چهارشنبه ۰۱ مرداد ۱۳۹۳    0:0:0
آخرین بروز رسانی : ۱۸ دقیقه پیش


 
default
  • بازدید 902 بار
پنجشنبه, 12 آبان 1390 ساعت 10:39
كتابشناسي آيت‌الله شيخ محمدحسين غروي‌اصفهاني

یازدهم آبان(5 ذی‌الحجه) سالروز درگذشت آیت‌الله شیخ محمدحسین غروی‌اصفهانی است. 

 

 شیخ محمدحسین غروی‌اصفهانی معروف به کمپانی، عالم و حکیم دوره اخیر عالم تشیع بود. او دوم محرم سال 1296هجری قمری در کاظمین متولد شد و با حمایت پدر که از بازرگانان متدین بود، تحصیلات دینی خود را با جدیت شروع کرد. 

آقاسیدمحمد فشارکی اصفهانی و حاج آقارضا همدانی از جمله استادان او بودند. او علاوه بر فقه و کلام در علوم تفسیر، حکمت، تاریخ، ادبیات و عرفان نیز مهارت داشت و در اشعارش، «مفتقر» تخلص می‌کرد. 

بزرگان بسیاری برای علامه غروی اجازه‌نامه روایتی نوشته‌اند که از آن میان می‌توان «حاج میرزا حسین نوری‌طبرسی، گردآورنده مجموعه روایتی شیعه و مستدرک الوسائل»، «آیت‌الله سیدحسن صدرالدین‌موسوی معروف به صدر کاظمی نویسنده کتاب تاسیس الشیعه»، «میرزا محمدباقر اصطهباناتی‌شیرازی»، «شیخ احمد شیرازی مشهور به (شانه ساز)» و «شیخ الشریعه اصفهانی» را نام برد.
 
علامه در هریک از دانش‌های حکمت، کلام، فقه، اصول، تفسیر، حدیث، شعر و ادب، تاریخ، معارف، اخلاق و عرفان مهارت داشت. از جدیت شدیدی در عبادت و خطر کردن در زهد و شب‌زنده‌داری برخوردار بود و می‌گفت؛ «به هیچ وجه برای خدا، مشکل نیست که جهان را در یک فرد جمع کند و حکمت نوری است که خدا در دل هر کس که سزاوار باشد می‌اندازد...»

غروی علاوه بر تربیت شاگردان ممتاز، آثار مهمی در زمینه فقه، اصول، کلام و تفسیر به جامعه اسلامی عرضه کرد. این آثار از ذوق و استعداد خدادادی و سرشار این عالم بزرگ حکایت می‌کنند. مهمترین امتیازی که در آثار وی دیده می‌شود، استدلالی و ابتکاری بودن آنهاست که از ژرف‌نگری و دقت‌نظر او ناشی می‌شود.

یکی از آثار آیت‌اللّه غروی اصفهانی «دیوان مفتقر» نام دارد. این کتاب که شعرهای فارسی حکیم غروی را دربر دارد، با نام کمپانی که برازنده او نیست، ده‌ها بار چاپ و منتشر شد. این اشتباه از آنجا ناشی شد که پدر وی، حاج محمدحسن اصفهانی، معروف به «معین التجار» مسوولیت کمپانی یعنی شرکت راه آهن بغداد ـ کاظمین را به عهده داشت و او بود که برای نخستین بار، بانی این کار خیر شد. از اینجا و تنها به همین علت است که دیوان اشعار فرزندش، با نام «دیوان کمپانی» و نام آن حکیم الهی به نام «آیت‌اللّه کمپانی» معروف شد، چنان که شماری نقل کرده‌اند، او از این اسم ناراضی بود و از شنیدن این کلمه بیگانه به شدت ناراحت می‌شد.

آیت‌اللّه غروی خدمات ارزنده‌ای برای عالم اسلام انجام داد. وی پس از کسب علوم عالی، بر کرسی تدریس نشست و با کمال دقت و حوصله، مسایل و مباحث علمی را به شاگردان خویش تعلیم داد. مکتب علامه غروی را چه در علم اصول و فقه و چه در حکمت و فلسفه، باید از مکتب‌های بسیار پربرکت شیعه به حساب آورد. حدود یکصد و پنجاه عالم بزرگ، افتخار شاگردی در مکتب علامه غروی را داشتند. 

در میان شاگردان او از مرجع تقلید، فقیه و فیلسوف گرفته تا مفسر، محدث، متفکر، نویسنده، عارف و واعظ را می توان مشاهده کرد که همگی به نوعی به شاگردی غروی اصفهانی مباهات کرده‌اند. آیت‌اللّه سیدمحمدحجت کوه‌کمری، علامه سید محمدحسین طباطبایی، آیت‌اللّه سید محمدهادی میلانی، آیت‌اللّه سیدابوالقاسم خویی، آیت‌اللّه شیخ محمدرضا مظفر و شیخ محمدتقی بهجت، از جمله شاگردان اویند.
 
آیت‌الله شهید مرتضی مطهری، متفکر و اسلام‌شناس بزرگ، درباره آیت‌اللّه غروی گفته است: «حاج شیخ محمدحسین غروی‌اصفهانی، در تقوا و علم، منقولاً و معقولاً یگانه بود … و اندیشه‌اش هم‌اکنون جزو اندیشه‌های زنده‌ای است که در میان علما و فضلای حوزه‌های درس فقه و اصول مطرح است … .»

آیت اللّه غروی اصفهانی قهرمان عرصه قلم و نگارش بود. او در اکثر علوم اسلامی، اعم از فقه، اصول، کلام، حدیث، تاریخ، تفسیر و ادبیات تالیفات و تصنیفاتی ارزنده، آموزنده و بی‌سابقه از خود به یادگار گذاشت که هریک در نوع خود، مهم و نشانگر نبوغ فکری و مقام والای علمی نویسنده آنند. 

کتاب «نَهایة الدِرایَة فی شَرحِ الکِفایة (در چهار جلد)» بزرگترین اثر علامه غروی در علم اصول است. از دیگر تالیفات این اندیشمند دینی می‌توان آثار زیر را عنوان کرد:
-الاجتهاد و التقلید و العداله، الاصول علی النهج الحدیث، الطلب و الارادة عند الامیة و المعتزلة و الاشاعرة (این سه کتاب در یک مجلد بزرگ با نام «بحوث فی الاصول» چاپ شده‌اند.) 
ـ چندین رساله در مباحث مختلف اصولی
ـ‌ حاشیه بر رساله قطع شیخ انصاری
ـ نهایة الدرایه فی شرح الکفایة، در چهار جلد
ـ کتاب الاجارة
ـ صلاة الجماعة
ـ صلاة المسافر
ـ حاشیه کتاب المکاسب
ـ حاشیه بر کتاب الطهارة شیخ اعظم انصاری
ـ چندین رساله فقهی
ـ سه منظومه درباره اعتکاف، روزه و نماز جماعت
ـ الوسیلة توضیح المسائل به زبان عربی
ـ ذخیرة العباد توضیح المسائل فارسی
ـ تحفة الحکیم
ـ رسالة فی اثبات المعاد الجسمانی
ـ حاشیه بر اسفار ملاصدرا
ـ مکاتبات فلسفی و عرفانی، مجموعه‌ای است از ۱۴ نامه در شرح و تحلیل دو بیت شعر از عطار نیشابوری
ـ‌ تفسیر قرآن، این تفسیر که نیمه تمام مانده تاکنون چاپ نشده است
ـ دیوان مفتقر

آیت‌الله محمدحسین غروی‌اصفهانی پنجم ذیحجه سال ۱۳۶۱ هجری قمری در نجف درگذشت و پیکرش در آستان قدس علوی زیر ایوان طلای مولا، جنب مناره شمالی، در مقبره کوچکی در کنار مقبره علامه حلی، به خاک سپرده شد.

در سال‌های اخیر درباره زندگی و اندیشه‌های آیت‌الله غروی اصفهانی تالیفات متعددی چاپ و منتشر شده‌اند که برخی از آنها عبارتند از:

ـ غروی اصفهانی: نابغه نجف/ محمد صحتی‌سردرودی/ بوستان کتاب قم / 1388

ـ هستی‌شناسی فلسفی: شرح تحفه الحکیم آیت‌الله شیخ محمدحسین غروی اصفهانی/ غلامرضا رحمانی/ بوستان کتاب قم / 1389

ـ کیمیا نظر، در عنایات حضرت سیدالشهداء (ع) به ضمیمه شانزده بند مرحوم آیت‌الله غروی‌اصفهانی / سیدعباس موسوی‌مطلق / موسسه فرهنگی سماء/ 1382 

ـ کلیات دیوان اشعار آیت‌الله شیخ محمدحسین غروی‌اصفهانی قدس سره معروف به دیوان کمپانی در مدح و منقبت ورثای اهلبیت عصمت و طهارت علیهم السلام شام/ عباس احمدی (مصحح) / حضرت عباس(ع) / 1387

ـ جامع المسائل: تعلیق و شرح بر «ذخیره العباد» نوشته علامه محقق شیخ محمدحسین غروی‌اصفهانی و تکمیل آن تا پایان فقه /محمدتقی بهجت/ دفتر آیت الله العظمی بهجت / 1384 

ـ دیوان کمپانی، مجموعه شعر/ محمدحسین فقیه غروی‌اصفهانی، عباس فقیهی/ حق بین / 1382

ارسال نظر


کد امنیتی
به روز رسانی

 

کلید واژه ها
ادبیات فارسی استاد حایری اسحاق صلاحي اسناد بهارستان امام حسین امام خمینی امام رضا علیه السلام امام علی انتشارات امیرکبیر انتشارات سخن انتشارات سفیر اردهال انجمن ایرانی تاریخ انقلاب اسلامی ایرانشناسی ایرج افشار ایفلا بنیاد موقوفات محمود افشار بوستان کتاب تاریخ ایران تاریخ مجلس تاریخ نگاری تشیع حافظ حج حسن انصاری حسین متقی خانه کتاب خلیج فارس خوشنویسی دانشگاه کمبریج دایره المعارف بزرگ اسلامی رسول جعفریان رضا داوری اردکانی روسیه زارع بیدکی زبان فارسی سرای اهل قلم سعدی سفرنامه‌ها سید علی آل داود سید محمد حسینی شاهنامه شاهنامه پژوهی شعر فارسی صفویه عاشورا عبدالحسین حایری عبدالحسین طالعی علی ططری فرهنگستان زبان و ادب فارسي فهرست نسخه‌های خطی قرآن قرآن خطی مثنوی معنوی مجمع ذخائر اسلامی محمد ابراهیم باستانی پاریزی محمد رجبی مرکز اسناد مرکز اسناد انقلاب اسلامی مقام معظم رهبری مهدویت نرم افزار نسخ خطی اسلامی نسخه خطی نمایشگاه بین المللی کتاب نمایشگاه کتاب نهج البلاغه نگارخانه وقف پژوهشکده تاریخ اسلام پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی پیامبر پیام بهارستان چاپ سنگی کتاب کتابخانه کتابخانه آستان قدس کتابخانه آیت الله مرعشی کتابخانه دیجیتال کتابخانه شماره 2 کتابخانه مجلس کتابخانه مجلس منتشر می‌کند کتابخانه ملک کتابخانه ملی کتابخوانی کتابداری گرانی کاغذ گرانی کتاب یوسف بیگ باباپور

award-nwa award-web