29 مرداد 1396 14:47:48
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏17

جلسه: 52 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 7 دى ماه 1331  

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: اخگر - مهندس غروی - مدرس - منصف

3- معرفی آقای قریب به معاونت وزارت دارایی به وسیله آقای وزیر دارایی

4- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

5- اعلام تصویب صورت جلسات دوم و چهارم دی ماه 1331

6- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

7- تقدیم و تصویب طرح دو فوری راجع به اجازه پرداخت حقوق و هزینه کل کشور بابت آذر 1331

8- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه


مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏17

 

 

جلسه: 52

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 7 دى ماه 1331

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقایان: اخگر - مهندس غروی - مدرس - منصف

3- معرفی آقای قریب به معاونت وزارت دارایی به وسیله آقای وزیر دارایی

4- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

5- اعلام تصویب صورت جلسات دوم و چهارم دی ماه 1331

6- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

7- تقدیم و تصویب طرح دو فوری راجع به اجازه پرداخت حقوق و هزینه کل کشور بابت آذر 1331

8- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و سى و پنج دقیقه صبح به ریاست آقاى محمد ذوالفقارى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1- طرح صورت مجلس

نایب رئیس - جلسه رسمى است غایبین جلسه پیش قرائت مى‌شود

(به وسیله آقاى معتمددماوندى (منشى) به شرح زیر قرائت شد)

غایبین بااجازه - آقایان: صراف‌زاده - راشد - دکتر ملکى - محمد ذوالفقارى - اورنگ‏

غایبین بى‌اجازه - آقایان: دکتر امامى - محمدحسین قشقایى - دادور - شاپورى - میلانى - زهرى - مشار - پارسا

دیرآمدگان بااجازه - اقایان: امامى‌اهرى 50 دقیقه - بهادرى 50 دقیقه - دکتر فاخر 50 دقیقه‏

دیرآمدگان بى‌اجازه - آقایان: مجدزاده 15 دقیقه - خسرو قشقایى 15 دقیقه - شبسترى 20 دقیقه دکتر کیان 30 دقیقه - شهاب خسروانى 50 دقیقه - امیرافشار 50 دقیقه - تولیت 50 دقیقه‏

غایب در رأى - آقاى دکتر مصباح‌زاده 1 رأى‏

نایب رئیس - نسبت به صورت جلسه اعتراضى هست؟ ... آقاى کهبد

کهبد - در جلسه گذشته در ابتداى جلسه بنده عرض کرده بودم که یک سؤال بسیار مهمى است که تقریباً 3 میلیون لیره به ضرر کشور تمام شده در ضمن یک سؤالى است راجع به سوء‌استفاده‌هایى که در معامله برنج شده است و تقدیم مقام ریاست کردم و استدعا کردم که چون خیلى مهم است قرائت شود حالا هم همین استدعا را دارم نامه‌اى هم رسیده است از کرج راجع به اظهار قدرانى از رئیس بهدارى آنجا آقاى دکتر مجلسى که تقدیم می‌کنم و استدعا می‌کنم اگر ممکن است سؤال قرائت شود.

نایب رئیس - در موقعش قرائت مى‌شود آقاى کریمى‏

کریمى - عرض کنم در ضمن اسامى آقایان غایبین آقاى مشار را جزو غایبین بى‌اجازه نوشته‌اند و حال آن که اطلاع دارند که ایشان به شدت مریض هستند (صحیح است) ضمناً دو تلگراف هم از کرمانشاه رسیده که براى کسالت حضرت آیت‌الله کاشانى جلسه دعا تشکیل داده‌اند و به عنوان مجلس است که تقدیم می‌کنم و یکى هم راجع به تقاضاى عده زیادى است از اهالى کرمانشاه راجع به تصویب لایحه منع مسکرات که همین طور بلاتکلیف مانده است استدعا می‌کنم که هیأت رئیسه تجدیدنظرى بکنند بلکه این لایحه ... (خسرو قشقایى - در مجلس که رأى دادند در سنا مانده است) در هر صورت تقاضاى اجراى این لایحه را دارند.

نایب رئیس - آقاى خسرو قشقایى‏

خسرو قشقایى - بنده یک سؤالى از آقاى وزیر کشور کرده بودم راجع به انتخابات قانونى شهردارى تهران و آبادان و سایر نقاط که تقدیم مقام ریاست می‌کنم‏

نایب رئیس - آقاى قنات‌آبادى‏

قنات‌آبادى - بنده در آن جلسه پیش عرض کرده بودم که آقاى دکتر فلاح و فؤاد روحانى با بعضى آقایان تماس گرفته‌اند اسم فؤاد روحانى در صورت مجلس قید نشده است.

نایب رئیس - تصحیح مى‌شود به صورت جلسه دیگر اعتراضى هست؟ آقاى گنجه‏

گنجه - بنده راجع به صورت جلسه اعتراضى ندارم سؤالى است از وزارت دارایى راجع به عوارض قند و شکر که اخیراً ملغى شده و از تبریز تعقیب می‌کنند تقدیم مقام ریاست می‌کنم که دستور بفرمایند مطرح شود.

نایب رئیس - آقایان مراقب باشند که سؤالات خود را در ضمن دستور تقدیم نمایند. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضى نیست؟ (گفته شد، خیر) چون عده کافى براى رأى نیست تصویب آن موکول به بعد مى‌شود.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: اخگر - مهندس غروى - مدرس - منصف

نایب رئیس - عده‌اى از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقاى اخگر بفرمایید

اخگر - این جانب از موافقین جدى دولت هستم و منظور از عرایضى که می‌کنم اعتراض نیست بلکه تذکر دوستانه به دولت ملى کنونى است و انتظار بذل توجه فورى و کامل دارم‏

1- در تاریخ 29/3/1331 در حوزه انتخابیه این جانب وقایع خونینى رخ داد که بر اثر گرفتاری‌هاى اخیر موفق نشدم راجع به آن در مجلس صحبت کنم ولى در موقع خود جریان را کتباً به اطلاع جناب آقاى نخست‌وزیر رساندم. فتح‌الله حیات داودى

+++

‌و خانعلى برادر او که سال‌ها است با پرداخت رشوه وسیله بعضى از مأمورین به طریق مختلف تقویت شده و هر ماه میلیون‌ها ریال قاچاق مى‌کنند با همکارى بعضى از مأمورین در بوشهر فاجعه‌ای به وجود آوردند که در تاریخ کمتر نظیر دارد.

فتح‌اللهى که قبل از شهریور تقاضاى استخدام در اداره آمار شیراز نموده و حاضر شده بود با ماهى 250 ریال مستخدم آن اداره بشود بر اثر رشوه‌خوارى بعضى از مأمورین امروز صاحب میلیون‌ها تومان ثروت شده موفق به خریدارى عده‌اى از مأمورین گشته از هیچ جنایتى رو گردان نیست چنان که بعد از شهریور از تشنج کشور استفاده نموده تقاضاى ثبت املاک آن منطقه را که خالصه و حقاً و قانوناً متعلق به دولت است کرده منتها رئیس دارایى وقت که عنصر وظیفه‌شناسى بوده به این تقاضا اعتراض کرده ولى حیات داودی‌ها با وسایل متقلبه پرونده را راکد گذاشته به نام مالک بر جان و مال رعایا مسلط گشته هر نوع تحمیلى به آنها کرده و می‌کنند. امسال بر اثر وزش نسیم آزادى رعایا که از جور و ستم آنهابه ستوه آمده بودند اعلام کردند که آنها را مالک نشناخته ملک را متعلق به دولت مى‌دانند و اگر باید مالیاتى بدهند به صاحب و مالک اصلى خواهند داد نه به خوانین خائن. مطلب را به قوامى فرماندار سودطلب احاله نمودند فرماندار نیز به جاى این که در یک امر حقوقى دخالت نکرده مسئله را به دادگاه احاله دهد کمیسیونى تشکیل داده به محل می‌رود.

در قریه شول رعایاى آن قریه و قرا کلرو کمالى مجمتع شده مدارک غیرقابل انکارى به فرماندار ارائه مى‌دهند اما فرماندار بى‌تجربه سابق بوشهر با این که مالکیت خوانین محرز نیست ورقه مالکیت هم در دست ندارند و دولت خود معترض به ثبت آن اراضى است تحت تأثیر واقع و به نفع آنها رأى داده به ژاندارمرى دستور می‌دهند خرمن‌ها را توقیف و بهره مالکانه را اخذ و به خوانین تحویل دهد و بلافاصله توطئه‌اى ترتیب داده عده‌اى سرباز به قریه شول مى‌فرستند و رعایاى بدبخت و بی‌گناه را به تفنگ و مسلسل مى‌بندند که منجر به قتل و جرح عده زیادى از رعایا و قتل 2 نفر از سربازان مى‌گردند.

براى دریافت در حدود 4500 تومان بهره موهوم مالکانه اراضى و املاکى متعلق به خود دولت است مأمورین چندین برابر این رقم هزینه سفر ایاب و ذهاب مى‌گیرند آن وقت سربازان همان دولت به حمایت خان خائن و وطن‌فروش به محل رفته رعایاى بیچاره را هدف گلوله تفنگ و مسلسل کرده‌اند. خون افراد ملت ایران بسیار گرانبها است و حیات مردم بازیچه نیست که هر روز بنا به تفنن و هوس این و آن تباه شود این خان خائن 3 میلیون ریال با قرار و اعتراف خودش طبق سندى که سپرده به مالیه این مملکت فقیر مدیون است و چند سال است که از پرداخت آن خوددارى و استنکاف می‌کند و مأمورین به عنوان این که مصلحت مقتضى نیست از انجام وظایف خود شانه خالى می‌کنند ولى به محض این که خان بخواهد ضرب شصتى به رعایا نشان بدهد و قدرت معدوم شده خود را تجدید نماید مأمورین دولت به حمایت او بر مى‌خیزند و گروه کثیرى را در خاک و خون غلطانه اطفال‌شان را بى‌سرپرست و خانه‌شان را بر سرشان کوبیده بقیه را به کوه و بیابان آواره کنند که دیگر کسى جرئت نکند به منافع خوانین آنجا لطمه وارد آورد.

در پشت این واقعه شوم باز هم خانعلى حیات داودى خائن عده‌اى سرباز برداشته به لیراوى رفته مشغول غارت مردم شده. از دولت ملى جناب آقاى دکتر مصدق انتظار دارم دستور فرمایند موضوع را فوراً و دقیقاً رسیدگى و مأمورین خاطى تعقیب شده به لجام گسیختگى حیات داودى‌ها و امثال آنها خاتمه داده شود زیرا تا ریشه فساد قطع نگردد و دست عمال انگلیسى از آن صفحه کوتاه نشود تا زمانی که خوانین بیگانه‌پرست حیات داود با حمایت مأمورین بر جان و مال رعایا مسلط باشند از این وقایع خونین و دلخراش بسیار اتفاق خواهد افتاد. آنها که حمایت داودی‌ها و امثال آنها را رؤساى ایل و عشیره معرفى نموده حتى در دعوت‌هاى رسمى با پرچم ایلى از آنها عکس گرفته به مراجع مربوطه فرستاده‌اند بزرگترین خیانت را به کشور مرتکب شده‌اند زیرا در منطقه بوشهر اساساً ایلى وجود ندارد و همه شهرنشین یا ده‌نشین هستند و این چند نفر یاغى طاغى را خود مأمورین دولت‌هاى وقت برانگیخته چند قبضه تفنگ دولتى به آنها داده رسماً و علناً به دزدى و قاچاق پرداخته‌اند و این مترسک‌ها را مأمورین براى سوء‌استفاده خود درست کرده‌اند که پاى علم آنها به سینه بزنند و به مقاصد ایران بر باد ده خود نائل گردند.

در تاریخ 20/6/1331 مراتب مذکوره به تمام محافل و ادارات رسمى اعلام و نسبت به عاملین این جنایت اعلام جرم کرده‌ام ولى متأسفانه تا به حال اثرى که مفید فایده باشد مشاهده نشده.

(در این موقع مجلس از اکثریت افتاد)

نایب رئیس - آقاى اخگر تأمل بفرمایید اکثریت نیست (پس از چند لحظه اکثریت شد) بفرمایید

اخگر - حیات داود مشتمل بر دو بندر دو جزیره خارک و خارگو 37 قریه و قصبه و 16677 نفر جمعیت و دو نخله مشتمل بر 24 قریه و قصبه و 3143 نفر جمعیت به استثناى جمعیت دو بندر مهم گناوه و ریگ که دولت به اهالى آنجا شکر مى‌داده یا نمی‌داده براى 13638 نفر بقیه جمعیت این بلوک از قرار نفرى 500 گرم دو ماه براى 84000 نفر شکر به فتح‌الله مى‌داده‌اند و او هم بدون این که مثقالى بین رعایا توزیع کند از قرار کیلویى 60 تا 150 ریال موقعى که شکر خیلى گران بود در بازار سیاه مى‌فروخته و تازه پول دولتى همان شکرها را هم نداده است که هیچ در جریان نهضت سال 1325 شکرهاى گمرک بوشهر را چپاول کرده و هزاران جنایت دیگر هم مرتکب شده است حال نیز به طمع افتاده که کلیه این بلوکات را که خالصه و متعلق به دولت است به نام مالکیت ضبط کند و با دادن مبالغى رشوه به مأمورین سابق محلى قواى نظامى را به قریه شول برده به عنوان وصول بهره مالکانه رعایا را به مسلسل بسته عده‌اى مجروح و مقتول شده‌اند و حتى گروهى از آنها که فراراً قصد عزیمت به کویت و آبادان را داشتند در دریا غرق شدند.

فتح‌الله حیات‌داودى - عامل جیکاک بوده هنوز هم سر سپرده و خدمتگزار انتلیجنت سرویس است و روا نیست که دور بندر و 57 قریه و هشت لنگر‌انداز و دو جزیره مهم خلیج فارس را این عنصر خائن بلع کند اینک براى اثبات صحبت اظهاراتم رونوشت نامه شماره 33237- 9971 مورخه 11/2/30 وزارت جنگ سابق را قرائت می‌کنم:

(وزارت دارایى عطف به نامه شماره 83763- 31/11/1330 موضوع واخواهى به ثبت جزیره خارک و خارگو مورد تقاضاى ثبت فتح‌الله حیات‌داودى اشعار مى‌دارد جزایر مزبور در سال 1318 تا وقایع شهریور 20 در تصرف دارایى بوده که پس از وقایع شهریور فتح‌الله حیات‌داودى آنجا را تصرف نموده و اینک خلاصه از اقدامات متجاوزانه و تجریه‌طلبانه این شخص از لحاظ مزید استحضار ذیلاً درج مى‌گردد.

1- اتمام حجت از بوشهر به وزارت جنگ در شهریور 1325 دایر به این که در صورتی که تا 48 ساعت با تقاضاهاى او موافقت نشود استقلال خود را به تمام جهان اعلام می‌کند.

2- اقدام مسلحانه به تصرف بانک ملى بوشهر در تاریخ یکشنبه 31/6/1325

3- اقدام به اشغال مسلحانه برازجان و خلع سلاح قواى دولتى‏

4- اقدام مسلحانه به تصرف ادارات گمرک و دارایى بوشهر و ضبط اموال دولتى این دو اداره‏

5- اقدام به دریافت جبرى 500 هزار ریال موجودى غله بوشهر 350 هزار ریال موجودى قسمت بخشدارى بوشهر

6- اقدام به مداخلات بى‌رویه و خلاف قانون در شعبه بانک ملى بوشهر و اعزام جبرى رئیس بانک ملى بوشهر (آذرمى) به مرکز

7- اقدامات خودسرانه در بوشهر مانند عزل و نصب رؤساى ادارات محلى و عملاً تجزیه یک قسمت از کشور.

با در نظر گرفتن جریانات بالا جزیره مزبور حایز اهمیت سوق الجیشى است و اصولاً نمی‌توان به تصرف یک فرد داد. این نامه وزارت جنگ در پرونده خالصجات راکد مانده است. و با این که وزارت جنگ عملیات تجزیه‌طلبانه و اقدامات متجاوزانه او را صریحاً تصریح نموده معلوم نیست چطور شد که مأمورین سابق همین وزارتخانه سرباز به کمک او مى‌فرستند که روى رعایاى بى‌سلاح سلاح بکشد و بهره مالکانه همان املاک موهوم را از مردم به ضرب مسلسل و سرنیزه دریافت و به حقوق خان خائن حیات‌داود فرو کنند؟ و همان وزارت دارایى که این مراتب مورد تأیید او است گذشته از آن که در این مورد یعنى تصرف خالصجات دولت اقدامى نکرده در مورد دریافت سه میلیون ریال طلب مسلمى هم که از او دارد و به موجب سند ثبتى مضحکى همان املاک را نزد دارایى وثیقه گذارده که هرگاه یک ماه تأخیر کند وزارت دارایى حق تصرف و حراج آنها را دارد ساکت نشسته است؟

رونوشت مصدق آن سند را تقدیم مقام ریاست مى‌کنم تا معلوم شود چه حقه‌بازى در تنظیم این سند شده که املاک دولت را از خان گرو گرفته‌اند که موجب اثبات مالکیت او شود آن هم به این طرز مضحک و باز هم طبق مندرجات همان سند رفتار نشده عرض کنم اموال دولت را به عنوان فتح‌الله گرو گرفته‌اند تازه مقامات رسمى مى‌گویند ما نمی‌توانیم گروى را ضبط کنیم براى این که کمتر از ثلث اصل قیمت را دارد (مکى - این شخص چند میلیون پول شکرهاى دولتى را غارت کرده است) آن را هم که عرض کردم طبق مدرک دیگرى که رونوشت آن را قرائت می‌کنم ثابت مى‌نماید که خانعلى حیات‌داودى فقط ضابط حاکم وقت بوده و از سال 1296 قمرى بر کنار شده و خود و اعقاب او هیچ گونه مالکیتى نداشته و ندارند

(عالی شأن عزت نشان قائد شمس‌الدین سرافراز بوده چون این ایام تقلب و فتنه‌جویى خانعلى به وضوح رسید او را به کلى از عمل خلع نموده بندر ریگ و حیات‌داود را به عالی شأن سهراب خان و عبدالله خان مرحمت فرمودیم لهذا این ملفوفه رقم مبارک را محض امیدوارى آن عالی شأن مرقوم مى‌نماییم البته باید مستعد خدمتگزارى بوده به هر قسم عالیجاهان مشارالیهما دستورالعمل بدهند رفتار نمایید. مخصوصاً سفارش جنابان عالى به مشارالیها شده است که نگاهدارى از آن عالی شأن نیز آنچه لازمه خدمتگزارى است به عمل خواهد آورد حسب المقرر مرعى داشته در عهده شناسند فى 2 رییع‌الاول 1296 قمرى محل مهر احتشام‌الدوله)

رونوشت مصدق این حکم هم در پرونده خالصجات موجود و راکد مانده است. بالفعل این شخص در تهران مشغول

+++

‌خوشگذرانى و پشت هم اندازى است و از نمایندگان محترم استدعا مى‌شود به این قبیل اشخاص ترحم نفرموده توجه فرمایند که این گونه خائنین با زبان چرب و نرم خود را مظلوم جلوه نداده طرف مساعدت واقع نشوند و اگر هم مأمورین دولت در محل تاکنون براى تعقیب او وصول مطالبات دولت اقدامى نکرده‌اند اینک که نامبرده در تهران است از وزارتخانه‌هاى دادگسترى و دارایى تقاضاى تعقیب او را دارم. نمى‌دانم چرا با این که دولت در مضیقه مالى است مأمورین دولت براى وصول مطالبات دولت اقدامى نمى‌کنند ولى از همین خزانه خالى حقوق و فوق‌العاده و خرج سفر مى‌گیرند.

2- نسبت به شهداى ارتش و سربازان شهید یا معلولین آن طورکه باید توجه نمى‌شود و تصور می‌کنم به مورد باشد که وزارت دفاع ملى در این مورد اعمال نظرى بنماید مثلاً حسین خسروزاده نام‏ در جریان محاصره بوشهر در نهضت دروغى جنوب سرباز وظیفه بوده و با نهایت رشادت جنگید مورد اصابت دو گلوله قرار گرفته از دست و پاى راست فلج شده از سال 25 تا 30 دوندگى براى برقرارى 200 ریال حق معلولیت او ادامه داشته تازه در سال 30 به او نوشته‌اند که این مبلغ از سال 29 به تو تعلق مى‌گیرد جوانى داراى معلومات سیکل اول متوسطه به خدمت مقدس سربازى رفته مجروح و معلول شده و تمام هستى او و ما یملک خود را به فروش رسانده فقط 200 ریال ماهانه به او تعلق مى‌گیرد آن هم از سال 1329 و حال آن که او در 1325 مجروح شده و عذر وزارتخانه این بود که چون پرونده شما در سال 1329 تکمیل شده و از کمیسیون گذشته از همان تاریخ قابل پرداخت است این جوان بدبخت معلول براى تهیه کار به همه جا مراجعه نموده و سرانجام به او پاسخ داده‌اند که در شهردارى بوشهر به سمت رفتگر انجام وظیفه نماید.

3- مطلب دیگر این که بسیارى از مأمورین به عنوان تصفیه بازنشسته مى‌شوند توهین بزرگى به کارمندان شریف و اصیل بازنشسته دولت است و معتقدم اگر این آقایان گناهى کرده‌اند غمض عین مورد ندارد و باید برابر با قوانین جارى به مجازات برسند و الا همه را به یک چشم نگاه کردن و خادم و خائن را در یک صف جا دادن شرط انصاف نیست خوب است در این مورد مطالعه و دقت کافى مبذول گردد و توجه شود هنگامى که کسى به دریافت دیپلم یا لیسانسى نائل می‌گردد طى مراسم خاص و جشن با شکوهى گواهى‌نامه تحصیلى به او داده مى‌شود و این از موجبات افتخار او است ولى همین شخص که تحصیلاتى کرده 30 سال کمتر یا بیشتر به این کشور خدمت می‌کند.

نایب رئیس - آقاى اخگر وقت شما تمام شده است (اخگر - پنج دقیقه از آقاى مدرس گرفته‌ام) آقاى مدرس شما پنج دقیقه داده‌اید؟ (مدرس - بله) بفرمایید

اخگر - متشکرم.

آن وقت با یک ابلاغ خشک و خالى او را بر کنار و بازنشسته کردن آن هم به نام تصفیه موهن است و به عقیده من باید ضمن تفکیک بازنشستگان از کارمندان خاطى احکام بازنشستگى هر وزارتخانه توسط وزیر مربوطه و در حضور عده‌اى از کارمندان عالى رتبه آن وزارتخانه ضمن تقدیر از خدمات گذشته او به دستش داده شود تا این رویه موجب تشویق کارمندان مشغول خدمت شده از یأس و ناامیدى آنان جلوگیرى کند و احترام خدمات صادقانه بازنشستگان لشگرى و کشورى همیشه رعایت شود.

4- پس از توکل به خداوند متعال براى حفظ استقلال کشور امید مردم به ارتش ایران است و از هر جهت باید ارتش تقویت شود و لازمه قوى شدن ارتش این است که اولاً در دادن یا ندادن ترفیعات افسران تبعیض نشود و هر کس به موقع مقرر قانونى بدون لزوم تشبث به حق خود برسد

(افشارصادقى - صحیح است)

ثانیاً - پایه اساس خدمات ارتش بر دوش درجه‌داران جز است و باید از عدم رضایت آنها جلوگیرى شود و ترتیبى داده شود که مثل مستخدمین کشورى در مواقع مقرره قانونى به حق خود برسند.

ثالثاً - پایه و درجه از هم تفکیک شود پایه براى معاش در نظر گرفته شود و درجه براى لیاقت و محل تا از تورم درجات جلوگیرى شود و چنان که شایسته است درجات قرب و منزلت داشته باشد.

رابعاً - به مناسبت پهناور بودن کشور منتهاى جدیت در قابلیت تحریک سریع ارتش به عمل آید.

خامساً - ژاندارمرى و شهربانى تقویت شوند تا بتوانند وظایف خود را در حفظ امنیت داخلى انجام داده ارتش را براى کسب تعلیمات نظامى لازمه خود آزاد بگذارند تا بالاجبار ارتش در مسائل داخلى آلوده نشود و از کار اصلى خود باز نماند.

سادساً - در کارگزینى و سررشته دارى و دادرسى ارتش نهایت مراقبت به عمل آید که افراد ارتش به فراهم بودن موجبات آسایش و امنیت قضایى خود مطمئن گردند و با فراغت خاطر کامل هم خود را به وظیفه منحصر و اصلى که حفظ وطن است صرف کنند و از تحریکاتى که در ناراضیان ارتش مى‌شود جلوگیرى به عمل آید.

5- طبق نامه رسمى مورخه 3/ 6/1331 دادگاه برازجان مأمورین به عنوان وصول بهره مالکانه مشغول نهب و غارت و آزار رعایاى زیراه شده‌اند دستور سریع براى جلوگیرى از اعمال خلاف قانون متخلفین داده شود و متخلفین مورد تعقیب قانونى قرار گیرند.

6- از دولت ملى جناب آقاى دکتر مصدق تمنا دارم پیشنهاداتى را که براى اصلاح بنادر در جنوب به دو کمیسیون اقتصاد ملى و وزارت کشور داده‌ام و در آن کمیسیون‌ها تأیید گردیده است مورد توجه کامل قرار داده و اقدامى عاجل بفرمایند.

نکته دیگر هم که باید عرض کنم این است که ما خیلى سعى کردیم یک جایى براى نیروى دریایى بوشهر بخریم و شخصى هم حاضر شده است که به 96 هزار تومان خانه‌هایى که متعلق به او است به دولت بفروشد بودجه‌اش هم پایدار شده محلش هم برقرار شده تازه اداره دارایى محل می‌گوید از نظر مالیات ارث اشکال دارد و اینجا باید مالیات بر ارث 250 هزار تومان را بدهد در صورتی که آن شخص این محل را به 96 هزار تومان به خود دولت فروخته محضر هم ثبت نمی‌کند می‌گوید تا سند مالیات را نیاورى ثبت نمی‌کنیم و این معامله‌اى که یک فرد رعیت با دولتى می‌خواهد بکند به علت اشکالى که وزارت دارایى می‌کند بلاتکلیف مانده است استدعا می‌کنم که به فوریت امر شود این کار را زودتر انجام بدهند وقتى که یک کسى ملکى را به یک مبلغ معینى به دولت می‌فروشد معلوم مى‌شود که قیمت آن همان است دیگر بی‌جهت نباید از او چیزى زیادى بگیرند از جناب آقاى مدرس هم خیلى متشکرم.

نایب رئیس - آقاى مهندس غروى‏

مهندس غروى - بنده امروز مى‌خواهم درباره یکى از مشکلات اساسى کشور مطالبى به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم. این مشکل که سال‌ها است حیات اقتصادى کشور ما را در معرض تهدید قرار داده عمل قاچاق است قاچاق تاکنون یکى از بزرگترین موانع تأمین استقلال اقتصادى ما بوده و مبارزه با آن اثر حیات‌بخش و غیرقابل انکارى در توسعه کشاورزى و پیشرفت صنایع داخلى خواهد داشت. توسعه قاچاق در ایران میراث سیاست شوم استعمارى است و بس. زیرا به طور قطع اخلال در امر تولید یک کشور موجب ورشکستگى اقتصادى است به غیر از استعمار خارجى و اجراى سیاست استعمارى نمى‌تواند منشأیى داشته باشد

به وسیله اشاعه قاچاق مى‌توان شیرازه اقتصادى کشورى را گسیخت و با گسستن نظام اقتصادى مى‌توان سیاست استعمارى را در آن کشور مستقر ساخت بنابراین آقایان محترم تصدیق خواهند فرمود که اگر بنده توسعه قاچاق را ناشى از نفوذ سیاست استعمارى دانسته راه مبالغه و اغراق نپیموده‌ام و حتى اگر به جزییات امر وقوف حاصل فرمایند آن را به عنوان حقیقتى روشن و بدیهى قبول خواهند فرمود ورود در جزییات امر را که باید به اطلاع ملت ایران برسد به بعد موکول می‌کنم (در این موقع مجلس از اکثریت افتاد)

نایب رئیس - خوب است آقایان به تابلو هم توجه داشته باشند آقاى غروى تأمل بفرمایید (پس از چند لحظه اکثریت شد) بفرمایید

مهندس غروى - ولى اجمالاً به عرض آقایان می‌رسانم که مطالعه تاریخ 50 ساله اخیر ایران یعنى روزگارى که سیاست استعمارى در تمام شئون مملکتى ما به شدت نفوذ داشته است به خوبى ثابت می‌کند که قاچاق در اغلب حوادث مرزى و اتفاقات سیاسى و اقتصادى کشور ما عامل مؤثرى به شمار می‌رفته و به همان نسبت که پخش اسلحه قاچاق در ایجاد آشوب و بلوا و برادرکشى مؤثر بوده قاچاق کالاهاى تجارتى نیز در ورشکستگى و افلاس اقتصادى کشور ما رل عمده‌اى به عهده داشته است و چون تردیدى نیست که کلیه تحولات سیاسى و اقتصادى نیم قرن اخیر ما به اشاره و یا تحریک و به نفع سیاست منحوس استعمارى بوده است بنابراین چگونه مى‌توان اشاعه قاچاق را از نقشه‌هاى استعمارى جدا تصور نمود.

شک نیست که مردم مرزنشین ایران در غرب و جنوب عموماً میهن‌پرست و معتقد شرافت ملى و علاقه‌مند به استقلال سیاسى و اقتصادى وطن خود مى‌باشند معذلک نمى‌توانیم انکار کنیم که تنى چند از مردم طوایف مرزى ایران تاکنون جز خدمتگزارى به اجنبى کارى نداشته و به طور قطع هم اکنون نیز این عده از قید رقیت ارباب خارج نیستند.

مزد خدمتگزارى این عده هرگز از جیب اربابان خارجى آنان پرداخت نشده بلکه همیشه اجرت خیانت خود را از کیسه ملت فقیر ایران دریافت داشته‌اند. چه سیاست استعمارى براى تأمین منافع خصوصى ایادى ایرانى نماى خود همیشه مشوق قاچاق بوده و از این راه عمال و عده زیادى از مأمورین ناصالح را راضى نگه می‌داشت و چون در مرکز کشور نیز مشاغل حساسى در اختیار عمال وفادار خارجى بود طبعاً هیچ گونه عکس‌العمل در برابر توسعه قاچاق بروز نمی‌کرد و در نتیجه هرج و مرج و آنارشى اقتصادى روز به روز توسعه مى‌یافت.

به نظر من کسانى که به دلیل پهناورى کشور و طولانى بودن خطوط مرزى ایران قاچاق را به عنوان یک مبدأ تصدیقى پذیرفته‌اند و ادامه آن را یک امر عادى و غیرقابل احتراز مى‌دانند سخت در اشتباهند

زیرا مرزهاى کشور هر چه طولانى و

+++

‌مملکت هر قدر وسیع باشد به هر حال مملکتى است و دولتى دارد و هر منطقه به عده‌اى از مأمورین دولت سپرده شده و اگر دولت (بخواهد) مى‌تواند از قاچاق جلوگیرى کند و اگر دولت‌هاى گذشته نتوانسته‌اند علت این بود نمى‌خواستند از قاچاق جلوگیرى شود زیرا براى جلوگیرى از قاچاق که طلیعه تثبیت وضع اقتصادى کشور است باید اول با سیاست استعمارى که علاقه‌مند به ورشکستگى اقتصادى و فقر ما بود مبارزه مى‌کردند.

به همین جهت قبل از شروع نهضت ملى ایران عده‌اى که قاچاق را به عنوان یک اصل مسلم و اجتناب‌ناپذیر پذیرفته بودند کلیه مقررات اقتصادى کشور را با در نظر گرفتن عامل قاچاق (که به هیچ‌ وجه قابل کنترل و اندازه‌گیرى نیست) تنظیم مى‌کردند. مثلاً براى جلوگیرى از قاچاق یک جنس آزادى و ورود بی‌حد و حساب آن را بدون توجه به میزان محصول یا مصنوع مشابه آن در داخله تجویز نموده و به تصور اضافه کردن چند ریال بر عواید گمرکى و نشان دادن بیلان مناسب صدمه بزرگى به کشاورزى و صنعت کشور وارد مى‌آوردند بنده در عین حال که قاچاق را یکى از عوامل مهم تخریب وضع اقتصادى کشور و ایادى قاچاقچى و حامیان آنان را که از سرسپردگان سیاست خارجى و دشمنان استقلال اقتصادى ایرانند عناصرى موذى و متنفذ و مؤثر می‌شناسم معذلک مبارزه با قاچاق را براى دولت فعلى کاملاً عملى و ممکن می‌دانم زیرا قوه عامله و نیروى محرکه دستگاه توسعه قاچاق با قطع نفوذ شرکت سابق نفت از سواحل و سایر نقاط مرزى ایران و انهدام سیاست استعمارى فلج و متلاشى شده و فعالیت‌هاى فعلى جز تلاش‌هاى مذبوحانه‌اى بیش نیست کما این که در چندى قبل بر اثر اقدامات دولت فعلى عمق قاچاق به طور محسوسى تخفیف یافته و در مدت چهار ماه قریب بیست میلیون ریال فقط در نواحى ساحلى بوشهر اجناس قاچاق گرفته شد که تنها یک رقم آن 1100 صندوق چاى است که پرونده‌هاى امر موجود مى‌باشد اما متأسفانه اخیراً نقل و انتقالاتى در مأمورین به عمل آمده که مجدداً کار قاچاق خصوصاً قاچاق چاى بالا گرفته است.

دولت فعلى که مورد اعتماد عموم است برنامه‌هاى صحیح اقتصادى را در دست اقدام دارد ولى اجراى برنامه‌هاى مذکور بدون توجه عاجل به مسئله قاچاق امرى غیرمنطقى و حتى غیرممکن است زیرا با گستاخى قاچاقچیان و اهمال مأمورین مسئول هیچ اصل اقتصادى نمى‌تواند در داخل کشور ثابت و پایدار باشد.

چه دغدغه خاطر و نگرانى از ورود کالاهاى مشابه از طریق قاچاق بر میلیون‌ها افراد مولد ثروت و عموم دستگاه‌هاى تولیدى تسلط مى‌یابد و در این صورت هر گونه تلاش براى اجراى یک برنامه صحیح اقتصادى به نتیجه نخواهد رسید.

علت اصلى ورود اینجانب در مسأله قاچاق صرف‌نظر از انجام وظیفه ملى وجود خطرى است که از جانب قاچاق متوجه کشاورزى چاى مى‌باشد و به همین دلیل طى چند ماهه گذشته مطالعاتى در این زمینه نموده و اطلاعاتى به دست آورده‌ام.

این اطلاعات که بسیار حیرت‌انگیز است یکى از مهمترین عوامل بدبختى ایرانى را به دست ایرانى به خوبى آشکار مى‌سازد و چون تاکنون ملت ایران از آن به خوبى آگاه نیست وظیفه خود می‌دانم که از شبکه‌هاى پنهانى و آشکار و گروه چهار گانه و دسته‌هاى مختلف قاچاق و راه‌ها و خلیج‌هاى اختصاصى آنان تا آنجا که اطلاع حاصل نموده‌ام به اطلاع ملت ایران برسانم.

با آن که می‌دانم این مبارزه علیه قاچاقچیان عواقب وخیمى را براى اینجانب در بر خواهد داشت مع‌الوصف بدون بیم و هراس و به امید خداى بزرگ در این مبارزه گام بر می‌دارم و امیدوارم که ایفاى این وظیفه ملى و وجدانى متضمن سعادت ملت ایران نیز باشد انشاء‌الله چند دقیقه از وقتم را هم می‌دهم به آقاى معتمددماوندى.

نایب رئیس - وقتى باقى نمانده است آقاى مدرس بفرمایید

مدرس - تأسف و تأثرى نسبت به پاره‌اى از جزییات و مذاکرات اخیر در طبقات مختلف شهر و نامه‌هاى وارده از شهرستان‌ها مشهود و منعکس بود بنده را برانگیخت على‌رغم میل همیشگى خود که آزاد گذاردن وقت مجلس براى رفع گرفتارى‌هاى کشور است به طور ایجاز مزاحم آقایان بشوم.

نکته شایان توجه این است که گاهى اهمیت حیاتى و موقعیت خطیر نهضت ملى و وضع دشوارى که سیاست‌هاى خارجى براى ما ایجاد نموده‌اند مورد غفلت و فراموشى قرار مى‌گیرد و شاید آن هم مولود انس و عادت و خو گرفتن به مشکلات موجود است که بر اثر استعمار و طول زمان مبارزه پیش مى‌آید و مخافت سستى و رخوت را از ما زایل مى‌سازد.

سعى در پیش بردن نظریات خصوصى و تحمیل اراده‌هاى فردى و بالاخره کشاندن دامنه اختلافات و مشاجرات به مجلس خطرناک‌ترین ضرباتى است که بر پیکر امید و آرزو‌هاى ملى ما فرود مى‌آید مخصوصاً اگر انتقام‌جویى و فرصت‌طلبى عمال بیگانه در خارج از مجلس را که کاه را کوه مى‌سازند و به تذکرات و انتقادات مشفقانه و برادرانه نمایندگان جامه انشعاب و شکاف و تجزیه و اختلاف مى‌پوشانند در نظر آوریم زیان و خطرات این قبیل سهل‌انگارى‌هاى به حد وضوح نمایان مى‌گردد.

اینجانب و هر فرد ایرانى ایمان کامل داریم که کوچک‌ترین فتورى در اراده و همبستگى موجود راه نیافته است و شایعات گمراه‌کننده مولود صغرى کبرى چینى مغرضانه و استنتاج غلطى است که بدخواهان و تفرقه‌اندازان مى‌کنند. چه بسا گله‌ها و رنجش‌ها که با یک استمالت و دلجویى بزودى مرتفع مى‌شود ولى آثار و انعکاس آن مانند امواج سنگ ریزه‌اى که در آب بیافتد رفته رفته بزرگ‌تر و وسیع‌تر مى‌شود تا حدى که ارکان موجودیت ما را مى‌لرزاند. امروز تمام آمال ملت در این مجلس متمرکز بوده و دیده‌هاى پر از امید و انتظار از اقصى نقاط کشور متوجه و نگران رفتار و گفتار برگزیدگان قوم است که در اینجا گرد آمده‌اند اگر خداى نخواسته احساسات آلوده به خودخواهى به آنان مستولى مى‌شود و به تعبیر روشن‌تر نمک گندیده گردد.

باید منتظر عواقبى بود که حتى ذکر آن را نیز در اینجا جایز نمى‌دانم. خاموشى و سکوتى که قریب به اتفاق نمایندگان شهرستان‌ها اختیار نموده‌اند حاکى از رضایت کامل و یا فقدان تقاضا و شکایت نیست بلکه نیازمندی‌هاى حوزه انتخابى آنان فراوان‌تر و ابتلائات موکلین‌شان به مراتب افزون‌تر از مرکز و مرکزنشینان مى‌باشد و شاید درک و سنجش و تشخیص آنان نیز کمتر از سایرین نیست منتهى رعایت مصالح کلى کشور و توجه به مقدرات و ممکنات فعلى دولت مانع از طرح و بحث احتیاجات و مسائل فرعى گردیده است کسانى که در انجام اصلاحات شتابزدگى به خرج مى‌دهند و یا از دولت انتظارات معجزه‌آسا و کرامت‌آمیز دارند و همچنین آنان که عمق و وسعت نهضت ملى ما را با مقیاس مادیان مى‌سنجند راهى به خطا و اشتباه مى‌روند و عیناً مثل این است که بخواهند میوه نارسى را قبل از موقع شاخه جدا کنند که نه تنها لذت و استفاده‌اى از آن ثمر بر نمى‌گیرند بلکه برگ و شاخ و احیاناً ریشه درخت را نیز فداى این عمل نابهنگام خود مى‌سازند.

در پایان عرایضم به نام خدا و میهن از همکاران ارجمند خاصه شخصیت‌هایى که در آغاز و پیمودن طریق بیدارى و نهضت ملى ایران پیشقدم بوده و رنج و خطرات را استقبال نموده‌اند ملتمساً تمنا دارم پا بر فرق احساسات فردى بنهنند و حس اغماض و تحمل در راه منافع کشور و مسائل کلى را در خود تقویت نمایند تا این گفته شاعر همشهرى و نکته‌سنج ما زبان حال ملت قرار نگیرد که مى‌فرماید

نیست از عاقل و دیوانه کسم راه نما

زان که دیوانه مرض دارد و فرزانه‏

غرض بقیه وقتم هم پنج دقیقه به آقاى منصف و بقیه‌اش را هم به آقاى متعمد‌دماوندى مى‌دهم.

نایب رئیس - پنج دقیقه بیشتر نمانده (معتمددماوندى - بنده هم وقتم را به آقاى منصف می‌دهم) آقاى منصف بفرمایید

منصف - بنده با تشکر از جناب آقاى مدرس چند فقره تلگراف بود که در این روزهاى اخیر از بیرجند به بنده رسیده بود خواستم تقدیم مقام ریاست کنم مضمون این تلگراف شکایاتى است که از طرف جامعه روحانیون و اهالى محل و یک عده از اهالى شهر شده است از نظر اهانتى که به یک مقام روحانى ذی‌نفوذ و ذی‌صلاحیت از طرف بعضى دستجات شده است و تقاضا کرده‌اند در این باب اقدامى از مرکز بشود که این گونه اهانات تجدید نشود و کسانى هم که اهانت کرده‌اند تعقیب شوند تلگرافات را تقدیم مقام ریاست می‌کنم که آنچه که مقتضى هست دستور اقدام بفرمایند تا رفع شکایت آنها بشود و چون در تلگرافخانه متحصن هستند تأکیدى بشود که از تحصن زودتر خارج شوند.

3- معرفى آقاى قریب به معاونت وزارت دارایى به وسیله آقاى وزیر دارایى‏

نایب رئیس - با اجازه آقایان وارد دستور مى‌شویم جناب آقاى وزیر دارایى بفرمایید

وزیر دارایى (آقاى کاظمى) - بنده از آقایان محترم اجازه می‌خواهم که جناب آقاى محسن قریب را به سمت معاونت وزارت دارایى معرفى کنم‏

عده‌اى از نمایندگان - مبارک است‏

کریمى - به شرطى که به خواسته‌هاى نمایندگان توجه بیشترى بشود.

4- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تعلیق مجازات زندانیان‏

نایب رئیس - در جلسه گذشته دکتر شایگان نسبت به لایحه زندانیان پیشنهاد کفایت مذاکرات دادند که توضیح آن مانده بود جناب آقاى دکتر شایگان تشریف بیاورند براى توضیح‏

دکتر شایگان - بنده عرض دیگرى داشتم و پیشنهاد کفایت مذاکرات را پس مى‌گیرم.‏

نایب رئیس - پس می‌گیرید؟ (دکتر شایگا‌ن - بلى) پس مذاکرات ادامه داده مى‌شود مخالفى نیست (گفته شد خیر) مخالفى ندارد آقاى معتمددماوندى پیشنهاد کفایت مذاکرات کرده‌اند توضیحى دارید بفرمایید.

مدرس - بنده مخالف با پیشنهاد کفایت

+++

‌مذاکرات هستم‏.

معتمددماوندى - چون پیشنهادهایى که آقایان نمایندگان فرستاده‌اند متجاوز از 20 پیشنهاد است و وقت را هم زیاد خواهد گرفت این است که بنده پیشنهاد کفایت مذاکرات کردم.‏

نایب رئیس - آقاى مدرس مخالفید؟ بفرمایید

ناظرزاده - خود آقاى مدرس پنج پیشنهاد داده‌اند.

مدرس - علت این که بنده با کفایت مذاکرات مخالفم این است که بعضى از مطالبى است که باید گفته شود تا آقایان نمایندگان در تصحیح این ماده توجه بفرمایند این ماده واحده که داده شده شامل دو قسمت است اول تخفیف و تقریباً تعلیق مجازات و دوم بناى زندان‌هاى تازه و تکمیل زندان‌هاى فعلى بنده با تصویب این ماده موافقم و آن را یکى از لوایح مفید می‌دانم قبلاً باید عرض کنم که بنده اصولاً مخالف مجازات نیستم بلکه معتقدم در ممالکى که مبانى اخلاقى استوار نیست مجازات‌ها باید شدید باشد و بالاجمال مجازات و اخلاق در یک جامعه باید نسبت معکوس داشته باشد هر اندازه که اخلاق یک جامعه بالا رود باید مجازات پایین بیاید تا به حدى که مردم عاشق خیرات و محاسن اخلاقى بوده خوب رأى این که خوب است عمل کنند و از بد براى این که بد است اجتناب ورزند و بالعکس در جوامعى که افراد آن کمتر پاى‌بند اصول اخلاقى است مجازات‌ها باید شدید باشد.

نایب رئیس - راجع به کفایت مذاکرات بفرمایید مخالفت باید راجع به این باشد.

مدرس - موافقت بنده با این لایحه از دو لحاظ است یکى اینک اگر بنا باشد افرادى را زندانى کنیم ولى به واسطه عدم جلوگیرى از شیوع مفاسد زمینه را براى ارتکاب جرایم آماده سازیم به جایى نخواهیم رسید و باید هر روز زندان‌هاى نو بسازیم و با زندانیان تازه روبرو بشویم اگر مقنن بخواهد با وضع قوانین جدید و تعیین مجازات‌هاى شدید از وقوع جرایم جلوگیرى کند ولى نقشه براى اشاعه اخلاق حسنه و جلوگیرى از سیئات اخلاقى در کار نباشد این قوانین موردى نخواهد داشت (زنگ رئیس)

نایب رئیس - جناب آقاى مدرس فعلاً باید در کفایت مذاکرات صحبت بفرمایید اگر کفایت مذاکرات تصویب نشد آن وقت حضرت مستطاب عالى تشریف بیاورید صحبت کنید حالا فقط راجع به کفایت مذاکرات می‌توانید صحبت کنید.

مدرس - علت دیگر موافقت بنده با این لایحه موضوع زندان است منظورم این است که زندان‌هاى ما نقایصى دارد فلسفه‌اى که براى زندان‌ها است این است که اگر فاسدى مرتکب جرمى شد برود زندان و یک روزى فرد صحیحى از زندان خارج شود در آنجا عنصر فاسدى تبدیل به عنصر سالمى بشود و تحویل جامعه گردد زندان‌هایى که ما داریم عوض این که فرد فاسدى را تبدیل به صالح کنند درست برعکس است اگر کسى به سهو و اشتباه مرتکب جنایتى بشود و برود زندان وقتی که از زندان بیرون مى‌آید یک شخص خطرناک و مضرى است این است که آقایان باید توجه بفرمایند که زندان‌ها مطابق فلسفه خودش ساخته شود و نسبت به تجدیدزندان‌هاى فعلى هم اقدامات لازمه را به عمل بیاورند و ضمناً نظر دولت را به زندانى که در تبریز مدت‌ها ساخته شده و مبالغ گزافى خرج آنجا شده و هنوز تکمیل نشده جلب می‌کنم که زودتر دستور تکمیل ساختمان آن را بدهند (صحیح است)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

5- اعلام تصویب صورت مجلس جلسات دوم و چهارم دی ماه 1331

نایب رئیس - فعلاً چون اکثریت هست صورت مجلس‌هاى روز سه‌شنبه دوم و پنجشنبه چهارم تصویب مى‌شود.

 6- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تعلیق مجازات زندانیان

نایب رئیس - پیشنهادات قرائت مى‌شود (پیشنهاد آقاى مدرس به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم بعد از جمله (در مورد او اجرا خواهد شد) جمله ذیل علاوه شود:

(در مورد زندانیان مؤبد نیز در صورتی که پانزده سال حبس‌شان تمام شده یا بعد از این تاریخ تمام مى‌شود آزاد خواهند شد ولى هرگاه پس از آزادى مرتکب جرم دیگرى شوند مجازات سابق نیز درباره آنان اجرا خواهد شد). مدرس‏

نایب رئیس - آقاى مدرس بفرمایید ولى در نظر داشته باشید که طبق آیین‌نامه پنج دقیقه بیشتر وقت توضیح ندارید.

مدرس - در این ماده واحده براى زندانیان مؤبد تعیین تکلیف نشده است اول ماده این طور است:

کلیه اشخاصى که به علت ارتکاب جنحه یا جنایت محکوم شده و فعلاً زندانى مى‌باشند اول ماده این است که می‌خواهد براى کلیه زندانیان تعیین تکلیف کند بعد استثنا مى‌کند و استثنا فقط در مورد محکومین به قتل عمد است که مستثنى به فقط قتل عمد است بعد مستثنى منه در مورد مجازات‌هایى است که مدت دارد براى این که قید نصصف یا دو ثلث حتماً موکول بر این است که مجازات مدت داشته باشد نصفش تمام شده یا دو ثلثش پس براى زندانیان مؤبد تکلیف معلوم نشده و باید تکلیف‌شان روشن شود خلاصه زندانیان مؤبد تکلیف‌شان روشن نیست و براى این که تکلیف اینها روشن شوند بنده پیشنهاد کردم در موضوع زندانیان مؤبد هم تقریباً یک درجه تخفیف داده شود یعنى 15 سال مدت حبس آنها معین شود تا آن وقت موضوع دو ثلث و نصف روشن شود (مهندس رضوى - 15 سال که دو ثلثش ده سال باشد؟ ...) نخیر آنهایى که مجرم هستند و بایستى زندانى شوند (مهندس رضوى - یعنى ده سال) بله ده سال منظورم این است که در این ماده واحده اولش می‌خواهد تکلیف تمام زندانیان را معین کند و بعد قتل عمد را استثنا کرده ولى حبس مؤبد بلاتکلیف مانده (مهندس رضوى - خوب نیست به ضرر جامعه است)

نایب رئیس - آقاى مخبر کمیسیون‏

مخبر کمیسیون (دکتر مصباح‌زاده) - این که نماینده محترم فرمودند تکلیف زندانیانى که به حبس ابد محکوم شده‌اند تعیین نگردیده این طور نیست در این لایحه پیش‌بینى شده است در دو مورد است که استثنا شده است یکى این که محکومین به قتل عمد باشد و دیگر در مورد مجرمینى است که محکوم به حبس ابد شده باشند این لایحه مشمول این دو قسم اشخاص نمی‌شود و تصور می‌کنم که صلاح هم همین باشد براى آن کسانی که محکوم به حبس ابد شده‌اند حتماً یک جنایت مهمى را مرتکب شده‌اند (صحیح است) و از لحاظ مصالح جامعه صلاح نیست که این قبیل اشخاص آزاد بشوند (صحیح است) و بنده می‌خواستم تقاضا کنم که پیشنهادشان را مسترد بفرمایند.

نایب رئیس - آقاى اخگر مخالفید یا موافقید؟

اخگر - مخالفم به نظر بنده پیشنهاد جناب آقاى مدرس دو نقص دارد یکى این است که دو درجه تخفیف براى این اشخاص قائل شده‌اند که اول بیاید روى 15 سال و بعد از مدت 15 سال دو ثلث حساب شود در صورتی که براى سایرین یک درجه تخفیف قائل شده‌اند و این درست نیست و تبعیض سزاوار نیست البته با آن قسمتى که حبس ابد به پانزده سال تنزل پیدا بکند مجازات‌شان موافقم ولى به شرط این که قید بشود به غیر از مرتکبین به قتل عمد و جاسوسان و الا نمی‌شود اشخاصى که جنایت عمده‌اى کرده باشند و خطرناک باشند به این ترتیب آنها را آزاد کرد.

جلالى - مقصودتان از قتل عمده لابد قتل عمد است.‏

نایب رئیس - آقایان توجه بفرمایید رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى مدرس آقایانى که موافقند قیام کنند (عده کمى قیام نمودند) تصویب نشد. شرحى از طرف آقاى وزیر دارایى نوشته شده براى یک کار فورى تقاضاى تشکیل جلسه خصوصى کرده‌اند به همین جهت نیم ساعت تنفس داده مى‌شود که جلسه خصوصى تشکیل شود و بعد مراجعت مى‌کنیم.

ناظرزاده - بیچاره زندانیان‏

 (مجلس در ساعت ده و بیست دقیقه صبح به عنوان تنفس تعطیل و مقارن ظهر مجدداً تشکیل گردید)

7- تقدیم و تصویب طرح دو فورى راجع به اجازه پرداخت حقوق و هزینه کل کشور بابت آذر ماه 1331

نایب رئیس - طرحى به امضاى یک عده از آقایان رسیده با فوریت که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

چون لایحه بودجه سال 1331 کل کشور در شرف تقدیم به مجلس مى‌باشد و به طوری که تا چند روز دیگر به مجلس تقدیم خواهد شد و از طرفى حقوق آذر ماه کارمندان دولت هر چه زودتر بایستى تأدیه شود لذا امضا‌کنندگان ذیل به قید فوریت و طرح فى‌المجلس مقدم بر دستور ماده واحده زیر را پیشنهاد و تصویب آن را درخواست مى‌نماییم:

ماده واحده - به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود حقوق و کمک و مزایاى کارمندان وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر مخارج کشور را بابت آذر ماه 1331 طبق قانون اجازه پرداخت آبان ماه 1331 مصوب بیستم آذر ماه از محل درآمد عمومى کشور پرداخت نماید.

مدرس - دکتر کیان - کهبد - معتمددماوندى - ملک‌مدنى - نبوى - منصف - مجید موسوى - دکتر سنجابى - هدى ذکایى - شادلو - ناصر ذوالفقارى - حمیدیه - ریگى - ناظرزاده - گنجه - مجتهدى - نجفى - شوکتى - مکى - غروى - امیرافشارى - امامى‌اهرى.‏

نایب رئیس - فوریت اول مطرح است آقاى کهبد مخالفید؟

کهبد - موافقم‏

نایب رئیس - آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى - موافقم.‏

نایب رئیس - آقاى نبوى‏

نبوى - بنده موافقم‏.

نایب رئیس - آقاى خسرو قشقایى‏

خسرو قشقایى - بنده مخالفم‏

نایب رئیس - بفرمایید

خسرو قشقایى - مکرر آقایان نمایندگان در پشت این تریبون از جناب

+++

 آقاى وزیر دارایى استدعا کرده‌اند که بودجه مملکت را تقدیم مجلس بکنند و زودتر تصمیمى گرفته بشود ولى متأسفانه هیچ وقت این فکر عملى نشده و همیشه به عنوان این که کارمندان دولت احتیاج دارند و حقوق آنها دیر مى‌شود یک دوازدهم مى‌آورند به مجلس و تصویب مى‌شود و آقایان از نظر این که به وضع خراب کارمندان دولت آشنا هستند رأى مى‌دهند بنده به طور کلى مخالف هستم که دولت بودجه را به صورت یک دوازدهم بدهد براى این که کارهاى تولیدى (مکى - دولت نداده ما پیشنهاد کردیم) بله آقایان نمایندگان پیشنهاد کرده‌اند که یک دوازدهم داده شود بنده خیال می‌کنم که به جاى این پیشنهاد خوب بود که از دولت استدعا مى‌کردیم خواهش مى‌کردیم (نبوى - این مى‌شود) خوب پس در این صورت اگر آقاى وزیر دارایى قول بدهند در این هفته بودجه را به مجلس تقدیم کنند (وزیر دارایى - تا چند روز دیگر تقدیم می‌شود) بنده مخالفت خودم را پس مى‌گیرم و موافقت می‌کنم که کارمندان دولت حقوق‌شان داده بشود (احسنت) در ضمن طومارى از اهالى آبادان رسیده شکایتى از فرماندار کرده‌اند و انجمن شهر را هم خواسته‌اند که تشکیل بشود بنده هم قبلاً یک سؤالى در این خصوص از دولت کرده‌ام این طومار را هم تقدیم مقام ریاست می‌کنم و از جناب آقاى وزیر کشور هم تمنى می‌کنم که به وضع اهالى آبادان رسیدگى و توجه بیشترى بفرمایند چون به طوری که اطلاع دارید عده‌اى در آنجا تشنجاتى تولید می‌کنند و واقعاً مردم خوزستان با فداکارى که همه آقایان شاهد هستند در این مبارزه ملى شرکت کرده‌اند (صحیح است) و تقاضا می‌کنم که در این موضوع توجه بفرمایید.

نایب رئیس - چون آقاى خسرو قشقایى مخالفت خودشان را پس گرفتند و مخالف دیگرى نیست (ملک‌مدنى - اجازه بدهید من توضیحى بدهم) وقتى که مخالفى نباشد توضیح موافق هم لازم نیست بنابراین رأى مى‌گیریم به فوریت اول آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد فوریت دوم مطرح است براى طرح در مجلس آقاى ملک‌مدنى مخالفید؟

ملک‌مدنى - بنده توضیحى می‌خواهم بدهم راجع به کمیسیون بودجه‏

نایب رئیس - بفرمایید مخالفید.

ملک‌مدنى - بنده توضیحى می‌خواستم به عرض مجلس برسانم چون آقاى خسرو قشقایى بیانى اینجا فرمودند براى این که زحمات و جلسات منظم کمیسیون بودجه و کارهایى که آقایان اعضاى کمیسیون بودجه می‌کنند در مجلس منعکس بشود بنده با اجازه آقایان اعضاى کمیسیون بودجه این توضیح را عرض می‌کنم. عرض کنم اولاً کمیسیون بودجه در هفته دو روز تشکیل مى‌شود یکشنبه بعد از ظهر و چهارشنبه صبح و ساعات کارش هم سه ساعت و چهار ساعت و پنج ساعت بعضى اوقات طول می‌کشد و جناب آقاى وزیر دارایى و مدیر کل بودجه هم غالباً هستند و راجع به بودجه کل سال 1331 کشور یک صرف وقتى شده و دولت فعلى متوجه هست که باید بودجه را تهیه کند و قبل از انقضاى سال جارى به مجلس تقدیم کرده باشد و اگر امروز این یک دوازدهم تهیه شده است براى همین است که جناب آقاى وزیر دارایى در جلسه خصوصى هم متذکر شدند که روز پنجشنبه به یارى خداوند متعال بودجه کل کشور را تقدیم مجلس می‌کنند و انشاء‌الله ما هم به زودى در کمیسیون بودجه مطرح مى‌کنیم و تصویب مى‌شود و خبرش را در دستور مجلس مى‌گذاریم که در مجلس هم طبق آیین‌نامه مرتب جلسات داشته باشیم (صحیح است) بنابراین در این خصوص نه دولت غفلت کرده و نه کمیسیون بودجه بنده خواستم این توضیح را به عرض برسانم و آقایان توجه داشته باشند ما در این مدت سعى کرده‌ایم که هر چه زودتر بودجه را دولت تهیه کند و آقاى وزیر دارایى هم در این مورد خیلى صرف وقت کرده و توفیقى هم حاصل کرده‌اند به طوری که فرمودند روز پنجشنبه بودجه را تقدیم مجلس خواهند کرد و البته موقعى که طرح شد آقایان نظریاتى که دارند می‌دهند پیشنهاد یک دوازدهم براى این شد که دولت نخواسته یک دوازدهم بیاورد این طرح را خود آقایان نمایندگان براى این که حقوق کارمندان که موردنظر هست داده بشود به مجلس تقدیم کرده‌اند.

خسرو قشقایى - راجع به کمیسیون بنده چیزى نگفتم‏.

نایب رئیس - آقاى کهبد مخالفید؟

کهبد - موافقم‏.

نایب رئیس - آقاى ملک‌مدنى توضیحى دادند به عنوان مخالف صحبت نکردند پس مخالفى نیست رأى مى‌گیریم به فوریت دوم آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد اصل ماده واحده مطرح است آقاى کهبد مخالفید یا موافق؟

کهبد - موافقم‏

نایب رئیس - آقاى دکتر مصباح‌زاده مخالفید؟

دکتر مصباح‌زاده - بله مخالفم.‏

نایب رئیس - بفرمایید

دکتر مصباح‌زاده - چون در مقدمه این طرحى که داده شده این طور نوشته شده که جناب آقاى وزیر دارایى وعده فرمودند بودجه سال 1331 را در این هفته به مجلس تقدیم کنند بنده فکر مى‌کنم که بودجه سال 1331 دیگر براى مجلس زیاد اهمیت ندارد براى این که 9 ماه از سال گذشته و حالا که بودجه آن به مجلس داده مى‌شود اقلاً یک ماه در کمیسیون بودجه باید مورد مطالعه قرار گیرد یک ماه هم در مجلس باید مورد مطالعه قرار گیرد وقتى تصویب مى‌شود که سال 31 تمام شده و موقعى که در تمام کشورهاى خارجه بودجه سال بعدشان را رسیدگى مى‌کنند ما آن موقع به بودجه گذشتمان رسیدگى مى‌کنیم و این صحیح نیست بنده خواستم عرض کنم براى این سه ماه باید فکرى کرد از لحاظ پرداخت حقوق مستخدمین و راهى پیدا کرد که دولت این سه ماه حقوق مستخدمین را بدهد و بعد این بودجه‌اى که روز پنجشنبه یا هفته آینده نه به مجلس تقدیم مى‌شود این بودجه سال 32 باشد تا ما دو سه ماه وقت داشته باشیم که در سال 32 طبق آن بودجه دولت عمل بکنند بنده مخالفتى که کردم نه از لحاظ اصل طرح بود بلکه براى این بود که این تذکر را به دولت بدهم مخصوصاً که در ضمن اختیاراتى که به جناب آقاى دکتر مصدق داده شده است جرح و تعدیل بودجه قید شده و با این قیدى که شده و با این اختیارى که دارند در این اصلاحاتى که دست زده‌اند صلاح در این است که تمام توجه دولت و مجلس معطوف به بودجه سال 32 بشود نه 31 براى این که ما بر فرض که دو ماه دیگر به این بودجه رأى بدهیم با این مخارجى که شده و کارهایى که شده رأى می‌دهیم و چاره‌اى هم نداریم جز این که رأى بدهیم ولى اگر براى سال آینده تقدیم بشود البته مجلس از حق خودش براى نظارت در دخل و خرج مملکت استفاده خواهد کرد و این یادگار خوبى است که از دولت جناب آقاى دکتر مصدق باقى خواهد ماند (احسنت، صحیح است)

نایب رئیس - آقاى کهبد

کهبد - نماینده محترم آقاى دکتر مصباح‌زاده مخالفتى به عقیده بنده نکردند تذکرى به دولت دادند و این تذکر به عقیده بنده بسیار به جا و صحیح است البته دولت گرفتاری‌هایى داشته است مملکت دچار وضع غیرمطلوبى بوده یعنى مشغول یک مبارزه اساسى براى کار نفت بودیم و حسن اتفاق آقایان وزرا و خود نمایندگان محترم در این فکر هستند که بودجه را تقلیل بدهند و از دادن این همه مخارج اضافى صرف‌نظر بشود و به کارهاى تولیدى و عمرانى توجه بشود بنده آنچه اطلاع دارم آقایان وزرا مخصوصاً جناب آقاى نخست‌وزیر تمام همشان این است که سعى بکنند کارهاى تولیدى اضافه بشود و یک بودجه تعدیل شده حسابى و مرتبى به مجلس داده شود و این طرحى که آقایان نمایندگان تقدیم مجلس کرده‌اند خودشان امضا کرده‌اند دولت مداخله‌اى نداشته است فقط آقایان امضا‌کنندگان این طرح مى‌دانند که دولت مشغول تهیه یک بودجه حسابى است که واقعاً حقیقت داشته باشد چون به عقیده بنده تاکنون آنچه بودجه به مجلس تقدیم شده است هیچ کدام آن طوری که باید صحیح نبوده است یک مقدارى مالیات گرفته مى‌شده است و یک مقدارى خرج مى‌شده است و بودجه هم تعادل نداشته است دولت فعلاً مشغول انجام یک سلسله کارهاى اساسی است یکى وصول مالیات است بنده مخصوصاً مى‌خواستم از آقاى وزیر دارایى تشکر بکنم براى نحوه وصول مالیات مخصوصاً اعضاى کمیسیون‌هاى حل اختلاف و آن کسى که در رأس این کار است یعنى آقاى کى استوان که مرد شایسته‌اى مى‌باشد باید سعى کند که مالیات خوب وصول بشود باید مردم مقید کرد که مالیات را خوب بپردازند و همین طور بنده مى‌خواستم توجه دولت را جلب بکنم که به کارهاى تولیدى و کشاورزى اهمیت بیشترى بدهند (صحیح است) اگر یک مقدارى به امور تولیدى و کشاورزى توجه بشود بنده خیال می‌کنم ما را بى‌نیاز می‌کند از سایر چیزهاى دیگر الان رقیب کهنه کار ما در کمین است که ما را به زانو در بیاورد در مقابل محاصره اقتصادى که کرده است ما هم باید همین طور که تا به حال فداکارى کرده‌ایم از این به بعد هم فداکارى بکنیم و با خرج کم و عواید زیاد بتوانیم زندگانى خودمان را رو به راه بکنیم بنابراین بنده مخصوصاً خواستم توجه دولت را جلب بکنم که نسبت به سرمایه بانک کشاورزى توجه بکنند (صحیح است) امور صادرات را تشویق بکنند صنایع داخلى را تشویق بکنند و توجه بکنند مشروط بر این که صاحبان صنایع اجحاف به مردم نکنند با یک قیمت عادلانه‌اى به مردم بفروشند (مهندس حسیبى - کارخانه پشم اصفهان در حدود بیست درصد به قیمت‌هاى خودش اضافه کرده) باید سعى کرد که کارهاى تولیدى در مملکت رواج بشود و با اقدامى که دولت در نظر دارد بکند بنده به هیچ‌وجه مأیوس نیستم و امید کامل هم دارم که وضعیت مملکت به زودى زود سر و صورت خواهد گرفت و انشاء‌الله‏

امور مردم اصلاح خواهد شد و این حس بدبینى که خارجى‌ها واقعاً سعى مى‌کنند حس بدبینى را که در افراد و اهالى عادى این مملکت رسوخ کرده است تقویب بکنند این را از بین ببرید و مردم و مجلس ایران و دولت ایران جداً سعى کنند که کارهاى اساسى انجام شود امیدوارم که موفق خواهیم شد بنابراین بنده تمنا می‌کنم که آقا هم مخالفت خودشان را پس بگیرند و به این لایحه رأى داده شود (نمایندگان - احسنت)

نایب رئیس - جناب آقاى وزیر دارایى بفرمایید.

وزیر دارایى - نماینده محترم آقاى

+++

 دکتر مصباح‌زاده تذکرى فرمودند خیلى منطقى و صحیح خود بنده هم همین طور فکر مى‌کردم یعنى دستگاه وزارت دارایى هم همین طور فکر مى‌کرد این بودجه‌اى که با زحمت تهیه شده براى سه ماه آینده و دوازده ماه سال آتیه باشد اما هنوز بنده این پیشنهاد را به هیئت دولت نبرده‌ام امروز و فردا حاضر مى‌شود مى‌برم به هیئت دولت و البته نظر وزارت دارایى و خودم را عرض می‌کنم و امیدوارم که این نظر را قبول کنند در هر صورت روز پنجشنبه امیدوارم بتوان بودجه را تقدیم مجلس شوراى ملى بکنم و این نظر را هم تأمین خواهم کرد (نمایندگان - احسنت)

نایب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد مى‌کنم بعد از صحبت یک نفر موافق و یک نفر مخالف به کلیات مذاکرات رأى گرفته شود. دکتر کیان.‏

حاج سید جوادى - آیین‌نامه همین است.‏

بعضى از نمایندگان - مخالفى نیست.‏

نایب رئیس - آقاى دکتر کیان بفرمایید.

دکتر کیان - بنده صحبت مفصلى ندارم تقاضا مى‌کنم اخذ رأى بفرمایید.

نایب رئیس - پس با اجازه آقایان این طرح یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود و بعد رأى گرفته خواهد شد با ورقه‏

(به شرح سابق قرائت شد)

نایب رئیس - آقایانى که موافقند با این طرح ورقه سفید خواهند داد و مخالفین ورقه کبود

(اسامى آقایان به شرح ذیل توسط آقاى ناظرزاده اعلام و در محل نطق حاضر و رأى دادند)

آقایان: مهندس زیرک‌زاده - مهندس حسیبى - دکتر سنجابى - دکتر شایگان - شمس قنات‌آبادى - انگجى - ناصر ذوالفقارى - مهندس رضوى - شبسترى - دکتر معظمى - خسرو قشقایى - دکتر کیان - نریمان - دکتر بقایى - حاج سید جوادى - پور‌سرتیپ - جواد عامرى - گنجه - امامى‌اهرى - دکتر مصباح‌زاده - کهبد - هدى - مجتهدى - موسوى - میراشرافى - نادعلى کریمى - مکى - خلخالى - اخگر - احمد فرامرزى - نبوى - افشار - مدرس - جلالى - وکیل‌پور - شوکتى - اقبال - ملک‌مدنى - دکتر طاهرى - ذکایى - امیرافشار - مجدزاده - افشار‌صادقى - شادلو - شهیدى - دکتر فاخر - مهندس غروى - فرزانه - مراد ریگى - صفایى - دکتر فقیهى‌شیرازى - جلیلى - مصدقى - شهاب خسروانى - حائرى‌زاده - رفیع - تولیت - معتمددماوندى - ناظرزاده - حمیدیه - نجفى.

(پس از شماره آرا و استخراج آن 52 ورقه موافق و 8 ورقه سفید بى‌اسم شمرده شد)

نایب رئیس - قانون اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه آذر ماه با 52 رأى تصویب شد.

اسامى موافقین آقایان: گنجه - مدرس - نریمان - دکتر شایگان - ذکایى - مکى - دکتر بقایى - هدى - دکتر طاهرى - دکتر مصباح‌زاده - شهیدى - دکتر فاخر - افشارصادقى - جلالى - کریمى - مجدزاده - اقبال - مراد ریگى - کهبد - حاج سید جوادى - جواد عامرى - اخگر - حمیدیه - احمد فرامرزى - مهندس حسیبى - تولیت - دکتر کیان - نبوى - مهندس غروى - شادلو - جلیلى - خسرو قشقایى - نجفى - دکتر سنجابى - موسوى - مجتهدى - مهندس زیرک‌زاده - افشار - دکتر فقیهى‌شیرازى - شهاب خسروانى - مصدقى - ناظرزاده - فرزانه - شمس قنات‌آبادى - مهندس رضوى - شوکتى - دکتر معظمى - ناصر ذوالفقارى - امیرافشارى - ملک‌مدنى - امامى‌اهرى - پورسرتیپ.

ورقه سفید بى‌اسم - 8 برگ‏

8- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تعلیق مجازات زندانیان‏

نایب رئیس - با اجازه آقایان لایحه تعلیق زندانیان را ادامه مى‌دهیم پیشنهادات قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى مدرس به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد مى‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود کسانى که به علت ارتکاب جنحه یا جنایت محکوم شده ولى به عنوانى از عناوین قانونى از قبیل مرض و غیره زندانى نگردیده یا موقتاً آزاد شده‌اند نیز مشمول این ماده خواهند بود.

مدرس‏

نایب رئیس - آقاى مدرس بفرمایید.

مدرس - در این ماده تصریح شده است کلیه اشخاصى که به علت ارتکاب جنجه یا جنایت زندانى شده و فعلاً زندانى مى‌باشند ولى یک دسته هستند که محکوم شده‌اند و به علت مرض خارج از زندان به سر مى‌برند یا به عناوین دیگر آنها هم در حکم زندانى هستند و باید از این مقررات استفاده کنند (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى ناظرزاده بفرمایید

ناظرزاده - در موقع طرح ماده واحده در کمیسیون دادگسترى مخصوصاً به این امر توجه شد که اگر اشخاصى به عناوین مختلف تا به حال خودشان را از زندانى شدن نجات داده‌اند و وسایلى برانگیخته‌اند که از زندانى شدن آنها جلوگیرى بشود مشمول این ماده واحده نباشند این رسم خوبى نیست غالباً اشخاصى که توانسته‌اند به یک تدبیرى خودشان را از چنگال قانون نجات بدهند بعداً به ریش آن بیچاره‌هایى که بى‌دست و پا بودند و نتوانسته‌اند خودشان را نجات بدهند مى‌خندند چنانکه در نظام وظیفه دیده شد عده‌اى هر سال معافى گرفتند تا وقتی که اصولاً بخشیده شدند ولى عده دیگرى هم با کمال صداقت رفتند خدمت نظام را انجام دادند در هر صورت تخفیف مجازاتى که در این لایحه قید شده است براى کسانى است که فعلاً زندانى هستند و اگر ما می‌خواستیم براى اشخاص گردن کلفت و قوى کارى بکنیم این ماده واحده لازم نمى‌شد این ماده واحده شامل حال کسانى است که فعلاً در زندان هستند کسانى که به حال گیر نیفتاده آن قدر قدرت دارند باز هم که نروند قدرت دارند که زندانى نشوند در هر حال بنده با این پیشنهاد جناب آقاى مدرس مخالف هستم و این ماده واحده هم باید شامل کسانى بشود که الان در زندان هستند و البته آنهایى که تا به حال خودشان را نجات داده‌اند باز هم وسیله دارند قدرت دارند که می‌توانند باز هم خودشان را نجات بدهند.

مدرس - بنده باید توضیح بدهم منظور بنده از کسانى هستند که طبق قانون از زندان بیرون رفته‌اند.

نایب رئیس - توضیحى ندارد.

مدرس - بنده عرض کردم موافقم که اگر کسانى به عناوین غیرقانونى فرار کند مشمول نباشد ولى بنده مخصوصاً قید کردم که به عنوان یا عناوین قانونى معذوریت داشته است و تصدیق هم دارد در مریض‌خانه است او در واقع زندانى است ولى معذور است.‏

(ناظرزاده - معذوریت غیر از آن است)

نایب رئیس - در هر صورت توضیحى ندارد.

دکتر شایگان - پیشنهاد را یک مرتبه دیگر بخوانید.

(به شرح سابق قرائت شد)

ناظرزاده - خوب اگر فرار کرده باشد چى؟

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى مدرس آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

اینجانب پیشنهاد می‌کنم بعد از جمله (درباره آن اجرا می‌شده) جمله (و یا بعد از این تاریخ اجرا بشود) علاوه گردد. مدرس‏

نایب رئیس - آقاى مدرس بفرمایید

مدرس - منظور از این ماده واحده این است که کلیه اشخاصى که به علت ارتکاب جنحه و جنایتى محکوم شده‌اند و فعلاً در زندان هستند از این قانون استفاده بکنند اعم از این که در حین تصویب این قانون نصف یا دو ثلث مجازات‌شان منقضى شده باشد و یا بعد از این تاریخ منقضى شود مثلاً فرض کنید یک نفر محکوم به جرم جنحه است و به شش ماه زندانى محکوم شده اگر از تاریخ تصویب این قانون سه ماهش گذشته باشد البته از این قانون استفاده خواهد کرد و اگر چنانچه سه ماه نگذشته باشد مثلاً پنج روز مانده باشد نمی‌تواند استفاده بکند بنده پیشنهاد کردم که این شخص چون فعلاً زندانى است بعد از این که پنج روزش تمام شد از این قانون استفاده کند البته در این قانون پیش‌بینى شده است (یک نفر از نمایندگان - کلمه (بشود) که در گزارش هست برای این منظور است (بشود) در آنجا هست ولى براى این که درست تصریح بشود بنده پیشنهاد کردم که آقایان هم موافقت بفرمایند به این که یا بعد از این تاریخ بشود اصلاح شود.

نایب رئیس - آقاى اخگر بفرمایید.

اخگر - این کلمه (بشود) که در قانون هست براى همین نظر است کافى است دیگر این پیشنهاد لزومى ندارد.

نایب رئیس - آقاى مدرس پس گرفتید پیشنهادتان را؟

مدرس - به نظر بنده ماده توضیح بیشترى می‌دهند اگر این منظور تأمین است پس مى‌گیرم.‏

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود (به شرح ذیل قرائت شد) اینجانب پیشنهاد مى‌نمایم بعد از جمله (خیانت در امانت) کلمه (سرقت) هم اضافه شود.

مدرس‏

نایب رئیس - بفرمایید

مدرس - نظر این بوده است در مواردى که یک مدعى خصوصى در بین باشد یعنى یک عده اشخاصى باشند که از ارتکاب یک جرمى متضرر شده‌اند باید حقوق مدعیان خصوصى قبلاً تأمین بشود براى این کار جرم ارتشا و اختلاس و کلاهبردارى و خیانت در امانت قید شده یعنى اگر کسى خیانت در امانت بکند مادام که امانت را نپرداخته نمی‌تواند استفاده بکند علت ندارد که سرقت قید نشود کسى که رفته صد هزار تومان دویست هزار تومان سرقت کرده آن وقت بدون این که حق مدعى خصوصى را بپردازد نباید بتواند از این قانون استفاده بکند یعنى سرقت یا خیانت در امانت و ارتشا فرقى ندارد.

حاج سید جوادى - حقوق مدعیان خصوصى را بپردازد حق دارد استفاده بکند.

نایب رئیس - آقاى ناظرزاده بفرمایید.

ناظرزاده - اگر بنا باشد به این ترتیب باشد پس دیگر به کلى همه زندان‌ها را خالى کنید سرقت به چه دلیل مشمول باشد ما باید یک قانونى بگذرانیم که در خارج هم مردم

+++

‌نتوانند ایراد بگیرند مگر این که اضافه کنید لااقل مال مردم را پس بدهند یا معادل قیمت آن یک چیزى قیدى بکنید و الا بنده به این ترتیب مخالفم‏.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دادگسترى‏

معاون وزارت دادگسترى - عرض کنم در این قسمت بنده خیال می‌کنم راجع به سرقت نبایستى استفاده بشود براى این که سرقت یک جرمى است که زیاد به ارتکاب مى‌رسد و واقعاً رابطه مستقیم با امنیت مملکت دارد اگر بنا باشد که بگوییم اموال مسروقه را سارقین پس بدهند و بعد ما مجازات‌شان نکنیم این مثل این است که آن جنبه عمومى را که حقیقتاً عمومیت دارد ما صرف‌نظر کردیم (حاج سید جوادى - معنى کلاهبردارى و اختلاس یعنى چه؟) بنده تصور می‌کنم براى یک دفعه هم که باشد به نظر بنده بیرون کردن سارقین را به هر عنوانى که باشد و در میان جمعیت راه دادن خانه‌هاى همه ما در معرض خطر سرقت واقع خواهد شد (صحیح است)

مدرس - اجازه مى‌فرمایید اینجا می‌نویسد محکومین به جرم ارتشا و اختلاس و کلاهبردارى و خیانت در امانت سرقت را ندارد اجازه مى‌فرمایید توضیح بدهم؟

نایب رئیس - توضیح ندارد یا پس بگیرید یا رأى می‌گیرم‏.

مدرس - بنده پس نمى‌گیرم براى این که کسى که سرقت کرده است مال مسروقه را باید پس بدهید.

شمس قنات‌آبادى - آقاى مدرس پس بگیرید.

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى مدرس آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم بعد از جمله معاف مى‌شوند جمله ذیل علاوه شود (به شرط این که سابقه محکومیت نظیر آن جرم را نداشته باشند)

مدرس‏

نایب رئیس - آقاى مدرس بفرمایید.

مدرس - بنده اینجا پیشنهاد کردم که بعد از جمله مجازات مقررات معاف مى‌شود این جمله علاوه شود به شرط این که سابقه محکومیت نظیر آن جرم را نداشته باشد البته ممکن است کسى مرتکب جرمى شده باشد اگر بنا شود زندانیش کنند ممکن است نظیر این جرم را یک دفعه 2 دفعه 5 دفعه مرتکب شده باشد خوب نیست کسانى که سابقه این جرم را دارند معاف مى‌شوند نباید استفاده کنند از این قانون.

نایب رئیس - آقاى شمس قنات‌آبادى مخالفید؟

شمس قنات‌آبادى - بنده موافقم‏.

نایب رئیس - آقاى امامى‌اهرى بفرمایید.

امامى‌اهرى - بنده توضیحى در این قسمت به اختصار عرض می‌کنم خلاصه‌اش این است که این قانون یک قانون خاصى است براى ارفاق و براى استخلاص عده‌اى از زندانی‌ها که هم گنجایش زندان‌ها ایجاب نمی‌کند براى نگهدارى آنها و به علاوه آن نتیجه‌اى هم که قوه مقننه و جامعه در نظر دارد و عبارت است از این که اشخاصى را اصلاح کنند بدبختانه آن نتیجه مطلوب هم امروز با دستگاه فعلى گرفته نمى‌شود یعنى فرض بفرمایید آن دارالتأدیب شما که پسر بچه 16 ساله‌اى در آنجا هست او را با یک سارق مسلح سابقه دار در یک جا زندانى مى‌کنند نتیجه این کار این مى‌شود که پسر بچه که با روح پاک وارد آن محل مى‌شود تمام فنون سرقت و بدجنسى و خیانت را یاد مى‌گیرد و بیرون مى‌آید و خلاصه این قانون براى این است که درباره این قبیل اشخاص یک ارفاقى بشود و با در نظر گرفتن این که تعلیق هم شده است یعنى این کلمه قید شده در قسمت اخیر ماده واحده که اگر دوباره آنها مرتکب نظیر همان جرم بشوند عین همان مجازات درباره آنها اجرا خواهد شد بنابراین حالا که آقایان ارفاق مى‌فرمایند این قیود دیگر موردى ندارد یک اشخاصى که موجبات بدبختى آنها فراهم است و در عین حال بنده چون شخصاً وارد بودم و مدت‌ها در دادگسترى در کار وارد بودم و عقیده‌ام این است که دستگاه است که به داد آنها نمى‌رسد براى آنها کار ایجاد نمی‌کند و اشخاصى که از زندان مى‌آیند بیرون وضع‌شان با بدبختى توأم است آنها قوای‌شان در هم ریخته است قواى معنوی‌شان از بین مى‌رود دستگاه فعلى ما هم نمی‌تواند براى آنها کارى ایجاد بکند جامعه ما نمی‌تواند براى آنها کارى پیدا بکند (وزیر امور خارجه - در زندان کار تهیه کنند؟) بنگاه حمایت زندانیان شما وجود ندارد و یا نمی‌تواند به این کار به نحوى برسد که موجبات اشتغال آنها را به کار آبرومندى فراهم بکند روى این اصل مقصود بنده این است که حالا که آقایان ارفاق می‌کنند بدون قید و شرط ارفاق بکنند و رعایت این قسمت را بکنند و در قسمت اخیر ماده در مورد تعلیق هم هست که اگر مجدداً خداى ناکرده مرتکب جرم دیگرى شدند باز هم مجازات جرم اول آنهادر نظر گرفته خواهد شد.

ناصر ذوالفقارى - پیشنهاد آقاى مدرس را دوباره بخوانید.

(به شرح سابق قرائت شد)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى مدرس آقایانى که موافقند قیام فرمایند (چند نفرى برخاستند) رد شد پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که محبوسینى که تکلیف آنها تاکنون تعیین نشده شامل قانون اخیر بشوند.

خسرو قشقایى‏

خلخالى - بنده پیشنهادى کرده‌ام که نظیر این است و کامل‌تر است.

دکتر بقایى - پیشنهاد کامل‌ترى اهم بنده راجع به این موضوع داده‌ام که خود آقاى قشقایى قبول خواهند فرمود.

اخگر - بنده پیشنهادى داده‌ام دستور بفرمایید بخوانند.

نایب رئیس - پیشنهادات به ترتیب قرائت مى‌شود بفرمایید آقاى خسرو قشقایى‏

خسرو قشقایى - چون مقصود از تقدیم این پیشنهاد این است که کمک به عده‌اى از بیچاره‌ها بشود که هنوز تکلیف‌شان معلوم نشده و الا فرق نمی‌کند چه با پیشنهادى باشد که بنده امضا کرده باشم یا آقایان امضا کرده باشند خواستم عرض کنم در تهران در حدود یک هزار نفر و در سایر ولایات که عده‌شان را نمی‌دانم چقدر است هنوز اشخاصى هستند که تکلیف‌شان معلوم نشده و البته آنها هم تقصیرى ندارند که متهم هستند روى تشکیلات سابق دادگسترى است که سرعت عمل نداشته‌اند و حتى بعضى از این افراد هستند که چندین سال است در محبس هستند و به هیچ‌وجه تکلیف آنها معلوم نیست بنده خواستم از جناب آقاى دکتر ملک‌اسمعیلى هم تقاضا بکنم که دیگر راجع به این موضوع تذکرى ندهند و موافقت کنند که پیشنهاد بنده راجع به این موضوع تصویب بشود که یک عده‌اى راحت بشوند این بیچاره‌هایى که در زحمت هستند و زندگی‌شان در زحمت است.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دادگسترى‏

دکتر ملک‌اسمعیلى (معاون وزارت دادگسترى) - در انتخاب کلمه تعلیق به نظر بنده یک مسامحه‌اى شده است و به همین مناسبت یک اشتباهاتى مى‌شود این لایحه‌اى که الان تقدیم مجلس شوراى ملى شده مخلوطى است از تعلیق و آزادى مشروط و عفو و هیچ‌کدام‌شان هم نیست تعلیق به طوری که آقایان محترم استحضار دارند اصلاً براى مجرم ابتدایى است یعنى از مرحله سیاست جزایى است نه قانون جزا براى کسانی است که هنوز به زندان نرفته‌اند براى اولین مرتبه مرتکب جرمى مى‌شوند و بهتر این است که این قبیل اشخاص به زندان نروند ولى مجازات هم بشوند قانون گفته است که این اشخاص را محکمه محکوم بکند ولى به آنها اخطار کند که تو محکوم شده‌اى مثلاً به 6 ماه حبس ولى از آنجایى که براى اولین دفعه است و شاید اگر مدتى ما قایل بشویم فعلاً درباره تو این مجازات را اجرا نمى‌کنیم معلق مى‌گذاریم آویزان مى‌گذاریم این را اجرا نمی‌کنیم در مدت پنج سال ببینیم اگر آدم خوبى بود و دیگر مرتکب جرمى نشدى این مجازات در ظرف پنج سال کان لم یکن خواهد شد و الا همین مجازات و مجازات تعلیق مجازات جرم دوم درباره تو اجرا خواهد شد این یعنى تعلیق مجازات بنابراین به طورى که آقایان بهتر از من مى‌دانند تعلیق مجازات اصولاً براى کسانى است که به زندان نرفته‌اند و نباید به زندان بروند چون مجرم ابتدایى هستند اگر به زندان رفت فساد زندان در او سرایت خواهد کرد و این در مرتبه سیاست جزایى است اما این لایحه به نظر بنده مخلوطى است از این سه موضوع براى این که ما در قانون جزا آزادى مشروط نداریم آزادى مشروط براى کسانى است که از زندان عین همین فکرى که براى ما پیدا شده بخواهند آنها را آزاد کنند در صورتى که یک ثلث یا دو ثلث گذرانده باشند آنها را آزادى مى‌کنند به شرط یعنى عین شرطى که این جا گذاشته‌ایم که اگر مجدداً مرتکب جرمى شدند به زندان آنها را عودت بدهند عفو هم نیست این لایحه براى این که عفو شرط ندارد عفو وقتى کسى شد دیگر شرط ندارد که اگر دو مرتبه محکوم شد او را به زندان برگردانند ملاحظه فرمودند آقایان پس مخلوطى شده از تعلیق و آزادى مشروط و عفو یعنى یک چیز خاصى است حالا که یک چیز خاصى شد و مبناى فکر هم این بود به طوری که آقایان فرمودند فقط و فقط از نظر عدم گنجایش زندان‌ها براى این عده محکومین این فکر پیش آمد به همین مناسبت هم ساختمان زندان‌ها را در این لایحه گنجاندند آقایان توجه بفرمایند در مورد کسانى که تکلیف‌شان معین نشده و اصلاً به محکمه نیامده‌اند در این جا اصلاً بحث نیست منظور کسانى هستند که در زندان هستند و زندان‌ها گنجایش ندارد و متأسفانه وقتى زیاد در زندان جمع شدند این زیادى عده باعث فساد بیشتر مى‌شود بنابراین این لایحه اصلاً براى محکومین و کسانى که در زندان هستند تهیه شده نه براى کسانى که در تحت تعقیبند و یا تکلیف‌شان اصلاً تعیین نشده و یا زندان نرفته‌اند (مهندس حسیبى - ممکن است رفته باشند و تکلیف‌شان معین نشده باشد)

خسرو قشقایى - اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم.‏

نایب رئیس - توضیح ندارد آقاى دکتر بقایى مخالفید بفرمایید.

دکتر بقایى - بنده فقط خواستم عرض کنم که پیشنهاد بنده کامل‌تر است اگر اجازه بفرمایید که آن قرائت شود رفع ایراد آقاى معاون وزارت دادگسترى هم خواهد شد.

نایب رئیس - آن هم به موقع خود خوانده خواهد شد آقاى مهندس غروى مخالفید؟

+++

‌مهندس حسیبى - آقاى دکتر بقایى مخالفند

نایب رئیس - آقاى دکتر بقایى اگر مخالفید بفرمایید

دکتر بقایى - علت مخالفت بنده با پیشنهاد جناب آقاى خسرو قشقایى این است که همین طور که به عرض آقایان رساندم این پیشنهاد یک نقصى داشت که جناب آقاى معاون وزارت دادگسترى متذکر شدند و در تبصره‌اى که بنده پیشنهاد کردم این نقص مرتفع شده تبصره به این صورت تنظیم شده کسانى که به اتهام جنحه یا جنایت بازداشت شده و تاکنون تکلیف‌شان معین نشده است چنانچه محکومیتى پیدا نمودند مشمول ماده واحده خواهند بود یعنى یک اشخاصى الان در زندانند به اتهام یک جنحه یا جنایت چهار سال در زندان هستند و تکلیف‌شان هم هنوز معین نشده معلوم هم نیست بعد از این که تکلیف‌شان معین شد چه خواهند کرد و در صورتی که فرض بفرمایید یکى از این افراد که مدتى است در زندان هست فرضاً تکلیفش معین شد و محکوم شده به دو سال یا سه سال حبس و دو سال در زندان گذرانده به انتظار تعیین تکلیف بقیه‌اش بخشوده شود به همین عنوان و جناب آقاى قشقایى هم نوشته‌اند که این پیشنهاد را امضا می‌کنند البته بسته به نظر آقایان است.

نبوى - پیشنهاد مشابه باید یک دفعه خوانده شود

خسرو قشقایى - پیشنهاد بنده را رأى بگیرید و پیشنهاد آقاى دکتر بقایى را هم به عنوان تبصره علاوه بفرمایید به پیشنهاد بنده (خنده نمایندگان).

نایب رئیس - آقاى دکتر ملک‌اسمعیلى‏

معاون وزارت دادگسترى - عرض مى‌شود که این ماده واحده به این نحو تنظیم شده که محکومین به شرطى که دو ثلث از مدت مجازات را در مورد جنایات و نصف از مدت مجازات در مورد جنحه را گذرانده باشند به عنوان محکومیت این را توجه بفرمایید آقایان وقتى یک کسى محکوم شد حکم محکمه درباره او صادر شد گفته‌اند جرم تو مسلم خطا کردى و تقصیر این مجازات تو است اگر در نصف مدت مجازات معلوم شد که این آدمى است که وقتى نصف مجازات را گذرانده آدم خوبى شده تربیت شده اصلاح شده باقى مجازات او را مى‌بخشند این اصول عفو و آزادى مشروط و بخشیدن مقدارى از مجازات براى این است و توجه داشته باشید آقایان در بعضى از ممالک اصلاً امروز مدت مجازات تعیین نمى‌شود یعنى محکمه مى‌گوید که این شخص باید امروز سلب آزادى بشود و رؤساى محابس قوه مجریه و کسانی که باید اجرا کنند زندان را درباره او مدت حبس را میزانش را خودشان اختیار دارند مدتى که نگاه داشتند تکلیف او را معلوم می‌کنند چون فکر امروز اصلاح مقصر است نه انتقام کشیدن اگر دیدند اصلاح شده بعد از مدتى او را آزادش مى‌کنند به اختیار رئیس محبس است ولى ما نداریم بنابراین توجه داشته باشید آقایان که اگر محکومیت نداشته باشد نمى‌شود او را به این عنوان آزاد کرد یعنى بگوییم معاف مى‌شود گر چه عرض کردم این لایحه مخلوطى از تعلیق و عفو و آزادى مشروط است ولى اصولاً فلسفه این لایحه از بین خواهد رفت که ما بگوییم کسانى که بعد از این محکوم خواهند شد ممکن است همان میزانى زندانى کشیده‌اند کم بشود زیاد بشود نمى‌شود نسبت به این اشخاص فوراً تصمیم گرفت که اگر محکوم شدند و مقدارى هم در زندان بودند و به ایشان حساب شد آن میزان یک ثلث یا دو ثلث یا نصف شده آن را به حساب آوریم و بعد آزادش بکنیم.‏

دکتر بقایى - یک کلمه توضیح دارد

نایب رئیس - به پیشنهاد آقاى خسرو قشقایى باید رأى گرفته شود یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود.

(به شرح سابق قرائت شد)

خسرو قشقایى - بنده پس مى‌گیرم چون تصمیم گرفته‌اند موافقت نکنند.

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه‏

نایب رئیس - با اجازه آقایان جلسه را ختم مى‌کنیم جلسه آینده روز سه‌شنبه ساعت 9 صبح دستور بقیه این قانون و سؤالات‏

(مجلس پنجاه دقیقه بعد از ظهر ختم شده)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - محمد ذوالفقارى‏

+++

Parameter:294790!model&5137!print -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)