشاءالله بگیرد و عملى شود.

جمعى از نمایندگان ـ مذاکره کافى است‏.

رئیس ـ آقایانی که با ماده نهم با اصلاحى که در تبصره دوم شد و قرائت شد موافقت دارند قیام فرمایند.

(اغلب برخاستند).

رئیس ـ تصویب شد. ماده دهم:

ماده 10 ـ نظامنامه راجعبه طرز اداره موقوفاتی که اداره آن با وزارت معارف و اوقاف است و طرز اجراى نظارت در موقوفاتى که وزارت مزبوره نظارت دارد و نظامنامه تعیین مصارف موقوفاتى که مجهولالمصرف و یا مصرف آن مطلق مبرات و یا صرف منافع آن در مصرفى که واقف قرار داده متعذر است و همچنین نظامنامه اجراى مواد این قانون را باید وزارت اوقاف تنظیم کرده و پس از تصویب هیئت دولت به موقع اجرا بگذارد.

رئیس ـ آقاى اورنگ.‏

اورنگ ـ موافقم.‏

رئیس ـ آقاى روحى.‏

روحى ـ من خواستم خاطر محترم آقاى کفیل وزارت معارف را نسبت به این عرایض خودم جلب کرده باشم یک مردمان خیرى در غالب نقاط ایران یک موقوفاتى را براى بهترین مصارف یعنى مریضخانه وقف کردهاند کرمان ماهم خوشبختانه داراى همچون مریضخانه است که از موقوفات مرحوم نورالله خان به نام مریضخانه نوریه تأسیس شده است و چندین ملک مرغوب را این مرد خیر براى شاید شصت تختخواب در کرمان وقف کرده است همین طور موقوفات مرحوم امینى در قزوین که غالب آقایان اطلاع دارند که آن مرد خیر هم بهترین ملک خودش را براى مریضخانه اختصاص داده و وقف کرده ولى بنده از این دو جا که اطلاع دارم کرمان و قزوین آن طورى که باید به مصرف برسد نمیرسد همه ساله یک صورتهایی اینها تنظیم میکنند و یک مخارج بیهوده تعداد میکنند و به هر وسیله شده به امضا میرساند و مال وقف را که بایستى حقیقه صرف بهترین خیرات و مبرات و فقراء و بدبختها بکنند نمیکنند حالا اگر بنده وضع مریضخانه کرمان را اینجا بخواهم بیان کنم حقیقتاً تأثرآور است ممکن است بعضى آقایان مسبوق باشند مثلاً دیده شده که یک نفر میخواهد مریضخانه را بازدید کند چند نفر را از توى کوچه میبرند روى تختخوابها میخوابانند و اینها میشوند مریض که یکنفر از طرف اداره آمده تماشا کند قدرى نظارت و کنترل کند تا رفت اشخاص هم از تختخواب بلند شده و میروند این وضعیت رقتآور است و بدبختانه یک عکسالعمل بدى دارد که بنده از آن بیشتر هراسناکم و آن است که باب خیر را میبندد مرمانى که میخواهند اقدام به این کارها بکنند وقتی که این را دیدند خوددارى میکنند و این واقعاً ضررش خیلى زیاد است من مترصد بودم در این لایحه اوقاف تکلیفى براى این قسمت از موقوفات مخصوصاً موقوفاتى که صرف مریضخانه است یک توجه بیشترى بکنند و تحتنظر وزارت معارف و اوقاف اینها اداره شود و از حیف و میل جلوگیرى شود یک متولى جز آن حقى که دارد ده یک یا على حسب ما قررهالواقف بیشتر این حق ندارد که صورتسازى کند حسابسازى کند و هر سال یک تعمیر دروغى صورت بدهد و حق مردم را از بین ببرد بنده مترصد هستم

+++

حالا اگر در قانون پیشبینى نکردهاند یادآورى میکنم که در نظامنامه ترتیبى بدهند که اینها تحتنظر وزارت معارف بیایند و طبیب و جراح خوب در آنجا کار کند چون حالا ندارد و غالب اینها چند نفر طبیب مجاز و مردم اطلاعتر از من آنجا طبابت میکنند این خیلى قابل دقت و رسیدگى است مخصوصاً خاطرشان را به مریضخانه نوریه در کرمان و امینى در قزوین جلب میکنم و امیدوارم یک توجه بیشترى بکنند و اگر اجازه بدهند در قانون بنده یک ماده الحاقیه پیشنهاد میکنم که این گونه مریضخانهها در تحتنظر وزارت معارف اداره بشود یا اگر این میل را ندارند در نظامنامه یک ترتیبى بدهند که اینها مطابق روح واقف خرج بشود و واقعاً خشنود بکنند ارواح مردگانى را که براى کار خیر اقدام کردهاند و تشویق بکنند زندگانى را هم که بخواهند از این اعمال خبر بکنند.

رئیس ـ آقا ى اورنگ.‏

اورنگ ـ بنده در ماده موافق بودم و آقاى روحى وقتى بیان فرمودند من مخالفتى را منتظر بودم که جواب عرض کرده باشم ولى هیچ مخالفتى را ایشان در ماده مطروحه نداشتند بلکه حقیقتاً موافقت داشتند و تذکرى هم که دادند بسیار به مورد و به محل بود بنده هم در تأیید بیانات ایشان همین قدر عرض میکنم و خاطر ایشان را از یک قسمت مطمئن میسازم که البته اگر در سرتاسر مملکت ایران مردمانى که در این هزار و چند صد سال موقوفاتى را وقف کردهاند که براى کارهاى خیر صرف شود اگر صرف میشود عایدى هر موقوفه را به مصرف معینهاش میرساندند این قانون در این جلسه و در این شب به مجلس شوراى ملى نمىآمد آن، صرفنکردنها و آن عمل نکردنها و آن انحراف از وظیفهها موجب آمدن این قانون به مجلس شوراى ملى است و جمیع نمایندگان که با یک قیافه بشاش و جبهه باز حقیقتاً این قانون را استقبال کردند براى همین بود که از امروز به بعد هر کس هر موقوفه را اعم از این که متصدى است یا منوى است یا ناظر است یا دخل و تصرفى در این موقوفهها دارد با نظارت وزارت معارف و اوقاف در مجراى خودش صرف کند اعم از این که آن موقوفه براى مریضخانه وقف شده است یا براى روضهخوانى یا ساختن پل یا شوسه کردن جاره هر چه منظور واقف بوده و براى آن منظور خودش وقف کرده این نظارت سبب بشود که تا دینار آخر عواید موقوفات به مصرف خودش صرف بشود و قطع دارم با این قانون و با نظارت وزارت معارف انشاءالله (امید هم داریم انشاء هم بگوییم بد نیست) دینار به دینارش در مورد خودش صرف خواهد شد.

بعضى از نمایندگان ـ مذاکرات کافى است.

رئیس ـ آقاى دیبا کافى نمیداند.

دیبا ـ بنده یک تذکرى داشتم.

جمعى از نمایندگان ـ کافى است.

رئیس ـ بنده یک حقى را از ایشان فوت کردهام ایشان در ورقه خارج اجازه خواستهاند بنده رجوع نکرده به دیگرى اجازه دادم در صورتی که ایشان مقدم بودهاند بفرمایید.

دیباراجعبه این ماده آن دو سطر اول البته صحیح است طرز اداره موقوفات و طرز اجراى نظارت در موقوفاتى که وزارت معارف نظارت دارد و اشکال ندارد در جلسه گذشته هم بنده عرض کردم حالا هم آن عرض خود مرا تکرار نمیکنم ولى با توضیحاتى که آقاى کفیل وزارت معارف و اوقاف جلسه قبل دادند بنده قانع شدم عمده اشکال بنده این بود: و نظامنامه تعیین مصارف موقوفات مجهولالمصرف و مجهولالتولیه معین خواهد کرد اینها سه فقره است که حقیقتاً باید جزو قانون باشد حالا صرفنظر کردهاند بنده هم قانع شدهام و اعتراضى ندارم ولى در اینجا یک توضیحى لازم بود که میل دارم آقاى کفیل توضیح بدهند که بعد اسباب زحمت نشود موقوفاتى که مجهولالمصرف است یا این که مصرف آن متعذر است یا مطلق مبرات و خیرات است این دو قسمت است یک موقوفاتى است که وزارت معارف و اوقاف قانوناً مداخله دارد این نظامنامه که به تصویب هیئت دولت خواهد رسید راجعبه آن موقوفاتى که مجهولالمصرف است مصرفش را هیئت دولت معین

+++

خواهد کرد به موجب نظامنامه یا این که متعذر است باز تعیین خواهد کرد یا مطلق مبرات و خیرات است معین خواهد کرد ولى یک اوقافى که در دست متولیان است وزارت معارف و اوقاف آنجا مداخله ندارد مجهولالمصرف است یا متعذر است آنجا دیگر این نظامنامه نباید شامل بشود حالا نمیدانم این نظامنامه که تنظیم خواهد شد راجع به موقوفاتى است که وزارت معارف نظارت دارد به موجب قانون به این که در مطلق موقوفات است ولو این که متولى نداشته باشد این را خواستم یک توضیحى بدهند.

رئیس ـ آقاى مؤید احمدى.

مؤید احمدى ـ عرض کنم در این ماده ده تقریباً سه موضوع لازم است نظامنامه آنها را بنویسند یک قسمت موقوفاتى است که مطابق قانون خود اداره اوقاف مداخله دارد یعنى مجهولالتولیه است قسمت دوم نظارت بر اعمال متولیان است آنهایی که ملک موقوفه مسلم است و متولى مخصوص دارد دارد وزارت معارف باید نظارت بکند که عایدات آن چه قدر است و صحیحاً صورت بدهند و یک قسمت مخارج است که على ما قررهالواقف به مصرف برسد پس این طریقه نظارت به چه ترتیب باید باشد البته نظامنامه میخواهد که مطابق آن نطامنامه نظارت خودش را جریان بدهد یک قسمت سوم راجع به موضوع دیگر که در کمیسیون هم بنده پریشب به عرض رساندم موقوفاتى داریم که یک مبلغ معینى تعیین کرده است براى مصارفى یعنى در دوره واقف هزار تومان عایدى داشته هزار تومان براى آن خرج معین کرده است به اسم و رسم معین حالا عایدات موقوفه زیاد شده آن قسمت زایدالمصرف است که آن هم جزو مجهولالمصرف محسوب است پس طریقه به مصرف رساندن آنها هم البته نظامنامه میخواهد. از آن گذشته در قانون سابق (باز بنده تکرار میکنم قانون سابق لغو نشده است) تصریح دارد که وزارت معارف میتواند عایدات موقوفات مجهولالمصرف و متعذرالمصرف را صرف تعلیمات عمومی و فواید عامه بکند این عین عبارت قانون است لکن البته طرز اجراى اینها نظامنامه میخواهد این است که ماده 10 تمام این نظریات را گرفته که این نظامنامهها را وزارت معارف و اوقاف نوشته به تصویب هیئت دولت رسانده و اجرا کند.

جمعى از نمایندگان ـ مذاکرات کافى است.

رئیس ـ آقایانی که با ماده هم موافقت دارند قیام فرمایند.

(اکثراً قیام نمودند).

رئیس ـ تصویب شد. ماده الحاقیه از طرف آقاى مرآت پیشنهاد شده.

پیشنهاد آقاى مرآت:

ماده الحاقیه ذیل را پیشنهاد میکنم:

ماده الحاقیه ـ شرایط وقف اموال غیرمنقول به قرار ذیل خواهد بود:

1ـ تنظیم وقفنامه رسمیبه امضاى واقف یا قائممقام شرعى او طبق وصیتنامه.

2ـ تصرف دادن وقف به متولى.

رئیس ـ آقاى مرآت‏.

میرزا موسىخان مرآت ـ مقصود بنده این است که مخصوصاً این اوقات که محاضر رسمی تشکیل شده است به میل و دلخواه هر کس که میخواهد اموالى را وقف کند اسمش را به موجب یک کاغذى وقف بگذارد مسلم باشد که ملک ملک او است و میتواند مثل تمام معاملات در یک محضر رسمیوقفنامه تنظیم کند و به تصرف متولى هم بدهد مطابق مقررات و او صورت وقف پیدا کند.

رئیس ـ آقاى افسر.

افسر ـ مقصود آقاى مرآت کاملاً الآن فراهم است. وقف هم مثل سایر معاملات در محضر رسمیتنظیم میشود و در جاهایی هم که محضر رسمینیست دفاتر رسمی است و آنجاهایی هم که دفاتر رسمیموجود نیست مقرراتى دارد. قانون مدنى و سایر قوانین ما در باب کلیه معاملات تکلیفى معین کرده وقف شرعى هم یک شرایط و مقرراتى دارد که اصلاً بدون آنها وقف از باطل و تحقق پیدا نمیکند. یکى از آن شرایط قبض است. پس مقصود

+++

شما کاملاً فراهم است و اضافه کردن این علاوه بر آن که زاید است و جایش در این قانون نیست یک سوءتفاهمیهم ایجاد میشود که در هر مورد براى هر معامله بعد از این باید یک قانون هم براى طرز اجراى آن نوشت و این خوب نیست (صحیح استکافى است).

میرزا موسىخان مرآت ـ مسترد میدارم.‏

رئیس ـ مذاکره در کلیات آخر است: مخالفى نیست؟ آقاى دکتر طاهرى.‏

دکتر طاهرى ـ بنده یک پیشنهادى کردهام در ماده دو که موقوفاتى که تولیتش با سلطان عمر است اصلاً مشمول این قانون نباشد مقصود بنده از این پیشنهاد این بود که موقوفاتى که اداره کردنش با سلطان عصر است اعم از تصدى و تولیت از این قانون معاف باشد. ولى در پیشنهاد گمان میکنم کلمه تصدى افتاده است خواستم عرض خود را اینجا بیان کنم در شور کلیات آخر تا این که مجلس موافقت کند با بنده و با تأمین این نظریه این قانون تلقى شود. (صحیح است).

رئیس ـ آقاى افسر.

افسر ـ اوایل قانونگذارى مخصوصاً در دوره دوم یکى از چیزهایی که خیلى توجه عموم را به خودش جلب نمود قانون اوقاف بود و حال آن که قوانین زیادى هم لازم داشتیم قوانین عدلیه هنوز هم به مجلس نیامده بود و در کمیسیون بود. مسئله اوقاف به قدرى خراب و بىترتیب بود که وکلاء را متوجه کرد قانون شعبان 1328 را گذراندند و ملاحظه فرمودید همین نکته را که آقاى دکتر طاهرى فرمودند در آنجا متذکر شدند و یک ماده اضافه کردند که تولیت آنچه که راجعبه سلطان عصر است مشمول نباشد همان طور این دوره هم یک ماده اضافه شد چنانچه آقاى دکتر طاهرى فرمودند ولى یک نکته را بنده لازم میدانم عرض کنم: در شور دوم یک مذاکراتى در اینجا و خارج راجعبه تبدیل موقوفات گفته شد موقوفات آستانه را برداشتهاند و تبدیل کردهاند و مریضخانه ساختهاند. خوب کارى کردهاند و متناسب است نظایر آن در همه جا عملى شود. موقوفات آستانه که تحت توجهات اعلیحضرت همایونى اداره میشود این موردش محل این است که یک موقوفه معلومالمصرفى را برداشتهاند و مریضخانه ساختهاند؟ در صورتى که این طور نیست و براى این که این مطلب را توضیح بدهم لازم است عرض کنم به طوری که همه آقایان نمایندگان و بالاختصاص نمایندگان خراسان مسبوقند آستانه موقوفات عمده دارد که مجهولالمصرف است مثلاً یک قسمت موقوفه طرق است که یکى از موقوفات مهم است که سالى سى هزار تومان عایدى دارد و این مجهولالمصرف بود. همین طور موقوفه علم دشت مجهولالمصرف بود و همین طور موقوفه علم دشت مجهولالمصرف بود و همین طور موقوفات دیگر که با این پنجاه شصت هزار تومانى که در این چند سال اخیر از محلهاى دیگر پیدا شده و عایدات این موقوفات زیاد شده و همین طور آن سى هزار تومان سابق حالا زیادتر شده از این عواید برداشته و به این مصارف مناسب رساندهاند از حالا به بعد هم باز عایدات موقوفات زیاد میشود مثل عواید املاکى که آقاى دبیرالسلطان وقف کردهاند و همین طور دیگران. مقصود این است که اوقاف زیادى معین خواهد شد که میتوان با عایدى آن این مریضخانه را اداره کند. و بهترین مصرف موقوفات مجهولالمصرف همان طور که آقاى مؤید احمدى فرمودند این است که به مریضخانه اختصاص بدهند. این مصرف از عواید آن موقوفاتى نیست که معین باشد براى چیز معینى صرف بشود. مقصود این است از آن عواید برنداشتهاند و اینجا بگذارند. اینهایی که صرف شده از موقوفات مجهولالمصرف است و هین طور یک قسمت موقوفات متعذرالمصرف است. مثلاً یک قسمت از واقفین نوشتهاند «وقف بر روشنایی» حرم مطهر آستانه شود این وقف بر روشنایی به قدرى است در وقفنامهها بنده یکى از اعضایی بودم که در چند سال قبل وقفنامهها را نگاه کردم و دیدم که اگر حقیقتاً شخصى بخواهد از روى وقفنامهها روشنایی عمل کند از شدت نور چراغ برق در آستانه عبور و مرور نمیشود کرد باید با چراغهاى 25 شمعى مشعل درست کنند و چشم را خیره میکند. پس همان طور که آقاى مؤید فرمودند اضافه بر مصرف داخل مجهولالمصرف میشود از این جهت آمدهاند اینها را برداشتهاند و صرف مریضخانه کردهاند و آنجا دایر شده و خیلى به مورد هم بوده است ولى چون مریضخانه سیصد هزار تومان

+++

خرج دارد هنوز آن طور که باید دایر نشده وامیدواریم همه مردم یادگارى از خودشان بگذارند همان طورى که اجدادشان گذاردهاند اما آن قسمتى که آقاى دیبا فرمودند فراموش نشود که در قانون 1328 آن قسمتى که در دست وزارت اوقاف است جاى خودش است و یک قسمت دیگر هم نوشته «اهتمام وزارت» معارف و اوقاف در صرف موقوفات مجهولالمصرف و آن قسمتهایی که هست مقصود لفظ اهتمام است که کلمه اهتمام هر دو را میگیرد. اگر میخواستند آن وقت آن قانون را بگذرانند که بنده هم یکى از رأىدهندگان این قانون بودهام چاره جز این طور نوشتن نبود. و این لفظ اهتمام یعنى سعى. نه این که بخواهد وزارت اوقاف همه را در دست بگیرد. یعنى اگر ببیند که من میخواهم به یک مصرف دیگرى برسانم مرا لااقل متنبه کنند بر این که مثلاً بهتر مصارف آن است که به مریضخانه صرف شود یا به معارف داده شود پس اهتمام الزام تازه برخلاف قانون ندارد مقصود قانونگذار این بوده که عرض کردم و امشب هم آن قانون نسخ نشده. عقیده بنده این است. (کافى است.)

عراقی ـ بنده کافى نمیدانم.

رئیس ـ آقاى عراقى کافى نمیدانند بفرمایید.

عراقى ـ بنده خیال میکنم در صحبتهایی که جلسه قبل کردم یک سوءتفاهم یا سوءتسامعى شده این بود که در کلیات آخر اجازه خواستم رفع آن سوءتفاهم یا تسامع را نموده باشم اگر آقایان اجازه میفرمایند عرض کنم (اکثر نمایندگان -بفرمایید) در موقعى که قانون مطرح بود در ماده چهار و هفت که قدرى بنده صحبت کردم این طور تصور شد که نسبت به اجزاء اداره اوقاف و معارف بنده خواستهام توهینى بکنم در صورتی که مقصود بنده این نبود. اولاً به قول یکى از رفقا این قانون اوقاف یک بدبختى دچارش شده که چند دوره آمده به مجلس و تصویب نشده ورد شده ولی حالا چون خیلی خوب است تصویب میشود. شاید آنهایی که آمده و تصویب نشده علتش این بوده که یا خوب نبوده و یا ناتمام بوده ولى به عقیده بنده این بسیار خوب قانونى است. اگر چه در این مدت آنچه از قوانین که تحت تعلیمات اعلیحضرت همایونى به مجلس آمده همه قوانین خوبى بوده و مجلس هم به این جهت با روح گشاده همه را تصویب کرده شاید اگر سابق بود قانون خیلى پیچ میداشت. اما راجعبه مذاکرات جلسه قبل بنده هیچ نظر سویی نداشتهام در آن موقعى که مذاکره میکردم حالا هم براى این آمدم که عرض کنم نظر سوء در هیچ وقتى ندارم و هر وقت هم در هر قسمتى که عرایضى میکنم براى آن وظیفه وجدانى است که بر بنده واجب است که در هر موقع نسبت به هر قانونى نظریه که دارم و مطلب لازمی که به نظرم میآید حرفم را بزنم و الا سوءنظر ندارم.

کفیل وزارت معارف ـ در ضمن تشکر از آقاى عراقى که نسبت به کارکنان معارف و اوقاف فرمودند بنده میخواستم که از همه آقایان نمایندگان محترم تشکر کنم از لحاظ خدمتى که انجام داده شده براى تصویب این قانون اوقاف. قانون اوقاف در حقیقت متمم فضایل اخلاقى گذشتگان ما بود براى این که گذشتگان ما به واسطه گذاشتن موقوفات ثابت کردهاند حس کرد و بزرگوارى که در نژاد ایرانی بوده است که ایرانیها همیشه درامور خیر و از براى کارهاى عامالمنفعه از همه چیز می‌گذشتند و آنها را راههایی که خیر عموم بوده است فدا میکردهاند (صحیح است) متأسفانه وضعیت اوقاف مثل وضعیت سایر امور مملکت دچار یک اختلال و تشویش و بىترتیبى بود و حالا خوشبختانه نظر به این که این موضوع هم مثل سایرامور مورد توجه بندگان اعلیحضرت همایونى واقع شد این بود که ما این قانون را آوردیم و حالا البته در صوابش هم آقایان نمایندگان شرکت دارند و ماامیدواریم که موفق شویم که این قانون را مطابق میل آقایان عمل و اجرا کنیم چیزى را که وزارت معارف و اوقاف از تصویب این قانون در نظر دارد این است که بنده میخواستم به طور اجمال عرض کنم و ضمناً جواب بسیارى از مذاکراتى که شده گفته شود که وزارت معارف از نقطهنظر قانون اوقاف چند موضوع را در نظر دارد که با وضع نظامنامهها به آن موضوعات و آن مطالب

+++

موفق شود. در مرحله اول آبادى مملکت است زیرا که مملکت ما یک مملکت زراعتى است و شاید عمده آبادیها و دهات مملکت متعلق است به موقوفات و چون توجهى نمیشده است نسبت به آنها به یک وضعیت بدى افتاده است اگر قنوات است خراب شده اگر دهات است ویران شده اگر آبادى و ساختمان است مرمت نشده وزارت معارف حتىالمقدور سعى می‌کند براى آبادى و ترقى و عمران این املاک و نظر دولت هم مخصوصاً به اینامر متوجه بوده و مخصوصاً در قسمت قانون فروش خالصجات و قسمت الغای مالیات ارضى این منظور را مورد توجه قرار داده است و روى همین نظر بوده است که مخصوصاً در جلسه گذشته یک تبصره پیشنهاد شده که مرمت رقبات موقوفه مقدم بر هر مصرفى است و خوشبختانه این مطلب هم مقدم بر هر مصرفى است و خوشبختانه این مطلب هم در اغلب وقفنامهها قید شده است و بنده آن تبصره را فوراً با کمال میل قبول کردم. موضوع دویم که محل ابتلاء است مساعدت به امور عامالمنفعه است که در قانون سابق به اهتمام در منافع عمومیه تعبیر شده است از قبیل مدارس و مریضخانه و سایرامور. امور عامالمنفعه هم همهاش مریضخانه نیست و چون آقایان بیشتر نظر دارند به مریضخانه عرض کردم ولى ممکن است بعضىامور دیگر باشد که خیلى خوب باشد چنانچه در همین سال گذشته ما موفق شدیم با وجود این که دست و پا بسته بود و تکلیفى هم براى اوقاف تعیین نشده بود با وجود این ما موفق شدیم با وسایل موجوده یک کار خیرى را انجام بدهیم که از آن جمله طبع تفسیر ابوالفتح رازى است که یکى از آن مطبوعات بسیار خوب و کتب نفیسه است هم از نقطهنظر دیانت هم از نقطهنظر ادبیات که یکى از کتب فارسى قدیمی است از محل اوقاف مجهولالمصرف آن را طبع کردیم و همچنین ساختمان مدارس چنانچه یک مدرسه متوسطه را شروع کردیم در همدان که آقایان نمایندگان همدان مسبوقند همین طور در خراسان و اصفهان از محل عایدات اوقاف مجهولالمصرف ساخته شد و همچنین یکى از جمله چیزهایی که ما در نظر داریم در این قانون موضوع مرمت و نگاهدارى آثار ملى ایران است زیرا که آثار ملى ما همان طور که اوقاف ذخیرهایست که گذشتگان ما براى ما گذاشتهاند این آثار ملى هم یکى از نفیسترین چیزهایی است که اجداد ما براى ما گذاشتهاند (افسر- مفاخر ملى است) و حقیقتاً از مفاخر است زیرا نشان میدهد ذوق و منتهاى سلیقه و قریحه و هوش ایرانی را و مسافرین و سیاحانى که از اطراف به ایران میآیند در برابر ابنیه قدیمه ایران تعظیم خواهند کرد به آن ملتى که داراى یک همچون قریحه و هوشى است و باید یک توجه بیشترى در نگاهدارى آنها بشود زیرا که اگر جواهر گرانبها آنها را بگوییم تصور نشود که راه اغراق رفتهایم بلکه بنده معتقدم که از جواهر گرانبها هم نفیستر است و براى این که ممکن است که جواهر عوض و بدل داشته باشد و لیکن آثار و ابنیه که ما در اصفهان یا در فارس یا خراسان یا سایر نقاط ایران داریم اینها عوض و بدل ندارد و باید سعى کنیم از سرمایه که گذشتگان ما براى ما گذاشتهاند اینها را حفظ کنیم و کار بسیار خوبى هم کردهایم که نه تنها به مملکت بلکه به عالم علم و صنعت هم خدمت کردهایم و بزرگانى بودهاند در این مملکت که به همه چیز این مملکت خدمت کردهاند و از نوک قلم آنها نام ایران معروف شده است مثل شعراى ما فردوسى ما خیام ما حافظ ما سعدى و باید اینها تجلیل بشوند (افسر ـ ابوعلى سینا) و این آثارى است که باید حفظ شود و این کارها به طور کلى از عواید خیراتى که گذشتگان ما گذاردهاند خواهد شد چنان که چندى قبل در امامزاده سید محمد محروق در نیشابور که یک آثارى براى خیام در آنجا ساخته شد و آنچه که براى خیام ساخته شد خیلى حقیر و ناقابل بود ولى در حقیقت موافق میل خود حکیم خیام که فیلسوف بود به نمایش و تظاهر منعقد نبود یک مقبره خیلى مختصرى براى او ساخته شد و این فوقالعاده حسن اثر کرد و در موقعى که مستشرقین از آنجا عبور میکردند متأثر شدند خصوصاً این که مسبوق بودند از نوشتهجات سیاحان سابق که همه از آن راه عبور کرده بودند که بدبختانه مقبره خیام را به صورت بدى دیده بودند و در سفرنامههاى خودشان نوشته بودند امیدواریم که انشاءالله با مساعدت و همکارى

+++

نمایندگان محترم این قانون اوقافى که گذشته است عواید آن به مصارف خیر و راه خوب برسد.

رئیس ـ آقایانی که با مجموع این قانون موافقت دارند ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و شماره آرا به عمل آمده هشتاد و هشت ورقه سفید تعداد خواهد داد).

رئیس ـ عده حاضر در موقع اعلام رأى 106 نفر با اکثریت 88 رأى تصویب شد.

اسامی رأی دهندگان - آقایان : ایزدی - جرجانی - دبستانی - محسن آقا مهدوی - افسر - دکتر طاهری - میرزائی - ملک‌مدنی - حاجی تقی آقا وهاب‌زاده - طالش خان - محسن خان قراگزلو - میرزا علی خان وکیلی - ثقة‌الاسلامی - آصف - دهستانی - فتوحی - معتصم سنک - طباطبائی دیبا - روحی - دکتر سنگ - بختیار - احتشام‌زاده - کمالی - لیقوانی - نوبخت - عراقی - دکتر بهرامی - لاریجانی - مسعودی خراسانی - اقبال - دکتر شیخ - مقدم - رهنما - دکتر امیر اعلم - دکتر سمیعی - دادور شریفی - دکتر ملک‌زاده - هدایت - افشار - میرزا موسی خان مرآت - سهراب خان ساکنیان - میرزا یانس - تربیت - بیات ماکو - نمازی - دکتر لقمان - منصف - دبیر سهرابی - پناهی - مجد ضیائی - رهبری - سلطانی - ملک‌زاده آملی - ناصری - کازرونیان - مسعود ثابتی - امیر تیمور - مؤید احمدی - مژدهی - صفاری - کفائی - خواجوی - مصدق جهانشاهی - میرزا محمد خان وکیل - حاج غلامحسین ملک - همراز - اسکندری - مؤید قوامی - شیرازی - آقا رضا مهدوی - بیات - کاشف - پارسا - فرشی - افخمی - سید کاظم یزدی - نواب یزدی - علوی سبزواری - اورنگ - فزونی - مرآت اسفندیاری - حسنعلی میرزا دولتشاهی - دکتر احتشام - طهرانی - دربانی - ارگانی

4ـ شور ثانى و تصویب لایحه به محصلین دبیرستانهاى فلاحت‏

رئیس ـ خبر از کمیسیون معارف راجعبه محصلین دبیرستانهاى فلاحتى شور ثانى مطرح است‏.

خبر کمیسیون:

‏کمیسیون معارف در جلسه 18 آذرماه 1313 لایحه نمره (39033) دولت راجع به محصلین دبیرستانهاى فلاحت را براى شور ثانى با حضور آقاى کفیل وزارت معارف تحت شور قرار داده و تبصره پیشنهادى آقاى دکتر طاهرى نماینده محترم مورد قبول واقع شده اینک خبر آن را براى تصویب مجلس مقدس تقدیم مینماید.

ماده واحده ـ محصلین دبیرستانهاى فلاحتى که داوطلب آموزگارى بوده و تحصیلات خود را در آن دبیرستان بر طبق پروگرام مصوب شوراى عالى معارف در رشته مزبور تحصیل نمایند پس از فارغالتحصیل در زمره فارغالتحصیلهاى دانشسراهاى مقدماتى محسوب و مشمول مقررات مربوطه قانون تربیت معلم مصوب 19 اسفندماه 1312 خواهد بود.

تبصره ـ لیسانسیههاى دانشسراى عالى از سابق و لاحق مشمول این قانون تربیت معلم خواهد بود.

رئیس ـ اشکالى نیست (خیر) آقایانی که با ماده واحده به وضعى که قرائت شد موافقت دارند قیام فرمایند. (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

5ـ موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه‏

رئیس ـ کار دیگرى فعلاً در دستور نداریم اجازه میفرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است).

جلسه آینده چهارشنبه 12 دىماده مساوى با 25 رمضان ساعت هفت بعدازظهر دستور لوایح عدلیه.

(مجلس نه ساعت و نیم بعدازظهر ختم شد).

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

+++

قانون‏

اجازه الحاق دولت ایران به قرارداد بینالمللی اتومبیلرانی‏

ماده واحده ـ مجلس شوراى ملى الحاق دولت ایران را به قراداد بینالمللی اتومبیلرانی که مشتمل بر 17 ماده است و در تاریخ 24 آوریل 1926 در پاریس از طرف نمایندگان دولت شاهنشاهى به امضاء رسیده تصویب نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه سوم دىماه یک هزار و سیصد و سیزده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

قانون‏

اوقاف‏

ماده اول ـ اداره کردن موقوفاتی که متولى ندارد یا مجهولالتولیه است با وزارت معارف و اوقاف است و در صورتی که متصدى داشته باشد ممکن است وزارت مزبوره در دست او ابقاء نماید.

تبصره ـ مقصود از مجهولالتولیه آن است که متولى شخص معین یا اشخاص معین و یا برحسب اوصاف که بالاخره منطبق با شخص معینى میشود معلوم نباشد.

ماده دوم ـ نسبت به موقوفات عامه که متولى مخصوص دارد وزارت معارف و اوقاف نظارت کامل داشته و بر طبق مواد 6 و 7 قانون ادارى وزارت معارف و اوقاف مصوب شعبان 1328 و ضمیمه آن رفتار خواهد نمود.

تبصره 1 ـ عمران و آبادى رقبات موقوفات بر هر مصرفى مقدم است.

بصره 2 ـ موقوفاتى که تولیت آن با سطان عصر است مشمول این قانون نخواهد بود.

ماده سوم ـ ‌‌اموال غیرمنقول که برحسب نذر و یا وصیت یا حبس منافع آن به طور دایم یا در مدتی که کمتر از 18 سال نباشد براى مصارف عامه تخصیص داده شده مشمول مواد 1 و 2 این قانون خواهد بود.

تبصره ـ نظارت اوقاف در جمع و خرج مؤسسات خیریه و همچنین نظارت در آبهایی که وقف برشهرها است مجانى خواهد بود

ماده چهارم ـ وزارت معارف و اوقاف در موقوفات خاصه به استثناء موارد ماده 7 مداخله ندارد.

ماده پنجم ـ در موقوفات عامه که اداره آن مستقیماً با وزارت معارف و اوقاف است از حیث تقاضاى ثبت و اعتراض بر ثبت و اقامه دعوى و طرفیت در دعوى و غیره وزارت مزبوره مانند متولى منصوص خواهد بود و در موقوفات عامه که نظارت آن با اداره اوقاف است حق تقاضاى ثبت و اعتراض بر آن اقامه دعوى دارد و اگر متولى طرف دعوى واقع شده باشد میتواند به عنوان ثالث داخل در محاکمه شده و در صورت محکوم شدن متولى بر حکم اعتراض نماید.

تبصره ـ در موقافات خاصه هرگاه تقاضاى ثبت به عنوان ملکیت شد وزارت اوقاف مکلف است اعتراض دهد.

ماده ششم ـ در موارد مذکور در ماده قبل وزارت معارف و اوقاف از پرداخت مخارج محاکمه معارف خواهد بود چنانچه ملک عایدى داشته باشد و در تصرف وزارت اوقاف باشد یا به موجب حکم قطعى به تصرف وزارت مزبور درآید باید بعداً مخارج محاکمه را بپردازد.

ماده هفتم ـ بیع وقف و تبدیل آن در موردى که مطابق مواد 88 و 89 قانون مدنى جایز است باید به اطلاع و

+++

تصویب وزارت معارف و اوقاف و با رعایت ماده 90 قانون مزبور واقع شود و هم چنین است اجاره موقوفات خاصه که بیش از ده سال باشد.

ماده هشتم ـ در مواردى که اداره تحقیق اوقاف خائن بودن متولى را احراز نمود موقتاً ناظرى بر او خواهد گماشت و اداره در محاکم صالحه اقامه دعوى نموده پس از اثبات خیانت متولى براى ضم امین باداره مدعى عمومی مراجعه مینماید که مطابق مقررات براى ضمامین اقدام شود و ممکن است در این صورت خود اداره اوقاف به عنوان امین منضم معین گردد.

ماده نهم ـ حقالتولیه موقوفاتی که مستقلاً وزارت اوقاف اداره مینماید مطابق وقفنامه خواهد بود و در صورت عدم وقفنامه یک عشر از عایدات خالص دریافت میدارد و براى نظارت در سایر موقوفات عامه وزارت اوقاف نیم عشر از عواید خالص دریافت میدارد

تبصره 1- نسبت به موقوفات مریضخانهها و مدارس وزارت اوقاف صدى سه حقالتولیه و صدى دو حقالانظاره دریافت خواهد نمود.

تبصره 2- وزارت معارف و اوقاف عداید حاصله از حقالنظاره را بعد از مخارج وصول که نباید از صدى ده کل عایدات مزبور تجاوز کند به مصرف ساختمان و تعمیرات ابنیه تاریخى و مرمت مدارس قدیمه و اماکن و آثار مقدسه ملى خواهد رسانید در صورتی که موارد مصرف در حوزه وقف باشد حق تقدم خواهد داشت.

ماده دهم ـ نظامنامه راجع به طرز اداره موقوفاتی که تعیین مصارف موقوفاتی که مجهولالمصرف است و یا مصرف آن مطلق مبرات و یا صرف منافع آن در مصرفى که واقف قرارداده متعذر است و همچنین نظامنامه اجراى مواد این قانون را باید وزارت اوقاف تنظیم کرده و پس از تصویب هیئت دولت به موقع اجرا گذارد.

این قانون که مشتمل بر دو ماده است در جلسه سوم دى ماه یکهزار و سیصد و سیزده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

قانون‏

راجع به فارغالتحصیلهاى دبیرستانهاى فلاحت‏

ماده واحده ـ محصلین دبیرستانهاى فلاحتى که داوطلب آموزگارى بوده و تحصیلات خود را در آن دبیرستان بر طبق پروگرام مصوب شوراى عالى معارف در رشته مزبور تعقیب نمایند پس از فارغالتحصیل در زمره فارغالتحصیلهاى دانشسراهاى مقدماتى محسوب و مشمول مقررات مربوطه قانون تربیت معلم مصوب 19 اسفندماه 1312 خواهد بود.

تبصره ـ لیسانسیههاى دانشسراهاى عالى از سابق و لاحق مشمول قانون تربیت معلم خواهند بود.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه سوم دى‌ماده یکهزار و سیصد و سیزده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

+++

Parameter:293481!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)